¹ბს-343-328 (კ-09) 29 ოქტომბერი, 2009 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე
საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გრეშე
კასატორი _ შპს “...”, წარმომადგენლები _ ე. გ-შვილი, ნ. ჩ-ია, ნ. გ-ია
მოწინააღმდეგე მხარე _ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილება
დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2007 წლის 25 დეკემბერს შპს “...” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე _ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილების ბათილად ცნობა.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ შპს “...” წარმოადგენს მრავალფუნქციურ სამედიცინო და კოსმეტიკურ_გამაჯანსაღებელ ცენტრს, რომელიც ფუნქციონირებს 1999 წლიდან. 2003 წელს კომპანიამ შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისში, ... ქ.¹52-ში და უზრუნველყო ქალაქის კულტურული ზონისათვის დამახასიათებელი არქიტექტურული შენობის აშენება ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 22 აპრილის ¹20/153 ბრძანებისა და 2005 წლის 8 ივნისის ¹ნ/140 მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე.
მოსარჩელის განმარტებით, მშენებლობის პროცესში გამოიკვეთა საქვაბისა და ელექტრო გენერატორის დანადგარის ატმოსფერული ნალექებისაგან დასაცავად სათავსოს მოწყობის აუცილებლობა. აღნიშნული დანადგარები გადახურულ იქნა მსუბუქი ტიპის კონსტრუქციის სახურავით, რაც კანონმდებლობის შესაბამისად მოითხოვდა შესაბამის ცვლილებებს შეთანხმებულ პროექტში. 2006 წლის 20 აპრილს მოსარჩელემ ურბანული დაგეგმარების სამსახურს განცხადებით მიმართა ცვლილებების შეთანხმებისა და ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ. ხსენებული მიმართვა დარჩა რეაგირების გარეშე.
მშენებლობა დასრულდა 2006 წლის აპრილში, მიუხედავად არაერთგზის მიმართვისა, ურბანული დაგეგმარების სამსახურს არანაირი ქმედება არ განუხორციელებია. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 13 ივლისის ¹00000078 დადგენილებით მოხდა ექსპლუატაციის გარეშე ფუნქციონირებისათვის კომპანიის დაჯარიმება 15 000 ლარის ოდენობით. ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ივნისის ¹8212 წერილის თანახმად, საკითხის განხილვა მოხდებოდა მხოლოდ ჯარიმის გადახდის შემდეგ. მიუხედავად გადახდილი ჯარიმისა, ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ შეგნებულად მოხდა ვადების გაწელვა, რის შედეგადაც 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილებით შპს “...” დაჯარიმდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით _ 45 000 ლარით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილების ბათილად ცნობას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს “...” სარჩელი დაკმაყოფილდა; სადაო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილება; ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს დაევალა, ერთი თვის ვადაში გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ სადაო საკითხზე გამოეცა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავის გადაწყვეტილებაში მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და განმარტა, რომ თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადაო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილება გამოიცა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.
პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ როგორც ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 14 მაისის ¹07/31608 წერილით დგინდება, 2007 წლის მაისიდან შპს “...” მიერ გადაიდგა ყველა ის ნაბიჯი, რაც ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ იქნა მითითებული და რაც პროექტის კორექტირებისათვის იყო აუცილებელი, მათ შორის საჯარიმო სანქციის გადახდა. წერილში მითითებულია ისიც, რომ მართალია ადმინისტრაციულ ორგანოში არაერთხელ იქნა შესწავლილი კორექტირებული პროექტის შეთანხმების დასაშვებობა, მაგრამ ამასთან, სამართლიანად იქნა მიჩნეული პრეტენზია პროექტის კორექტირების შეთანხმების ვადების დაუცველობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან სამსახურის მიერ ამ საკითხზე არ იქნა დაცული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის სამთვიანი ვადა.
საქმეში ასევე წარმოდგენილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 16 მაისის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნა ¹კ-1096/15, სადაც მითითებულია, რომ ქ. თბილისში, ... ქ.¹52-ში მდებარე სამედიცინო ცენტრი “...” კლინიკის სახურავზე ვენტილაცია-კონდიცირების დანადგარისათვის აშენებული ცალკე სათავსო არ იწვევს ფასადის დარღვევას. კლინიკის სახურავზე მოწყობილ ზემოაღნიშნულ სათავსოში განლაგებულია ჰაერის კონდიცირება–გათბობის დანადგარები, წყალგამაცხელებლები და გამაფართოებელი ავზები და მისი სახურავის მოხსნა და დაშლა იქნება როგორც უსაფრთხოების ნორმების, ასევე მათი ექსპლოატაციის წესების დარღვევა. დასკვნაში ასევე აღნიშნულია, რომ ჰაერის კონდიციონერი, შეთავსებული ბუნებრივი აირის ჰაერგამათბობლით, განლაგებული უნდა იყოს სპეციალურ სათავსში. ამის შესახებ მითითებულია ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 24 მაისის ¹20/153 ბრძანებით შეთანხმებულ პროექტშიც.
საქალაქო სასამართლომ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას არ გამოკვლეულა და შეფასებულა არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოება მასზედ, რომ ისეთ ვითარებაში, როდესაც საინჟინრო ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნით შენობის ბოლო სართულზე მოწყობილი სადაო სავენტილაციო სახურავის დემონტაჟი წარმოადგენდა უსაფრთხოების ნორმებისა და ექსპლოატაციის წესების დარღვევას, რამდენად იყო დამოკიდებული შპს “...” ნებაზე ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლის აღმოფხვრა, კერძოდ, მის მიერ უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში, 2007 წლის მაისის თვიდან წარდგენილი კორექტირებული პროექტის შეთანხმება.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, სადაო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 28 ნოემბრის ¹00000078/2 დადგენილება და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს უნდა დაევალოს ერთი თვის ვადაში საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ მოცემულ საკითხზე გამოსცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა, რომლითაც მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.
აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არასწორად შეაფასა ფაქტობრივი გარემოებები, მტკიცებულებები და არ გამოიყენა ის მტკიცებულებები, რომელთაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდათ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება არ არის საკმარისად იურიდიულად დასაბუთებული. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომლის მიხედვითაც, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი 3 თვის შემდეგ დამრღვევი უნდა დაჯარიმდეს წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; შპს “...” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატა გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დარღვეული იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რამაც განაპირობა სარჩელის ნაწილობრივ უსაფუძვლოდ დაკმაყოფილება.
სააპელაციო პალატა მითითებდა ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი 3 თვის შემდეგ დამრღვევი უნდა დაჯარიმდეს წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია და ამას არც მოსარჩელე მხარე ხდიდა სადაოდ, რომ 45 000 ლარის ოდენობით დაჯარიმების მომენტისათვის შპს “...” არ ჰქონდა აღმოფხვრილი 2007 წლის 11 ივლისის დადგენილების შესაბამისად ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლები და საზოგადოება ფაქტობრივად ფუნქციონირებდა ექსპლუატაციაში მიუღებელი შენობით.
სააპელაციო პალატა განმარტავდა, რომ საქალაქო სასამართლომ არ გამოიყენა ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომელიც იმპერატიულად, ყოველგვარი გამონაკლისების გარეშე მოითხოვს, რომ დამრღვევის დაჯარიმებიდან სამი თვის გასვლის შემდეგ მოხდეს დაჯარიმება პირველი ჯარიმის სამმაგი ოდენობით. კანონი არ მიუთითებს არანაირ გარემოებაზე, რომლის არსებობის შემთხვევაში შესაძლებელია აღნიშნული ვადის დინების შეჩერება, ან ამ ვადის გაგრძელება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების სამსახურში მიმდინარე ადმინისტრაციული წარმოება პროექტის კორექტირებასთან დაკავშირებით არ წარმოადგენდა საფუძველს იმისათვის, რომ შეჩერებულიყო ან გაგრძელებულიყო კანონით დადგენილი სამთვიანი ვადის დინება.
სააპელაციო პალატა დაეთანხმა აპელანტის მოსაზრებას და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო არამართებულად დაეყრდნო 2008 წლის 16 აპრილის ექსპერტიზის დასკვნას, ვინაიდან ამ დასკვნით არ ხდება არც დარღვევის არსებობის უარყოფა და არც დარღვევის გამოსწორებაზეა მასში რაიმე მითითება. დასკვნა აღწერს მხოლოდ ფაქტობრივ მდგომარეობას, რომელიც არ უკავშირდება სადაო დადგენილების კანონიერების გადაწყვეტის საკითხს.
სააპელაციო პალატა მიუთითებდა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არ იქნა სწორად შეფასებული ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, ასევე არ იქნა გამოყენებული სათანადო კანონი და გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სააპელაციო საჩივარი ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა შპს “...”, რომლითაც მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და შპს “...” სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას დარღვეული იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” და ,,ე1” პუნქტები, სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.
კასატორის მითითებით, ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 14 მაისის ¹07/31608 წერილით დგინდება, 2007 წლის მაისის თვიდან შპს “...” მიერ გადაიდგა ყველა ის ნაბიჯი, რაც აუცილებელი იყო თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მითითებული პოექტის კორექტირებისათვის.
კასატორის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დასვა საკითხი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების შესახებ. მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა განიხილა შპს “...” საკითხი და 2007 წლის 28 ნოემბერს ¹00000078/2 აქტი გამოსცა ისე, რომ არ შეისწავლა, არ გამოიკვლია და არ შეაფასა აქტის გამოცემამდე საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებანი, კერძოდ: ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა არ შეაფასა, რატომ ჭიანურდებოდა ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მხრიდან პროექტის კორექტირების საკითხი; საქალაქო სამსახურმა არ გამოიკვლია, არ შეაფასა, რა სახის დარღვევას ჰქონდა ადგილი _ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო პროექტის დარღვევით შესრულებული შენობის სახურავის გადახურვის აუცილებლობა, როგორც უსაფრთხოების, ასევე ტექნიკური თვალსაზრისითაც, არ გამოიკვლია პროექტით გაუთვალისწინებელი გადახურვა. რას გამოიწვევდა სახურავზე განთავსებული სათავსო, ანუ მსუბუქი კონსტრუქცია, რომელშიც განლაგებული იყო ჰაერის კონდიცირება_გათბობის დანადგარები, წყალგამაცხელებლები და გამაფართოებელი ავზები _ და მისი მოხსნა იქნებოდა უსაფრთხოების ნორმების და ექსპლუატაციის წესების დაღვევა თუ არა; სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა ის ფაქტიც, რომ კლინიკის სახურავზე მოთავსებული ჰაერის კონდიციონერი, ბუნებრივი აირის ჰაერგამათბობლები უნდა იყოს სპეციალურ სათავსში, რაც მითითებულია ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2005 წლის 24 მაისის ¹20/153 ბრძანებით შეთანხმებულ პროექტში.
კასატორის მოსაზრებით, დაჯარიმების ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დარღვეულ იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლი _ არ არის დაცული ადმინისტრაციული აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის არსებული წესები.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “...” საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს:
საკასაციო სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 11 ივლისის ¹00000078 დადგენილებით, შპს “...” ქ. თბილისის მთ. არქიტექტორთან შეთანხმებული პროექტის დარღვევით ქ.თბილისში, ... ქ.52-ში განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების წარმოებისათვის, კერძოდ, შენობის ბოლო სართულზე სავენტილაციო სახურავის მოწყობისათვის, დაჯარიმდა 15 000 ლარით.
ამავე დადგენილებით, შპს “...” განემარტა, რომ ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, დაჯარიმდებოდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული ჯარიმის თანხის სამმაგი ოდენობით.
დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2007 წლის 11 ივლისის ¹00000078 დადგენილება შესულია კანონიერ ძალაში, ხოლო საზოგადოების მიერ გადახდილია აღნიშნული დადგენილებით დაკისრებული საჯარიმო თანხა 15 000 ლარის ოდენობით.
2007 წლის 15 ოქტომბერს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სპეციალისტების მიერ შედგა შემოწმების აქტი ¹00000078/2, რომელშიც დაფიქსირდა შპს “...” მიერ 2007 წლის 11 ივლისის დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის ფაქტი. ხოლო იმავე წლის 28 ოქტომბერს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის ¹00000078/2 დადგენილებით შპს “...” დაჯარიმდა 45 000 ლარით.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოტივაციას ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ ¹00000078/2 დადგენილების კანონდარღვევით მიღების თაობაზე და თვლის, კასატორის არგუმენტაცია მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს.
სადავო აქტის გამოცემის პერიოდისათვის მოქმედი ქ. თბილისის მერის 02.09.2005წ. ¹62 ბრძანებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის” დებულების პირველი მუხლის მე-3 პუნქტი, იმ ნორმატიულ აქტებს შორის, რომლებითაც თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს სამსახური, უთითებს ადმინისტრაციულ სამართალდაღვევათა კოდექსს.
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა შედგება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებისაგან. ამავე კოდექსის მე-8 მუხლის თანახმად, არავის არ შეიძლება შეეფარდოს ზემოქმედების ზომა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის გამო, თუ არა კანონმდებლობით დადგენილ საფუძველზე და წესით. ამავე ნორმის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ კანონიერების მკაცრი დაცვის საფუძველზე. საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოები და თანამდებობის პირები ადმინისტრაციული ზემოქმედების ზომებს შეუფარდებენ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, კანონმდებლობის ზუსტი შესაბამისობით. კოდექსის მე-10 მუხლი განსაზღვრავს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად (გადაცდომად) ჩაითვლება სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი წესრიგის, საკუთრების, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, მმართველობის დადგენილი წესის ხელმყოფი მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული (განზრახი ან გაუფრთხილებელი) მოქმედება ან უმოქმედობა, რომლისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა. ხოლო 33-ე მუხლის პირველი ნაწილი მოითხოვს, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პირს სახდელი უნდა დაედოს იმ ნორმატიული აქტით დაწესებულ ფარგლებში, რომელიც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის ამ კოდექსის და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ სხვა აქტების ზუსტი შესაბამისობით. ამდენად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი მუხლები ადგენენ ადმინისტრაციული გადაცდომისათვის კანონით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენების საერთო წესს. ზემოთაღნიშნული ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური, სამართალდარღვევის გამოვლენისა და სანქციის შეფარდებისას, ვალდებულია, იხელმძღვანელოს ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონით და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.5 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.
საქმეში ს.ფ. 14-15 წარმოდგენილია ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის ¹00000078/2 დადგენილება, რომლის შინაარსი ცხადყოფს, რომ აქტის მიღებისას დაცულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები. საქმეზე ჩატარებულია მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება, საქმის განხილვის თარიღის შესახებ წერილობით ეცნობა საზოგადოებას, რომლის წარმომადგენელიც საქმის განხილვაზე არ გამოცხადდა.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ აცნობოს დაინტერესებულ მხარეს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შეიძლება გაუარესდეს მისი სამართლებრივი მდგომარეობა და უზრუნველყოს მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში.
საქმეში დაცული მტკიცებულებების საფუძველზე საკასაციო სასამართლო უდავოდ მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი არ აქვს ადმინისტრაციული წარმოების წესების დარღვევას, რაც არ იძლევა სადავო აქტის აღნიშნული მოტივით გაუქმების საფუძველს. რაც შეეხება ადმინისტრაციული აქტის შესაბამისობას მატერიალური სამართლის ნორმებთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-51 მუხლის მოთხოვნებს, რომლის ,,ა” პუნქტის შესაბამისადაც, უნებართო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.
შპს “...” სადავოდ არ გაუხდია სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი, რაც დასტურდება მისი მხრიდან ¹00000078 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმის 15 000 ლარის გადახდით.
იმავე კანონის მე-5 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ კანონით გათვალისწინებული ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული პირები ჯარიმდებიან წინა ჯარიმით გათვალისწინებული თანხის სამმაგი ოდენობით.
საქმეზე უდავოდაა დადგენილი, რომ მე-2 ჯარიმის დაკისრების მომენტისათვის შპს “...” მიერ სამართალდარღვევა აღმოფხვრილი არ ყოფილა, ამასთან დაცულია კანონით განსაზღვრული დაჯარიმების სამ თვიანი ვადა, რაც საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაასკვნას, რომ სადავო აქტი მიღებულია მატერიალური სამართლის ნორმათა დაცვით.
საკასაციო სასამართლო საფუძველს მოკლებულად მიიჩნევს კასატორის მითითებას ურბანული დაგეგმარების სამსახურის მხრიდან ცვლილებების შეთანხმებისა და ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების საკითხის გაჭიანურების თაობაზე და თვლის, რომ მითითებული მოტივაცია ვერ იქცევა შპს “...” მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად. აღნიშნულთან მიმართებაში საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს შემდეგზე, წინამდებარე დავის საგანს არ წარმოადგენს ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მხრიდან მშენებლობის ექსპლუატაციაში მიღების საკითხის დაყოვნება, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მოკლებულია პროცესუალურ შესაძლებლობას იმსჯელოს ზემოაღნიშნული ორგანოს ქმედების მართლზომიერებაზე, იმავდროულად, საგულისხმოა, იმ შემთხვევაში, თუ კასატორი თვის, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი აქვს საკითხის გადაწყვეტის ხელოვნურ გაჭიანურებას, აღნიშნული კასატორს აძლევს შესაძლებლობას, აღძრას სარჩელი ზიანის ანაზღაურების ან აქტის გამოცემის მოთხოვნით, რაც ასევე ვერ იქცევა წინამდებარე დავის განხილვის საგნად და საზოგადოების ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან გათავისუფლების საფუძვლად.
რაც შეეხება საქმეში შპს “...” მხრიდან წარმოდგენილ მორიგების აქტს, საკასაციო სასამართლო პროცესის მონაწილე მხარეთა ყურადღებას მიაქცევს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლს, რომლის შესაბამისადაც, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია საქმე მორიგებით დაამთავროს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.
მითითებული მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ შეამოწმა ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილება პირის ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან გათავისუფლების თაობაზე და აღნიშნავს, გარდა იმისა, რომ კანონი არ ითვალისწინებს შესაბამისი სამართლებრივი წანამძღვრების გარეშე პირის ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესაძლებლობას, იმავდროულად მორიგების აქტში წარმოდგენილი არ არის მორიგების კონკრეტული პირობები, რაც საკასაციო სასამართლოს ართმევს მითითებული პირობების კანონშესაბამისობის განსაზღვრის შესაძლებლობას.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზე არ არის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირეველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს “...” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.