¹ბს-1531-1488(კ-08) 22 იანვარი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე
ნინო ქადაგიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ “ქ. ძ-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2005 წლის 15 აპრილს მოსარჩელე შპს “ს...” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ქალაქ თბილისის საკრებულოს მიმართ და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” პუნქტის საფუძველზე ქალაქ თბილისის საკრებულოს 1999 წლის 19 ნოემბრის ¹40 დადგენილების ბათილად ცნობა მოითხოვა, რომლითაც გაუქმდა თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილება შპს “ს...” მიწის ნაკვეთის დამაგრების შესახებ.
მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილებით შპს “ს...” დაუმაგრდა ქ. თბილისში, .... ქუჩაზე მდებარე 220 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.
საქართველოს უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 1996 წლის 29 ოქტომბრის ¹14/71 გადაწყვეტილებით მოსარჩელე კოპერატივ “ო...” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, მას უარი ეთქვა თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილების გაუქმებაზე. გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იყო შესული და არ იყო გაუქმებული.
თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1997 წლის 9 ოქტომბრის ¹20.13.1170 დადგენილებით გაუქმდა თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილება შპს “ს...” მიწის დამაგრების თაობაზე.
2005 წლის 17 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში შეგებებული სარჩელი აღძრა თბილისის საკრებულომ და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის I ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელებული ¹11738/2003 განაცხადის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა მოითხოვა, რომლითაც 2003 წლის 18 აპრილს ქ. თბილისში, .... ქუჩაზე კოოპერატივ “ო...” და ფირმა “ა...” შორის მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 230 კვ.მ მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა შპს “ს...” საკუთრებად.
თბილისის საკრებულოს შეგებებულ სარჩელს არ დაეთანხმა მოსარჩელე შპს “ს...” და განმარტა, რომ განაცხადი რეგისტრაციის თაობაზე იყო ქმედება და იგი უნდა გასაჩივრებულიყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 24-ე მუხლის საფუძველზე. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად უნდა შეწყვეტილიყო საქმის წარმოება შეგებებული სარჩელის ნაწილში, რადგან მოცემული ქმედება უშუალო ზიანს არ აყენებდა თბილისის საკრებულოს და არ არსებობდა სარჩელის დასაშვებობის საფუძველი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად მოცემულ ადმინისტრაციულ საქმეში ჩაბმულ იქნენ კოოპერატივი “ო...” და ი/მ “ქ. ძ-ე”
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ნოემბრის განჩინებით შპს “ს...” შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; ქალაქ თბილისის საკრებულოს შეგებებულ სარჩელზე შეწყდა წარმოება დაუშვებლობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს “ს...” სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის საკრებულოს 1999 წლის 19 ნოემბრის ¹40 დადგენილება და მოპასუხეს შესაბამისი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოპასუხე თბილისის საკრებულოს მიერ დარღვეულ იქნა ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის კანონით დადგენილი მოთხოვნები, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის I ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემას საფუძვლად დადებოდა ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ იყო გამოკვლეული, რაც, სასამართლოს მოსაზრებით, თბილისის საკრებულოს მიერ უგულებელყოფილ იქნა.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საკრებულოს 1999 წლის 19 ნოემბრის ¹40 დადგენილებაში შპს “ს....” მიწის დამაგრების თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილების გაუქმების საფუძვლად მიეთითა ის გარემოება, რომ კოოპერატივ “ო....” და ფირმა “ა...” შორის მოსარჩელეზე გაცემული მიწის ნაკვეთი იკავებდა კოოპერატივ “ო....” გაცემული მიწის ნაკვეთის ნაწილს.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას არ იყო შესწავლილი და გამოკვლეული, არსებობდა თუ არა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1996 წლის 30 აგვისტოს ¹13.66.872 დადგენილების გაუქმების ფაქტობირვი და სამართლებრივი საფუძვლები.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს 1998 წლის 21 მაისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი იყო, რომ შპს “ს...” იჯარის ხელშეკრულების გაფორმება არ განხორციელდა მიწის მართვის დეპარტამენტის მიზეზით, რის გამოც შეუძლებელი იყო საიჯარო ქირის გადახდა, რაც ასევე არ იქნა შესწავლილი და გამოკვლეული მოპასუხის მიერ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ “ქ. ძ-ემ” და აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად პირველი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში დაბრუნება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I მუხლის მე-2 ნაწილისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლის შესაბამისად, შპს “ს....” უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა შპს “თ....”.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის საოქმო განჩინებით ი/მ “ქ. ძ-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განმარტებით, აპელანტს არ გააჩნდა იურიდიული ინტერესი დავის საგნის მიმართ. საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის I ნაწილის მიხედვით, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს. აღნიშნული ნორმის მიხედვით მხოლოდ უფლებათა დარღვევის ან შეზღუდვის პირობებში იყო დაშვებული სასამართლოსათვის მიმართვა. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო საჩივარში არ იყო დასაბუთებული, თუ რა ზიანი ადგებოდა აპელანტს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობით და რა ინტერესი ჰქონდა მას გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების მოთხოვნის მიმართ.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ მხედველობაში მისაღები იყო მოპასუხე ქალაქ თბილისის საკრებულოს პოზიციაც, რომელმაც მხარი არ დაუჭირა სააპელაციო საჩივარს და გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ “ქ. ძ-ემ” და აღნიშნული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ “ქ. ძ-ის” საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 23 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 22 იანვრამდე;
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი/მ ქ. ძ-ის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ი/მ “ქ. ძ-ის” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.