ბს-1654-1608(2კ-08) 5 მარტი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 11 ივლისს შპს «რ»-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. მესამე პირად მიუთითა შპს «ს».

მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 27 ივნისის ¹305 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა, რომლის მიხედვითაც გადასახდელად დაერიცხა დღგ-ს სახით 115360,5 ლარი, აქედან 50939,5 ლარი შეადგენდა გადასახადის ძირითად თანხას, 38515 ლარი _ ჯარიმას, ხოლო 25906 ლარი _ საურავს.

მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ სარჩელი არ სცნო და განმარტა, რომ სადავო საგადასახადო მოთხოვნა მიღებული იყო კანონმდებლობის დაცვით, ვინაიდან, საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად, შპს «რ» საბაჟო დეკლარაციით ჩაითვალა იმპორტიორად, რაც იმას ნიშნავდა, რომ იგი იყო საქონლის მესაკუთრე. შესაბამისად, განხორციელებული ოპერაცია ჩაითვალა რელსების მიწოდებად და დაიბეგრა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი, ხოლო 7 ნოემბრის საოქმო განჩინებით _ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს «რ» სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი 2006 წლის 27 ივნისის ¹305 საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-ს თანხის დარიცხვის ნაწილში და მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად შპს «რ»-ზე დღგ-ს თანხის დარიცხვასთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა აღნიშული გადაწყვეტილების ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში; მოსარჩელის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 1442,5 ლარის ოდენობით დარჩა უცვლელი, ხოლო ბაჟის ნახევარი დაეკისრა მოპასუხე შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას მოსარჩელის სასარგებლოდ.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «რ»-ის დამფუძნებელი და 100% წილის მფლობელი იყო შპს «ს». საწარმოს ძირითად საქმიანობას წარმოადგენდა ახალი და ძველი ლიანდაგების შედუღება სტაციონარებში, ლიანდაგების შედუღება მოძრავი ლიანდაგშემდუღებელი მექანიზმის მეშვეობით, ლითონკონსტრუქციების ნაკეთობათა დამზადება და რეალიზება და სხვა საქმიანობა საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. საქართველოს საბაჟო დეპარტამენტის მიერ წარმოდგენილი დღგ-ს დარიცხვის საფუძვლად მითითებული იმპორტის ამსახველი დოკუმენტაციიდან (რეგიონალური საბაჟო «...-ის» უფროსის 2004 წლის 1 ივნისს ¹05-03/688 დადგენილების თანახმად) დასტურდებოდა, რომ უკრაინის რესპუბლიკიდან საქართველოში გადმოიგზავნა შპს «ს»-ის კუთვნილი რელსები, თუმცა შპს «რ»-ის სახელზე.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო ორი განსხვავებული გარემოების დამდგენი მტკიცებულება: 1) საბაჟო დეკლარაცია, რომლის მიხედვითაც საქონელი განაბაჟა შპს «რ»-მ და 2) 2007 წლის 22 მაისის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟოO დეპარტამენტის რეგიონალური საბაჟო აღმოსავლეთის მიერ გაცემული მიწერილობა თანდართული ცნობით, რომლითაც დადგენილ იქნა, რომ შპს «ს»-ს გადახდილი ჰქონდა საბაჟო დეკლარაციაზე თანხა მიღებული რელსებისათვის. აღნიშნული დოკუმენტები წარმოდგენილი იყო ასლების სახით, თუმცა არ იყო დამოწმებული საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 და მე-20 მუხლების შესაბამისად. ამდენად, აღნიშნულ დოკუმენტებს არ ჰქონდათ იურიდიული ძალა.

სასამართლომ განმარტა, რომ დეკლარანტი _ საბაჟო დეკლარაციის შემვსები პირი შეიძლებოდა ყოფილიყო, როგორც ტვირთის მესაკუთრე, ასევე ტვირთის მფლობელიც და მიიჩნია, რომ არ იყო გამოკვლეული გარემოება, თუ ვინ წარმოადგენდა განბაჟებული საქონლის მესაკუთრეს, შპს «რ» თუ შპს «ს». ამდენად, დაუშვებელი იყო იმაზე მსჯელობა, უნდა დაკისრებოდა თუ არა შპს «რ»-ს დღგ-ს გადასახადი საქონლის მიწოდებისთვის, ვინაიდან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლის შესაბამისად, საქონლის მიწოდებად ითვლებოდა პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო არ იყო უფლებამოსილი, თავის გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნებოდა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. აღნიშნული კი ამავე კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ისეთი სახის არსებით დარღვევას წარმოადგენდა, რაც ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი იყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილგადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოასვლების სამსახურმა, რომლებმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილგადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოასვლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება;

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მიიჩნია, რომ სადავო აქტი გამოცემული იყო საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რის გამოც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციულ ორგანოს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ უნდა გამოეცა ახალი ადმინისტრაციული აქტი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ, რომლებმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 დეკემბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, შესაბამისი განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 5 მარტამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.