¹ბს-1319-1278(2კ-08) 15 იანვარი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2007 წლის 6 ივლისს ი/მ “....” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2002 წელს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე შპს “....” შეიძინა საქონელი, რომელზეც გადახდილ იქნა დამატებითი ღირებულების გადასახადი, აღნიშნული დღგ-ს თანხის გადახდის დასტურად გამოწერილ იქნა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, რომელთა შესაბამისი ეგზემპლარები მიმწოდებლის მიერ წარდგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში. ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 31 ოქტომბრის ¹1133 და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 სექტემბრის ¹8764 ცნობების მიხედვით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება განხორციელდა დადგენილი წესის შესაბამისად. მიუხედავად აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურების წარდგენისა, განხორციელებული ჩათვლები 17082, 7 ლარის ოდენობით გაუქმებულ იქნა და გადასახადის გადამხდელს დავალიანების სახით დაეკისრა დღგ-ზე საურავის გადახდა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ასევე უკანონოდ დაერიცხა სოციალური გადასახადი 549, 04 ლარი და აღნიშნულ თანხაზე საურავი 2002-2003 წლების გაანგარიშების საფუძველზე, რადგან ამ დროისთვის მეწარმეს შეჩერებული ჰქონდა ეკონომიკური საქმიანობა და შესაბამის ორგანოში წარდგენილი ჰქონდა განცხადება, რაც არ იქნა გათვალისწინებული მოპასუხის მიერ.

მოსარჩელემ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქციით) 29-ე მუხლის 25-ე ნაწილზე, 90-ე, 252-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ საურავის დარიცხვა უკანონო იყო, რადგან დღგ-ს თანხის, როგორც არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულება ეკისრებოდა მიმწოდებელს, მოსარჩელე კი მოცემულ შემთხვევაში წარმოადგენდა მყიდველს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 17 ივლისის ¹2829 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილობა, გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლების აღდგენა და ამ აქტით დარიცხული ფინანსური სანქცია-საურავის თანხების ჩამოწერა მოითხოვა.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა და მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქციით) 114-ე მუხლის I ნაწილზე, რომლის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა იყო გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილი უნდა ყოფილიყო წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად დასაბეგრ იმპორტზე ან დასაბეგრ ოპერაციებზე, თუ საქონელი, სამუშაო ან მომსახურება გამოიყენებოდა გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის, იმ შემთხვევაშიც კი თუ ისინი არ შეიტანებოდა პროდუქციის თვითღირებულებაში. ვინაიდან შპს “....” საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით შესრულებული არ ჰქონდა საგადასახადო ვალდებულებები, მოსარჩელეს გაუუქმდა ჩათვლები და დაერიხცა საურავი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 ივლისის განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო. იმავე სასამართლოს 2007 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით აღნიშნულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი/მ “....” სასარჩელო მოთხოვნდა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 17 ივლისის ¹2829 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “....” დღგ-ს გადასახადის ძირითადი თანხის 17082,7 ლარისა და მასზე დარიცხული საურავის ნაწილში; სასარჩელო მოთხოვნა სოციალური დაზღვევის გადასახადში _ 549, 04 ლარის, მასზე დარიცხული საურავის ჩამოწერისა და ამ ნაწილში 2007 წლის 17 ივლისის ¹2829 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქციით) 114-ე, 116-ე მუხლებზე, “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლზე და განმარტა, რომ საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა იყო ერთიანი და შპს “....” მიერ განხორციელებული საგადასახადო ანგარიშსწორება მოხდა კანონის დაცვით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ბიუჯეტში. ამდენად, ის გარემოება, რომ შპს “....” მიერ გადახდილი თანხები არ მოხვდა ეროვნული ბანკის სახაზინო ანგარიშზე, არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა სოციალური გადასახადის _ 549, 04 ლარის და აღნიშნულ თანხაზე საურავის ჩამოწერის ნაწილში უსაფუძვლო იყო, რადგან აღნიშნული თანხები დარიცხულ იქნა 2002-2003 წლების წლიური დეკლარაციებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქციით) 87-ე მუხლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო საქართველოში სამეწარმეო საქმიანობის შეწყვეტისას საგადასახადო ორგანოსთვის 30 კალენდარული დღის ვადაში წარედგინა დეკლარაცია ერთობლივი შემოსავლებისა და გამოქვითვების შესახებ, ამავე კოდექსის 89-ე მუხლის შესაბამისად კი, ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომლებიც სამეწარმეო საქმიანობას ეწეოდნენ, ვალდებულნი იყვნენ შეეტანათ ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელების თანხები წინა საგადასახადო წლის წლიური გადასახადის მიხედვით. საქართველოს საგადასახადო კოდექისის (2004 წლის 22 დეკემბრის რედაქციით) 217-ე მუხლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო ორგანოსთვის საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით ამ მუხლით დადგენილი წესით და ვადებში უნდა წარედგინა საგადასახადო დეკლარაცია. რადგან მოსარჩელეს დეკლარაცია ერთობლივი შემოსავლებისა და გამოქვითვების შესახებ საგადასახადო ორგანოში არ წარუდგენია, ხოლო სამეწარმეო საქმიანობის შეწყვეტის თაობაზე მხოლოდ განცხადება წარადგინა, ეს არ იყო სამეწარმეო საქმიანობის შეწყვეტის საკმარისი საფუძველი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეზე სოციალური გადასახადის _ 549, 04 ლარისა და აღნიშნულ თანხაზე საურავის ჩამოწერის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და აღნიშნული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმება მოითხოვეს, რომლითაც დაკმაყოფილდა სასარჩელო მოთხოვნა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 15 მაისის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია). ამავე საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 19 ივნისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაბმულ იქნა შპს “....”

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილებით

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ი/მ “....” სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 17 ივლისის ¹2829 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “.....” დღგ-ს გადასახადის ძირითადი თანხის 17082,7 ლარისა და მასზე დარიცხული საურავის ნაწილში; ი/მ “.....” აღუდგა განხორციელებული დღგ-ს ჩათვლები ანგარიშ-ფაქტურებზე, გარდა სერია აა-70 ¹ 047808 ანგარიშ-ფაქტურისა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სასარჩელო განცხადებით მოსარჩელე ითხოვდა დღგ-ს ჩათვლების აღგენას 24 ანგარიშ-ფაქტურაზე, რაც პირველი ინსტანციის მიერ დაკმაყოფილდა, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ ფაქტობრივი გარემოებების დამატებით გამოკვლევის შედეგად დაადგინა, რომ სერია აა-70 ¹047808 ანგარიშ-ფაქტურაზე დღგ-ს ჩათვლა არ იყო გაუქმებული. შესამაბისად, სააპალაციო სასამართლომ ახალ გადაწყევტილებაში მიუთითა, რომ უნდა აღგენილიყო გაუქმებული ჩათვლები ანგარიშ-ფაქტურებზე, გარდა სერია აა-70 ¹047808 ანგარიშ-ფაქტურისა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ნოემბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 17 ნოემბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 5 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 15 იანვრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.