¹ბს-217-211(3კ-09) 25 სექტემბერი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი

კასატორები (მოპასუხეები): 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, წარმომადგენელი _ რ. ტ-ძე; 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია), წარმომადგენელი _ ზ. ხ-შვილი; 3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, წარმომადგენელი _ გ. ბ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს «...», წარმომადგენელი _ მ. ს-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლს 19 სექტემბერს შპს «...» სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფროსის 2005 წლის 18 აპრილის ¹112-მ ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს «...» ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომელმაც მოიცვა 2004 წლის 1 იანვრიდან 2005 წლის 1 აპრილამდე პერიოდი. სადავო აქტის შესაბამისად შპს «...» უკანონოდ დაერიცხა გადასახდელად: დღგ-ს ნაწილში _ საურავი 5404,00 ლარი; აქციზის გადასახადის ნაწილში _ ძირითადი თანხა 130884,00 ლარი, ჯარიმა 32721,00 ლარი, საურავი 38826,00 ლარი, სულ 202431,00 ლარი; შეუჩერდა აქციზის გადასახადში ჩათვლა 126846,00 ლარი; არასწორად დაერიცხა _ მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში _ ძირითადი თანხა 11289,00 ლარი, ჯარიმა 40186,00 ლარი, საურავი 13163,00 ლარი, სულ 64638,00 ლარი. ამასთან, არ შეუმცირდა არასწორად დარიცხული გადასახადი: მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადი «გაზოილის» და «დტ»-ს იმპორტის რეჟიმზე 43854,00 ლარი; მაზუთზე არასწორად დარიცხული გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადი _ 42371,00 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო დეპარტამენტმა 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანებით შეამცირა დღგ-ს ნაწილში არასწორად დარიცხული საურავი 5404,00 ლარი და დაავალა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას უმოკლეს ვადაში, კამერალური წესით დაეზუსტებინა ნედლეულის მწარმოებელ და იმპორტიორებისაგან შეძენილ ნედლეულზე გადახდილი აქციზის ჩასათვლელი თანხების ოდენობა და შესაბამისი ინფორმაციის მიხედვით უზრუნველეყო შეჩერებული აქციზის ჩასათვლელი თანხების აღდგენა და/ან დარიცხვა შპს «...» აქციზის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭომ შეამცირა გადასახდელი აქციზის ძირითადი თანხა 2389,00 ლარით, ჯარიმა 597,00 ლარით და საურავი 710,00 ლარით, მაგრამ რა ნაწილში არ დაუკონკრეტებია. დარნაჩენ სადავო საკითხებზე კი ძალაში დატოვა საგადასახადო დეპარტამენტის გადაწყვეტილება. აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტს, ასევე საგადასახადო დეპარტამენტის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილებას მოსარჩელე არ დაეთანხმა და განმარტა, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტის მიმართ შპს «...» გააჩნდა დასაბუთებული ეჭვი აქციზის და მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში კანონიერების თაობაზე. ამასთან, მისი გადაუდებელი აღსრულება არსებით ზიანს მიაყენებდა მხარეს.

მოსარჩელის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეების მიერ დარღვეული იქნა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც ადმინისტრაციულ ორგანოს გადაწყვეტილება შეიძლება მიეღო ყველა ფაქტისა და გარემოების სრულად გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონდა, ასევე მოპასუხეების მიერ დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნა, რომლის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამისილი არ იყო თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა იმ გარემოებებზე და ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იყო გამოკვლეული ან შესწავლილი. ამდენად, მოპასუხეების მიერ დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 პუნქტისა და 96-ე მუხლის მოთხოვნები, რაც გამოიხატებოდა შემმოწმებლის მიერ შემოწმების აქტის მიხედვით გამოუკვლეველ და შეუსწავლელ გარემოებებზე დაყრდნობით საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებაში, კერძოდ, მოსარჩელეს სადავო აქტის მიხედვით არასწორად დაერიცხა აქციზი _ 130884,00 ლარი, მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადი 11289,00 ლარი, ასევე შეუჩერდა აქციზის გადასახადში ჩათვლა 126846,00 ლარი, კერძოდ, აქციზის გადასახადში დამატებით დარიცხული 130884,00 ლარი, მასზე დარიცხული ჯარიმა _ 32721,00 ლარი და საურავი _ 38826,00 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, შემმოწმებლის მიერ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე მუხლის მიხედვით არასწორად იქნა მიჩნეული 123503,00 ლარის აქციზის ჩათვლა ზედმეტად, იქიდან გამომდინარე, რომ შპს «...» აქციზური ნედლეულის გადამუშავების შემდეგ მიიღო არააქციზური პროდუქტი მაზუთის სახით, დაფიქსირდა აზრი, თითქოს ნედლეულის გადამუშავება განხორციელდა არააქციზური, თანმდევი პროდუქტის _ მაზუთის მისაღებად, რაც შემდგომში ჩათვლის შემცირების საფუძველი გახდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლისა და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 1997 წლის 13 ოქტომბრის ¹240 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის (აქციზის გამოანგარიშების და გადახდის წესის შესახებ) მიხედვით აქციზის ჩათვლას ექვემდებარებოდა იმ ნედლეულზე (საქონელზე) გადახდილი აქციზის თანხა, რომელიც გამოყენებული იქნა აქციზური საქონლის საწარმოებლად. აქედან გამომდინარე, აქციზის თანხის ჩათვლას ექვემდებარებოდა გამოყენებულ აქციზურ ნედლეულზე გადახდილი აქციზის თანხა სრული ოდენობით. შემმოწმებლებმა კი აღნიშნულის უგულებელყოფით და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლის არასწორი განმარტების საფუძველზე მოახდინეს აქციზის გადასახადის დარიცხვა. საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნისა» და ამავე ინსპექციის 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანების საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში გასაჩივრების შემდეგ, საგადასახადო დეპარტამენტის საგადასახადო საჩივრების, პრეტენზიებისა და სხვა საკითხების განხილვის 2005 წლის 11 აგვისტოს კომისიის ¹17 ოქმისთ განისაზღვრა, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანების საფუძველზე შემოწმების აქტით 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით არასწორედ შემცირებული 123503,00 ლარი და შესაბამისად სანქცია-საურავი, დამატებითი მტკიცებულებების წარმოდგენამდე, კერძოდ სანამ არ იქნებოდა მტკიცებულობები იმის თაობაზე, რომ მსუბუქი გაზოილი და დიზელის საწვავი განეკუთვნებოდა სხვადასხვა საქონელს და დამატებით არ გაირკვეოდა საკითხი დიზელის წარმოების ტექნოლოგიური ციკლი ითვალისწინებდა თუ არა აუცილებელ თანმდევ პროდუქტად მაზუთის მიღებასაც, გადამხდელის პრეტენზიები, შემმოწმებლების მიერ განხორციელებული ქმედებების (დარიცხვის) თაობაზე ვერ იქნებოდა გათვალისწინებული.

მოსარჩელის განმარტებით, შემმოწმებლების მიერ ჩათვლილი თანხების შემცირება მოხდა იმ მოტივით, რომ ნედლეულის გადამუშავების შედეგად მათი შეხედულებით მიღებული იყო როგორც აქციზური (დიზელი), ისე არააქციზური (მაზუთი) პროდუქცია და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლის მიხედვით ჩათვლას ექვემდებარებოდა იმ ნედლეულზე გადახდილი აქციზი, რომლისგანაც იწარმოა სხვა აქციზური პროდუქცია. შპს «...» შემთხვევაში ნედლეულის ნაწილი გამოყენებული იქნა არააქციზური პროდუქციის, მაზუთის საწარმოებლად, შესაბამისად ყველა აღნიშნულ ნედლეულზე მიღებული ჩათვლა უნდა შემცირებულიყო, მათგან მიღებულ პროდუქციაში არააქციზური პროდუქციის (მაზუთის) ხვედრითი წილის მიხედვით.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ შემოწმების მომენტში საერთოდ არ დამდგარა საკითხი იმის შესახებ განეკუთვნებოდა თუ არა გაზოილი და დიზელის საწვავი სხვადასხვა საქონელს და დიზელის საწვავის წარმოების ტექნოლოგიური ციკლი ითვალისწინებდა თუ არა აუცილებელ თანმდევ პროდუქტად მაზუთის მიღებასაც. საკითხის ასე დაყენების შემთხვევაში ჩატარდებოდა სათანადო დოკუმენტური ექსპერტიზა და კომპეტენტური ორგანოები გასცემდნენ სათანადო დასკვნებს, რაც საკითხის კანონისმიერი გადაწყვეტის საფუძველი გახდებოდა. ყოველივე აღნიშნული ნათლად მიუთითებდა, რომ, როგორც აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, ისე საგადასახადო დეპარტამენტის და ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიერ დარღვეული იყო ადმინისტრაციული აქტის გამოცემასთან დაკავშირებით საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლისა და 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნები.

მოსარჩელემ იმ საკითხთან დაკავშირებით, დიზელის საწვავის წარმოების ციკლი ითვალისწინებდა თუ არა აუცილებელ თანმდევ პროდუქტად მაზუთის მიღებასაც განმარტა, რომ ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს წარედგინა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტის ¹05-01-231/190 წერილი, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ წარმოების პროცესის თანმდევი (ნარჩენი) პროდუქტი იყო მაზუთი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით ჩათვლები უკანონოდ იყო შემცირებული და ექვემდებარებოდა აღდგენას, ხოლო სანქცია-საურავი _ გაუქმებას.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ შემოწმების აქტში აღნიშნული იყო, რომ საზოგადოებას სხვადასხვა დროს სპეციალური საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილი ჰქონდა ნედლეული _ შპს «...», შპს «...», შპს «...» და შპს «...». აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილი ნედლეული საზოგადოების მიერ გადამუშავებული ან კომპაუნდირებული იყო. ამ ნედლეულის შეძენის ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებული იყო აქციზის ოდენობა, რაც საზოგადოების მიერ გადახდილი და ჩათვლილი იყო შესაბამის პერიოდებში, სულ _ 144207,00 ლარი, მაგრამ ეს ნედლეული შეძენილი იყო ისეთი საწარმოებისაგან, რომლებიც თვითონ არ იყვნენ ამ ნედლეულის მწარმოებლები ან იმპორტიორები, რაც ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლის პირველი და მესამე პუნქტების დებულებებს. საგადასახადო დეპარტამენტში საჩივრის წარდგენის შემდეგ, ამ ნაწილში საგადასახადო დეპარტამენტმა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაავალა, უმოკლეს ვადაში, კამერალური წესით დაეზუსტებინა ნედლეულის მწარმოებელ და იმპორტიორებისაგან შეძენილ ნედლეულზე გადახდილი აქციზის ჩასათვლელი თანხის ოდენობა და შესაბამისი ინფორმაციის მიხედვით უზრუნველეყო შეჩერებული აქციზის ჩასათვლელი თანხების აღდგენა და/ან დარიცხვა შპს «...» აქციზის პირადი აღრიცხვის ბარათზე. საგადასახადო დეპარტამენტმა 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევით, არასწორად, წინასწარ განუსაზღვრა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას შეძენილ ნედლეულზე აქციზის ჩათვლა მხოლოდ იმპორტიორი და მწარმოებელი საწარმოებიდან მიღებულ ნედლეულზე, მაშინ როცა «აქციზის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 1997 წლის 13 ოქტომბრის ¹240 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტი აღნიშნულს ითვალისწინებდა იმ აქციზურ საქონელზეც, რომელიც წარმოებული იყო დამკვეთის ნედლეულისაგან და მასზე დამკვეთს გადახდილი ჰქონდა აქციზი საქართველოში. საქონლის მწარმოებელს (აქციზის გადამხდელს) უფლება ჰქონდა მიეღო საგადასახადო ჩათვლა აქციზური საქონლის საწარმოებლად მიღებული ნედლეულის პროპორციულად დამკვეთის მიერ ნედლეულზე გადახდილი აქციზის თანხის ოდენობით, აქციზის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის ან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული ინსტრუქცია განსაზღვრავდა, რომ აქციზი ჩათვლას ექვემდებარებოდა არა მხოლოდ მწარმოებელი და იმპორტიორი საწარმოებიდან მიღებულ ნედლეულზე (საქონელზე), არამედ დამკვეთის ნედლეულით წარმოებული აქციზური ნედლეულიდან, აქციზური საქონლის წარმოების შემთხვევაშიც, დამკვეთის მიერ ნედლეულზე გადახდილი აქციზის თანხის იმ ოდენობით, რომელიც საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე ადასტურებდა დამკვეთის მიერ ნედლეულის მწარმოებელზე აქციზის თანხის გადახდას.

მოსარჩელის განმარტებით, მას როგორც დაინტერესებულ მხარეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე კანონიერი ნდობა ჰქონდა აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ და ამ აქტის საფუძველზე განხორციელებული ჰქონდა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედებები, კერძოდ, ჩათვლილი ჰქონდა აქციზის თანხები დამკვეთის ნედლეულით წარმოებული აქციზური ნედლეულიდან, აქციზური საქონლის წარმოების პროცესში. ჩათვლები განხორციელებული იყო იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ასლების საფუძველზე, რომლებიც დამკვეთის მიერ გამოცემული იყო შპს «...» მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დამკვეთის ნედლეულიდან აქციზური საქონლის საწარმოებლად შპს «...» მიერ აქციზის თანხის ჩათვლები განხორციელებული იყო საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, რის გამოც შეჩერებული ჩათვლები ექვემდებარებოდა აღდგენას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა: აქციზის და მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადების დარიცხვის ნაწილში _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნის» და იმავე ინსპექციის 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანების, შპს «...» 2005 წლის 27 ივლისის საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის ¹6 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა.

2005 წლის 6 ოქტომბერს შპს «...» დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომლითაც დამატებით მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 12 სექტემბრის ¹05-09/1495/15777 შეტყობინების ბათილად ცნობა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, შპს «...» პირადი აღრიცხვის ბარათზე აქციზის გადასახადში დარიცხული ძირითადი თანხის _ 4992 ლარის, ჯარიმის _ 1248 ლარის, საურავის _ 1480 ლარისა და მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში ძირითადი თანხის _ 97514 ლარის გაუქმების, ასევე აქციზის გადასახადში შპს «...» მიმართ შემცირებული (გაუქმებული) ჩათვლის _ 123503 ლარის აღდგენის, ჩათვლის შემცირების გამო დაკისრებული ჯარიმის _ 30876 ლარის, დარიცხული საურავის _ 36,636 ლარის გაუქმებისა და შეჩერებული აქციზის ჩათვლის 126846 ლარის აღდგენის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 23 მარტის საოქმო განჩინებით მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლეებად მიჩნეულ იქნენ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს «...» სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნა», 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანება, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილება შპს «...» აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხის _ 1819 ლარის, ძირითადი თანხის შესაბამისი საურავისა და ჯარიმის თანხების დარიცხვის ნაწილში; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნა», 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანება, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილება შპს «...» აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხის _ 3173 ლარის, ძირითადი თანხის შესაბამისი საურავისა და ჯარიმის თანხების დარიცხვის, ასევე აქციზის გადასახადში 126846 ლარის ოდენობით ჩათვლის შეჩერების, ასევე გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადში მოსარჩელის შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში; მოპასუხეს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა აქციზისა და მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადებში მითითებული სადავო საკითხების გადასაწყვეტად; მოსარჩელეს _ შპს «...» უარი ეთქვა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციისათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (აქტების) გამოცემის დავალებაზე შპს «...» პირადი აღრიცხვის ბარათზე აქციზის გადასახადში დარიცხული ძირითადი თანხის _ 3173 ლარის, ძირითადი თანხის შესაბამისი საურავისა და ჯარიმის თანხების, ასევე მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში ძირითადი თანხის _ 97514 ლარის გაუქმების, აქციზის გადასახადში შპს «...» მიმართ შეჩერებული ჩათვლის, თანხით _ 126846 ლარის აღდგენის შესახებ; მოსარჩელეს უარი ეთქვა აქციზის გადასახადში 123503 ლარის ოდენობით ჩათვლის გაუქმების, ჯარიმის _ 30876 ლარისა და საურავის _ 36636 ლარის დარიცხვის ნაწილში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტის, აგრეთვე 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნის», 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანების, მოპასუხის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანების, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობაზე უსაფუძვლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციამ (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე). აპელანტებმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «...», რომელმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი განუხილველი დარჩა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 369-ე მუხლით დადგენილი 14 დღიანი ვადის დარღვევის გამო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე) და შპს «...» სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; შპს «...» სასარჩელო განცხადება ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნა”, 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილება აქციზის გადასახადში 126846 ლარის ოდენობით ჩათვლის შეჩერების და აქციზის გადასახადში 123503 ლარის ჩათვლის გაუქმების, ჯარიმის _ 30876 ლარისა და საურავის _ 36636 ლარის დარიცხვის ნაწილში; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შპს «...» პირადი აღრიცხვის ბარათზე აქციზის გადასახადში შპს «...» მიმართ შემცირებული (გაუქმებული) ჩათვლის, თანხის _ 123503 ლარის აღდგენისა და აქციზის გადასახადში შეჩერებული ჩათვლის თანხის _ 123846 ლარის აღდგენის თაობაზე; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში ძირითადი თანხის _ 97514 ლარის დარიცხვის თაობაზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, 2007 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნა”, 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შეფასებისა და გამოკვლევის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; შპს «...» უარი ეთქვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნის”, 2005 წლის 25 ივნისის ¹624 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანების შპს «...» 2005 წლის 27 ივნისის საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ აქციზის გადასახადის ნაწილში ძირითადი თანხის _ 4992 ლარის, ჯარიმის _ 1248 ლარისა და საურავის _ 1480 ლარის ბათილად ცნობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციულ დავასთან მიმართებაში მცხეთის რაიონულ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ 2006 წლის 30 მარტის განაჩენით დადგენილ ფაქტებს არ უნდა მიენიჭოთ პრეიუდიციული ძალა, რადგან 2006 წლის 30 მაისის განაჩენით დამტკიცდა ბრალდებულსა და პროკურატურას შორის მიღწეული საპროცესო შეთანხმება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 30 მაისის განაჩენი, მიუხედავად იმისა, რომ სასჯელზე მიღწეულ იქნა საპროცესო შეთანხმება, მთლიანად დაეყრდნო 2006 წლის 28 მარტის და 2006 წლის 22 მაისის ექსპერტიზის დასკვნებს, რომელთა კვლევის საგანს წარმოადგენდა 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით შპს «...» დარიცხული გადასახადების სისწორე.

სააპელაციო სასამართლომ 2006 წლის 28 მარტის ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ საგადასახადო აქტით შპს «...» თანხები დარიცხული იყო არასწორად, კერძოდ 2004-2005 წლების პერიოდში საზოგადოებას უნდა დარიცხვოდა ძირითადი გადასახადი 29549 ლარი, ჯარიმა 62185,28 ლარი, საურავი 6872,24 ლარი, საერთო ჯამში 98606,49 ლარი. ასევე შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მოთხოვნათა მიხედვით საბუღალტრო აღრიცხვის არასწორად წარმართვისათვის უნდა დარიცხვოდა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით. ექსპერტიზის 2006 წლის 22 მაისის დასკვნით 2004-2005 წლების პერიოდში ძირითად გადასახადში ასევე უნდა დარიცხვოდა 29549 ლარი, ჯარიმა 59185,25 ლარი, საურავი 6872 ლარი, სულ 95606,49 ლარი. დასკვნის თანახმად, ზემოაღნიშნული ძირითადი გადასახადის დარიცხვა გამოწვეული იყო შპს «...» მიერ ეკონომიკური საქმიანობის ამსახველი აღრიცხვის დოკუმენტაციის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული წესების დარღვევით, რამაც გამოიწვია დასაბეგრი ბაზის შემცირება.

აღნიშნული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გათვალიწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რომ მოცემულ შემთხვევაში საგადასახადო შემოწმების აქტით და მის საფუძველზე მიღებულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით _ განაჩენით დადგენილისაგან განსხვავებული შედეგი ვერ დადგებოდა, ხოლო «საგადასახადო მოთხოვნის” წარდგენა გადასახადის გადამხდელისათვის იმ თანხაზე, რომლის დარიცხვის სისწორეც კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით არ დასტურდებოდა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «...» არ ჰქონდა დარიცხული აქციზის გადასახადი 2004 წელს დიზელის საწვავის რამდენიმე მიწოდებაზე; კერძოდ, თებერვლის თვეში 1819 ლარი, დეკემბრის თვეში _ 3173 ლარი. შესაბამისად, 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით მოსარჩელეს დაერიცხა აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხა 4992 ლარი, ასევე ჯარიმა _ 1248 ლარი და სურავი _ 1480 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ აქციზის გადასახადში _ 3173 ლარის, მასზე დარიცხული ჯარიმისა და საურავის თანხების დარიცხვის ნაწილში სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობისა და ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ნაწილში არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმ საფუძვლით, რომ 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, ისევე როგორც გასაჩივრებული ბრძანებები და დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილება არ შეიცავდა იმ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მის ადეკვატურ სამართლებრივ ნორმებზე მითითებას, რამაც განაპირობა ამ თანხის დარიცხვა.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხის 1819 ლარის, მისი ადეკვატური ჯარიმისა და საურავის თანხების დარიცხვის ნაწილში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ სასამართლოს მიერ დადგენილად იქნა მიჩნეული ის გარემოება, რომ შპს «...» მიერ ნამდვილად იყო დარიცხული აქციზის გადასახადში 1819 ლარი, ეს თანხა მითითებული იყო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამის გრაფში და თანხა გათვალისწინებულ იქნა პროდუქციის თვითღირებულებაში.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის და ამავე სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით და აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის სადავო შემოწმების აქტით დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ადგილი ჰქონდა შპს «...» მიერ აქციზური საქონლის მიწოდებას მასზე აქციზისა და დღგ-ს გადასახადების დარიცხვის გარეშე. სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ შემოწმების აქტით და ექსპერტიზის დასკვნით გაანგარიშებული დღგ-ს გადასახადის ძირითადი თანხა ერთმანეთის იდენტური იყო და შეადგენდა 19121 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «...» სასარჩელო განცხადებით სადავოდ გახადა დიზელის საწვავის ზემოაღნიშნულ მიწოდებაზე შემოწმების აქტით დარიცხვის კანონიერება, ამავე მიწოდებაზე შემოწმების აქტით დარიცხული დღგ-ს თანხები კი სადავოდ არ გაუხდია, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის თანახმად აღიარებულ საგადასახადო ვალდებულებად ითვლებოდა. ამასთან, საგულისხმო იყო ის გარემოება, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე ექსპერტიზის დასკვნით და განაჩენით დადგენილ დასარიცხ თანხაში შედიოდა დღგ-ს ძირითადი გადასახადი 19121 ლარი, რაც აღიარებულ იქნა ვ. ჭ-ძის მიერ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილა შპს «...» საჩივარი და დღგ-ს გადასახადში შეუმცირდა არასწორად დარიცხული საურავის თანხა 5404 ლარის ოდენობით, ხოლო ძირითადი გადასახადის და ჯარიმის დარიცხვის ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი, რაც შპს «...» სასარჩელო განცხადებით სადავოდ არ გაუხდია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აქციზის 4992 ლარის დარიცხვის ნაწილში უნდა დაკმაყოფილებულიყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის და ამავე სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები, ამ ნაწილში უნდა გაუქმებულიყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი უნდა თქმოდა სარჩელის ამ ნაწილში დაკმაყოფილებაზე.

რაც შეეხება აქციზის გადასახადში 123503 ლარის ოდენობით ჩათვლის გაუქმების, ჩათვლის გაუქმების გამო ჯარიმისა და საურავის დარიცხვის საკითხს, აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის რედაქცია) 260-ე მუხლს 2006 წლის 28 აპრილის კანონით დაემატა მე-4 პუნქტი, რომლის თანახმადაც, თუ აქციზური საქონლიდან (ნედლეულიდან) ერთდროულად იწარმოებოდა სხვა აქციზური და არააქციზური საქონელი ჩათვლა განხორციელდებოდა წარმოებული აქციზური საქონლის რაოდენობის პროპორციულად, მაგრამ არა უმეტეს ასეთ აქციზურ საქონელზე გაანგარიშებული აქციზისა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საზოგადოების მიერ ნაყიდი იქნა რა აქციზური ნედლეული ამავდროულად გადახდილი იქნა გარკვეული ოდენობის აქციზი. აქციზური ნედლეული გადამუშავდა ასევე აქციზური საქონლის მიღების მიზნით, რასაც ტექნოლოგიური პროცესის შედეგად გარდაუვლად მოჰყვა გარკვეული რაოდენობის არააქციზური ნარჩენი. შპს «...» მიერ შედეგად ჩათვლა მიღებულ იქნა იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც იქნა შპს «...» მიერ გადახდილი აქციზი გადამუშავებული აქციზური ნედლეულის შეძენისას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს «...» სააპელაციო საჩივარი ჩათვლების გაუქმების ნაწილში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტები აქციზის გადასახადში 126846 ლარის ჩათვლის შეჩერების ნაწილში კანონსაწინააღმდეგო იყო, რომ, არც 1997 წლის რედაქციის და არც მოქმედი საგადასახადო კოდექსი არ იცნობდა აქციზის გადასახადში ჩათვლის შეჩერების საგადასახადო-სამართლებრივ ინსტიტუტს, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის გადაწყვეტილება შპს «...» ჩათვლის შეჩერების თაობაზე კანონსაწინააღმდეგო იყო.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო აქტებთან დაკავშირებით საქალაქო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, იმ თვალსაზრისით, რომ ჩათვლის შეჩერების საფუძველს წარმოადგენდა არა არსებითი ფაქტობრივი გარემოებების დაუდგენლობა, არამედ ნორმის განმარტება-ინტერპრეტირება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «...» მიმწოდებლები ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით წარმოადგენდნენ იმპორტიორებს, შესაბამისად, შპს «...» მიერ 126846 ლარის ჩათვლა განხორციელებული იყო კანონიერად და არ არსებობდა მისი შეჩერების მატერიალურ-სამართლებრივი საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების, ასევე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული 2005 წლის 11 აგვისტოს ბრძანება მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში დაუსაბუთებული იყო როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით. ბრძანებით შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, თუ კონკრეტულად რომელი სამართლებრივი ნორმით იხელმძღვანელა მოპასუხემ მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმისას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სისხლის სამართლის საქმეზე ჩატარებული საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2006 წლის 22 მაისის კომპლექსური ქიმიურ-საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნით, რითაც დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა შპს «...» მიერ აქციზური საქონლის მიწოდებას მასზე აქციზის და დღგ-ის გადასახადების დარიცხვის გარეშე. გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ შემოწმების აქტით და ექსპერტიზის დასკვნით გაანგარიშებული დღგ-ის გადასახადის ძირითადი თანხა ორივე შემთხვევაში შეადგინა 19121 ლარს.

კასატორი იმ გარემოებაზეც მიუთითებს, რომ შპს «...» აღძრული სარჩელით სადავო გახადა დიზელის საწვავის მიწოდებაზე აქციზის გადასახადის დარიცხვის კანონიერება იმ პირობებში, როცა ამავე მიწოდებაზე შემოწმების აქტით დარიცხული დღგ-ის თანხებზე პრეტენზია არ გამოუთქვამს და პრაქტიკულად აღიარა და კანონიერად ჩათვალა აღნიშნული დარიცხვა.

ამდენად, კასატორის განმარტებით, მოსარჩელე ერთი მხრივ დაეთანხმა დიზელის საწვავის მიწოდებაზე შემოწმების აქტით განხორციელებულ დღგ-ის დარიცხვას (აღნიშნული გარემოება გადამხდელს სადავო არ გაუხდია არც სასამართლოში აღძრული სარჩელით და არც ადმინისტრაციულ ორგანოებში წარდგენილი საჩივრით), ხოლო მეორე შემთხვევაში, არ ეთანხმება იმავე დასაბეგრ ოპერაციებზე დარიცხული აქციზის გადასახადს იმ პირობებში, როცა აქციზის გადასახადის თანხა, როგორც არაპირდაპირი გადასახადი გათვალისწინებულია დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის თანხაში.

კასატორის განმარტებით, დარიცხვა განხორციელდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლების შესაბამისად და მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა კანონის სწორ განმარტებასა და გამოყენებას.

რაც შეეხება აქციზის ჩათვლის 126846 ლარის ოდენობით შეჩერებას, აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორი მიუთითებს, რომ საგადასახადო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს აქციზის გადასახადში ჩათვლის შეჩერების სამართლებრივ საფუძვლებს. ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი) 129-ე მუხლის მე-3 ნაწილი აქციზის ჩათვლას ითვალისწინებს იმ შემთხვევაში, როცა აქციზის გადახდა ხდება ნედლეულის მწარმოებლისათვის ან ნედლეულის იმპორტიორისათვის შესაბამისი დოკუმენტის წარდგენის შემდეგ.

კასატორის განმარტებით, მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში საგადასახადო ინსპექციის მიერ დარიცხვა განხორციელდა 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის საფუძველზე. აღნიშნული მუხლის თანახმად კი, გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულებათა ამსახველი დეკლარაციის შევსება და წარდგენა წარმოშობდა გადასახადის დარიცხვას, გადახდის მოთხოვნას და შეტყობინებას გადასახადის გადახდის შესახებ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია). კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გააუქმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 30 მაისის განაჩენს არ მიენიჭა პრეიუდიციული ძალა. ვინაიდან ხსენებული განაჩენი გამოტანილია სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 679¹-ე-679¹⁰-ე მუხლებზე დაყრდნობით, ანუ საქმის არსებითი განხილვის და მტკიცებულებათა სრულყოფილი, ყოველმხრივი გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. საქალაქო სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით და სადავო საკითხის გადაწყვეტისას ერთმნიშვნელოვნად არ იხელმძღვანელა სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი განაჩენით. ამის შედეგად, საქალაქო სასამართლომ სწორად განმარტა შპს «...» აქციზის გადასახადში 123503 ლარის გაუქმების საკითხი, ვინაიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე მუხლი, მასში შეტანილ ცვლილებამდეც ერთმნიშვნელოვნად ადგენდა პროპორციული ჩათვლის პრინციპს.

კასატორმა ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადის დარიცხვის გაუქმების ნაწილში და აღნიშნა, რომ შპს «...» გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადის გადახდა ევალებოდ, როგორც ნავთობპროდუქტების იმპორტიორს და მწარმოებელს, ისე როგორც გარემოს დამაბინძურებელ სტაციონალურ წყაროს და მიღებული ლიცენზიის თანახმად წლიურად ჯამში საზოგადოებას უნდა გადაეხადა 645 ლარი, რაც არ განუხორციელებია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომაც, რომელმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სადავო ურთიერთობათა წარმოშობისას მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილი და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 1997 წლის 13 ოქტომბრის ¹240 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია «აქციზების გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ».

კასატორი აღნიშნავს, რომ შპს «...» შემოწმებულ პერიოდში ნედლ ნავთობთან ერთად გადაამუშავა სხვადასხვა სახის ნავთობპროდუქტები _ «დაბალბრუნვიანი ძრავის დიზელის საწვავი», «დიზელის ფრაქცია», «მსუბუქი გაზოილი», «სინთეზური მაზუთი», «ვაკუუმური დისტილატი». ამ ნივთიერებების გადამუშავების შედეგად მიღებულია, როგორც აქციზური (დიზელი), ისე არააქციზური პროდუქცია. აქედან გამომდინარე, შპს «...» არააქციზური პროდუქციის საწარმოებლად გამოყენებულ ყველა აქციზურ ნედლეულზე მიღებული ჩათვლა შეუმცირდა მათგან მიღებულ პროდუქციაში არააქციზური პროდუქციის ხდვედრითი წილის მიხედვით. შესაბამისად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გამოტანისას არ დაუღვევია არც 2005 წლი 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსი და არც მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 19 თებერვლის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2009 წლის 19 თებერვლის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2009 წლის 23 აპრილამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 აპრილის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2009 წლის 25 ივნისს, 11.30 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, ვინაიდან კასატორს არ წამოუყენებია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, კერძოდ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 18 აპრილის ¹112-მ ბრძანებით, 2005 წლის 16 მაისის ¹158-მ ბრძანების საფუძველზე აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ 2005 წლის 19 აპრილიდან 2005 წლის 17 ივნისამდე დროის შუალედში ჩაატარა შპს «...» სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შემოწმებამ მოიცვა 2004 წლის 1 იანვრიდან 2005 წლის 1 აპრილამდე პერიოდი. შემოწმების შედეგად შედგა 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, რომლის თანახმადაც საბუღალტრო აღრიცხვის გამოვლენილი დარღვევების გამო შპს «...» დაერიცხა და შეუჩერდა ჩათვლა: დამატებითი ღირებულების გადასახადი ძირითადი თანხა 19121 ლარი, ჯარიმა 4780 ლარი, საურავი 5404 ლარი, სულ 29305 ლარი; აქციზის გადასახადში ძირითადი 130884 ლარი, ჯარიმა 32721 ლარი, საურავი 38826 ლარი, სულ 202431 ლარი; აქციზის გადასახადის ჩათვლის შეჩერების ნაწილში 126846 ლარი; გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადში _ ძირითადი თანხა 11934 ლარი, ჯარიმა 40386 ლარი, საურავი 13363 ლარი, სულ 65683 ლარი; გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების გადასახადი _ 9872 ლარი, სულ 9872 ლარი; საგზაო ფონდის გადასახადი _ ძირითადი თანხა 2252 ლარი, ჯარიმა 563 ლარი, საურავი 1207 ლარი, სულ 4022 ლარი; ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის გადასახადი _ ძირითადი თანხა 150 ლარი, ჯარიმა 33 ლარი, საურავი 46 ლარი, სულ 226 ლარი; მიწის გადასახადი (ბარათის გასწორება) _ ძირითადი თანხა 461 ლარი, სულ 461 ლარი; ჯარიმა საბუღალტრო წესების დარღვევისათვის _ 1000 ლარი. სულ დარიცხული თანხის ოდენობამ შეადგინა 439846 ლარი, რაზეც 2005 წლის 20 ივნისის აქტის საფუძველზე აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 ივნისის ¹514 ბრძანებით შპს «...» დაერიცხა ძირითადი თანხის 301520 ლარის, ჯარიმის 79483 ლარის, საურავის 58843 ლარის გადახდა. 2005 წლის 27 ივნისს შპს «...» წარედგინა ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნა”.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ შპს «...» 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნის” გამო აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც სადავოდ გახადა აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხის 1819 ლარისა და 3173 ლარის, ჯარიმისა და საურავის თანხების დარიცხვის, 123503 ლარის ოდენობით ჩათვლის გაუქმების გამო ჯარიმისა და საურავის დარიცხვის, ასევე 126846 ლარის ოდენობით ჩათვლის შეჩერების კანონიერება, ასევე მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში ძირითადი თანხის 11289 ლარის დარიცხვის კანონიერება. 2005 წლის 20 ივნისის აქტით დარიცხული თანხების პარალელურად მოსარჩელემ სადავოდ გახადა 2004 წელში დარიცხული თანხის 42371 ლარისა და 43854 ლარის კანონიერება. აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 ივლისის ¹624 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა შპს «...» შესაგებელი, რაც შპს «...» გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში, რომელმაც 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი და შპს «...» დღგ-ს გადასახადში შეუმცირდა არასწორად დარიცხული საურავის თანხა 5404 ლარის ოდენობით. დანარჩენ ნაწილში შპს «...» საჩივრის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი, რაც მოსარჩელის მიერ გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველ საბჭოში, რომელმაც 2005 წლის 12 სექტემბრის გადაწყვეტილებით არ დააკმაყოფილა შპს «...» საჩივარი. ამასთან, საბჭომ დაავალა საგადასახადო დეპარტამენტს შეესწავლა აქციზის გადასახადში 126846 ლარის ოდენობით ჩათვლის შეჩერების კანონიერების საკითხი.

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს «...» უარი ეთქვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 27 ივნისის ¹28/2450 «საგადასახადო მოთხოვნის”, 2005 წლის 25 ივნისის ¹624 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2005 წლის 11 აგვისტოს ¹1986-ს ბრძანების შპს «...» 2005 წლის 27 ივნისის საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ აქციზის გადასახადის ნაწილში ძირითადი თანხის _ 4992 ლარის, ჯარიმის _ 1248 ლარისა და საურავის 1480 ლარის ბათილად ცნობაზე, რაც შპს «...» არ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, რის გამოც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ამ ნაწილში შესულია კანონიერ ძალაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ 2005-2006 წლებში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის მცხეთა-მთიანეთის სამმართველო იძიებდა შპს «...» დირექტორის ვ. ჭ-ძის მიმართ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით (საბუღალტრო წიგნის წარმოების წესის დარღვევა) გათვალიწინებული დანაშაულის გამო აღძრულ ¹92051227 სისხლის სამართლის საქმეს. 2006 წლის 29 მაისს ბრალდებულ ვ. ჭ-ძესა და პროკურორს შორის მიღწეულ იქნა საპროცესო შეთანხმება. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 30 მაისის ¹1/241 განაჩენით დამტკიცდა საპროცესო შეთანხმება, ვ. ჭ-ძე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით და მიესაჯა ჯარიმა 5000 ლარის ოდენობით. შპს «...» დირექტორის ვ. ჭ-ძის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრა განაპირობა შპს «...» აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ ჩატარებული გასვლითი საგადასახადო შემოწმების 2005 წლის 20 ივნისის აქტმა. ამასთან, სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიების პროცესში ორჯერ დაინიშნა ექსპერტიზა; ჩატარდა ბუღალტრული ექსპერტიზა და კომპლექსური ქიმიურ-ბუღალტრული ექსპერტიზა, რაზეც შედგა 2006 წლის 28 მარტის ¹89/17-89ა/07 და 2006 წლის 22 მაისის ¹1859/17-1859ა/07 საექსპერტო დასკვნები. ორივე შემთხვევაში ექსპერტიზის საგანს წარმოადგენდა 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით თანხების დარიცხვის კანონიერება. მცხეთის რაიონულმა სასამართლომ 2006 წლის 30 მაისის განაჩენის გამოტანისას სრულად გაიზიარა ორივე ექსპერტიზის დასკვნა და დაადგინა, რომ 2004 წლის 1 მაისიდან 2006 წლის 1 ივნისამდე შპს «...» ბიუჯეტის წინაშე გადახდილი აქვს გადასახადის ძირითადი თანხა 18986 ლარის ოდენობით და არა 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით დარიცხული გადასახადის ძირითადი თანხა 301520 ლარი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 30 მაისის განაჩენი, მიუხედავად იმისა, რომ სასჯელზე მიღწეულ იქნა საპროცესო შეთანხმება, მთლიანად დაეყრდნო 2006 წლის 28 მარტის და 2006 წლის 22 მაისის ექსპერტიზის დასკვნებს, რომელთა კვლევის საგანს წარმოადგენდა 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით შპს «...» დარიცხული გადასახადების სისწორე. ასევე დადგინდა შპს «...» მიერ 2004-2005 წლებში ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხი.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ ექსპერტიზის კვლევის საგანს მთლიანად წარმოადგენდა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით დარიცხული გადასახადების კანონიერების საკითხი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2006 წლის 28 მარტის ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე დადგენილ გარემოებას, რომ სადავო საგადასახადო აქტით შპს «...» თანხები დარიცხულია არასწორად, კერძოდ 2004-2005 წლების პერიოდში საზოგადოებას უნდა დარიცხოდა ძირითადი გადასახადი 29549 ლარი, ჯარიმა 62185,28 ლარი, საურავი 6872,24 ლარი, საერთო ჯამში 98606,49 ლარი. ასევე შპს «...» საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლისMმოთხოვნათა მიხედვით საბუღალტრო აღრიცხვის არასწორად წარმართვისათვის უნდა დარიცხვოდა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით. ექსპერტიზის 2006 წლის 22 მაისის ¹1859/17-1859ა/07 დასკვნით 2004-2005 წლების პერიოდში ძირითად გადასახადში ასევე უნდა დარიცხვოდა 29549 ლარი, ჯარიმა 59185,25 ლარი, საურავი 6872 ლარი, სულ 95606,49 ლარი. დასკვნის თანახმად, ზემოაღნიშნული ძირითადი გადასახადის დარიცხვა გამოწვეული იყო შპს «...» მიერ ეკონომიკური საქმიანობის ამსახველი აღრიცხვის დოკუმენტაციის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული წესების დარღვევით წარმოებით, რამაც გამოიწვია დასაბეგრი ბაზის შემცირება. აღნიშნული ქმედებისათვის 2004 წლის 1 მაისიდან 2006 წლის 1 იანვრამდე პერიოდში შპს «...» ძირითადი გადასახდის 18986 ლარის ოდენობით დარიცხვის გამო ვ. ჭ-ძეს 2006 წლის 29 მაისს წარედგინა ბრალდება და მიცემულ იქნა სისხლის სამართლის პასუხისგებაში საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «გ” ქვეპუნქტის თანახმად, დამტკიცებას არ საჭიროებს ფაქტები იმის შესახებ ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავს სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილია განაჩენი. მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ასეთი ფაქტების დასადასტურებლად. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი უშვებს, რომ ზოგიერთი ფაქტი, რომელიც უკვე დადგენილია კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, სასამართლომ თავის მიერ განსახილველ საქმეზე მიიღოს როგორც უტყუარი და უდავო, როგორც წინასწარ დადგენილი სავალდებულო ძალის, ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონე და აღარ შეამოწმოს იგი. ამ შემთხვევაში მოქმედებს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენის კანონიერების, ჭეშმარიტებისა და უტყუარობის პრეზუმფცია, რომელიც გამორიცხავს განაჩენით დადგენილი ფაქტების საეჭვოობას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვ. ჭ-ძეს 2006 წლის 29 მაისს წარედგინა ბრალდება და მიცემულ იქნა სისხლის სამართლის პასუხისგებაში საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით. სისხლის სამართლის საქმის წარმოების დაწყებას საფუძვლად დაედო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახდო ინსპექციის 2006 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტი, რომლითაც შპს «...» დაერიცხა საგადასახადო გადასახადები. გამოძიების ეტაპზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნებით შემოწმდა ხსენებული შემოწმების აქტის სისწორის საკითხი, კომპლექსურ ქიმიურ-საბუღალტრო ექსპერტიზის 2006 წლის 22 მაისის დასკვნით შპს «...» ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელად დაერიცხა 95606,49 ლარი. აღნიშნული თანხის (ძირითადი 28549 ლარი) დარიცხვა გამოწვეული იყო შპს «...» მიერ განხორციელებული ეკონომიკური საქმიანობით, რომლის დროსაც საზოგადოებამ ეკონომიკური საქმიანობის ამსახველი აღრიცხვის დოკუმენტაცია აწარმოა საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული წესის დარღვევით, რამაც გამოიწვია დასაბეგრი ბაზის შემცირება. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილ განაჩენს საპროცესო შეთანხმების თაობაზე უნდა მიენიჭოს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლით გათვალიწინებული პრეიუდიციული მნიშვნელობა, რადგან მოცემულ საქმეზე დადგენილია ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები, რამაც გამოიწვია დასაბეგრი ბაზის შემცირება შპს «...» მიერ გამხორციელებული ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ შპს «...» არ ჰქონდა დარიცხული აქციზის გადასახადი 2004 წელს დიზელის საწვავის რამდენიმე მიწოდებაზე; კერძოდ, თებერვლის თვეში 1819 ლარი, დეკემბრის თვეში _ 3173 ლარი. შესაბამისად, 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით მოსარჩელეს დაერიცხა აქციზის გადასახადში ძირითადი თანხა 4992 ლარი (1819 ლარი + 3173 ლარი) ასევე ჯარიმა _ 1248 ლარი და სურავი 1480 ლარი.

საკასაციო სასამართლო ასევე დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით და აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის სადავო შემოწმების აქტით დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ადგილი ჰქონდა შპს «...» მიერ აქციზური საქონლის მიწოდებას მასზე აქციზისა და დღგ-ს გადასახადების დარიცხვის გარეშე. ამასთან, შემოწმების აქტით და ექსპერტიზის დასკვნით გაანგარიშებული დღგ-ს გადასახადის ძირითადი თანხა ერთმანეთის იდენტურია და შეადგენს 19121 ლარს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ შპს «...» სასარჩელო განცხადებით სადავოდ გახადა დიზელის საწვავის ზემოაღნიშნულ მიწოდებაზე შემოწმების აქტით დარიცხვის კანონიერება, ამავე მიწოდებაზე შემოწმების აქტით დარიცხული დღგ-ს თანხები კი სადავოდ არ გაუხდია, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის თანახმად აღიარებულ საგადასახადო ვალდებულებად ითვლება. ამასთან, საგულისხმოა ის გარემოება, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე ექსპერტიზის დასკვნით და განაჩენით დადგენილ დასარიცხ თანხაში შედის დღგ-ს ძირითადი გადასახადი 19121 ლარი, რაც აღიარებულ იქნა ვ. ჭ-ძის მიერ.

რაც შეეხება აქციზის გადასახადში 123503 ლარის ოდენობით ჩათვლის გაუქმებას, აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის რედაქცია) 260-ე მუხლს 2006 წლის 28 აპრილის კანონით დაემატა მე-4 პუნქტი, რომლის თანახმად, თუ აქციზური საქონლიდან (ნედლეულიდან) ერთდროულად იწარმოება სხვა აქციზური და არააქციზური საქონელი ჩათვლა განხორციელდება წარმოებული აქციზური საქონლის რაოდენობის პროპორციულად, მაგრამ არა უმეტეს ასეთ აქციზურ საქონელზე გაანგარიშებული აქციზისა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ შემოწმებამ მოიცვა 2004 წლის 1 იანვრიდან 2005 წლის 1 აპრილამდე პერიოდი. აღნიშნულ პერიოდში მოქმედი როგორც 1997 წლის, ასევე 2004 წლის რედაქციის საგადასახადო კოდექსები, ვიდრე 2006 წლის 28 აპრილის საკანონმდებლო ცვლილებებემდე, ითვალიწინებდა ჩათვლის განხორციელების შესაძლებლობას და ადგენდა შესაბამის საფუძველს იმ შემთხვევაში, როდესაც ხორციელდებოდა აქციზური ნედლეულის გადამუშავება და შედეგად მიიღებოდა კვლავ აქციზური საქონელი. უდავოა ის გარემოება, რომ შემოწმების დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობა არ ითვალიწინებდა პროპორციულობის პრინციპს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ გარემოებას, რომ შპს «...», შპს «...», შპს «...», შპს «...» საზოგადოების მიერ შესაბამისი ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილი ნედლეული გადამუშავებული და კომპაუნდირებულია, რომლის შედეგად საქმეში წარმოდგენილი კომპლექსური ქიმიურ-საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, შერევის წესით მიღებულია დაბალი ოქტანობის საწვავი, რომელიც შემდგომში რეალიზებულია მასზე აქციზის დარიცხვით. ამ ნედლეულის შეძენის ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებულია აქციზის ოდენობა, რაც საზოგადოების მიერ გადახდილია და ჩათვლილია შესაბამის პერიოდებში, სულ 144207 ლარი, მაგრამ ეს ნედლეული შეძენილია ისეთი საწარმოებისაგან, რომლებიც უშუალოდ თვითონ არიან ამ ნედლეულის მწარმოებლები ან იმპორტიორები, რაც წინაააღმდეგობაში მოდის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (2004 წლის რედაქცია) და 129-ე (1997 წლის რედაქცია) მუხლების პირველ და მესამე პუნქტების დებულებებთან.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოცემულ შემთხვევაში დაუშვებელია პროპორციულობის პრინციპით აქციზის გადასახადის გადახდაზე საუბარი, რადგან 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული იყო, რომ პირს, რომელიც ყიდულობს აქციზით დაბეგრილ ნედლეულს და იყენებს მას სხვა აქციზური საქონლის საწარმოებლად მისი შემდგომი მიწოდებისათვის, უფლება აქვს მიიღოს საგადასახადო ჩათვლა მის საწარმოებლად შეძენილ საქონელზე გადახდილი აქციზის ოდენობით და არა წარმოებული აქციზური საქონლის პროპორციულად. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ საზოგადოების მიერ ნედლეულის შეძენის ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებული აქციზის ოდენობა საზოგადოების მიერ გადახდილია და ჩათვლილია შესაბამის პერიოდებში, სულ 144207 ლარის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საზოგადოების მიერ ნაყიდი იქნა რა აქციზური ნედლეული ამავდროულად გადახდილი იქნა გარკვეული ოდენობის აქციზი. აქციზური ნედლეული გადამუშავდა ასევე აქციზური საქონლის მიღების მიზნით, რასაც ტექნოლოგიური პროცესის შედეგად გარდაუვლად მოჰყვა გარკვეული რაოდენობის არააქციზური ნარჩენი. შპს «...» მიერ ჩათვლა მიღებულ იქნა იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც იქნა შპს «...» მიერ გადახდილი აქციზი, გადამუშავებული აქციზური ნედლეულის შეძენისას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ «აქციზების გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 1997 წლის 13 ოქტომბრის ¹240 ინსტრუქციის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირს რომელიც ყიდულობს აქციზით დაბეგრილ ნედლეულს და იყენებს მას სხვა აქციზური საქონლის საწარმოებლად, მისი შემდგომი მიწოდებისათვის უფლება აქვს მიიღოს საგადასახადო ჩათვლა მის საწარმოებლად შეძენილ საქონელზე კუთვნილი აქციზის ოდენობით ან დაიბრუნოს აქციზი. ჩათვლის ან დაბრუნების ანალოგიური წესი გამოიყენება აქციზური საქონლის საწარმოებლად მწარმოებლის მიერ იმპორტიორისაგან მიღებულ საქონელზე, იმპორტიორის მიერ აქციზური ნედლეულის მიწოდებისას საბაჟოზე გადახდილი აქციზი აისახება ანგარიშ-ფაქტურაში, რომელიც მყიდველს აძლევს აქციზის თანხის ჩათვლის უფლებას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტები აქციზის გადასახადში ჩათვლის, თანხით 126846 ლარის შეჩერების ნაწილში კანონსაწინააღმდეგოა, რომ არც 1997 წლის რედაქციის და არც მოქმედი საგადასახადო კოდექსი არ იცნობს აქციზის გადასახადში ჩათვლის შეჩერების საგადასახადო-სამართლებრივ ინსტიტუტს, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის გადაწყვეტილება შპს «...» ჩათვლის შეჩერების თაობაზე კანონსაწინააღმდეგოა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში შპს «...» საჩივრების განხილვის პროცესში ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ არ იქნა გამოყენებული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 156-ე-159-ე მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილება და არ გაუქმდა ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება. ასევე იზიარებს მოსაზრებას, რომ 2005 წლის 11 აგვისტოს გადაწყვეტილების ანალიზით შეჩერებული ჩათვლების გამო საჩივრის ნაწილში მოპასუხეთა გადაწყვეტილებანი ურთიერთგამომრიცხავია და უკანონო.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ რევიზიის აქტით შეჩერებულ იქნა 126846 ლარის აქციზის ჩათვლა იმ მოტივით, რომ შპს «...» ნედლეული შეძენილი აქვს ისეთი საწარმოებისაგან, რომლებიც უშუალოდ თვითონ არ არიან ნედლეულის მიმწოდებლები ან იმპორტიორები, რის გამოც შეძენის დროს გადახდილი აქციზით განხორციელებული ჩათვლები მიიჩნიეს უკანონოდ, რაც დასაბუთებული იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129-ე) მუხლებით. ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი იქნა, რომ წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურებით შპს «...» გამოსაკვლევ პერიოდში შპს «...» მიღებული აქვს 53220 ლიტრი საავტომობილო ბენზინი, შპს «...» 73805 ლიტრი, შპს «...» 58000 ლიტრი, შპს «...»-დან მსუბუქი გაზოილი 509586 ლიტრი და ნაფტა 315350 კგ. საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ აღნიშნული მიმწოდებლები წარმოადგენდნენ იმპორტიორებს, კერძოდ: შპს «...» 2004 წლის 27 აგვისტოს ¹4325 სატვირთოO საბაჟო დეკლარაციით განბაჟებული აქვს 105000 კგ. მსუბუქი გაზოილი. (დიზელის საწვავი იგივე მსუბუქი გაზოილი). შესაბამისად, გადახდილი აქვს აქციზის გადასახადი 10500 ლარი. 2004 წლის 11 ოქტომბერს შპს «...» შპს «...» ¹039051 სპეციალური საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით მიღებული აქვს 51338 კგ., 30 აგვისტოს ¹016564 ანგარიშ-ფაქტურით 156465 კგ., 1 ოქტომბრის ¹016574 ანგარიშ-ფაქტურით 11354 კგ. ნაფტა, რაზეც გადახდილია აქციზი 65 440 ლარი. შპს «...» 2004 წლის 23 დეკემბრის ¹57840 სატვირთო საბჟო დეკლარაციით განბაჟებული აქვს ბენზინი 136165 ლიტრი აქციზის სახით გადახდილი აქვს 21110,8 ლარი. შესაბამისად, შპს «...» მიერ რევიზიის აქტში აღნიშნული სპეციალური ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილ ნედლეულზე, რომელიც გადამუშავებულია, ან კომპაუნდირებული, საზოგადოების მიერ აქციზის ჩათვლა განხორციელბულია საგადასახადო კოდექსის 260-ე (129)-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილების მოთხოვნათა შესაბამისად, რის გამოც შპს «...» 126846 ლარის აქციზის ჩათვლის შეჩერება რევიზიის მიერ არასწორად არის მოხდენილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 123-ე მუხლის (1997 წლის რედაქცია) თანახმად, აქციზის გადამხდელად ითვლება ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც აწარმოებს აქციზურ საქონელს, ან ეწევა მის იმპორტს საქართველოში. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ შპს «...» მიმწოდებლებს წარმოადგენენ იმპორტიორები, რომლებსაც შპს «...» მიწოდებული ნედლეული შემოტანილი ჰქონდათ საქართველოს ფარგლებს გარედან. ამავე კოდექსის 129-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, კი აქციზის ჩათვლისათვის უცილო პირობას წარმოადგენს ანგარიშ-ფაქტურების წარდგენა. ამდენად, ხსენებული მუხლი იმპერატიულად ადგენს პირობას, რომ აქციზის ჩათვლა ან დაბრუნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში განხორციელდება, თუ დადასტურებული იქნება აქციზის გადახდა ნედლეულის წარმოებისათვის ან განხორციელებულია ნედლეულის იმპორტი. საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ შპს «...» მიმწოდებლები ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით წარმოადგენდნენ იმპორტიორებს, შესაბამისად შპს «...» მიერ 126846 ლარის ჩათვლა განხორციელებულია კანონიერად და არ არსებობს მისი შეჩერების მატერიალურ-სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების, ასევე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე და აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული 2005 წლის 11 აგვისტოს ბრძანება მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში დაუსაბუთებულია როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით. ბრძანებით შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ კონკრეტულად რომელი სამართლებრივი ნორმით იხელმძღვანელა მოპასუხემ მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმისას. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის რედაქცია) მე-5 და 81-ე მუხლებთან მიმართებაში, რომლის თანახმადაც გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის საფუძველია გადასახადის ან/და საურავის ზედმეტად გადახდილი თანხა. საქართვლოს საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლით კი დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის (ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების ან/და ჩათვლის თაობაზე) წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 6 წელი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ვადა აითვლება შესაბამისი ვალდებულების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან. ამდენად, მოპასუხეები ვალდებულნი იყვნენ სწორედ ამ პროცესუალური ნორმიდან გამომდინარე განეხილათ შპს «...» საჩივრები და ემსჯელათ მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადში განხორციელებული დარიცხვების კანონიერებაზე.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კომპლექსური ქიმიურ-საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «...» 2004 წლის სექტემბრის თვეში რეალიზებული აქვს 993531 კგ. მაზუთი, ოქტომბრის თვეში 188630 კგ. მაზუთი და 110196 კგ. ნაფტა, ნოემბერში 347413 კგ. მაზუთი, დეკემბერში 794108 კგ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-200 მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით იმპორტირებული, ასევე საქართველოში წარმოებული და მიწოდებული მაზუთი მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადით იბეგრება მხოლოდ 0,5 %-დან 2%-მდე გოგირდშემცველობის მქონე. საქმეში წარმოდგენილი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების სერთიფიკაციის ორგანოს «ჯი-გეი-თი”-ს 2006 წლის 7 მარტის ¹06 წერილის მიხედვით შპს «...» მიერ წარმოდგენილი მაზუთის გოგირდშემცველობა შეადგენდა 0,314-დან 0,336%-მდე, ამდენად იგი მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურებისათვის გადასახადით არ იბეგრებოდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების ნაწილში ექსპერტიზის დასკვნით ცალსაცხად დადგენილია ის გარემოება, რომ შპს «...» მიერ წარმოდგენილი მაზუთის გოგირდშემცველობა არ აკმაყოფილებდა იმ მოთხოვნებს, რომელიც უნდა დაბეგრილიყო მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადით. ამასთან, მითითებული გადასახადის დარიცხვის ნაწილში მოსარჩელე ითხოვს მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ძირითადი თანხის 97514 ლარის გაუქმებას. 2005 წლის 20 ივნისის შემოწმების აქტით საზოგადოებას გარემოს მავნე ნივთიერებებით დაბინძურების ძირითად გადასახადში დაერიცხა 11934 ლარი, ჯარიმა 40386 ლარი, საურავი 13363 ლარი, სულ 65683 ლარი. მოსარჩელემ სასარჩელო განცხადებით სადავო გახადა 2004 წლის ოქტომბრის თვეში შემოტანილი ნაფტის და ნოემბერ-დეკემბერში მაზუთის კუთვნილი გადასახადის ძირითადი თანხა 11289 ლარი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წ.) მე-200 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, მიწოდებულ ნაფტაზე გადასახადი გათვალიწინებული არ არის, რაც შეეხება ამავე წლის ნოემბერ-დეკემბერში რეალიზებულ მაზუთს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მისი გოგირდშემცველობა არ წარმოადგენს საგადასახადო კოდექსით დადგენილ დაბეგვრის პროცედურების დასაშვებ ნორმას. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოპასუხე საგადასახადო ორგანომ უნდა უზრუნველყოს შპს «...» მიერ 2004 წლის ოქტომბრის თვეში რეალიზებული ნაფტის 110196 კგ. და ამავე წლის ნოემბრის თვეში რელიზებული 347413 მაზუთის, დეკემბრის თვეში რელიზებული 794108 კგ. მაზუთის მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურებისათვის დარიცხული გადასახადის ოდენობის დაანგარიშება და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-200 მუხლის მე-5 ნაწილისა და სასამართლოს მიერ დადგენილი პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ-სამართლებრივი გარემოებების გათვალიწინებით, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მავნე ნივთიერებებით გარემოს დაბინძურების გადასახადის ნაწილში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმის განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია საპროცესო და მატერიალური კანონმდებლობა და მოცემულ საქმეზე მიიღო კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალური ცენტრისა (საგადასახადო ინსპექცია) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.