ბს-47-47(კ-09) 1 ივლისი, 2009წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ნუგზარ სხირტლაძე, პაატა სილაგაძე (მოსამართლეები)
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ შპს “...» (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) (მოპასუხე)
დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და დღგ-ს თანხის ჩათვლა
გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
შპს “...» 2003 წლის მარტში სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს, მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის ¹01, 2003 წლის 24 იანვრის ¹701 და 2003 წლის 29 იანვრის 06/2042 წერილების (შეტყობინებების) ბათილად ცნობა ძირითადი თანხისა და საურავის იმ ნაწილში, რომელიც შეეხება სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურების (სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹026283, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა 70¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹040142) მიხედვით უკანონოდ გაუქმებული დღგ-ის ჩათვლებს; მან ასევე მოითხოვა დაევალოს ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას მიიღოს გადაწყვეტილება სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით გადახდილი დღგ-ს თანხების ჩათვლის თაობაზე და დაევალოს შპს «...» ქუთაისის ფილიალის საბანკო ანგარიშებიდან (“...» და “...» ქუთაისი ფილიალებში) 2003 წლის 27-28 თებერვალს უკანონოდ ჩამოჭრილი თანხების 19 300 ლარის ოდენობით აღდგენა, უკან დაბრუნება; მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის შეტყობინება ¹01-I და 2003 წლის 24 იანვრის საგადასახადო შეტყობინება ¹701_ი, აგრეთვე სალაროს დაყადაღების შესახებ 2003 წლის 24 თებერვლის აქტის ბათილად ცნობა.
Qქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს “...» სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის ¹01 და 2003 წლის 24 იანვრის ¹701 და 2003 წლის 29 იანვრის 06/2042 წერილები (შეტყობინებები) ძირითადი თანხისა და საურავის იმ ნაწილში, რომელიც შეეხება ანგარიშ-ფაქტურების (სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹026283, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა 70¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹040142) მიხედვით უკანონოდ გაუქმებული დღგ-ის ჩათვლებს; ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას დაევალა მიიღოს გადაწყვეტილება საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების (სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹026283, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა 70¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹040142) მიხედვით გადახდილი დღგ-ს თანხების ჩათვლის თაობაზე; საგადასახადო ინსპექციას დაევალა მათი საბანკო ანგარიშებიდან (“...» და “...» ქუთაისი ფილიალებში) 2003 წლის 27-28 თებერვალს უკანონოდ ჩამოჭრილი თანხების 19 300 ლარის ოდენობით აღდგენა, უკან დაბრუნება; ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის შეტყობინება ¹01 და 2003 წლის 24 იანვრის საგადასახადო შეტყობინება ¹701-I, აგრეთვე 2003 წლის 24 თებერვლის აქტი სალაროს დაყადაღების შესახებ.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ.
ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდაQქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს.
სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...».
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორის საქმეთა პალატის 2004 წლის 29 აპრილის განჩინებით კასატორის - შპს “...» საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ ...» სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის ¹01 და 2003 წლის 24 იანვრის ¹701 და 2003 წლის 29 იანვრის 06/2042 წერილები (შეტყობინებები) ძირითადი თანხისა და საურავის იმ ნაწილში, რომლებიც შეეხება სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნულ ანგარიშ-ფაქტურებს სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹040142 მიხედვით, რაც შეადგენს 22 391 ლარს და 86 თეთრს; ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას დაევალა მიიღოს გადაწყვეტილება ზემოთ აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით გადახდილი დღგ-ის თანხების ჩათვლის თაობაზე; ბათილად იქნა ცნობილი ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 16 იანვრის შეტყობინება ¹01-ი და 2003 წლის 24 იანვრის საგადასახადო შეტყობინება ¹701-ი, აგრეთვე 2003 წლის 24 თებერვლის აქტი სალაროს დაყადაღების შესახებ ამ გადაწყვეტილების მე_2 პუნქტში მითითებული ანგარიშ_ფაქტურების მიხედვით.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114_ე მუხლის პირველი ნაწილი და ამავე კოდექსის 115_ე მუხლის I_II ნაწილები.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 მაისის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქუთაისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და ამ ნაწილში შპს “...» სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგ მოტივებს: სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “...» მიერ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების (სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹026283, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა70 ¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040142) მე-4 ეგზემპლარები წარდგენილია ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში, რომელიც კოდექსის შესაბამისად გაგზავნილია საქართველოს საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში და შპს “...» ბიუჯეტთან ანგარიშწორება მოხდენილი აქვს აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ_ფაქტურების შესაბამისად
(ს.ფ. 32 ტ-1).
სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 8 აგვისტოს მომართვით დასტურდება, რო შპს «...E» ბათუმის ფილიალს წარმოდგენილი აქვს დამატებითი ღირებულების გადასახადის დეკლარაცია, რაც ასახულია შესაბამისი პერიოდების მიხედვით. ანგარიშ-ფაქტურები: სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა70 ¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹ 040142 კოდექსის შესაბამისად წარმოდგენილია საქართველოს საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში (ს.ფ.141 ტ-II). ადგილზე გასვლითი საგადასახადო შემოწმების საფუძველზე დადგინდა, რომ ანგარიშფაქტურები გამოწერილია კანონის დაცვით და შპს “...» ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ გააჩნია (ს.ფ. 71 ტ-1).
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2003 წლის 08 აგვისტოს ¹1-11/5232 წერილით დასტურდება, რომ აჭარის ა.რ. საგადასახადო ორგანოების მიერ გადამხდელთა დღგ-ს თანხები არ ირიცხება საქართველოს ცენტრალური ბიუჯეტის საქართველოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე, რითაც დაირღვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114_ე მუხლის პირველი ნაწილისა და “საბიუჯეტო სისტემებისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ» 1996 წლის 29 მაისის საქართველოს კანონის მე_9 და 21_ე მუხლების მოთხოვნები. ანალოგიური მდგომარეობაა შპს «...» ბათუმის ფილიალის მიერ გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვითაც.
სააპელაციო პალატამ გამოიყენა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114_ე მუხლის პირველი და 115_ე მუხლის I-III ნაწილები, აგრეთვე ამავე კოდექსის 68_ე მუხლი.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, იმის გათვალისწინებით, რომ საქმეში (ს.ფ. 32,79) წარმოდგენილია ურთიერთსაწინააღმდეგო მტკიცებულებები შპს “...» ბათუმის ფილიალის (გამყიდველის) მიერ ჩასათვლელი დღგ_ს თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდასთან დაკავშირებით, თანხის ბიუჯეტში გადახდა კი აუცილებელი პირობააა მყიდველის მიერ ჩათვლის მიღებისათვის, სააპელაციო სასამართლომ შპს “...» გამოითხოვა სასაქონლო ზედნადებები. შპს “...» მიერ სასამართლოში ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებული სასაქონლო ზედნადებები, რომლებიც დაადასტურებდა შპს «...» ბათუმისა და ქუთაისის ფილიალებს შორის საქონლის მიწოდების ფაქტს.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობს შპს “...» ქუთაისის ფილიალის მიმართ დღგ-ს ჩათვლის განხორციელების საფუძველი იმის გათვალისწინებით, რომ სააპელაციო სასამართლოში შპს «...» მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ანგარიშფაქტურებით დღგ-ს თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდის დამადასტურებელი სარწმუნო მტკიცებულება.
სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...», რომელმაც მოითხოვა სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება.
კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა განსახილველი სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოქმნისას მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლი. სააპელაციო სასამართლომ ფაქტიურად გაიზიარა საგადასახადო ორგანოს პოზიცია, რომელიც ამ უკანასკნელს დაფიქსირებული ჰქონდა 2003 წლის 8 აგვისტოს წერილით. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 8 აგვისტოს მიმართვით დადასტურდა, რომ შპს “...» წარდგენილი ჰქონდა Dდღგ-ს დეკლარაცია და თანხებიც გადახდილი იყო ბიუჯეტში, ანგარიშ-ფაქტურები გამოწერილი იყო კანონმდებლობის დაცვით და საწარმოს ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ გააჩნდა.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის განმარტებისას არ გაითვალისწინა, რომ დღგ-ს ჩათვლების გაუქმების კანონიერების შემოწმებისათვის სავალდებულოა დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანის ფაქტის დადგენა, რის შედეგადაც შესაძლებელი იქნება საგადასახადო ვალდებულების ზუსტი განსაზღვრა.
კასატორმა მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 115_ე მუხლის მე_2 და 116_ე მუხლის პირველ ნაწილებზე.
კასატორმა აგრეთვე აღნიშნა, რომ “საბიუჯეტო სისტემის და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ» საქართველოს კანონის მე_2, მე_6 და მე_7 მუხლის შესაბამისად, აჭარის ა/რ ბიუჯეტი არის საქართველოს ერთიანი ცენტრალიზებული საბიუჯეტო სისტემის განუყოფელი ნაწილი; ხოლო საქართველოს სახელმწიფო და აჭარის ა/რ ბიუჯეტებს შორის ურთიერთობათა სრულყოფის საკითხთა შემსწავლელი კომისიის 05.02.04წ ¹3 სხდომის ოქმის მე_4 და მე_7 პუნქტების საფუძველზე კი აღკვეთილი უნდა იქნეს ყოველგავრი შეფერხებები აჭარის ა/რ გაცემული დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურების ჩათვლაში.
კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე დაასკვნა, რომ შპს “...» ბიუჯეტში დღგ-ის თანხა არ შეუტანია.
კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა საგადასახადო ორგანოს მოსაზრება, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა ფიქტიურ ოპერაციებს. ანგარიშ-ფაქტურების გაყალბება ან ფიქტიური ოპერაცია სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებულ დანაშაულს წარმოადგენს და უნდა დადასტურდეს შესაბამისი წესით, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ შპს “...» საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს; გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შპს “...» მიერ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების (სერია აა70 ¹026282, აა70 ¹026283, აა70 ¹020945, აა70 ¹020946, აა70 ¹020947, აა70 ¹027536, აა70 ¹027537, აა70 ¹027540, აა70 ¹027541, აა70 ¹027548, აა70 ¹030855, აა70 ¹030838, აა70 ¹030844, აა70 ¹040127, აა70 ¹030860, აა70 ¹030869, აა70 ¹030870, აა70 ¹040134, აა70 ¹040141, აა70 ¹040142 მე-4 ეგზემპლარები წარდგენილია ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში, რომელიც საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად გაგზავნილია საქართველოს საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში და შპს “...» ბიუჯეტთან ანგარიშწორება მოხდენილი აქვს აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ_ფაქტურების შესაბამისად (ტ-1 ს.ფ.32).
საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ადგილზე გასვლითი საგადასახადო შემოწმების საფუძველზე დადგინდა, რომ ანგარიშფაქტურები გამოწერილია კანონის დაცვით და შპს “...» ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება არ გააჩნია (ტ-1 ს.ფ.71).
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, იმის თაობაზე, რომ შპს «...» ბათუმის ფილიალის მიერ შპს “...» ქუთაისის ფილიალისათვის გამოყოფილი დღგ-ს თანხის ჩათვლის მიღების აუცილებელ პირობას ანგარიშ-ფაქტურებში მითითებული სასაქონლო ზედნადების წარდგენა წარმოადგენდა.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114_ე მუხლის პირველ ნაწილში ჩამოყალიბებული, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი ანგარიშ_ფაქტურის შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით დასაბეგრ იმპორტებზე, ან დასაბეგრ ოპერაციაზე, აღნიშნული მუხლი არ ითვალისიწნებს სასაქონლო ზედნადების წარდგენის აუცილებლობას.
სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელის მოთხოვნაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძვლად მიუთითა ის გარემოება, რომ ტომი I საქმის ფურცელ 32 და 79-ზე წარმოდგენილია ურთიერთსაწინააღმდეგო მტკიცებულებები შპს «...» ბათუმის ფილიალის (გამყიდველის) მიერ ჩასათვლელი დღგ-ს თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდასთან დაკავშირებით.
ქ. ბათუმის საგადასახადო სახელმწიფო ინსპექციის 2002 წლის 14 აგვისტოს ¹869 ცნობაში აღნიშნულია, რომ შპს «...» მიერ გამოწერილი ანგარიშფაქტურების სერია აა-70 ¹026282, აა-70 ¹026283, აა-70 ¹020945, აა-70 ¹020946, აა-70 ¹020947, აა-70 ¹027536, აა-70 ¹027537, აა-70 ¹027540, აა-70 ¹027541, აა-70 ¹027548, აა-70 ¹030855, აა-70 ¹030838, აა-70 ¹030844, აა-70 ¹040127, აა-70 ¹030860, აა-70 ¹030869, აა-70 ¹030870, აა-70 ¹040134, აა-70 ¹040141, აა-70 ¹040142 მე-4 ეგზემპლიარები ჩაბარებულია ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში, რომელიც საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად გაგზავნილია საქართველოს საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში. შპს «...» ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება მოხდენილი აქვს აღნიშნული საგადასახადო ფაქტურების შესაბამისად (ტ I ს.ფ. 32). ხოლო ქ. ბათუმის საგადასახადო სახელმწიფო ინსპექციის 2003 წლის 8 აგისტოს ¹01-11/240 წერილით დასტურდება, რომ შპს «...» ბათუმის ფილიალს წარდგენილი აქვს დამატებითი ღირებულების დეკლარაცია დანართი ¹7, სადაც ასახულია შესაბამისი პერიოდების მიხედვით შემდეგი ანგარიშფაქტურები: სერია აა-70 ¹026282, აა-70 ¹026283, აა-70 ¹020945, აა-70 ¹020946, აა-70 ¹020947, აა-70 ¹027536, აა-70 ¹027537, აა-70 ¹027540, აა-70 ¹027541, აა-70 ¹027548, აა-70 ¹030855, აა-70 ¹030838, აა-70 ¹030844, აა-70 ¹040127, აა-70 ¹030860, აა-70 ¹030869, აა-70 ¹030870, აა-70 ¹040134, აა-70 ¹040141, აა-70 ¹040142, რომელიც კოდექსის შესაბამისად წარდგენილია საგადასახადო მონიტორინგის სამსახურში. ადგილზე გასვლითი შემოწმების საფუძველზე დადასტურებულია, რომ ზემოაღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურები გამოწერილია კანონის დაცვით და შპს «...» დავალიანება ბიუჯეტის წინაშე არ გააჩნია (ტI ს.ფ. 71), ხოლო საქართველოს საგადასახადო დეპარტამენტის 2003 წლის 8 აგვისტოს ¹1-11/5232 წერილში აღნიშნულია, რომ აჭარის საგადასახადო ორგანოების მიერ გადამხდელთა დღგ-ს თანხები არ ირიცხება საქართველოს ბიუჯეტის საქართველოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე, რითაც დარღვეულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის და «საბიუჯეტო სისტემებისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ» 1996 წლის 29 მაისის ¹249-11ს საქართველოს კანონის მე-9 და 21-ე მუხლის მოთხოვნები. ანალოგიური მდგომარეობაა შპს «...» ბათუმის ფილიალის მიერ გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვითაც (ტI ს.ფ.79).
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აკრეფილი დღგ-ს თანხის საქართველოს სახელმწიფო ხაზინაში გადარიცხვის განუხორციელებლობა არ შეიძლება დღგ-ს თანხის არ ჩათვლის საფუძველს წარმოადგენდეს.
სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით იყო გადახდილი წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილი საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. დღგ-ის ჩათვლას დაექვემდებარებოდა საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ის თანხა. საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო, სრულად აღერიცხა მის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული ყოფილიყო კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასასრულზე. გარდა ამისა, ეკონომიკური საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის მიწოდების შემთხვევაში, სავალდებულო იყო მკაცრი აღრიცხვის სასაქონლო ზედნადების გამოწერა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით, რომლის გარეშე აკრძალული იყო საქონლის ტრანსპორტირება, შენახვა და რეალიზაცია. იმავე კოდექსის 118-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, თუ საგადასახადო შემოწმებით დადგინდებოდა, რომ განხორციელდა უსაქონლო ოპერაციები ან ფიქტიური გარიგებები, რის შედეგადაც წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით უზრუნველყოფილი არ იქნებოდა კუთვნილი გადასახადის ბიუჯეტში გადახდა, მაშინ ამ ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით მყიდველისათვის დღგ-ის ჩათვლა უქმდებოდა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 25 სექტემბრის სხდომაზე შპს «...» წარმომადგენელმა განმარტა, რომ 2003 წლამდე დოკუმენტები შენახული იყო საწყობში, რაც დაიწვა, ხოლო დოკუმენტების მეორე პირები ქუთაისისა და ბათუმის ფილიალებში ვერ იქნა მოძიებული. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 ოქტომბრის სხდომაზე მესამე პირის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენლის – ნ. მ-ძის განმარტებით კი მათ მიერ სასამართლო დავალების საფუძველზე სასამართლო სხდომაზე წარმოდგენილი იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის არქივიდან ანგარიშ-ფაქტურების მესამე და მეოთხე პირები, რომლებიც გადაეცა სასამართლოს.
საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეამოწმა შპს «...» წარმომადგენელს ჰქონდა თუ არა სასაქონლო ზედნადებების წარუდგენლობის საპატიო მიზეზი, ასევე საქმეში წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შემოწმების საფუძველზე არ გამოარკვია, მოცემულ შემთხვევაში უსაქონლო ოპერაციებს ხომ არ ჰქონდა ადგილი.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილი; ამ ნორმის თანახმად სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად უნდა შეაფასოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები და ერთობლიობაში მათი ანალიზის საფუძველზე მიიღოს გადაწყვეტილება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
ყოველივე ზემოაღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რის გამოც იგი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე1" ქვეპუნქტის თანახმად, კანონის დარღვევით მიღებულად უნდა ჩაითვალოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს «..." საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
