¹ბს-1113-1075(კ-08) 13 იანვარი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი _ გულნარა ილინა

კასატორი _ ქ. თბილისის მერია (მოპასუხე სარჩელში _ ქ. თბილისის მთავრობა)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი, წარმომადგენელი (დირექტორი) _ დ. ა-ე

მესამე პირები: 1. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, წარმომადგენელი _ ზ. ლ-ი; 2. ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახური (ამჟამად სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური); 3. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველო

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 6 სექტემბერს საქართველოს არქიტექტორთა კავშირმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ 2006 წლის 7 აგვისტოს მოსარჩელემ მიიღო შეტყობინება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსაგან იმის თაობაზე, რომ მას უნდა დაეცალა მის სარგებლობაში არსებული ფართი, მდებარე ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ის მეექვსე სართულზე. მოსარჩელე არ აპირებდა ხსენებული ფართის გამოთავისუფლებას, რადგან საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების საფუძველზე, მოსარჩელეს გადაეცა ქ. თბილისში, ...... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მესამე სართული საკუთრების უფლებით და იმავე შენობის მე-6 სართული, “თ.” ერთად, თანასარგებლობის უფლებით. ამ გადაწყვეტილებას კი წინ უძღოდა საქართველოს მთავრობის მხრიდან თხოვნით მიმართვა საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის ხელმძღვანელობისადმი, მის მიერ დაკავებული შენობის, მასში ჩინეთის საელჩოს განთავსების მიზნით, გადაცემისა და სანაცვლო ფართის მიცემის თაობაზე. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა შენობა, მდებარე ქ. თბილისში, .... ქ. ¹52-ში, დაახლოებით 2000 კვ.მ ფართით და 3000 კვ.მ ეზოთი. აღნიშნული შეთავაზების შემდეგ, საქართველოს მთავრობასა და საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს შორის დაიდო ქონების გაცვლის შესახებ ხელშეკრულება. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირმა სახელმწიფოს გადასცა მის საკუთრებაში არსებული შენობა, მასში ჩინეთის საელჩოს განსათავსებლად და სანაცვლოდ მიიღო ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მესამე სართული საკუთრების უფლებით და იმავე შენობის მე-6 სართული თანასარგებლობის უფლებით, “თ.” ერთად, ასევე მოსარჩელეს უნდა მიეღო თანხა 2 მლნ კუპონის ოდენობით.

მოსარჩელის განმარტებით, ზემოხსენებული შენობის მესამე სართული მან საკუთრების უფლებით დაიმტკიცა მხოლოდ 2004 წელს, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, ხოლო რაც შეეხებოდა მიუღებელ თანხას, რომელიც იმჟამად შეადგენდა 200000 ლარს, აღნიშნულის შესახებ ყოველწლიურად უშედეგოდ მიმდინარეობდა მოლაპარაკება-მიმოწერა საქართველოს მთავრობასთან. ამ გარემოებას დაერთო ქ. თბილისის მთავრობის გადაწყვეტილება იმ ფართის დაცლის თაობაზე, რომელიც საქართველოს არქიტექტორთა კავშირმა მიიღო გაცვლის შედეგად. ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილება, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა უფლებამოსილების გადამეტებით გამოცემულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, ვინაიდან აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილება მიღებული ჰქონდა საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრს, იგი არ გაუქმებულა და ძალაში იყო, რაც დასტურდებოდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილებით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ უფლებამოსილების გადამეტებით განხორციელებულ ქმედებას არ ჰქონდა იურიდიული ძალა და ბათილად უნდა გამოცხადებულიყო.

მოსარჩელის მტკიცებით, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღებისას დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მოთხოვნები ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ დაინტერესებული მხარისათვის ცნობებისა და ადმინისტრაციულ წარმოებაში მისი მონაწილეობის შესახებ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა: საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების შესრულების და ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულის თანასარგებლობის უფლებით, “თ.” უფლებამონაცვლესთან ერთად, საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სახელზე აღრიცხვის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის დავალება; დაკავებული ფართიდან საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის გამოსახლების საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის აკრძალვა; აღნიშნული ფართის უზუფრუქტის ფორმით გადაცემის თაობაზე ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 ოქტომბრის სხდომაზე მოსარჩელემ უარი თქვა სადავო უძრავი ქონების მის სახელზე აღრიცხვის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნაზე, რის გამოც იმავე სხდომის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეზე შეწყდა წარმოება მითითებული მოთხოვნის ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 26 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 იანვრის განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 იანვრის სხდომაზე მოსარჩელემ უარი თქვა დაკავებული ფართიდან საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის გამოსახლების საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის აკრძალვის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნაზე, რის გამოც იმავე სხდომის საოქმო განჩინებებით მოცემულ საქმეზე შეწყდა წარმოება მითითებული მოთხოვნის ნაწილში, ხოლო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო ამორიცხულ იქნა მოპასუხეთა სიიდან და საქმეში ჩაბმულ იქნა მესამე პირად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილება და მასვე დაევალა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირმა 2006 წლის 7 აგვისტოს მიიღო შეტყობინება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსაგან, მის სარგებლობაში არსებული ფართის, მდებარე ქ. თბილისში, .......... გამზირის ¹89/24-ში, მეექვსე სართულზე, დაცლის თაობაზე. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა შენობა, მდებარე ქ. თბილისში, ...... ქ. ¹52-ში, დაახლოებით 2000 კვ.მ ფართით და 3000 კვ.მ ეზოთი. საქართველოს მთავრობამ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის ხელმძღვანელობას მიმართა თხოვნით, მის მიერ დაკავებული შენობის, მასში ჩინეთის საელჩოს განთავსების მიზნით, გადაცემისა და სანაცვლო ფართის მიცემის თაობაზე. აღნიშნული შეთავაზების შემდეგ, საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებით ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹52-ში მდებარე საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის ადმინისტრაციული შენობა, მიმდებარე ტერიტორია და არსებული ნაგებობები ბალანსზე გადაეცა საქართველოს რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიურ კორპუსთან მუშაობის სამმართველოს, სანაცვლოდ კი მან მიიღო ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე ინსტიტუტ “თ.” ადმინისტრაციული შენობის მესამე სართული, აგრეთვე, სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის, ასევე მას უნდა მიეღო თანხა _ 2 მლნ კუპონი, სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩასატარებლად.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტის თანახმად, ზემოხსენებული შენობის მეექვსე სართულზე არსებული სააქტო დარბაზი საერთო სარგებლობაში დარჩათ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტს. ამავე დადგენილების 10.1 პუნქტის მიხედვით, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე ექვსსართულიანი შენობის პირველი, მეორე, მეექვსე სართულები და სამსართულიანი შენობა იყო არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის ბალანსზე (სააქტო დარბაზი იყო საერთო სარგებლობაში). საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების თანახმად, საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, წარმოადგენდა ადმინისტრაციული წარმოების მონაწილე დაინტერესებულ მხარეს.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ “ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის ნაწილის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით გადაცემის შესახებ” ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების პირველი პუნქტის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ქ. თბილისში, ..... გამზ. ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულის 895 კვ.მ ფართი, შესაბამისი წილობრივი მიწის ნაკვეთით, გადაეცა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, ქ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის განსათავსებლად, უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით. მითითებული დადგენილების საფუძველზე, 2006 წლის 15 ივნისს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოსა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს შორის გაფორმდა უსასყიდლო უზუფრუქტის ხელშეკრულება.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენდა რა ადმინისტრაციული წარმოების მონაწილე დაინტერესებულ მხარეს, ამავე კოდექსის 95-ე მუხლის მიხედვით, ქ. თბილისის მთავრობას საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი უნდა ჩაება ადმინისტრაციულ წარმოებაში. ამ შემთხვევაში საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და სახელმწიფოს შორის სადავო ქონებაზე ურთიერთობა მოწესრიგებული იყო სამართლებრივ დონეზე, კერძოდ _ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მე-2 პუნქტის თანახმად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების

1.2 პუნქტი, რომლითაც ქ. თბილისში, ...... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულზე არსებული სააქტო დარბაზი საერთო სარგებლობაში დარჩათ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტს.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოთ მითითებული გარემოების გათვალისწინებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელი იყო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დადებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ იყო გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლის მიხედვით, თუ ადმინისტრაციულ ორგანოს რომელიმე საკითხის გადასაწყვეტად მინიჭებული ჰქონდა დისკრეციული უფლებამოსილება, იგი ვალდებული იყო, ეს უფლებამოსილება განეხორციელებინა კანონით დადგენილ ფარგლებში, რაც მითითებული კოდექსის თანახმად, გულისხმობდა ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებასა და დაინტერესებული პირების ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობას, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენისა და ახსნა-განმარტებების მიცემის გათვალისწინებით.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 სადავო დადგენილების მე-2 პუნქტით ძალადაკარგულად და არა ბათილად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტი. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევდა ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას, მაშინ, როდესაც ქ. თბილისის მთავრობის სადავო დადგენილების საფუძველზე, ქ. თბილისში, ...... ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულზე არსებულ ფართზე, სხვა ფართებთან ერთად, გაფორმდა უზუფრუქტის ხელშეკრულება და მითითებულ ფართზე განთავსებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს დაევალათ მათ მიერ დაკავებული ფართების უმოკლეს ვადაში გათავისუფლება. ამასთან, ქ. თბილისის მთავრობამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულება, რომელიც საფუძვლად დაედო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილებას, არ გაუქმებულა.

ზემოთ მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე და მოსარჩელეს გააჩნდა რა სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის კანონიერი ინტერესი, მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობას უნდა დავალებოდა, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოეცა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავის, საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის განჩინებით საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და აღნიშნა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების საფუძველზე, საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს გადაეცა ქ. თბილისში, ...... გამზ. ¹89/24-ში მდებარე შენობის მესამე სართული საკუთრების უფლებით და იმავე შენობის მე-6 სართული, “თ.” ერთად, თანასარგებლობის უფლებით. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტის თანახმად, ამ შენობის მეექვსე სართულზე არსებული სააქტო დარბაზი საერთო სარგებლობაში დარჩათ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტს. ამავე დადგენილების 10.1 პუნქტის თანახმად, ..... გამზ. ¹89/24-ში მდებარე ექვსსართულიანი შენობის პირველი, მეორე, მეექვსე სართულები და სამსართულიანი შენობა იყო არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის ბალანსზე. გასაჩივრებული აქტით, ქ. თბილისში, ..... გამზ. ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულის 895 კვ.მ ფართი, შესაბამისი წილობრივი მიწის ნაკვეთით, გადაეცა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს, უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით, ისე, რომ მოსარჩელე ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად არ მიუწვევიათ.

სააპელაციო სასამართლო ასევე დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნია, რომ სადავო აქტი გამოცემულ იქნა ადმინისტრაციული წარმოების სავალდებულო მოთხოვნების დარღვევით, კერძოდ, დარღვეულ იქნა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის რიგი ნორმები ადმინისტრაციულ წარმოებაში დაინტერესებული მხარის სავალდებულო მონაწილეობისა და საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობის მისთვის მიცემის შესახებ. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჰქონდა უფლება, კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განეხორციელებინა რაიმე ქმედება, მათ შორის, გამოეცა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების გარეშე.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება და განმარტა, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების მე-2 პუნქტით ძალადაკარგულად და არა ბათილად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტი. ამასთან, ქ. თბილისის მთავრობამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულება, რომელიც საფუძვლად დაედო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილებას, არ გაუქმებულა.

ზემოთ მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით, მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ სასამართლომ სწორად მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, გასაჩივრებული აქტი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად და მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს დავალებოდა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის განსათავსებლად, უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით გადაეცა ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე ექვსსართულიანი შენობის მე-2 სართულის 895 კვ.მ ფართი, ასევე _ იმავე შენობის მე-6 სართულის 895 კვ.მ ფართი, შესაბამისი წილობრივი მიწის ნაკვეთით. ამავე დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტი, ასევე საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს ეთხოვა, გაეფორმებინა უსასყიდლო უზუფრუქტის ხელშეკრულება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსთან. სწორედ აღნიშნული დადგენილება ცნო ბათილად სასამართლომ.

კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება (ისევე, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება) კანონშეუსაბამოა, რადგან სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობამ სადავო აქტის გამოცემისას არსებითად დაარღვია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის წესი და აღნიშნული საფუძვლით მოხდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუმცა სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ. გარდა ამისა, სასამართლომ ასევე არ გაამახვილა ყურადღება იმ ფაქტზე, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე, განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებები, კერძოდ, სადავო ფართში განათავსა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს არქივი. აღნიშნული ფართის გამოთავისუფლება და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის მისი ფლობის აკრძალვა მოახდენს ამ სააგენტოს მთელი სტრუქტურის პარალიზებას, რაც ეწინააღმდეგება სახელმწიფოს ინტერესებს. ამასთან, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის წესის დაცვის შემთხვევაშიც, ვერ იქნებოდა მიღებული სხვაგვარი გადაწყვეტილება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 20 ოქტომბრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 23 დეკემბერს, 11.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: საქართველოს არქიტექტორთა კავშირმა 2006 წლის 7 აგვისტოს მიიღო შეტყობინება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსაგან, ქ. თბილისში, ...... გამზირის ¹89/24-ში, მეექვსე სართულზე მდებარე ფართით ამავე კავშირის სარგებლობის გაგრძელებაზე უარის თქმის თაობაზე (ს.ფ. 4). საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულებით ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹52-ში მდებარე საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის ადმინისტრაციული შენობა, მიმდებარე ტერიტორია და არსებული ნაგებობები ბალანსზე გადაეცა საქართველოს რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიურ კორპუსთან მუშაობის სამმართველოს, სანაცვლოდ კი ამ კავშირმა მიიღო ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹89/24-ში მდებარე ინსტიტუტ “თ.” ადმინისტრაციული შენობის მესამე სართული, აგრეთვე, სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის, ასევე მას უნდა მიეღო თანხა _ 200 მლნ კუპონი, სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩასატარებლად (ს.ფ. 6-7). ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების (ს.ფ. 10-12) 1.2 პუნქტის თანახმად, ...... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე ექვსსართულიანი შენობის მეექვსე სართულზე არსებული სააქტო დარბაზი საერთო სარგებლობაში დარჩათ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტს. ამავე დადგენილების 10.1 პუნქტის მიხედვით, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე ექვსსართულიანი შენობის პირველი, მეორე, მეექვსე სართულები და სამსართულიანი შენობა იყო არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის ბალანსზე (სააქტო დარბაზი იყო საერთო სარგებლობაში). “ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის ნაწილის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით გადაცემის შესახებ” ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების პირველი პუნქტის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულის 895 კვ.მ ფართი, შესაბამისი წილობრივი მიწის ნაკვეთით, გადაეცა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, ქ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის განსათავსებლად, უსასყიდლო უზუფრუქტის ფორმით (ს.ფ. 53-54). მითითებული დადგენილების საფუძველზე, 2006 წლის 15 ივნისს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოსა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს შორის გაფორმდა უსასყიდლო უზუფრუქტის ხელშეკრულება ქ. თბილისში, .... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულის 859,01 კვ.მ ფართზე, ასევე _ მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 76-82). ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 მუხლი, რომლითაც ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის მე-6 სართულზე არსებული სააქტო დარბაზი საერთო სარგებლობაში დარჩათ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირსა და არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტს (ს.ფ. 53-54). საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ¹199 ბრძანებით საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების მე-2 პუნქტიდან ამოღებულ იქნა სიტყვები _ “აგრეთვე სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის” და იგი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: “გადაეცეს საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს ბალანსზე ქ. თბილისში, ...... ქ. .¹89/24-ში მდებარე ინსტიტუტ “თ.” ადმინისტრაციული შენობის მესამე სართული” (ს.ფ. 168).

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად აღნიშნავს, რომ ამ შემთხვევაში სარჩელის საგანს წარმოადგენს ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების ბათილად ცნობა, ამასთან, უდავოდ დადგენილია, რომ სადავო ფართში ამჟამად განთავსებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს არქივი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, რომელთა მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ხსენებული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი, მე-2 და მე-4 ნაწილების, 96-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის ნორმების შეჯერებით განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლში მოცემულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობები, ამასთან, ამავე მუხლში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობისათვის სავალდებულო მოთხოვნაა, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებითი დარღვევის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. კანონის მოთხოვნის შესასრულებლად და იმისათვის, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი დასკვნის გაკეთება. ამასთან, მისაღები ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით პირის სამართლებრივი მდგომარეობის შესაძლო გაუარესების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ აცნობოს ამ პირს და უზრუნველყოს ადმინისტრაციულ წარმოებაში მისი მონაწილეობა, თუმცა ამავდროულად, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ხსენებული პირისათვის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ შეუტყობინებლობა და ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად ამ პირის მიუწვევლობა, ანუ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, ფაქტობრივად, იმ პირის დაუსწრებლად, რომლის სამართლებრივი მდგომარეობა შესაძლოა გაუარესდეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით, თავისთავად, სამართლებრივად ვერ დააფუძნებს ამ პირის დასწრების გარეშე გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობას, ასევე _ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ადმინისტრაციული ორგანოსთვის დავალებას, თუ კანონის ასეთი დარღვევის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე ვერ იქნებოდა მიღებული სხვაგვარი გადაწყვეტილება. ამდენად, სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღების შეუძლებლობისას, სახეზე ვერ იქნება გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი, მით უმეტეს, თუ კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ დაინტერესებულ მხარეს აქვს კანონიერი ნდობა და საბოლოოდ დადგინდება, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, განმცხადებლის მოთხოვნის შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის არარსებობის გამო, არსებითად არ არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, გაიზიარა რა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, განმარტა, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების მე-2 პუნქტით ძალადაკარგულად და არა ბათილად გამოცხადდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების 1.2 პუნქტი, ამასთან, ქ. თბილისის მთავრობამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულება, რომელიც საფუძვლად დაედო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილებას, არ გაუქმებულა.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ, მართალია, საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების მე-2 მუხლით საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს ბალანსზე გადაეცა ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹89/24-ში მდებარე ინსტიტუტ “თ.” ადმინისტრაციული შენობის მესამე სართული, აგრეთვე, სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის, მაგრამ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ¹199 ბრძანებით საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების მე-2 პუნქტიდან ამოღებულ იქნა სიტყვები _ “აგრეთვე სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის” და იგი ჩამოყალიბდა ახალი რედაქციით: “გადაეცეს საქართველოს არქიტექტორთა კავშირს ბალანსზე ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹89/24-ში მდებარე ინსტიტუტ “თ.” ადმინისტრაციული შენობის მესამე სართული”.

ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ასევე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ¹199 ბრძანებით საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების მე-2 პუნქტის ახალი შინაარსით ჩამოყალიბებამ, ანუ ამ პუნქტის შინაარსობრივმა შეზღუდვამ _ ამავე პუნქტიდან სიტყვების _ “აგრეთვე სააქტო დარბაზი და ეზო “თ.” ერთობლივი სარგებლობისათვის” _ ამოღებამ მთლიანად გამოაცალა სამართლებრივი საფუძველი საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სასარჩელო მოთხოვნას ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე, რადგან აღარ არსებობს ქ. თბილისში, ..... გამზირის ¹89/24-ში მდებარე შენობის სადავო ფართით საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის თანასარგებლობის იურიდიული საფუძველი _ საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების მე-2 პუნქტის მანამდე არსებული რედაქცია, რაც სადავო ფართის ნაწილში საფუძვლად დაედო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილების გამოცემას. საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის 1993 წლის 25 ოქტომბრის ¹803გ განკარგულების აღნიშნული რედაქციული ტრანსფორმირება კი, თავის მხრივ, გამორიცხავს ქ. თბილისის მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის ¹22.07.457 დადგენილების შინაარსობრივ მიმართებას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 29 იანვრის ¹52.10.20 დადგენილებასთან. ამასთან, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ¹199 ბრძანება, ამავე ბრძანების მე-2 მუხლის თანახმად, ძალაში შევიდა მასზე ხელმოწერის დღიდან, ხსენებული ბრძანების ბათილად ცნობა არ არის მოცემულ საქმეზე დავის საგანი, დასახელებული ბრძანება არ გაუქმებულა და ამჟამადაც ძალაშია, რის გამოც საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სარჩელი არის უსაფუძვლო.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-2 ნაწილის “ა” და “ბ” ქვეპუნქტებსა და მე-3 ნაწილზე, რომელთა თანახმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არ გაამახვილა ყურადღება იმ ფაქტზე, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე, განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებები, კერძოდ, სადავო ფართში განათავსა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს არქივი, ხოლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის წესის დაცვის შემთხვევაშიც, ვერ იქნებოდა მიღებული სხვაგვარი გადაწყვეტილება, რის გამოც სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა (არასწორად დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს მიერ მის გამოყენებას), კერძოდ, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რადგან მოცემული საქმის სააპელაციო სასამართლოში განხილვის ეტაპზე არ არსებობდა მისი გამოყენების სამართლებრივი საფუძველი. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2007 წლის 8 ოქტომბრის ¹199 ბრძანება, რომელიც, მართალია, ჯერ არ იყო გამოცემული მოცემულ საქმეზე საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღებისას, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას ხსენებული ბრძანება უკვე იყო გამოცემული, ძალაში შესული და საქმის მასალებში წარმოდგენილი.

ამდენად, კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” და “ბ” ქვეპუნქტებით რეგლამენტირებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლები _ კანონის, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევის შედეგად მოცემულ საქმეზე არასწორი განჩინება იქნა მიღებული, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია. საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.