¹ბს-226-220(2კ-09) 23 ივლისი, 2009 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, მარიამ ცისკაძე
სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი
კასატორი (მოწინააღმდეგე მხარე) _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია), წარმომადგენელი – გ. მ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე (კასატორი) _ შპს «...», წარმომადგენელი – ო. ჩ-ძე
გასაჩივრებული გადაწყეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
დავის საგანი _ გადასახადის დარიცხვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2003 წლის 2 ივლისს შპს «...» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 31.05.03წ. გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ შპს «...» გადასცა 28.05.03წ. ¹09-09-11-632 საგადასახადო შეტყობინება, რომლითაც დაევალათ 6253.78 ლარის გადახდა. თანმხლებ წერილში მითითებული იყო, რომ თანხის დარიცხვა განხორციელდა საგადასახადო ინსპექციის ფიქსირების აქტებისა და მოხსენებითი ბარათების საფუძველზე 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრის და დეკემბრის თვეების პურისა და პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის დაწესებული ფიქსირებული გადასახადის 5020 ლარის ოდენობის გადაუხდელობისათვის საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის «გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად. მოსარჩელის განცხადებით სადავო თანხა დაერიცხა საგადასახადო კოდექსში 25.06.02წ. შეტანილი ცვლილებების საფუძველზე, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის 63-ე პუნქტით პურის წარმოების და მიწოდებისათვის პურის საცხობებზე სხვადასხვა გადასახადების ნაცვლად მოქმედი საცხობი ღუმელის ფართობის ყოველ კვადრატულ მეტრზე 320 ლარის ოდენობით ფიქსირებული გადასახადის განაკვეთი დაწესდა. მოსარჩელის განმარტებით, საწარმო ეწეოდა სავაჭრო საქმიანობას და ძირითადად ახორციელებდა კვების პროდუქტების რეალიზაციას, ამასთანავე გააჩნდა მცირე მოცულობის მესხური პურის საცხობი ღუმელი, რომელიც არარენტაბელურობის გამო არ ფუნქციონირებდა. მუშაობის პროცესში პურის რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავალი მონაწილეობდა საწარმოს საერთო შემოსულობების ფორმირებაში, რომელსაც მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად არიცხავდნენ და იხდიდნენ ყველა სახის გადასახადს. საწარმოს საქმიანობასთან დაკავშირებულ ყველა სახის დოკუმენტაციას ყოველთვე, კვარტალურად და წლიურად წარუდგენდა საგადასახადო ორგანოს, რომელსაც შპს «...» მიმართ შენიშვნა არასოდეს გამოუთქვამს. მისთვის უცნობი იყო ფიქსირების შედგენის დრო. შეტყობინების მიღების შემდეგ შუამდგომლობით მიმართა საგადასახადო ინსპექციას და განუმარტა, რომ აგვისტო-დეკემბერში საცხობი არ ფუნქციონირებდა. შეტყობინების მიღების შემდგომ მოითხოვა შესაბამისი დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც დაეკისრა სადავო თანხა. საგადასახადო ორგანოსაგან მიიღეს 17.08.02წ. დათარიღებული ფიქსაციის აქტი, რომელშიც მითითებული იყო, რომ ფიქსაციის აქტის შედგენას ესწრებოდა მცხობელი, რომელმაც ხელისმოწერაზე უარი განაცხადა, რაც მოსარჩელის განცხადებით, სინამდვილეს არ შეესაბამებოდა. ამასთანავე, საწარმოს საქმიანობაზე პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა საწარმოს ხელმძღვანელს ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს და ადმინისტრაციულ ორგანოს სრული შესაძლებლობა ჰქონდა საწარმოს ადმინისტრაციას დაჰკავშირებოდა. საგადასახადო ორგანომ სადავო თანხის დარიცხვა განახორციელა მისივე თანამშრომლის საგადასახადო ინსპექციის მომსახურეობის განყოფილების ინსპექტორის დაუთარიღებელი, მაგრამ რეზოლუციის მიხედვით 03.04.03წ. მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე. ბარათი შედგენილი იყო მას შემდეგ, რაც საგადასახადო კოდექსში 25.12.02წ. ცვლილებით ფიქსირებული გადასახადის სავალდებულო ხასიათი შეცვლილი იყო ნებაყოფლობითით. ფიქსაციის აქტში აღნიშნული იყო, რომ საცხობის ფართი შეადგენდა 2.9 კვ.მ.-ს. თვეში შპს «...» შესაძლოა დარიცხვოდა 928 ლარი. აქტით კი დარიცხული ჰქონდა თვეში 1004 ლარი, 76 ლარით მეტი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციის 28.05.03წ. ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობასა და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ 24.06.03წ. ¹09-09/4-401 შეტყობინების გაუქმებას.
გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს «...» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციის ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება და გაუქმებულ იქნა საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ 24.06.03წ. ¹09-09/4-401 შეტყობინება.
რაიონული სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ სადავო თანხის დარიცხვა განხორციელდა საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომელთა მიერ ფიქსირების აქტისა და მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის თვის პურისა და პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის დაწესებული ფიქსირებული გადასახადის, 5020 ლარის გადაუხდელობისათვის. ფიქსირების აქტი დათარიღებული იყო 17.08.02წლით და მას ხელს აწერდა მხოლოდ საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომელი. საგადასახადო ინსპექციას შეეძლო დაჰკავშირებოდა საწარმოს ადმინისტრაციას და ხელმოსაწერად წარედგინა მისთვის აქტი. საგადასახადო ორგანომ საწარმოს შეტყობინებაც არ გაუგზავნა აქტის შესახებ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის მე-4 ნაწილის, 223-ე მუხლის მე-4 ნაწილის და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-13 მუხლის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ საგადასახადო ინსპექციის მომსახურების განყოფილების ინსპექტორის მოხსენებითი ბარათი, რომელიც საფუძვლად დაედო სადავო თანხის დარიცხვას, სარწმუნო ინფორმაციად არ უნდა ჩათვლილიყო, ვინაიდან ინსპექტორს ზოგადი ადმინისტარციული კოდექსის მე-13 მუხლის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ არ მოუთხოვია ახსნა-განმარტება საწარმოს ადმინისტრაციისაგან. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ ფიქსაციის აქტში თანხა არასწორად იყო დაანგარიშებული.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ.
აპელანტი სააპელაციო საჩივრაში მიუთითებდა, რომ «საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ» 25.06.02წ. კანონით იმ ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის, რომელთაც საკუთრებაში ან კანონიერ სარგებლობაში ჰქონდათ პურის საცხობი საწარმოო სიმძლავრეები პურის წარმოებისა და მიწოდებისათვის, შემოღებული იქნა პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადი. მისი განაკვეთი განისაზღვრა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის 63-ე ნაწილის «გ» ქვეპუნქტით. საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად შპს «...» საგადასახადო ბაზის, გადასახადის განაკვეთისა და საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით დამოუკიდებლად უნდა გაეანგარიშებინა საანგარიშო პერიოდისათვის გადასახდელი თანხა და 273-ე მუხლის 63-ე ნაწილის «ზ» ქვეპუნქტის შესაბამისად უნდა მოეხდინა მისი დეკლარირება და გადახდა დადგენილი წესით. კოდექსით გათვალისწინებული იქნა ისეთი შემთხვევა, როდესაც კონკრეტული უმოქმედო ღუმელი გადასახადის გაანგარიშებისას მხედველობაში არ მიიღებოდა. ამისათვის საჭირო იყო მარტივი პროცედურის დაცვა, საანგარიშო პერიოდის დაწყებამდე გადამხდელის წერილობითი განცხადება უმოქმედო ღუმელის კონსერვაციის რეჟიმზე გადაყვანის მოთხოვნით და მომსახურე ინსპექციის მიერ ასეთი ღუმელის დალუქვა. მოსარჩელის მიერ საგადასახადო კოდექსის აღნიშნული მოთხოვნები შესრულებული არ ყოფილა. აპელანტის განცხადებით, დარიცხვა განხორციელებული იყო საგადასახადო კოდექსის 137-ე მუხლით განსაზღვრულ ვადაში.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 26 თებერვლის განჩინებით გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ.
კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 26 თებერვლის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2004 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით თბილისის გლდანი-ნაძალადევის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 26 თებერვლის განჩინება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 თებერვლის განჩინებით თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 1 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს «...» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 28 მაისის ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება საურავის დარიცხვის ნაწილში და შესაბამისად შეიცვალა 2003 წლის 24 ივნისის შეტყობინება საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუითებდა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ 2002 წლის 25 ივნისის კანონი ამოქმდდა 2002 წლის 1 აგვისტოდან. აღნიშნული კანონით საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლს დაემატა 63-ე ნაწილი, რომლითაც დაწესდა პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადი, ხოლო «ე» ქვეპუნტით განისაზღვრა უმოქმედო ღუმლის (თონის) კონსერვაციის წესი, რაც შპს «...» არ განუხორციელებია.
ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციის ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ 2003 წლის 24 ივნისის ¹09-09/4-401 შეტყობინება, ძირითადი თანხის – 5020 ლარის ფარგლებში შეესაბამება კანონს და არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
სააპელაციო პალატამ შპს «...» პირადი აღრიცხვის ბარათების საფუძველზე ადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს, 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრის და დეკემბრის გადასახადი დაერიცხა ერთდროულად 2003 წლის აპრილის თვეში. ამავე ბარათების საფუძველზე დადგინდა, რომ შპს «...» 2003 წლის იანვრის მდგომარეობით ბიუჯეტის მიმართ დავალიანება არ გააჩნდა, ხოლო დავალიანების არსებობის შესახებ შეტყობინება მოსარჩელეს გაეგზავნა მხოლოდ 2003 წლის 28 მაისს.
საგადასახდო კოდექსის 252-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, საურავი წარმოადგენს საგადასახადო ვალდებულების დადგენილ ვადაში შეუსრულებლობისათვის კანონით დაწესებული პასუხისმგებლობის ზომას. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს გადასახადის გადახდის ვალდებულება არ გააჩნია მანამდე, ვიდრე საგადასახადო ინსპექცია არ გადასცემს შესაბამის შეტყობინებას გადასახადის დარიცხული თანხების შესახებ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «...» გადახდის ვალდებულება არ წარმოშობია საგადასახადო ინსპექციის შესაბამისი შეტყობინების ჩაბარებამდე, ანუ 2003 წლის 28 მაისამდე. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, საურავის დარიცხვა იმ პერიოდში, როდესაც მოსარჩელისათვის გადასახდელი გადასახადის შესახებ ცნობილი არ იყო, არ შეესაბამება საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის მოთხოვნებს და საურავის, როგორც ვალდებულების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის ზომის არსს, რის გამოც ამ ნაწილში სადავო აქტები ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი.
მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა და შპს «...».
კასატორი – შპს «...» საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციამ 2003 წლის 20 მაისის ¹01-06/2094 წერილით აცნობა, რომ შპს «...» საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომელთა მიერ შგედგენილი ფიქსირების აქტებისა და მოხსენებითი ბარათების საფუძველზე (ტექსტი დაცულია) გადასახდელად დაერიცხა 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის თვეების პურისა და პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადი 5030 ლარი.
აღნიშნული წერილის მიღებისთანავე, შპს «...» საგადასახადო ინსპექციას მოსთხოვა ის დოკუმენტები, რის საფუძველზეც დააკისრეს გადასახდელად 5020 ლარი. საგადასახადო ინსპექციამ 2004 წლის 23 ივნისს გადასცა მხოლოდ 2002 წლის 17 აგვისტოთი დათარიღებული საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომელთა მიერ ხელმოწერილი ე.წ. ფიქსირების აქტი, 2003 წლის 28 მაისით დათარიღებული ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება, რომლითაც საგადასახადო ინსპექცია ავალებს შპს «...» 6253,78 ლარის გადახდას და 2003 წლის 24 ივნისით დათარიღებული ¹09-09/4-301 შეტყობინება საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ. კასატორის განმატებით, სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ აღნიშნული აქტი მისთვის არ გაუცვნიათ, რაც იმითაც დასტურდება, რომ აქტზე არ არის მისი, როგორც დირექტორის, ხელის მოწერა.
საგადასახადო ინსპექციის 2002 წლის 17 აგვისტოს ე.წ. ფიქსირების აქტი და მის საფუძველზე საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული ზემოთ აღნიშნული შეტყობინებები გამოცემულია ინდივიდუალური ადინისტრაციულ-სამართლბერივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა უხეში დარღვევებით. ე.წ. ფიქსირების აქტი არის სრულიად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი. უფრო მეტიც, მასში შეტანილია ყალბი მონაცემები. კერძოდ, მასში აღნიშნულია, რომ მის შედგენას ესწრებოდა ვინმე ლ. გ-ძე, რაც სინამდვილეს არ შეეფერება, ვინაიდან ლ. გ-ძეს შპს «...» არასოდეს არ უმუშავია. იმ შემთხვევაშიც კი, ლ. გ-ძე რომ ყოფილიყო თანამშრომელი, საზოგადოების საქმიანობაზე პასუხისმგებელია მისი დირექტორი და აქტი უნდა გაეცნოთ მისთვის.
კასატორის განმარტებით, საგადასახადო კანონმდებლობა არ ცნობს ტერმინს «ფიქსირების აქტი». ამასვე ადასტურებს 2006 წლის 28 მარტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს «...» გამოგზავნილი წერილობითი პასუხი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 226-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს მიერ შედგენილი ყველა დოკუმენტი უნდა იყოს სრულყოფილი და იურიდიულად სრულფასოვანი. კერძოდ, დოკუმენტი, რომელიც შედგენილია გადასახადების დარიცხვის ან საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულების მიზნით, თავისი არსით უნდა შეესაბამებოდეს საგადასახადო კოდექსს. მოცემული ნორმის დარღვევის შემთხვევაში, საგადასახადო შეტყობინება ან სხვა დოკუმენტი ითვლება ნაკლოვან და იურიდიული ძალის არმქონე დოკუმენტად.
2002 წლის 17 აგვისტოს «ფიქსირების აქტის» შინაარსიდან ირკვევა, რომ საგადასახადო ინსპექციის მიერ შპს «...» შემოწმებულია საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმების ფორმით. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო შემოწმების შედეგები უნდა გაფორმდეს აქტით, რომელსაც ხელს უნდა აწერდნენ საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი (შემმოწმებელი) და გადამხდელი. მოცემულ შემთხვევაში შედგენილია არა ის დოკუმენტი, რომელსაც მოითხოვს საგადასახადო კოდექსი, არამედ ე.წ. «ფიქსირების აქტი», რომელიც არ გაუცვნიათ შპს «...» და ბუნებრივია, მასზე არ არის დირექტორის ხელმოწერა. აღნიშნული ქმედებით საგადასახადო ინსნექციის მიერ უხეშად იქნა დარღვეული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნები. საგადასახადო ინსპექციის ასეთი კანონსაწინააღმდეგო ქმედების გამო, შპს «...» არ მიეცა შესაძლებლობა გამოეყენებინა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლით გადასახადის გადამხდელისათვის მინიჭებული უფლებები. კერძოდ, გაცნობოდა ჩატარებლი შემოწმების აქტს, საგადასახადო ორგანოსათვის წარედგინა სათანადო ახსნა-განმარტება შემოწმებასთან დაკავშირებით. კანონით დადგენილი წესით გაესაჩივრებინა საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილებები. გადასახადის დარიცხული თანხის შესახებ შპს «...» არ გამოუგზავნიათ შეტყობინება და არც საგადასახადო მოთხოვნა, რითაც საგადასახადო ინსპექციამ უხეშად დაარღვია საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლის «ბ», «გ» და «დ» ქვეპუნქტებისა და 236-ე მუხლის მოთხოვნები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 224-ე მუხლის თანახმად, გადამხდელის მიმართ საგადასახადო ორგანოს განცხადებას არა აქვს სავალდებულო ხასიათი, თუ იგი წერილობითი ფორმით არ ჩაბარდება გადამხდელს.
კასატორის მითითებით, 2002 წლის 17 აგვისტოს ე.წ. ფიქსირების აქტი გამოცემულია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა უხეში დარღვევებით. კერძოდ, იგი არ გაუცვნიათ შპს «...», დარღვეულია აღნიშნული კოდექსის მე-13 და 58-ე მუხლების პირველი ნაწილების მოთხოვნები. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-13 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, «ადმინისტრაციული ორაგნოს უფლება აქვს განიხილოს და გადაწყვიტოს საკითხი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაინტერესებულ მხარეს, რომლის უფლება ან კანონიერი ინტერესი იზღუდება ადმინისტრაციულ-სამართლბერივი აქტით, მიეცა საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა».
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, «თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, დაინტერესებული მხარისათვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალური გაცნობა ნიშნავს მისთვის ამ აქტის გადაცემას ან ფოსტის მეშვეობით გაგზავნას», რაც კასატორის განმარტებით, მოწინააღმდეგის მიერ უხეშად არის დარღვეული, ვინაიდან საგადასახადო ინსპექციამ არა თუ არ ჩააბა ადმინისტრაციულ წარმოებაში «...» და არ მისცა საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა, არამედ საერთოდ არ გააცნო მას შემოწმების აქტი.
ასევე დარღვეულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 264-ე მუხლის «ა» პუნქტის მოთხოვნები. გარდა აღნიშნულისა, ფიქსირების აქტი არ შეიცავს საჭირო რეკვიზიტებს. კერძოდ, მაში არ არის მითითებული ის ორაგნო, რომელშიც შეიძლება მისი გასაჩივრება.
ამასთან, საგადასახადო ინსპექციამ 2002 წლის 17 აგვისტოს შეადგინა ფიქსირების აქტი და მისი შედგენიდან 9 თვის გასვლის შემდეგ აცნობა «...» იმის შესახებ, რომ საგადასახადო ინსპექციამ მას თანხა დაარიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში 2002 წლის 25 ივნისს შეტანილი ცვლილებების საფუძველზე.
კასატორის მითითებით, მათთვის 2003 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, «საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ საქართველოს 2002 წლის 25 ივნისის კანონით» საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლს დაემატა 63-ე ნაწილი. აღნიშნული კანონი ამოქმედდა 2002 წლის 1 აგვისტოდან. ამ კანონით, პურის წარმოებისა და მოწოდებისათვის პურის საცხობებზე სხვადასხვა გადასახადების ნაცვლად, შემოღებულ იქნა ერთი სახის ფიქსირებული გადასახადი და მოქმედი საცხობი ღუმელის ფართობის 1 კვ.მეტრზე ყოველთვიურად დაწესდა 320 ლარის გადახდა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 258-ე მუხლის «დ» ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ინსპექცია ვალდებული იყო, საგადასახადო კანონმდებლობაში შეტანილი აღნიშნული ცვლილების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობებინა «...», რაც არ გაუკეთებია, რითაც უხეშად დაარღვია საგადასახადო კოდექსის 258-ე მუხლის «გ» და «დ» ქვეპუნქტების მოთხოვნები.
საგადასახადო ინსპექციამ 2003 წლის აპრილში «რაჭას» პირადი აღრიცხვის ბარათზე განახორციელა ერთდროულად მთლიანი თანხის 5020 ლარის დარიცხვა, მაშინ როდესაც ეს იყო ყოველთვიური გადასახადი და საგადასახადო ინსპექციას დარიცხვა უნდა მოეხდინა ყოველ თვეში. კერძოდ, პირველი დარიცხვა უნდა მოეხდინა 2002 წლის აგვისტოში 928 ლარის ოდენობით და ასეთივე ოდენობით შემდეგ თვეებში დეკემბრის თვის ჩათვლით, ამას მოითხოვდა ზემოთ აღნიშნული კანონი. საგადასახადო ინსპექციას რომ დაეცვა კანონის მოთხოვნა და დარიცხვა მოეხდინა ყოველთვიურად, სადავო თანხა იქნებოდა არა მთლიანად ერთდროულად დარიცხული 5020 ლარი, არამედ ერთი თვის გადასახდელი თანხა 928 ლარი.
კასატორის განმარტებით, საყურადღებოა ის გარემოება, რომ საგადასახადო ინსპექციის მიერ «...» 2003 წლის აპრილის თვეში ერთდროულად დარიცხული გადასახადი 5020 ლარი გაანგარიშებულია ზედმეტად, თვეში ნაცვლად 928 ლარისა (ფიქსირებული გადასახადის განაკვეთის – 1 კვ.მეტრზე 320 ლარის ნამრავლი ღუმელის საერთო ფართზე – 2.90) დარიცხულია 104 ლარი, ე.ი. 76 ლარით მეტი ყოველ თვეში, სულ 456 ლარით მეტი. ამასთან, «...» დაერიცხა საურავი იმ დროს, როდესაც გადასახადის გადახდის ვალდებულა არ გააჩნდა, მისთვის ცნობილი არ იყო გადასახდელი გადასახადის შესახებ. საგადასახადო ინსპექციის მიერ შესაბამისი შეტყობინებების ჩაბარებამდე, ანუ 2003 წლის 28 მაისამდე, საგადასახადო ინსპექციამ «...» საურავი დაარიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა შპს «...» 5020 ლარის დაკისრების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების სრულად დაკმაყოფილებას.
მეორე კასატორი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ 2005 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის თანახმად, შპს «...» 2003 წლის 28 მაისს გაეგაზავნა ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება, რომლის თანახმადაც მას ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა 6253,78 ლარი, დარიცხვა განხორციელდა იმ დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ» ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ინსპექციის მიერ შედგნილი ფიქსირების აქტებისა და მოხსენებითი ბარათების საფუძველზე.
დარიცხვა განხორციელდა 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნემბრის და დეკემბრის თვეების პურისა და ფუნთუშეულის წარმოებისთვის ფიქსირებული გადასახადის 5020.0 ლარის გადაუხდელობის გამო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის 63-ე ნაწილის მიხედვით, პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის 2004 წლის 1 იანვრამდე: «ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომელთაც საკუთრებაში, ან კანონიერ სარგებლობაში აქვთ პურის საცხობის საწარმოო სიმძლავრეები, რომელთა საშუალებითაც ახორციელებენ პურის წარმოებასა და მიწოდებას, მათი საქმიანობის ამ ნაწილში დამატებითი ღირებულების, მოგების (ფიზიკური პირების შემთხვევაში- საშემოსავლო), ეკონომიკური საქმიანობისა და საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზით სარგებლობის გადასახადის ნაცვლად იბეგრებიან პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადით», ხოლო ამავე მუხლის «ე» ქვეპუნქტიდან გამომდინარე, «უმოქმედო ღუმელი (თონე) გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე, პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადის გაანგარიშების მიზნით ექვემდებარება კონსერვაციის რეჟიმზე გადაყვანას», მხოლოდ ამ შემთხვევაში არ მოხდებოდა გადასახადის გაანგარიშება. საანგარიშო პერიოდის დაწყებამდე მეპატრონეს წერილობით უნდა დაეწერა განცხადება უმოქმედო ღუმელის კონსერვაციის რეჟიმზე გადაყვანის მოთხოვნით და მოპასუხე ინსპექციის მიერ მოხდებოდა ასეთი ღუმელის დალუქვა – რაც შპს «...» მიერ არ ყიფილა განხორციელებული, შესაბმისად, დაულუქავი თონე ითვლებოდა როგორც ფუნქციონირებადი და პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადის გადახდა ხდებოდა საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე, ხოლო კანონის არ ცოდნა არ ქმნის პასუხისმგებლობიდან განთავისუფლების საფუძველს.
კასატორის მითითებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ძირითადი თანხის 5020 ლარის დარიცხვის ნაწილში.
სააპელაციო პალატის მითითებით, საქმის მასალებში დაცული ფიქსირების აქტი შეესაბამება საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის მოთხოვნებს, ძირითადი თანხა 5020 ლარი შეესაბამება კანონს და არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
საგადასახადო კოდექსის 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი წარმოადგენს საგადასახადო ვალდებულებების დადგენილ ვადაში შეუსრულებლობისათვის კანონით დაწესებული პასუხისმგებლობის ზომას.
აღნიშნული დავალიანების თანხაზე 2005 წლის 1 იანვარმდე მოქმედი საგადასახდო კოდექსის 252-ე მუხლის პირვლი ნაწილის შესაბმისად, ერიცხებოდა საურავიბი როგორც ვადაგასულ საგადასახდო გადასახდელებზე. მითითებული მუხლის მიხედვით: «თუ გადასახადის თანხა არ არის გადახდილი დადგენილი ვადისთვის, გადასახადის გადამხდლი ვალდებულია გადაიხადოს ვადაზე გადაუხდელი თანხის 0,2% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, გადასახადის ვადის დადგენილი თარიღიდან გადასახადის გადახდის თარიღამდე».
ვინაიდან შპს «...» პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული დავალიანება გადახდილი არ არის მასზე, კანომდებლობის შესაბამისად, დღემდე გრძელდება საურავების დარიცხვა, (შეცვლილია მხოლოდ პროცენტის სიდიდე), მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის შესაბმისად.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა შპს «...» დარიცხული საურავის მოხსნის ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «...» საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს; ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურ ცენტრს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივარის დაკმაყოფილებაზე, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომელთა მიერ შედგენილი ფიქსირების აქტებისა და მოხსენებითი ბარათების საფუძველზე შპს «...» გადასახდელად დაერიცხა 2002 წლის აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის თვეების პურისა და პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადი 5030 ლარი. აღნიშნულის საფუძველზე გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2003 წლის 28 მაისს გამოიცა ¹09-09/-1-632 საგადასახადო შეტყობინება და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ 2003 წლის 24 ივნისის ¹09-09/4-401 შეტყობინება, რომლითაც შპს «...» დაევალა 6253,78 ლარის გადახდა. ზემოაღნიშნული დარიცხვის სამართლებრივ საფუძვლად მიჩნეულ იქნა 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის 69-ე ნაწილის «ა» პუნქტში 2002 წლის 25 ივნისს შეტანილი ცვლილება, რომლის თანახმად, ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომელთაც საკუთრებაში ან კანონიერ სარგებლობაში აქვთ პურის საწარმოო სიმძლავრეები, რომელთა საშუალებითაც ახორციელებენ პურის წარმოებასა და მიწოდებას, მათი საქმიანობის ამ ნაწილში დამატებული ღირებულების, მოგების (ფიზიკური პირების შემთხვევაში-საშემოსავლო), ეკონომიკური საქმიანობისა და საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზებით სარგებლობისათვის გადასახადის ნაცვლად იბეგრებიან პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადით. პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია პურის წარმოებისათვის გამოყოფილი საცხობი ღუმელი და თონე. პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადის განაკვეთი თვეში შეადგენს 320 ლარს მოქმედი ღუმელის საცხობი ფართის ყოველ კვადრატულ მეტრზე და 400 ლარს თითოეულ თონეზე.
იმავე მუხლის «ზ» ქვეპუნქტში 2002 წლის 25 ივნისს შეტანილი ცვლილების თანახმად, პურის წარმოებისათვის ფიქსირებულ გადასახადს გადამხდელი იხდის ყოველთვიურად, საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე, რისთვისაც შესაბამის საგადასახადო ორგანოში წარადგენს დეკლარაციას.
დეკლარაციის ფორმა დამტკიცდა «პურ-ფუნთუშეულის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ» საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2003 წლის 29 ივლისის ¹383 ბრძანებით.
ე.წ. ფიქსირების აქტი დათარიღებულია 2002 წლის 17 აგვისტოთი, ამდენად, უდავოა, რომ შპს «...» შემოწმების პერიოდისათვის დეკლარაცია არ წარუდგენია და ვერც წარადგენდა.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ზემოაღნიშნულ ფიქსირების აქტს და თვლის, რომ მითითებული აქტი, როგორც საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა უხეში დარღვევით შედგენილი, ვერ იქცეოდა საწარმოს დაბეგვრის საფუძვლად. 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის 69-ე ნაწილის «ა» პუნქტში 2002 წლის 25 ივნისს შეტანილი ცვლილების შესაბამისად, პურის წარმოებისათვის ფიქსირებული გადასახადის განაკვეთის დაანგარიშება ხდება მოქმედი ღუმელის საცხობი ფართის ყოველი კვადრატული მეტრისათვის, ამდენად, მითითებული მუხლის თანახმად, გადასახადის ოდენობა დამოკიდებულია უშუალოდ საცხობი ღუმელის ფართხე. ფიქსირების აქტში განხორციელებული ჩანაწერი შეიცავს მითითებას პროდუქციის ოდენობაზე, ხოლო აქტის დასრულების შემდგომ გაკეთებული გაურკვეველი სახის მინაწერი, არ იძლევა ფიქსირებული გადასახადის დაანგარიშების შესაძლებლობას.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სწორედ ზემოაღნიშნული აქტის კანონშეუსაბამობამ განაპირობა საგადასახადო ორგანოს თანამშრომელთა მხრიდან მოხსენებითი ბარათის შედგენის აუცილებლობა, რომელშიც, თავის მხრივ, საუბარია, კამერალური შემოწმების ჩატარების საჭიროებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 217-ე მუხლის (1997 წლის რედაქციით) თანახმად, საგადასახადო შემოწმება, რომელსაც ატარებს საგადასახადო ორგანო, შეიძლება იყოს კამერალური და გასვლითი. ამასთან, კამერალური საგადასახადო შემოწმება იმით განსხვავდება გასვლითი საგადასახადო შემოწმებისაგან, რომ კამერალური საგადასახადო შომოწმება ტარდება უშუალოდ გადასახადის გადამხდელთან გაუსვლელად გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი ბალანსების, დეკლარაციების, ანგარიშგებების, ცნობების, განმარტებების, დასკვნებისა და საგადასახადო ორგანოში არსებული სხვა დოკუმენტებისა და მონაცემების საფუძველზე.
ამდენად, კამერალური საგადასახადო შემოწმება წარმოებს საგადასახადო ორგანოში, გადამხდელისაგან საგადასახადო დეკლარაციების გაანგარიშების მიღების სტადიაზე ანუ გადასახადის გადამხდელთან გაუსვლელად.
აღნიშნული ტიპის შემოწმებისას, ძირითადად მოწმდება დეკლარაციებისა და ანგარიშგების შესაბამისი გრაფებისა და სტრიქონების შევსების სისწორე, ამა თუ იმ შეღავათების გამოყენების მართლზომიერება, ასევე ხორციელდება საანგარიშგებო მაჩვენებლების არითმეტიკული შედარება.
იმ ვითარებაში, როდესაც გადასახადის გადამხდელის მხრიდან წარდგენილი არ ყოფილა შესაბამისი დეკლარაციები, ხოლო საგადასახადო ორგანოს თანამშრომლის მხრიდან წარდგენილი მოხსენებითი ბარათი თავისი სამართლებრივი ბუნებით და შინაარსით არ განეკუთვნება იმ სახის დოკუმენტს, რომელზე დაყრდნობითაც შესაძლებელი იქნებოდა კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენა, საკასაციო სასამართლო მოტივირებულად მიიჩნევს შპს «...» მოსაზრებას გასაჩივრებული აქტების საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლთან შეუსაბამობის თაობაზე.
საგადასახადო კოდექსის 235-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს დაარიცხოს თითოეულ გადამხდელს კუთვნილი გადასახადი ამ კოდექსის მიხედვით, ერთი ან მეტი ქვემოთ ჩამოთვლილი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე: ა) ინფორმაცია, რომელსაც შეიცავს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო დეკლარაციები; ბ)ინფორმაცია გადახდილი თანხების შესახებ, რომელიც აღწერილია ამ კოდექსის 231-ე მუხლში; გ) შემოწმების მასალები და სხვა სანდო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახადო ორგანოსათვის.
დადგენილია, რომ შპს «...» საგადასახადო შეტყობინება წარედგინა მოხსენებითი ბარათისა და ფიქსირების აქტის საფუძველზე, ანუ, იმ აქტების საფუძველზე, რომელთაც საკასაციო სასამართლო უკანონოდ მიიჩნევს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს საგადასახადო შეტყობინების წარდგენის სამართლებრივი საფუძველი, რის გამოც ბათილია ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 28 მაისის ¹09-09/-1-632 საგადასახადო შეტყობინება და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ 2003 წლის 24 ივნისის ¹09-09/4-401 შეტყობინება, რომლითაც შპს «...» დაევალა 6253,78 ლარის გადახდა.
საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ საგადასახადო შემოწმება წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაზე სახელმწიფო კონტროლის ძირითად საშუალებას, ხოლო საგადასახადო ვალდებულების შესრულება მიეკუთვნება გადასახადის გადამხდელის ერთ-ერთ ძირითად ვალდებულებას. დადგენილია, რომ შპს «...» მხრიდან სადავო პერიოდში გადახდილია ყველა ალტერნატიული გადასახადი. შპს «...» საწარმოს საქმიანობასთან დაკავშირებით ყველა სახის დოკუმენტაციას ყოველთვე, კვარტალურად და ასევე წლიურად უდგენდა რაიონულ საგადასახადო ინსპექციას, მათ მიერ წარდგენილ ანგარიშებზე, საგადასახადო დეკლარაციებზე და შეტყობინებებზე შენიშვნა გამოთქმული არ ყოფილა.
მეორე კასატორის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის რეგიონალური ცენტრის მხრიდან აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილი ვერ იქნა დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რაც საკასაციო სასამართლოს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე, ართმევს პროცესუალურ უფლებამოსილებას, ეჭვქვეშ დააყენოს ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება და უდავოდ მიიჩნევს შპს «...» მხრიდან ალტერნატიული გადასახადების გადახდის ფაქტს, რაც, თავის მხრივ, იძლევა იმის მტკიცების საფუძველს, რომ შპს «...» გადასახადების გადახდისათვის თავი არ აურიდებია, ხოლო ერთი და იგივე საქმიანობისათვის ძირითად გადასახებთან ერთად ფიქსირებული გადასახადის დაკისრება ეწინააღმდეგება საგადასახადო კოდექსის მიზნებს და უხეშად ლახავს მეწარმის ინტერესებს.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სადავო აქტების გამოცემისას დარღვეულია საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული მუხლების მოთხოვნები. მითითებული აქტების კანონიერების შეფასებისას სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან ადგილი აქვს მატერიალური სამართლის ნორმების არასწორ განმარტებასა და გამოყენებას, რაც იძლევა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. შპს «...» საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;
3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
4. შპს «...» სარჩელი დაკმაყოფილდეს;
ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის საოლქო-საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 28 მაისის ¹09-09/1-632 საგადასახადო შეტყობინება და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ ¹09-09/4-401 24.06.03 წლის შეტყობინება;
5. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურ ცენტრს შპს «...» სასარგებლოდ გადახდეს ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი 300 ლარი.
6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
