ბს-1225-1187(2კ-08) 21 მაისი, 2009 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, მარიამ ცისკაძე
სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი
კასატორები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური
მოწინააღმდეგე მხარე – ი/მ ,,ზ. კ-ძე»
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება
დავის საგანი - ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
აღწერილობითი ნაწილი
2007 წლის 6 აგვისტოს ი/მ ,,ზ. კ-ძემ» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ როგორც ინდმეწარმე, სამეწარმეო საქმიანობას ეწეოდა ქ. ზესტაფონში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, რეგისტრაციაში გატარდა დამატებითი ღირებულების გადასახადის გადამხდელად და მიიღო შესაბამისი სერტიფიკატი ¹074921. საგადასახადო კოდექსის 249-ე მუხლის შესაბამისად 2007 წლის იანვარში საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა დეკემბრის დღგ-ს გადამხდელის ყოველთვიური დეკლარაცია‚ ასევე‚ ანგარიშ-ფაქტურების მესამე პირები‚ რომლითაც მიღებული ჰქონდა საქონელი. აღსანიშნავია‚ რომ მითითებული საქონელი არ იყო რეალიზებული დღგ-ს რეგისტრაციამდე‚ ანუ ნაშთად იყო დარჩენილი, თუმცა ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით მას გადახდილი ჰქონდა დღგ მიმწოდებლისათვის‚ შესაბამისად‚ მის მიერ გადახდილი დღგ უნდა ჩათვლილიყო გადახდილად. მიუხედავად ამისა‚ მოპასუხე მხარემ აღუდგინა გადასახდელად 18335‚61 ლარის დღგ-ს გადასახადი შემდეგ ანგარიშ-ფაქტურებზე: სერია ბბ 70 ¹070773‚ ბბ 70 ¹-79789‚ ბბ 70 ¹080904‚ ბბ 70 ¹077829‚ ბბ 70 ¹077787‚ ბბ 70 ¹077774. ასევე დაარიცხა ჯარიმის თანხა 64174‚03 ლარი.
აღნიშნულის გამო, მოსარჩელემ მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურს‚ საიდანაც 2007 წლის 18 ივნისს მიიღო წერილი ¹16-01/10/4338‚ რომლითაც ეცნობა მისი საჩივრის არდაკმაყოფილების შესახებ. 2007 წლის 22 ივნისს ასევე მიმართა შესაგებლით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს‚ რომლის 2007 წლის 29 ივლისს გადაწყვეტილებით მისი საჩივრი კვლავ არ დაკმაყოფილდა.
მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლით დღგ-ს ვალდებულება წარმოიშობა დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის შესახებ განცხადების წარდგენის ვალდებულების დღიდან, ე.ი. მის შემთხვევაში 8 დეკემბრიდან‚ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-4 ნაწილის «ე» პუნქტით დღგ-ს ჩათვლა არ წარმოებს იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებზე რომლებიც არ არის წარმოდგენილი მყიდველის მიერ დღგ-ს საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან არა უგვიანეს 45 დღისა. მის შემთხვევაში საანგარიშო პერიოდი იწყება 2006 წლის 8 დეკემბრიდან და მოიცავს პერიოდს 2006 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით‚ ხოლო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები ჩათვლის მისაღებად წარადგინა 2007 წლის 15 იანვრისთვის‚ ე.ი. ანგარიშ-ფაქტურების წარდგენის 45_დღიანი ვადა არ დაურღვევია.
საგადასახადო ინსპექციაში წარსადგენი დღგ-ს ყოველთვიური დეკლარაციის დანართი «ბ-ს» მე-4 სტრიქონი პირდაპირ ითვალისწინებს დღგ-ს რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტისათვის გადამხდელთან არსებული საქონლის‚ მომსახურების ნაშთზე ჩათვლის მიღებას‚ რის საფუძველზეც მას საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნები დაცული აქვს და მის მიმართ წამოყენებული პრეტენზიები არის უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის ¹0022166 და ¹002162 სამართალდარღვევის ოქმების ბათილად ცნობასა და მოპასუხის დავალდებულებას, ჩამოეწერა მასზე დარიცხული დღგ – 18335,61 ლარი და ჯარიმის სახით დარიცხული თანხა, სულ – 64174,03 ლარი.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ ,,ზ. კ-ძის» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ი/მ ,,ზ. კ-ძეს» უარი ეთქვა მასზე გადასახდელად დარიცხული დღგ-ს - 18335,61 ლარის ჩამოწერაზე და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 132-ე მუხლის შესაბამისად შედგენილი სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობაზე; ბათილად იქნა ცნობილი 2007 წლის 10 აპრილის საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, მოსარჩელეზე, სსკ-ის 138-ე მუხლის საფუძველზე, ჯარიმის – 55006,83 ლარის დაკისრების შესახებ, ამ ოქმის საფუძველზე გამოცემულ ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის ¹07/442 ბრძანებასთან და საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად.
საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად პირი ვალდებულია, გატარდეს დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაში‚ თუ ეწევა ეკონომიკურ საქმიანობას და ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში მის მიერ განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აღემატება 100000 ლარს; მან ამ მომენტის დადგომიდან არა უგვიანეს 2 სამუშაო დღისა, საგადასახადო ორგანოში უნდა წარადგინოს განცხადება დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციისათვის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლის უფლება აქვს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის «ე» პუნქტის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლა არ წარმოებს იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით‚ რომლებიც არ არის წარმოდგენილი მყიდველის (ჩათვლის მიმღების) მიერ დღგ-ს საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან არა უგვიანეს 45 დღისა, ხოლო ამავე კოდექსის 250-ე მუხლით‚ დღგ-ს საანგარიშო პერიოდად ითვლება კალენდარული თვე.
საქალაქო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში ინდმეწარმე ზ. კ-ძის მოსაზრებით, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო, ჩაეთვალა მისთვის დღგ-ს თანხა‚ რომელიც გადაუხადა 2006 წლის ოქტომბერში მიმწოდებელს საქონლის შეძენისათვის‚ ვინაიდან ეს საქონელი რეალიზებული არ ჰქონდა დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტისათვის. ამ მოსაზრებას მოსარჩელე და მისი წარმომადგენლები ამყარებენ დეკლარაციის ფორმაზე‚ კერძოდ‚ დანართ «ბ»-ზე‚ რომლის სათაურია: «თანხა‚ რომლითაც მცირდება ბიუჯეტში შესატანი დღგ». დანართის მეოთხე პუნქტით ასეთი თანხა არის: «დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტისათვის გადამხდელთან არსებული საქონლის მომსახურების ნაშთებზე» ჩასათვლელი დღგ და სწორედ ამ გრაფაში აქვს მითითებული ინდმეწარმე ზ. კ-ძეს სადავო 18335.61 ლარი.
სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის ზემოაღნიშნული მოსაზრება‚ რადგან 2007 წლის იანვარში‚ ანუ მოსარჩელის მიერ საგადასახადო დეკლარაციით წარდგენის მომენტისათვის მოქმედებდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 3 თებერვლის ¹57 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია «დამატებითი ღირებულების გადასახადის დეკლარაციის ფორმისა და მისი შევსების წესის შესახებ»‚ რომლის მეორე მუხლის ,,გ» პუნქტში განმარტებულია დეკლარაციის მითითებული გრაფის შევსების წესი‚ კერძოდ, მე-4 სტრიქონზე აისახება დღგ-ის თანხა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტისათვის გადამხდელთან არსებული საქონლის/მომსახურების ნაშთზე საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-4 ნაწილის «ე» პუნქტით დადგენილი შეზღუდვების (საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის წარმოდგენის 45 დღიანი ვადის) გათვლისწინებით.
ამდენად‚ სასამართლოს განმარტებით, ამ დანართში მითითებული შეღავათები ვრცელდება არა ყველა საქონლის ნაშთზე‚ რომელიც შესაძლებელია მეწარმეს შეძენილი აქვს წლების და თუნდაც თვეების წინ‚ არამედ მხოლოდ იმ საქონელის ნაშთზე‚ რომელთა ანგარიშ-ფაქტურები საგადასახადო ორგანოში წარდგენილია კანონით დადგენილ 45 დღიან ვადაში.
ასევე არ უნდა დაკმაყოფილდეს მოსარჩელის მოთხოვნა იმ სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ‚ რომლითაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 132-ე მუხლის საფუძველზე დაეკისრა ჯარიმა‚ რადგან ეს მუხლი გადასახადის გადამხდელის მიმართ სანქციებს ითვალისწინებს საგადასახადო დეკლარაციაში ან/და გაანგარიშებებში გადასახადის შემცირებისას. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ მის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი დეკლარაციით არასწორად მოითხოვა ბიუჯეტში შესატანი დღგ-ს თანხის შემცირება 18335.61 ლარით‚ რაც, როგორც სასამართლომ უკვე აღნიშნა, უკანონოა‚ შესაბამისად დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოთხოვნაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 132-ე მუხლით გათვალისწინებული დარღვევის გამო შედგენილი სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ.
რაც შეეხება ინდმეწარმე ზ. კ-ძის მოთხოვნას‚ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლის საფუძველზე შედგენილი სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ‚ უნდა დაკმაყოფილდეს‚ ვინიადან, ამ მუხლის შესაბამისად‚ გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ საგადასახადო ორგანოში არასწორი მონაცემების შემცველი დოკუმენტების წარდგენა‚ რაც იძლევა გადახდილი გადასახადის მომავალ საგადასახადო ვალდებულებათა ანგარიშში ჩათვლის ან დაბრუნების საფუძველს – იწვევს დაჯარიმებას ჩასათვლელი ან დასაბრუნებელი თანხის 300 პროცენტის ოდენობით.
ინდმეწარმე ზ. კ-ძემ საგადასახადო ორგანოში წარადგინა ანგარიშ-ფაქტურები‚ რომლებიც არასწორ მონაცემებს არ შეიცავდა‚ რაც სადავოდ არ გაუხდია მოპასუხე მხარესაც. მოსარჩელემ შეცდომით ჩათვლა‚ რომ ამ ანგარიშ-ფაქტურებით შეეძლო ჩათვლის მიღება და ამიტომ შეიტანა იგი დეკლარაციაში. ანუ მას ყალბი ინფორმაციის შემცველი დოკუმენტები არც ჰქონია და არც ასეთი დოკუმენტების საშუალებით არ უცდია მიეღო დღგ-ს ჩათვლა, შესაბამისად, მის მიმართ საგადასახადო ორგანოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქცია.
აღსანიშნავია ისიც, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის უფროსი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის აღსრულების მიზნით გამოსცემს ბრძანებებს, შიდა ინსტრუქციებს და მეთოდურ მითითებებს საგადასახადო ორგანოების მიერ საგადასახადო კანონმდებლობის გამოყენებასთან დაკავშირებით. საგადასახადო ორგანოები საგადასახადო კანონმდებლობის აღსრულების პროცესში ხელმძღვანელობენ ასეთი ბრძანებებით, შიდა ინსტრუქციებით და მეთოდური მითითებებით.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2007 წლის 12 დეკემბრის ბრძანების ¹7892 მე-10 მუხლში მითითებულია, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლით ფინანსური სანქციის გამოყენებისათვის აუცილებელ საფუძვლად კანონმდებლის მიერ გამოკვეთილია არასწორი მონაცემების შემცველი დოკუმენტი, კერძოდ, ფიქტიური გარიგების ამსახველი ან ყალბი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ან/და საბაჟო დეკლარაცია, ან ჩათვლის მისღებად მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა დოკუმენტი, რომელიც გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილი მოთხოვნის განხილვის შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს მხრიდან სსკ-ის 71-ე მუხლის თანახმად, შეიძლება საფუძვლად დაედოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ჩათვლას ან უკან დაბრუნებას.
ამდენად, მითითებულ ბრძანებაში ხაზგასმითაა აღნიშნული, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენას ადგილი აქვს გადამხდელის მიერ წინასწარი განზრახვით ყალბი ან ფიქტიური გარიგების ამსახველი ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენისას, რასაც ინდ/მეწარმე ზ. კ-ძის შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ), ი/მ ,,ზ. კ-ძემ» და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.
აპელანტები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალური ცენტრი და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური სააპელაციო საჩივრებში მიუთითებდნენ, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლი, რომელიც იმპერატიულად ადგენს, რომ თუ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ორგანოში არასწორი მონაცემების შემცველ დოკუმენტს წარადგენს, რომელიც იძლევა გადახდილი გადასახადის მომავალ საგადასახადო ვალდებულებათა ანგარიშში ჩათვლას ან დაბრუნებას, იწვევს დაჯარიმებას ჩასათვლელი ან დასაბრუნებელი თანხის 300% ოდენობით. სწორედ ასეთი ფაქტის დარღვევას ჰქონდა ადგილი ინდმეწარმე “ზ. კ-ძის” მხრიდან, მან 2007 წლის იანვარში საგადასახადო ინსპექციაში ჩასათვლელად წარადგინა 2006 წლის ოქტომბრის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები დღგ-ს ჩათვლის მიღების მიზნით. ამდენად, საგადასახადო ინსპექციის მიერ სავსებით კანონიერად იქნა გამოყენებული საგადასახადო კოდექსის 138-ე მუხლი.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტები ითხოვდნენ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
აპელანტი – ი/მ ,,ზ. კ-ძე» სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ დეკლარაციის წარდგენა უნდა მომხდარიყო სასაქონლო ოპერაციის განხორციელებიდან 45 დღის განმავლობაში, რადგანაც საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-4 ნაწილის “ე” ქვეპუნქტით დადგენილია, რომ 45-დღიანი ვადის ათვლა დაიწყო დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტიდან და არა სასაქონლო ოპერაციის განხორციელებიდან, ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ დღგ-ს დეკლარაციების წარდგენა შესაბამის საგადასახადო ორგანოში შესაძლებელია მხოლოდ დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებული პირის მიერ და დაუშვებელია მათი წარდგენა არარეგისტრირებული პირის მიერ. სასამართლოსთვის ასევე ცნობილია, რომ განხორციელებულ სასაქონლო ოპერაციებზე დღგ-ს გადამხდელად ითვლება საქონლის (მომსახურების) მიმწოდებელი და არა მისი შემძენი, რის გამოც დაუშვებელია არასათანადო გადამხდელზე გადასახადების დარიცხვა. სასამართლოსთვის ასევე ცნობილია, რომ საქონლის მიმწოდებელი წარადგენს დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურებს და შესაბამის დეკლარაციებს საგადასახადო კონტროლის განხორციელების მიზნით, მასვე ერიცხება შესაბამისი სასაქონლო ოპერაციიდან წარმოშობილი დღგ და თუ აღნიშნული თანხა ასევე გადასახდელად დაერიცხება საქონლის მომსახურების შემძენსაც, საქმე გვექნება ორმაგ დაბეგვრასთან, ერთი სასაქონლო ოპერაციიდან წარმოშობილი ერთი და იმავე გადასახადის ერთდროულად ორი პირისათვის დაკისრება დაუშვებელია მოქმედი საგადასახადო კოდექსით. ასევე, სასამართლოს მხრიდან არ იქნა სწორად დაცული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-3 და მე-9 ნაწილები. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრებული ნაწილით პირდაპირი და უშუალო ზიანი ადგება მის ინტერესებს და აღნიშნული არ შეიძლება დამკვიდრებულ იქნეს სასამართლო პრაქტიკაში.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებას სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების სრულად დაკმაყოფილებას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით ი/მ ,,ზ. კ-ძის», საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექციის) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი/მ ,,ზ. კ-ძის» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 26 თებერვლის ¹1542 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ ,,ზ. კ-ძის» მიმართ დღგ-ს თანხის 18 335, 61 ლარის დარიცხვის თაობაზე. ქუთაისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) ¹002162 სამართალდარღვევის ოქმის (სანქციის სახით 55006,83 ლარის დაკისრების თაობაზე), მის საფუძველზე გამოცემული ¹07.442 ბრძანების, ¹0022166 სამართალდარღვევის ოქმისა (სანქციის სახით ჯარიმის 4583,9 ლარის დაკისრების თაობაზე) და მის საფუძველზე გამოცემული ¹07/443 ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში ი/მ ,,ზ. კ-ძის» სარჩელთან დაკავშირებით შეწყდა საქმის წარმოება სარჩელის დაუშვებლობის გამო.
მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.
კასატორები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური საკასაციო საჩივრებით ითხოვდნენ ქუათაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილების ქუთაისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 26 თებერვლის საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის ნაწილში გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 დეკემბრის განჩინებით დასაშვებად იქნა მიჩნეული ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» საკასაციო საჩივარი.
2009 წლის 19 მაისს ი/მ ,,ზ. კ-ძემ» განცხადებით მომართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც უარი განაცხადა სასარჩელო განცხადებაზე და მოითხოვა საქმის წარმოების შეწყვეტა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო კასატორ – ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» შუამდგომლობის გაცნობის შედეგად მიიჩნევს, რომ მისი შუამდგომლობა სარჩელზე უარის თქმის შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს, კერძოდ, უნდა შეწყდეს საქმის წარმოება ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» სარჩელზე შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართლაწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რომლის შესაბამისად სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია დისპოზიციურობის პრინციპზე, რაც ნიშნავს მხარეთა ნების თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები.
კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელემ – ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძემ» უარი განაცხადა რა სარჩელზე, გამოხატა ნება თავისი საპროცესო უფლების რეალიზაციაზე, რაც სავალდებულოა სასამართლოსათვის, როგორც ადმინისტრაციული პროცესის მონაწილე მხარის ნების შეუზღუდავი გამოვლენა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «გ» ქვეპუნქტზე და განმარტავს, რომ სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მოსარჩელემ უარი თქვა სარჩელზე.
საკასაციო სასამართლოს ასევე მნიშვნელოვნად მიაჩნია მხარეებისათვის იმაზე მითითება, რომ საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხევევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.
ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» შუამდგომლობა სარჩელზე უარის თქმის შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს და მოცემულ დავაზე შეწყდეს საქმის წარმოება, ამასთან უნდა გაუქმდეს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტისა და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, მე-3 მუხლის 1-ლი ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის ,,გ» ქვეპუნქტით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» განცხადება სარჩელზე უარის თქმის თაობაზე დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილება და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება და ინდმეწარმე ,,ზ. კ-ძის» სარჩელზე შეწყდეს საქმის წარმოება;
3. მოსარჩელეს განემარტოს, რომ საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება;
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
