ბს-1471-1429(კ-08) 23 მარტი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ შპს «გ.»

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ მცხეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობა

მესამე პირი _ შპს «თ.-ი»

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 25 ნოემბერს შპს «გ.-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე მცხეთის რაიონის გამგეობის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილებით დამტკიცებულ იქნა მცხეთის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახელმწიფო მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის სხდომის საოქმო დადგენილება შპს ,,გ.-თვის” სასათბურე მეურნეობის კომპლექსის ქვეშ და მიმდებარედ არსებული 8,22 ჰა მიწის ფართობის 49 წლის ვადით იჯარით გადაცემის შესახებ. დაიდო ადმინისტრაციული ხელშეკრულება და მისი კონკრეტული პირობები და მხარეთა უფლება-მოვალეობები ჩამოყალიბებულ იქნა ამ დადგენილების საფუძველზე გაფორმებულ სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის 2004 წლის 13 მაისის ხელშეკრულებაში. მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილებით ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილება და შეწყვეტილ იქნა შპს ,,გ.-თან» 2004 წლის 13 მაისს დადებული საიჯარო ხელშეკრულების მოქმედება.

მოსარჩელის მტკიცებით, მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს და ამასთან, არსებითად იყო დარღვეული მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები. ხსენებული დადგენილება გამოცემული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლზე დაყრდნობით, რომელიც გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში, ითვალისწინებდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შესაძლებლობას. მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილება არ წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და იგი იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული ხელშეკრულება და მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების შესაძლებლობას კანონი არ ითვალისწინებდა. გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო ხელშეკრულების ბათილად გამოცხადება ან მისი შეცვლა, ამ კოდექსის 70-ე მუხლის თანახმად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმების საფუძველზე, ან ამავე კოდექსის 71-ე მუხლის მიხედვით, მხოლოდ გარემოებათა არსებითად შეცვლისას და ისიც მეორე მხარის თანხმობით.

მოსარჩელის განმარტებით, მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილება წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას და არა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რადგან იგი დამოუკიდებლად არ წარმოშობდა, არ აწესებდა, არ ცვლიდა, არ წყვეტდა და არ ადასტურებდა პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს. ამდენად, მხარეთა შორის დადებულ იქნა საიჯარო ხელშეკრულება და მისი ადმინისტრირების გზით გაუქმება და ძალადაკარგულად გამოცხადება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლზე დაყრდნობით, წარმოადგენდა ამ კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს. ამასთან, სახეზე იყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მეორე საფუძველიც _ მისი მომზადებისა და გამოცემისათვის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების არსებითი დარღვევები, კერძოდ, მცხეთის რაიონის გამგეობის მიერ მოცემული საკითხი განხილულ იქნა საჯაროობის, ადმინისტრაციული წარმოების აუცილებლობის, საკითხის შესწავლაში შპს «გ.-ის” აუცილებელი მონაწილეობის, საქმის გარემოებების გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების პრინციპების სრული უგულებელყოფით, რითაც უხეშად იქნა დარღვეული საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 32-ე, 34-ე, 76-ე, 95-ე, 96-ე და 202-ე მუხლების მოთხოვნები.

მოსარჩელის მტკიცებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 24-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო სამოქალაქო-სამართლებრივ ურთიერთობებში მონაწილეობდა ისევე, როგორც კერძო სამართლის იურიდიული პირი და შესაბამისად, მცხეთის რაიონის გამგეობა ვალდებული იყო, დაეცვა თანასწორუფლებიანი კონტრაგენტის სტატუსი, რაც გამორიცხავდა ადმინისტრირების შესაძლებლობას _ დაუშვებელი იყო საჯარო დაწესებულების მხრიდან ადმინისტრირების განხორციელება კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობების მიმართ, ანუ იგი არ იყო უფლებამოსილი, თავისი დადგენილებით გაეუქმებინა ან ბათილად გამოეცხადებინა ადმინისტრაციული გარიგება, რადგან აღნიშნული მხოლოდ სასამართლოს პრეროგატივა იყო. ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულების მე-2 პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის იჯარით გაცემისას გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო მათზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებისა და სხვა უძრავი ქონების შემდგომი ფუნქციონირებისა და გამოყენების საკითხი. აღნიშნული მოთხოვნა კი, სავსებით სწორად იქნა დაცული იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებისას, რადგან თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 7 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით შპს ,,გ.-ის” საკუთრებად იყო ცნობილი ნატახტრის სასათბურე მეურნეობის კომპლექსი, მდებარე მცხეთაში, სოფელ ნატახტარში (მუხრანის ველი), საქართველოს სამხედრო გზის პირველ კილომეტრზე, ანუ ის ქონება, რომელიც შპს «გ.-ის” მიერ გრძელვადიანი იჯარის ხელშეკრულებით აღებულ მიწის ნაკვეთზე იმყოფებოდა. ამდენად, საქართველოს პრეზიდენტის დასახელებული ბრძანებულების თანახმად, მიწის აღნიშნული ნაკვეთი არც შეიძლებოდა სხვა მეურნე სუბიექტის მფლობელობაში ყოფილიყო.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მინისტრის 1998 წლის 20 აგვისტოს ¹2-372 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საიჯარო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმის» (მე-4 მუხლი) თანახმად, საიჯარო ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტა დაიშვებოდა იმ შემთხვევაში, თუ მოიჯარე არღვევდა ხელშეკრულების პირობებს. ანალოგიურ დებულებას ითვალისწინებდა მხარეთა შორის დადებული საიჯარო ხელშეკრულებაც. დასახელებული ხელშეკრულების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ე” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტა დაიშვებოდა მხოლოდ მეიჯარის თანხმობით და ისიც ერთი წლით ადრე.

მოსარჩელის მტკიცებით, საფუძველს იყო მოკლებული საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის ¹92 განკარგულებაზე მითითებაც, რადგან, ჯერ ერთი, არ განხორციელებულა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილების თანახმად, სასათბურე და სანერგე მეურნეობის დაუყოვნებლივი დაკონსერვება, ამ მეურნეობისათვის, მისი დემონტაჟისა და სხვა ადგილზე ასაშენებლად, ქ. თბილისის 1999 წლის ბიუჯეტში საჭირო თანხების გამოყოფა. ამდენად, სახელმწიფომ ჯერ კიდევ 1998 წელს აიღო თავის თავზე ამ მეურნეობის სხვა ადგილზე გადატანა, რაც არ შეუსრულებია, იმჟამად კი ხსენებული მეურნეობა იყო კერძო მფლობელობაში, რის გამოც შპს ,,თ.-ის” სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის თხოვნის დაკმაყოფილება, შესაბამისი კომპენსაციის გადახდისა და სანაცვლო ტერიტორიის გამოყოფის გარეშე, დაუშვებელი იყო. მეორეც, საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის ¹92 განკარგულება მცხეთის რაიონის გამგეობის მიერ არასწორად იქნა გაგებული, რადგან დასახელებულ განკარგულებაში არ იყო მითითება კანონსაწინააღმდეგო ქმედების განხორციელებაზე და პირიქით, ამ განკარგულების მე-6 პუნქტით მცხეთის რაიონის გამგეობას ეთხოვა, რომ მას მიეღო კანონით გათვალისწინებული ზომები და არა ის ზომები, რაც ამ გამგეობამ განახორციელა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილების ბათილად ცნობა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 მარტის განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა შპს «თ.-ი».

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს ,,გ.-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილება.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მცხეთის რაიონის გამგეობამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 თებერვლის განჩინებით მცხეთის რაიონის გამგეობის საპროცესო უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა მცხეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის საოქმო განჩინებით მესამე პირი _ შპს ,,თ.-ი” შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლით _ შპს «თ.-ით».

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მცხეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს «გ.-ის” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილებით დამტკიცებულ იქნა მცხეთის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახელმწიფო მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის სხდომის საოქმო დადგენილება, რომლითაც შპს ,,გ.-სს” იჯარით გადაეცა სასათბურე მეურნეობის კომპლექსის ქვეშ და მიმდებარედ არსებული 8,22 ჰა მიწის ფართობი 49 წლის ვადით, რაზეც დაიდო იჯარის ხელშეკრულება. აღნიშნული დადგენილება მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა შპს ,,გ.-ის” წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილება, რომლითაც დამტკიცებულ იქნა იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის სხდომის ოქმი შპს ,,გ.-თვის” მიწის იჯარით გადაცემის შესახებ, წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას. ამ საკითხთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება. ხსენებულ დადგენილებაში გამოვლენილი გამგეობის ნება მიმართული იყო არა ხელშეკრულების დადებისაკენ, არამედ გამომდინარეობდა კანონისმიერი ვალდებულებიდან _ დაედასტურებინა ან არ დაედასტურებინა იჯარით გამცემი კომისიის ოქმი, ანუ ამ მმართველობითი ფუნქციის განხორციელებისას, მისი ნების გამოვლენის ფორმას წარმოადგენდა არა ხელშეკრულების დადება, არამედ _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება, რომელიც სავალდებულო იყო შესასრულებლად.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული იყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლების მქონე სუბიექტი, კერძოდ, ასეთს წარმოადგენდა მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით რეგლამენტირებული იყო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შესაძლებლობა, თუ ეს პირდაპირ იყო მითითებული კანონში ან მის საფუძველზე გამოცემულ ზემდგომი ორგანოს კანონქვემდებარე აქტში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის დადგენილებით შესაბამის სამსახურებს დაევალათ, ჩაეტარებინათ სამუშაოები სანიტარულ ზონაში არსებული სასათბურე და სანერგე მეურნეობის დაუყოვნებლივ დასაკონსერვებლად და მისი სხვა ადგილზე ასაშენებლად საჭირო თანხების გათვალისწინება. საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის განკარგულებით, მცხეთის რაიონის გამგეობას, იმის გათვალისწინებით, რომ მუხრანის ველის ტერიტორია იყო წყალსადენის დაცვის პირველი სანიტარული ზონა, დაევალა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეეტანა ცვლილება 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილებაში, მუხრანის ველის ტერიტორიიდან 8,22 ჰა მიწის ფართობის შპს ,,გ.-ის” იჯარით (49 წლით) გადაცემის შესახებ. დასახელებულ გარემოებათა გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება და მიიჩნია, რომ სახეზე იყო დასახელებული ნორმით გათვალისწინებული შემთხვევა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის ხსენებული დადგენილებით გათვალისწინებული პირობების ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შეუსრულებლობა არ წარმოადგენდა მცხეთის რაიონის გამგეობის გასაჩივრებული დადგენილების ბათილად ცნობის საფუძველს. გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითებული გარემოება, კერძოდ, ის, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე განლაგებული ნაგებობების მესაკუთრეს, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, წარმოადგენდა შპს ,,გ.-სი”, ასევე არ ქმნიდა გასაჩივრებული დადგენილების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «გ.-მა”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი მიუთითებს სასარჩელო განცხადებაში მოყვანილ გარემოებებზე და დამატებით აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი. კასატორის მოსაზრებით, მის მიერ წამოყენებულია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოების მიმართ, რომ, თითქოს შპს «გ.--სს” დარღვეული აქვს სანიტარულ ზონაში ფუნქციონირების წესები და იჯარის ხელშეკრულების პირობები, რადგან სინამდვილეს არ შეესაბამება და არასწორია შპს «გ.-ის” დადანაშაულება საიჯარო ხელშეკრულების დარღვევაში. წყალსადენის სათავო ნაგებობის ტერიტორიის საერთო ფართობი 150 ჰექტარს შეადგენს, ხოლო შპს «გ.-თვის” იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ფართობი მხოლოდ 8 ჰექტარია (ამ ტერიტორიის ნაწილია), შპს «გ.-ის” მიერ იჯარით აღებულ ტერიტორიაზე იძულებით გადაადგილებული პირები არ ცხოვრობენ, არამედ ისინი ცხოვრობენ შპს ,,თ.-ის” მფლობელობაში არსებულ ტერიტორიაზე და მათ ამავე ტერიტორიაზე ჰყავთ საქონელი. ამდენად, ალოგიკურია, რომ იჯარის ხელშეკრულების დარღვევად მოპასუხე გამგეობა მიიჩნევს იძულებით გადაადგილებულ პირთა ცხოვრებას არა იმ ტერიტორიაზე, რომელიც შპს «გ.-სს” აქვს გადაცემული.

კასატორის განმარტებით, მის მიერ მითითებულ ტერიტორიაზე დღეისათვის თავად შპს «გ.-სი” ვერ ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას, ამ ტერიტორიაზე მისი ნებისმიერი შესვლა კონტროლდება შპს ,,თ.-ის” ადმინისტრაციის მხრიდან, შესაბამისად, იგი ამ ტერიტორიაზე არანაირ სამეწარმეო საქმიანობას არ ეწევა და არანაირ სასუქს, არც ორგანულს და არც არაორგანულს არ და ვერ ხმარობს, ამასთან, შპს «გ.-მა” თავისი მწირი სახსრებით განახორციელა სათბურის დემონტაჟი და ამჟამად მიმდინარეობს მრავლად არსებული ნერგების ეტაპობრივად გატანა, ხოლო მას, მისი რესურსების გათვალისწინებით, ამისათვის, სავარაუდოდ, 2 წელი სჭირდება, ამ პერიოდის შემდეგ კი, იგი თავად დააყენებს საკითხს ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტისა და ზიანის ანაზღაურების შესახებაც. ამ მიწის ნაკვეთზე არსებული, შპს «გ.-ის” საკუთრებაში აღრიცხული ქონება დაფიქსირებულ იქნა მცხეთის რაიონის ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 2003 წლის 24 იანვარს შედგენილ საინვენტარიზაციო გეგმაში, ტექნიკურ პასპორტსა და 2004 წლის 20 ივლისს გაცემულ საჯარო რეესტრის ამონაწერშიც.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივარი და მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 17 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 9 თებერვლის განჩინებით შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს, საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილებით დამტკიცებულ იქნა მცხეთის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახელმწიფო მიწის იჯარით გამცემი მუდმივმოქმედი კომისიის სხდომის საოქმო დადგენილება, რომლითაც შპს ,,გ.-ს” იჯარით გადაეცა სასათბურე მეურნეობის კომპლექსის ქვეშ და მიმდებარედ არსებული 8,22 ჰა მიწის ფართობი 49 წლის ვადით, რაზეც დაიდო სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის ხელშეკრულება (ს.ფ. 11-22). მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილება (ს.ფ. 9).

საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის მიერ კასაციის მიზეზად იმაზე მითითებას, რომ მის მიერ წამოყენებულია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოების მიმართ, რომ, თითქოს შპს «გ.-სს” დარღვეული აქვს სანიტარულ ზონაში ფუნქციონირების წესები და იჯარის ხელშეკრულების პირობები, რადგან სინამდვილეს არ შეესაბამება და არასწორია შპს «გ.-ის” დადანაშაულება საიჯარო ხელშეკრულების დარღვევაში, ხოლო წყალსადენის სათავო ნაგებობის ტერიტორიის საერთო ფართობი 150 ჰექტარს შეადგენს, შპს «.-თვის” იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის ფართობი მხოლოდ 8 ჰექტარია (ამ ტერიტორიის ნაწილია), შპს «გ.-ის” მიერ იჯარით აღებულ ტერიტორიაზე იძულებით გადაადგილებული პირები არ ცხოვრობენ, არამედ ისინი ცხოვრობენ შპს ,,თ.-ის” მფლობელობაში არსებულ ტერიტორიაზე და მათ ამავე ტერიტორიაზე ჰყავთ საქონელი და ამდენად, ალოგიკურია, რომ იჯარის ხელშეკრულების დარღვევად მოპასუხე გამგეობა მიიჩნევს იძულებით გადაადგილებულ პირთა ცხოვრებას არა იმ ტერიტორიაზე, რომელიც შპს «გ.-სს” აქვს გადაცემული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილებაზე, რომლითაც შესაბამის სამსახურებს დაევალათ, ჩაეტარებინათ სამუშაოები სანიტარულ ზონაში არსებული სასათბურე და სანერგე მეურნეობის დაუყოვნებლივ დასაკონსერვებლად და მისი დემონტაჟისა და სხვა ადგილზე ასაშენებლად საჭირო თანხების გათვალისწინება (ს.ფ. 31-32).

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილებით გათვალისწინებული პირობების ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შეუსრულებლობა, ასევე მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითებული ის გარემოება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე განლაგებული ნაგებობების მესაკუთრეს, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, წარმოადგენს შპს ,,გ.-სი”, არ წარმოადგენს მცხეთის რაიონის გამგეობის გასაჩივრებული დადგენილების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მხარეებს შორის სადავო არ არის, რომ კასატორის მიერ მითითებულ მიწის ნაკვეთზე არსებულ, სასათბურე-სანერგე მეურნეობის კონკრეტულ ქონებაზე შპს «გ.-ის” საკუთრების უფლება დადასტურებულია მცხეთის რაიონის ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 2003 წლის 24 იანვარს შედგენილი ტექნიკური პასპორტითა (ს.ფ. 22) და მცხეთის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ 2004 წლის 20 ივლისს გაცემული მიწის (უძრავი ქონების) შესახებ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერით (ს.ფ. 26), რომელშიც მცხეთის რაიონის სოფელ მისაქციელში მდებარე ¹383 8,22 ჰა მიწის მესაკუთრედ მითითებულია მცხეთის რაიონის გამგეობა, ხოლო შენობა-ნაგებობების მესაკუთრედ _ შპს «გ.-სი”.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის პირველ, მე-3, მე-6 და მე-7 ნაწილებზე, რომელთა თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლება აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ძალადაკარგულად ცხადდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისათვის დადგენილი წესით. ძალადაკარგულად გამოცხადება ნიშნავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტას მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების დღიდან. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევს ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის ძალადაკარგულად გამოაცხადოს კანონის შესაბამისად გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეს პირდაპირ არის მითითებული კანონში ან მის საფუძველზე გამოცემულ ზემდგომი ორგანოს კანონქვემდებარე აქტში.

საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება, აგრეთვე, კასატორის მიერ კასაციის მიზეზად იმაზე მითითებას, რომ მის მიერ მითითებულ ტერიტორიაზე დღეისათვის თავად შპს «გ.-სი” ვერ ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას, ამ ტერიტორიაზე მისი ნებისმიერი შესვლა კონტროლდება შპს ,,თ.-ის” ადმინისტრაციის მხრიდან და შესაბამისად, იგი ამ ტერიტორიაზე არანაირ სამეწარმეო საქმიანობას არ ეწევა და არანაირ სასუქს, არც ორგანულს და არც არაორგანულს არ და ვერ ხმარობს, ამასთან, შპს «გ.-მა” თავისი მწირი სახსრებით განახორციელა სათბურის დემონტაჟი და ამჟამად მიმდინარეობს მრავლად არსებული ნერგების ეტაპობრივად გატანა.

სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული დავის მართებულად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს არა კასატორის მიერ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე აპელირებას, არამედ იმას, რომ სახეზეა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა _ გასაჩივრებული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი კანონით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად ცნო საამისოდ უფლებამოსილმა სუბიექტმა _ მისმა გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ _ მცხეთის რაიონის გამგეობამ. საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის ¹92 განკარგულების (ს.ფ. 27-28) მე-4 პუნქტის «ა» ქვეპუნქტით მცხეთის რაიონის გამგეობას (სხვა სუბიექტებთან ერთად) დაევალა ქ. თბილისის წყალსადენის სათავე ნაგებობების სანიტარული დაცვის ზონაში გათვალისწინებული შეზღუდვების აღსრულება და ყველა საჭირო სამუშაოს შესრულება მიწისქვეშა წყლების დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად. ამავე განკარგულების მე-6 პუნქტით კი, მცხეთის რაიონის გამგეობას, იმის გათვალისწინებით, რომ მუხრანის ველის ტერიტორია იყო წყალსადენის დაცვის პირველი სანიტარული ზონა, ეთხოვა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეეტანა ცვლილება 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილებაში, მუხრანის ველის ტერიტორიიდან 8,22 ჰა მიწის ფართობის შპს ,,გ.-თვის” იჯარით (49 წლით) გადაცემის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის ¹92 განკარგულებაში მიეთითა სწორედ იმაზე, რომ მუხრანის ველის ტერიტორია, ანუ ის ტერიტორია, რომელზეც შპს ,,გ.-სსსაკუთრების უფლებით აქვს შენობა-ნაგებობები, არის წყალსადენის დაცვის პირველი სანიტარული ზონა. ამასთან, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილებაში პირდაპირ არის მითითებული, რომ ნატახტრის წნევიანი წყლების საბადოს ტერიტორიაზე გარემოსდაცვითი კანონმდებლობისა და სანიტარული ნორმების დარღვევით ფუნქციონირებს სასათბურე და სანერგე მეურნეობა, ხოლო საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 4 აგვისტოს ¹456 დადგენილებით გათვალისწინებული იყო წყალმომარაგების მუხრანის ველის სანიტარული დაცვის პირველ ზონაში სასათბურე მეურნეობის ფუნქციონირების შეწყვეტა. ამასთან, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილებას საფუძვლად დაედო «ქალაქების _ თბილისისა და რუსთავის წყალმომარაგების გაუმჯობესების ღონისძიებათა შესახებ» საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 4 აგვისტოს ¹456 დადგენილება, რომლის მე-5 პუნქტით ქ. თბილისის მერიას დაევალა, დედაქალაქისა და მისი შემოგარენის სასმელი წყლით შეუფერხებელი უზრუნველყოფისათვის, დაუყოვნებლივ შეეწყვიტა ქ. თბილისის წყალმომარაგების მუხრანის ველის სანიტარული დაცვის პირველ ზონაში სასათბურე მეურნეობის ფუნქციონირება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ასევე ხაზგასმით აღნიშნავს და კასატორის ყურადღებას მიაპყრობს იმ გარემოებაზე, რომ ზემოთ მოყვანილი კონკრეტული აქტებით _ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 2 აპრილის ¹07.24.125 დადგენილებითა და «ქალაქების _ თბილისისა და რუსთავის წყალმომარაგების გაუმჯობესების ღონისძიებათა შესახებ» საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 4 აგვისტოს ¹456 დადგენილებით პირდაპირ არის მიჩნეული მიზანშეუწონლად და დაუშვებლად ქ. თბილისის წყალმომარაგების მუხრანის ველის სანიტარული დაცვის პირველ ზონაში სასათბურე მეურნეობის ფუნქციონირება, რამაც შემდგომში შესაბამისი ასახვა ჰპოვა საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 2 აპრილის ¹92 განკარგულებაში. აღნიშნულით კი, სამართლებრივი საფუძველი ეცლება შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივარს და შესაბამისად, მის სასარჩელო განცხადებას.

გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა არა აქვს კასატორის მიერ იმ გარემოებაზე მითითებას, რომ შპს «გ.-სი” მის მიერ მითითებულ ტერიტორიაზე ვერ ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას, რადგან შპს «გ.-ის” სარჩელის საგანია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის _ მცხეთის რაიონის გამგეობის 2004 წლის 30 აპრილის ¹49 დადგენილების ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე მცხეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 26 ოქტომბრის ¹399 დადგენილების ბათილად ცნობა და შპს «გ.-ის” მიერ წარმოდგენილი სარჩელის საგანს არ წარმოადგენს და შესაბამისად, მისი ამ სარჩელის ფარგლებში არ შედის და განხილვას არ ექვემდებარება რაიმე სახის ხელშეშლის (ასეთის საერთოდ არსებობის შემთხვევაში) აღკვეთა.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წამოუყენებია რაიმე დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საფუძვლად შეიძლებოდა დასდებოდა მისი საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმის განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე მიიღო კანონიერი გადაწყვეტილება, რის გამოც საკასაციო სასამართლოს მიერ, კონკრეტულ შემთხვევაში, გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «გ.-ის” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.