ბს-1255-1217(კ-08) 8 იანვარი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
მარიამ ცისკაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა რ. ს-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2007 წლის 27 აგვისტოს რ. ს-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება _ ვეტერანთა საქმეების დეპარტამენტის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, იგი იყო საბრძოლო მოქმედებების, ანუ ომის მონაწილე, ვეტერანი და სამხედრო ტრავმის მიღების შედეგად სამხედრო ძალების მე-2 ჯგუფის ინვალიდი, რის გამოც დათხოვნილ იქნა შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან, სადაც მუშაობდა დაცვის მთავარ სამმართველოში ...... უფროს ინსპექტორად და 1991 წლის 16 დეკემბერს, თბილისში მიმდინარე სამოქალაქო ომში, საქართველოს ტელევიზიასთან მომხდარი საყოველთაოდ ცნობილი მოვლენებისას, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მიიღო სხეულის დაზიანება (დასახიჩრება) და დაინვალიდდა.
მოსარჩელის განმარტებით, მისი სტატუსი გათანაბრებული იყო სამამულო ომის ინვალიდობის სტატუსთან, რაც დადასტურებული იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გაცემული ცნობით და ამავე სამინისტორს მიერ რუსულ ენაზე შევსებული მოწმობით, ასევე, ინვალიდობის მოწმობითა და ავადმყოფობის მოწმობით.
მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მოპასუხის მიერ გასაჩვრებული აქტის გამოცემისას დაარღვია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის, 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 98-ე, 99-ე მუხლების მოთხოვნები, რომლის მიხედვითაც ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული წარმოების შესახებ ეცნობებინა განმცხადებლისთვის უზრუნველეყო მისი მონაწილეობა ამინისტრაციულ წარმოებაში.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601-ე მუხლის შესაბამისად, ომის ინვალიდობის მოწმობის გაცემაზე საქართველოს შრ
ომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ვეტერანთა საქმეების დეპარტამენტის მიერ 2007 წლის 1 აგვისტოს გამოცემული ¹03/495 წერილის ბათილად ცნობა და მოპასუხისგან ომის ინვალიდობის მოწმობის გაცემა მოითხოვა.
მოპასუხე საქართველოს ვეტერანთა დეპარტამენტმა შესაგებელში აღნიშნა, რომ “ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის “გ” პუნქტზე, რომლის თანახმად, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედებების ინვალიდებს განეკუთვნებოდნენ “საქართველოს ტერიტოტიული მთლიანობისთვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისათვის საბრძოლო მოქმედების მონაწილენი, რომლებიც დაინვალიდნენ საბრძოლო მოქმედების პერიოდში მიღებული ჭრილობის, კონტუზიის, დასახიჩრების ან დაავადების შედეგად. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ საბუთებში კი არ მოიპოვებოდა ცნობა იმის თაობაზე, რომ მისი შრომის უნარის შეზღუდვა დაკავშირებული იყო ტერიტოტიული მთლიანობისათვის გამართულ საბრძოლო მოქმედებებში მიღებულ ტრავმასთან, აქედან გამომდინარე, ვეტერანთა დეპარტამენტი ვერ გასცემდა მასზე ომის ინვალიდის მოწმობას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილებით რ. ს-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა “ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანთა კატეგორიას მიეკუთვნებოდნენ საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედების ვეტერანები და მათთან გათანაბრებული პირები. იმავე კანონის მე-9 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის მიხედვით, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედების ვეტერანებს და მათთან გათანაბრებულ პირებს მიეკუთვნებოდნენ საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, აფხაზეთისა და შიდა ქართლში თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისთვის ბრძოლის მონაწილენი. “ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, იმისათვის, რომ პირი ჩათვლილიყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედების ინვალიდად და მინიჭებოდა ომის ინვალიდობის მოწმობა, აუცილებელი იყო ორი პირობის არსებობა: 1) იგი აუცილებლად უნდა ყოფილიყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისათვის საბრძოლო მოქმედების მონაწილე და 2) დაინვალიდებული უნდა ყოფილიყო საბრძოლო მოქმედების პერიოდში მიღებული ჭრილობის, კონტუზიის, დასახიჩრების ან დაავადების შედეგად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრა რ. ს-მა. აპელანტის განმარტებით, საქალაქო სასამართლომ არასწორად აღნიშნა, რომ იგი არ იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისათვის საბრძოლო მოქმედების მონაწილე, რადგან მის მიერ წარმოდგენილი იყო სსიპ “საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის” ცნობა, რომელშიც მითითებული იყო, რომ აპელანტი სამაჩაბლოში საბრძოლო მოქმედებების მონაწილე იყო და მისი სტატუსი გათანაბრებული იყო სამამულო ომის ინვალიდობის სტატუსთან, რაც დადასტურებული იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გაცემული ცნობით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 25 ივნისის განჩინებით რ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩაEთბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ რ. ს-ი მართალია, იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლში წარმოებული მოქმედებების მონაწილე, რაც სადავოდ არ გაუხდია არც მოწინააღმდეგე მხარეს, მაგრამ ეს გარემოება არ იყო საკმარისი მისი საქართევლოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედების ინვალიდად ცნობისა და მისთვის ომის ინვალიდობის მოწმობის გაცემისთვის, რადგან საქმეში არ მოიპოვებოდა აპელანტისათვის ამ სტატუსის მისანიჭებლად აუცილებელი მეორე წინაპირობა _ დაინვალიდებული არ იყო საბრძოლო მოქმედების პერიოდში მიღებული ჭრილობის, კონტუზიის, დასახიჩრების ან დაავადების შედეგად და მისი ინვალიდობა დაკავშირებული არ იყო ამ საბრძოლო მოქმედებასთან.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვეტერანთა საქმეების დეპარტამენტის 2007 წლის 1 აგვისტოს ¹03/495 წერილი, როგორც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტით განსაზღვრული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, არ ეწინააღმდეგებოდა კანონს და არსებითად არ იყო დარღვეული მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 25 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. ს-მა. იგი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, “ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის “გ” ქვეპუნქტი, რომლის შესაბამისად, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის საბრძოლო მოქმედებების ინვალიდებს განეკუთვნებოდნენ საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისათვის საბრძოლო მოქმედების მონაწილენი, რომლებიც დაინვალიდნენ საბრძოლო მოქმედების პერიოდში მიღებული ჭრილობის, კონტუზიის, დასახიჩრების ან დაავადების შედეგად. საკასაციო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, მოცემული ნორმა არ გულისხმობს მხოლოდ უშუალოდ საბრძოლო მოქმედების კონკრეტულ ადგილზე მიღებულ ჭრილობას, კონტუზიას, დასახიჩრებას ან დაავადებას, არამედ საქართველოს ტერიტოტიული მთლიანობისთვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის შენარჩუნებისათვის საბრძოლო მოქმედების მთელ პერიოდს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” პუნქტზე და ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 25 ივნისის განჩინების გაუქმებას და სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული რ. ს-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 7 ნოემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 5 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 8 იანვრამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. რ. ს-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 ივნისის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.