ბს-1371-1329(კ-08) 11 ივნისი, 2009 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, მარიამ ცისკაძე
საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე
კასატორი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ბათუმის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ი/მ ,,ი. უ-ძე»
გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 სექტემბრის განჩინება
დავის საგანი _ გადასახადის დარიცხვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2008 წლის 11 მარტს ი/მ ,,ი. უ-ძემ» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხის - ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის ბრძანებით ჩატარდა ი/მ ,,ი. უ-ძის» გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომლის საფუძველზეც საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილემ 2007 წლის 26 ნოემბერს გამოსცა ბრძანება შემოწმების მასალების თაობაზე და 27 ნოემბერს შეადგინა საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც ი/მეწარმეს დაერიცხა სხვადასხვა გადასახადების სახით ბიუჯეტის სასარგებლოდ სულ - 15 164 ლარის გადახდა, რაც მოსარჩელეს მიაჩნია უკანონოდ რადგან შემოწმების საფუძვლად მითითებულია შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის ა/რ სამმართველოს წერილი და ამავე სამმართველოს უფროსი გამომძიებლის დადგენილება.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილის 2007 წლის 26 ნოემბრის ¹7290 ბრძანებისა და მის საფუძველზე გამოცემული 2007 წლის 27 ნოემბრის ¹1752/261 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობას.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ ,,ი. უ-ძის» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილის 2007 წლის 26 ნოემბრის ¹7290 ბრძანება და მის საფუძველზე გამოცემული 2007 წლის 27 ნოემბრის ¹1752/261 საგადასახადო შეტყობინება.
ბათუმის საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კოდექსის 98.2 მუხლით საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ საგადასახადო ორგანო, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, აუცილებლობის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელის კონტროლს ახორციელებს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებლი ორგანოს მოთხოვნით, რისთვისაც საგადასახადო ორგანო მოსამართლის ბრძანებით მოიპოვებს საგადასახადო კონტროლის უფლებას. სასამართლოში შუამდგომლობას აღძრავს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანო.
,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ’’ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ყველას აქვს უფლება თავისუფლად ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას, იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია კონტროლი გაუწიოს სამეწარმეო საქმიანობას მხოლოდ მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე, ხოლო მე-5 ნაწილის თანახმად, კანონის დარღვევით განხორციელებული შემოწმების შედეგად მიღებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არ აქვს. მაკონტროლებელი ორგანო რომელიც სამწარმეო საქმიანობის კონტროლს ახორციელებს ოპრატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებლი ორგანოს თხოვნით შემოწმების უფლებას მოიპოვებს მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე.
სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს მოსამართლის ბრძანების გარეშე ჩაატაროს მეწარმის შემოწმება იმ შემთხვევაში თუ არსებობს გამომძიებლის დადგენილება რევიზიის ჩატარების შესახებ, ვინაიდან აღნიშნული ეხება რევიზიას, ხოლო შემოწმების აქტში მითითებულია, რომ ჩატარდა მეწარმის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება რომლის ჩატარებაზე არსებობს კანონით დადგენილი პროცედურა და მისი დაცვა სავალდებულოა.
სასამართლოს განმარტებით, ,,ნორმატიული აქტების შესახებ’’ საქართველოს კანონის თანახმად, კანონი ეს არის სავალდებულოდ შესარულებელი ძალის მქონე ნორამტიული აქტის. აღნიშნულ შემთხვევაში სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის განხორციელების წესი დადგენილია როგორც საგადასახადო კოდექსით, ასევე საქართველოს კანონით ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ’’. მეწარმის შემოწმების პროცედურებთან დაკავშირებით სპეციალურ კანონს წარმოადგენს საქართველოს კანონი ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ’’ და მეწარმის შემოწმებისას სხვა ნორმატიულ აქტებთან მიმართებაში ამ კანონის გამოყენებას უპირატესობა გააჩნია.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ).
აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 58.5 მუხლის თანახმად, ,,კანონის შესაბამისად გამომძიებლის მიერ გამოტანილი დადგენილების შესრულება სავალდებულოა ყველა საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, თანამდებობის პირისა და მოქალაქისათვის. გამომძიებლის დადგენილების შეუსრულებლობა იწვევს კანონით დადგენილ პასუხისმგებლობას’’.
აპელანტის მითითებით, სასამართლომ არ იმსჯელა იმაზე, რომ გამომძიებლისათვის სპეციალურ კანონს წარმოადგენს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი და აღძრულ სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით თავისი დადგენილებით შეუძლია დანიშნოს ექსპერტიზა, მოიწვიოს სპეციალისტი, დაავალოს სახელმწიფო ორგანოებს და სხვა პირებს გარკვეული მოქმედებების შესრულება და ა. შ. რომელიც სავალდებულოა შესასრულებლად და მისი შეუსრულებლობა იწვევს კანონით დადგენილ პასუხისმგებლობას.
აპელანტის განმარტებით, არ შეიძლება გაზიარებულ იქნეს სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ერთ შემთხვევაში სასამართლომ დასაშვებად ცნო გადამხდელის შემოწმება რევიზიის სახით, ხოლო მეორე შემთხვევაში კი დაუშვებლად ცნო მეწარმის შემოწმება გასვლითი საგადასახდო შემოწმების გზით. მაგრამ არ განმარტა, თუ რა განსხვავებაა სასამართლოს გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ რევიზიასა და ამავე გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ გასვლით საგადასახადო შემოწმებას შორის. აპელანტის მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში რევიზიისა და შემოწმების ცნებებს შორის შინაარსობრივ განსხვავებას არ შეიძლება ადგილი ჰქონდეს, უფრო მეტიც, ამ შემთხვევაში რევიზია უფრო ფართო, ზოგადი ცნებაა და მოიცავს როგორც მეწარმის კამერალურ, გეგმურ და ასევე საკონტროლო გასვლით საგადასახადო შემოწმებასაც, რადგანაც გამომძიებლის მიერ აღძრულ სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშრებით მიღებულ დადგენილებაში დასმული საკითხების შესრულება შეუძლებელი იქნებოდა მეწარმის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების გარეშე. სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით გამომძიებლის მიერ მიღებული დადგენილების შესრულება რომ სავალდებულოა ნებისმიერი პირისათვის სასამართლომ ერთმნიშვნელოვნად დადგენილად და სავალდებულო შესარულებლად მიიჩნია, ამ შემთხვევაში, სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი.
აპელანტის განმარტებით, სზაკ-ის მე-601 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არასებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებულ იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. აპელანტის განმარტებით, ი/მ ,,ი. უ-ძე» შემოწმების მასალებს ასაჩივრებს არა ფაქტობვრივი არამედ სამართლებრივი თვალსაზრისით და ¹1752/261 27.11.2007 წ საგადასახადო მოთხოვნისა და ¹7090 26.11.2007წ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის ბრძანების გაუქმების ერთადერთ საფუძვლად გადამხდელის მოსამართლის ბრძანების გარეშე შემოწმებას მიუთითებს. თუმცა შემოწმების მასალების ფაქტობრივ გარემოებებზე არ დავობს და მას სამართლიანად მიიჩნევს. ამ შემთხვევაში, სზაკ-ის მე-601 მუხლის ინტერპრეტაციიდან გამომდინარე, კანონის დარღვევას რომც ჰქონდეს ადგილი (მოსამართლის ბრძანების არ ქონა), იგი არ შეიძლება ჩაითვალოს არსებითად, რასაც აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს, რადგანაც ამ მუხლის თანახმად, არსებით დარღვევას მაშინ აქვს ადგილი, როცა ასეთი დარღვევის არარსებობის გამო სულ სხვა შედეგები დადგებოდა.
აპელანტი მიუთითებს ასევე იმ გარემოებაზეც, რომ გადამხდელს თავის დროზე სადავოდ არ გაუხდია შემოწმების ჩატარება. შემოწმების დაწყებამდე მეწარმეს წარედგინა ბათუმის საგადასახდო ინსპექციის 2007 წლის 19 ნოემბრის ¹6565 ბრძანება საწარმოში საკონტროლო გადამხდელთა უფლება-მოვალეობათა განმატებითი ბარათი. იმ შემთხვევაში თუ ასეთი შემოწმების ჩატარებით გადამხდელი მიიჩნევდა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს (საგადასახადო ინსპექციის) ქმედება სცილდებოდა კანონის ფარგლებს, მას შეეძლო ზემოთ აღნიშნული ბრძანება გაესაჩივრებინა შემოწმების დაწყებამდე ან მიმდინარეობისას კანონით დადგენილი წესით, რაც გასაჩივრებული აქტის მოქმედების შეჩერებას გამოიწვევდა. იმ დროისათვის კი მეწარმეს სადავოდ არ გაუხდია შემოწმების ჩატარება, ანუ როცა სახეზე დადგა შემოწმების შედეგები (დაუდგინდა დამატებითი გადასახდელი თანხები), ამ შემთხვევაში სადავო შემოწმების შედეგები ფაქტობრივი გარემოებებით შეიძლება გამხდარიყო და არა სამართლებრივი თვალსაზრისით, როგორც ეს აღნიშნულ შემთხვევაშია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ’’ კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტით სახელმწიფო, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანო, აგრეთვე სხვა ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია მეწარმის საქმიანობაზე განახორციელოს კონტროლი მხოლოდ კანონით დადგენილი წესით. მე-3 მუხლის პირველი პუნქტით სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება გააკონტროლოს მხოლოდ მაკონტროლებელმა ორგანომ. შესაბამისი საფუძვლის არსებობისას მეწარმის სამეწარმეო საქმიანობის შემოწმების წინადადებით სხვა სახელმწიფო ორგანომ შეიძლება მიმართოს მაკონტროლებელ ორგანოს ან სასამართლოს. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილით, მაკონტროლებელი ორგანო უფლებამოსილია კონტროლი გაუწიოს სამეწარმეო საქმიანობას (მათ შორის, შევიდეს საწარმოში, მოითხოვოს დოკუმენტები, შეაჩეროს საწარმოს საქმიანობა,…...) მხოლოდ მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე. იმავე კანონის მე-5.4 მუხლის თანახმად, ის მაკონტროლებელი ორგანო, რომელიც სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლს ახორციელებს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანოს თხოვნით, შემოწმების უფლებას მოიპოვებს მოსამართლის ბრძანებით. სასამართლოში შემოწმების შესახებ შუამდგომლობით შედის მოკვლევისა და ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანო, რომელიც მოსამართლეს წარუდგენს შესაბამის ინფორმაციას მეწარმის მიერ კანონმდებლობის დარღვევის შესახებ.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საგადასახადო კონტროლის განხორციელების უფლებამოსილება გააჩინია მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს, ხოლო ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, აუცილებლობის შემთხვევაში საგადასახდო ორგანო გაადასახადის გადამხდელის კონტროლს ახორციელებს ოპერატიულ სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებლი ორგანოს თხოვნით, რისთვისაც საგადასახადო ორგანო მოსამართლის ბრძანებით მოიპოვებს საგადასახადო კონტროლის უფლებას, ხოლო სასამართლოში შუამდგომლობას აღძრავს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებლი ორგანო.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103.3-ე მუხლის თანახმად, კანონის დარღვევით მოპოვებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არა აქვს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის განმარტებით, კანონის მოთხოვნათა დარღვევით წარმოებული შემოწმების მასალები არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს მეწარმის მიმართ გამოცემულ ინდივიადუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და ასეთი მტკიცებულების საფუძველზე წარმოიშვას მის მიმართ იურიდიული მნიშვნელობის შედეგი – განხორციელდეს თანხის დარიცხვა.
სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა ბათუმის რეგიონალური ცენტრის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ მეწარმეს თავის დროზე სადავოდ არ გაუხდია და არ გაუსაჩივრებია შემოწმების ჩატარება, მაშინ როდესაც შემოწმების დაწყებამდე მას წარედგინა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 19 ნომებრის ¹6565 ბრძანება საწარმოში საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების შესახებ, შემოწმების პროგრამა და გადასახადის გადამხდელის უფლება-მოალეობათა განმარტებითი ბარათი, რაც აპელანტის მითითებით გასაჩივრებული აქტების მოქმედების შეჩერებას გამოიწვევდა.
სააპელაციო პალატის მითითებით, სზაკ-ის 177.4 მუხლით ცალკე გასაჩივრებას არ ექვემდებარება ადმინისტრაციულ წარმოების საკითხებთან დაკავშირებით მიღებული ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება და განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული აქტები, რომლებიც ადმინისტრაციულ ორგანოს მიერ მიღებულ იქნა ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებით, გასაჩივრდება ადმინისტრაციულ წარმოების შედეგად მიღებული საბოლოო აქტის გასაჩივრებისას და ადმინისტრაციული წარმოების პროცედურასთან დაკავშირებული აქტების დამოუკიდებლად გასაჩივრება არ დაიშვება. შესაბამისად პალატამ ჩათვალა, რომ შემოწმებაზე თანხმობის გაცხადებაც არ ართმევს მეწარმეს უფლებას კანონით დადგენილი წესით გაასაჩივროს შემოწმების შედეგები.
მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ).
კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 სექტემბრის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
კასატორი საკასაციო საჩივარს აფუძნებდა ძირითადად იმ გარემოებებზე, რაზეც მიუთითებდა სააპელაციო საჩივარში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2007 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანებით ჩატარდა ი/მ ,,ი. უ-ძის» გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. 2007 წლის 30 ოქტომბერს შედგა შემოწმების აქტი, რომლის საუძველზეც საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მოადგილემ 2007 წლის 27 ნოემბერს შეადგინა საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც ი/მ ,,ი. უ-ძეს» დაერიცხა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 15164 ლარის გადახდა.
საკასაციო სასამართლოს ასევე დადგენილად მიაჩნია ის გარემოება, რომ ი/მ ,,ი. უ-ძის» გასვლითი საგადასახადო შემოწმების საფუძველს წარმოადგენდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის ა/რ სამმართველოს 2007 წლის 10 სექტემბრის ¹16-03-13-922 წერილი და გამომძიებლის დადგენილება რევიზიის ჩატარების თაობაზე, იმის გასარკვევად თუ რამდენად სწორედ აღირიცხებოდა სს ,,...» მოიჯარე ფიზიკურ და იურიდიულ პირთაგან მიღებული შემოსავლები.
საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რასაც არც მხარეები ხდიან სადავოდ, რომ ი/მ ,,ი. უ-ძის» გასვლითი საგადასახადო შემოწმება ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის აჭარის სამმართველოს უფროსი გამომძიებლის დადგენილების საფუძველზე, სისხლის სამართლის საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენის მიზნით, იმის გასარკვევად, რამდენად სწორად აღირიცხებოდა სს ,,...” მოიჯარე ფიზიკურ და იურიდიულ პირთაგან მიღებული შემოსავლები.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ საგადასახადო ორგანო, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად აუცილებლობის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელის კონტროლს ახორციელებს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანოს თხოვნით, რისთვისაც საგადასახადო ორგანო მოსამართლის ბრძანებით მოიპოვებს საგადასახადო კონტროლის უფლებას. სასამართლოში შუამდგომლობას აღძრავს ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანო.
საქართველოს კანონის ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ» პირველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ყველას აქვს უფლება თავისუფლად ეწეოდეს სამეწარმეო საქმიანობას, იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია მეწარმის საქმიანობაზე განახორციელოს კონტროლი მხოლოდ კანონით დადგენილი წესით, ხოლო კანონის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მაკონტროლებელი ორგანო უფლებამოსილია კონტროლი გაუწიოს სამეწარმეო საქმიანობას მხოლოდ მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე, იმავე მუხლის მე-5 ნაწილით, კანონის დარღვევით განხორციელებული შემოწმების შედეგად მიღებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არა აქვს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, მეწარმის საქმიანობაზე განახორციელოს კონტროლი მხოლოდ კანონით დადგენილი წესით. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 8 მაისის სათათბირო საბჭოს სხდომის ოქმი, რომლის მიხედვითაც, ,,თუ არსებობს გამომძიებლის დადგენილება რევიზიის ჩატარების შესახებ, მაშინ საგადასახადო ინსპექციას უფლება აქვს მოსამართლის ბრძანების გარეშე შეამოწმოს მეწარმე”. საგულისხმოა, რომ წინამდებარე შემთხვევაში ჩატარებულია იმ ი/მეწარმის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომელიც არ იყო სისხლისსამართლებრივი დევნის ობიექტი და წარმოადგენდა მხოლოდ დაკავშირებულ პირს, ამდენად, იმისათვის, რომ მომხდარიყო შესაბამისად, ი/მ ,,ი. უ-ძის» შემოწმება, აუცილებელი იყო ზემოაღნიშნული ნორმებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვა, კერძოდ, მოსამართლის ბრძანების მიღება.
საკასაციო სასამართლო ასევე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს და მიუთითებს, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 58-ე მუხლის მე-5 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც ,,კანონის შესაბამისად გამომძიებლის მიერ გამოტანილი დადგენილების შესრულება სავალდებულოა ყველა საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, თანამდებობის პირისა და მოქალაქისათვის”, ამ შემთხვევაში წარმოადგენს ზოგად ნორმას, ხოლო სამეწარმეო კონტროლი ხორციელდება სპეციალური ნორმებით, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსით და ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონით, რომელთა მიხედვითაც გასვლითი საგადასახადო შემოწმება დაუშვებელია მოსამართლის ბრძანების გარეშე.
საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსამართლის ბრძანების არქონა არ უნდა ჩაითვალოს არსებით დარღვევად, რადგან საგადასახადო კოდექსის 98-ე მუხლის მე-3 ნაწილი და ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილი იმპერატიულად მიუთითებს მოსამართლის ბრძანების არსებობის აუცილებლობაზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ბათუმის რეგიონალურ ცენტრს (საგადასახადო ინსპექციას) უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 სექტემბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
