¹ბს-1356-1314(კ-08) 22 იანვარი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 7 აგვისტოს ი/მ “გ. ხ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 5 ივნისის ¹154 ბრძანების, 2006 წლის 9 ივნისის ¹221 საგადასახადო მოთხოვნისა და 2006 წლის 14 ივლისის ¹195 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელათა საგადასახადო აუდიტის სამმართველოს ინსპექტორმა ი. გ-ა 2006 წლის 5 ივნისს ჩაატარა გასვლითი საგადასახადო შემოწმება ი/მ “გ. ხ-ნ”. შემოწმება შეეხო 2004 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 მაისამდე პერიოდს. შემოწმების აქტით ი/მ “გ. ხ-ს” გადასახდელად დაერიცხა სოციალური გადასახადის სახით ძირითადი თანხა 3618 ლარი, ჯარიმა _ 28104 ლარი, საურავი _ 795 ლარი; საშემოსავლო გადასახადის სახით _ ძირითადი თანხა 2152 ლარი, ჯარიმა _ 3738 ლარი, საურავი _ 505 ლარი; ქონების გადასახადის სახით _ ძირითადი თანხა 60 ლარი, ჯარიმა _ 400 ლარი, საურავი _ 10 ლარი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის 22 დეკემბრის) 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით _ ჯარიმა 3000 ლარი, ამავე კოდექსის 139-ე მუხლით _ ჯარიმა 500 ლარი, სულ _ 42882 ლარი. შემოწმების აქტის საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციამ 2006 წლის 5 ივნისს გამოსცა ¹154 ბრძაბენა, 9 ივნისს _ “საგადასახადო მოთხოვნა” ¹221 მოსარჩელისათვის შემოწმების აქტში მითითებული გადასახადის თანხების დარიცხვის თაობაზე. ი/მ “გ. ხ-ა” აღნიშნული გადასახადის დარიცხვა მიიჩნია უკანონოდ და დადგენილ ვადაში შესაგებლით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციას და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 5 ივნისის ¹154 ბრძანებისა და 2006 წლის 9 ივნისის ¹221 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა და უკანონოდ დარიცხული გადასახადის ჩამოწერა მოითხოვა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 14 ივლისის ¹195 ბრძანებით მას უარი ეთქვა შესაგებლის განხილვაზე იმ საფუძვლით, რომ შესაგებელს მტკიცებულებები არ ერთოდა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ შემოწმების აქტით მოსარჩელისათვის ზემოაღნიშნული გადასახადების დარიცხვა მოხდა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სათანადო გამოკვლევის გარეშე. შემოწმების აქტში ყველა სახის გადასახადის დარიცხვის ნაწილში მითითებული იყო, რომ საკითხი მოითხოვდა დამატებით გამოძიებას, ასევე, უნდა დადგენილიყო, სოციალური გადასახადის ნაწილში მითითებული შ. ღ-ე იყო თუ არა დაქირავებული მოსარჩელის მიერ და იღებდა თუ არა იგი ხელფასს ან სხვა რაიმე სარგებელს მოსარჩელისაგან. თუ დადგინდებოდა, რომ შ. ღ-ე არ იყო დაქირავებული ი/მ “გ. ხ-ის” მიერ, მაშინ ამ ნაწილში ჯარიმები შემცირდებოდა (განულდებოდა).

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 6 ნოემბრის განაჩენით და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 18 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით მთლიანად დადასტურებული იყო, რომ 2004-2005 წლებში შ. ღ-ე არ იყო მოსარჩელის მიერ დაქირავებული მომუშავე პირი და იგი არ იღებდა ხელფასს ან სხვა რაიმე სარგებელს მოსარჩელისაგან.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ი/მ “გ. ხ-ის” სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 5 ივნისის საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტი, 2006 წლის 5 ივნისის ¹154 ბრძანება, 2006 წლის 9 ივნისის ¹221 საგადასახადო მოთხოვნა და 2006 წლის 14 ივლისის ¹195 ბრძანება; მოპასუხეს, გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად, ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა დაევალა.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) და აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თელავის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია), რომლის ფუნქციასაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის თანახმად, შეადგენდა გადასახადების ადმინისტრირება, ვალდებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ადმინისტრაციული ორგანო, მოქმედებდა რა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, ვალდებული იყო, თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებსა და არგუმენტებზე, რომლებიც უნდა გამოკვლეულიყო და შესწავლილიყო ადმინისტრაციული წარმოების დროს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, შემოწმების მასალებისა და სხვა სათანადო ინფორმაციის საფუძველზე. ამდენად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის I ნაწილისა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, Bბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას უნდა გამოეკვლია და შეეფასებინა რიგი გარემოებები, კერძოდ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 5 ივნისის საკონტროლო გასვლით საგადასახადო შემოწმების აქტში მითითებული იყო, რომ ი/მ “გ. ხ-ი” იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის “ა” ქვეპუნქტით სოციალური გადასახადის გადამხდელი, ხოლო ამავე კოდექსის 269-ე მუხლის I ნაწილი ავალდებულებდა სოციალური გადასახადის გაანგარიშებას და ყოველი საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისთვის საგადასახადო ორგანოში დეკლარაციის წარდგენას. ი/მ “გ. ხ-ს” არ ჰქონდა წარდგენილი სოციალური გადასახადის დეკლარაციები. აღნიშნული აქტით 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 29 მაისამდე ი/მ “გ. ხ-ს” დაერიცხა ჯარიმა 27200 ლარის ოდენობით. ამავე აქტის თანახმად, თუ დადგინდებოდა, რომ შ. ღ-ე არ იყო დაქირავებული ი/მ “გ. ხ-ის” მიერ, მას შეუმცირდებოდა (გაუნულდებოდა)

აღნიშნული სოციალური გადასახადი.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თელავის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 6 ნოემბრის განაჩენით და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 18 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით მთლიანად დადასტურებული იყო, რომ 2004-2005 წლებში შ. ღ-ე არ იყო მოსარჩელის მიერ დაქირავებული მომუშავე პირი და იგი არ იღებდა ხელფასს ან სხვა რაიმე სარგებელს მოსარჩელისაგან. ამდენად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) მიერ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის “გ” პუნქტის თანახმად, შემოწმების მასალების და სათანადო ინფორმაციის საფუძველზე, რომელიც ცნობილი იყო აპელანტისთვის, უნდა უზრუნველეყო გადასახადის გადამხდელისთვის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ ი/მ “გ. ხ-ს” არ გააჩნდა საკონტროლო-სალარო აპარატი, რის გამოც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის I ნაწილის თანახმად, მას უნდა დარიცხოდა ჯარიმა 500 ლარის ოდენობით, რადგან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის თანახმად, მომხმარებელთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორებისას საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დარღვევა წარმოადგენდა საგადასახადო სამართალდარღვევას, რომლის საქმის წარმოების წესი დადგენილი იყო ამავე კოდექსის XVII თავით და რომლის მიხედვითაც საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოვლენისას უნდა შემდგარიყო საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, რომელზეც 30 დღის ვადაში უნდა ემსჯელა საგადასახადო ინსპექციის უფროსს/მოადგილეს და საქმეზე მიეღო გადაწყვეტილება, რომელიც ფორმდებოდა ბრძანებით და გადასახადის გადამხდელს წარედგინებოდა “საგადასახადო მოთხოვნა”. საქმის მასალებით კი დადგენილი იყო, რომ გადასახადის გადამხდელს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის I ნაწილით დაერიცხა ჯარიმა გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტით, რაც ეწინააღმდეგებოდა ამავე კოდექსით დადგენილ საგადასახადო სამართალდარღვევის წარმოებისათვის დადგენილ წესს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) და აღნიშნული განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 17 ნოემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 22 იანვრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თელავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.