ბს-1112-1074(კ-08) 15 იანვარი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
მარიამ ცისკაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს “...” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “...” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 1 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2006 წლის 26 ივლისს შპს “.....” დირექტორმა თ. ქ-ამ და ი/მ “თ. ქ-ამ” სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპეტრიზის დეპარტამენტის მიმართ და მოითხოვეს ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპეტრიზის დეპარტამენტის პირველი სამმართველოს 2006 წლის 30 მაისის შემოწმების აქტისა და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 13 ივნისის ¹5-ფ და 12 ივნისის ¹29 საგადასახადო მოთხოვნების ბათილად ცნობა.
მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 13 ივნისის საგადასახადო მოთხოვნის ¹5-ფ თანახმად ცნობილი გახდა, რომ შპს “.....” გადასახდელად დაერიცხა 220299 ლარი, აქედან დღგ-ს სახით _ 136346 ლარი, ხოლო 2006 წლის 12 ივნისის ¹29 საგადასახადო მოთხოვნის თანახმად, ი.მ “.....” გადასახდელად დაერიცხა 95671 ლარი, აქედან დღგ-ს სახით 53045 ლარი, საგადასახადო მოთხოვნების საფუძვლებით _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპეტრიზის დეპარტამენტის პირველი სამმართველოს 2006 წლის 30 მაისის შემოწმების აქტებით მიჩნეული იყო, რომ შპს “....” დამატებით ბიუჯეტში გადასახდელი ჰქონდათ 226299 ლარი, მათ შორის დღგ _ 136346 და საშემოსავლო გადასაახდი _ 89953 ლარი, ხოლო ი.მ “....” _95671 ლარი, მათ შორის დღგ _ 53945 და საშემოსავლო გადასახადი _ 41726 ლარი.
მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული დარიცხვის აქტები უკანონო იყო და ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი. სათამაშო აპარატებზე არსებული მრიცხველები არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო საბუღალტრო აღრიცხვის საფუძვლად, რადგან მასზე დაფიქსირებული ქულების რაოდენობა ვერ ასახავდა შემოსავლის რეალურ სურათს. ამასთან, მოსარჩელეები, როგორც აზარტული და სხვა თამაშების ორგანიზატორები, არ იყვნენ დამატებითი ღირებულების გადასახადის გადამხდელები, რადგან “ლატარიების, აზარტული და სხვა მომგებიანი თამაშობობების მოწყობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის “ა” ქვეპუნატის, ამავე კანონის მე-3 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მომსახურების მიწოდებას არ განეკუთვნებოდა ისეთი მომსახურების გაწევა, რომელიც დღგ-ს მიზნებისთვის გულისხმობდა ფულზე საკუთრების გადაცემას.
მოპასუხეებმა _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპეტრიზის დეპარტამენტმა სარჩელი არ სცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს. მათი განმარტებით, საქარათველოს საგადასახადო კოდექსის 220-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ს გადამხდელი იყო პირი, ვისი წლიური ბრუნვაც აღემატებოდა ასიათას ლარს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს “.....” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “....” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, სათამაშო ბიზნესის ორგანიზატორ პირთა საქმიანობა წარმოადგენდა სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას და აღნიშნული საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-18 მუხლის შესაბამისად, განხილული უნდა ყოფილიყო, როგორც მომსახურების მიწოდება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეთა მიერ გაწეული მომსახურება არ წარმოადგენდა დღგ-თი დასაბეგრ ოპერაციას. “მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ” საქართველოს კანონის მიხედვით, მოთამაშე პირი განხილული უნდა ყოფილიყო, როგორც “მომხმარებელი”, რომელიც სათანადო ნებართვისა და წესის საფუძველზე ორგანიზენული თამაშობის მოწყობისაგან იძენდა მომსახურებას პირადი რისკის ფასად.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლზე, რომლის შესაბამისად, მომსახურების გაწევად ითვლებოდა სხვა პირისათვის მისივე ნებით, კომპენსაციის მიზნით ან უსასყიდლოდ ისეთი მოქმედების შესრულება, რომელიც არ იყო საქონლის მიწოდება, ამდენად, საქართველოს საგადასახდო კოდექსის მე-18 მუხლის თანახმად, თამაშის პროცესი ითვლებოდა მომსახურების გაწევად, ხოლო სათამაშო ბიზნესის სუბიექტი _ დღგ-ს გადამხდელად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს “....” დირექტორმა თ. ქ-ამ და ი/მ “....” და მოითხოვეს აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 1 აპრილის განჩინებით შპს “....” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “....” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა აღნიშნულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 1 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს “....” დირექტორმა თ. ქ-ამ და ი/მ “....”.
კასატორების განმარტებით, ორივე ინსტანციის სასამართლოს მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს სამოქალქო საპროცესო კოდექსის 162-ე და 163-ე მუხლები, ანუ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი, რადგან კასატორებზე არასწორად არის დარიცხული დღგ-სა და საშემოსავლო თანხები. ამდენად, საკასაციო საჩივრის ავტორები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 1 აპრილის განჩინების გაუქმებასა და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას მოითხოვენ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს “....” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “თ. ქ-ას” საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 22 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 15 იანვრამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “ს-ის” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “თ. ქ-ას” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
გარდა ამისა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან შპს “...” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “თ. ქ-ას” საკასაციო საჩივარზე გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 8 000 ლარის ოდენობით, ამიტომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 5 600 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს “....” დირექტორის თ. ქ-სა და ი/მ “თ. ქ-ას” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 1 აპრილის განჩინება;
3. შპს “....” დირექტორ თ. ქ-სა და ი/მ “თ. ქ-ას” დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 5 600 ლარი;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.