ბს-507-478(კ-09) 12 ოქტომბერი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ ო. ყ-შვილი

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 13 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი _ თანხის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 24 მარტს ო. ყ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, მოპასუხის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა მოპასუხე თავდაცვის სამინისტროსათვის მისი კუთვნილი სახელფასო დავალიანების - 1670,71 ლარის, ერთჯერადი გასასვლელი დახმარების – 2468,80 ლარისა და უნიფორმის სანაცვლოდ გასაცემი კომპენსაციის დაკისრება.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი 1995 წლის 22 ივნისამდე ირიცხებოდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს რიგებში. 2005 წლის 22 ივნისის ¹2632 ბრძანებით ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 თავის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ» ქვეპუნქტის (რეორგანიზაციის და შტატების შემცირების) საფუძველზე დათხოვნილ იქნა თავდაცვის სამინისტროს რიგებიდან. მოპასუხეს ასანაზღაურებელი აქვს 1998-2000 წლების ხელფასი, რამაც შეადგინა 1670,71 ლარი, ასევე შტატების შემცირებისა და რეორგანიზაციის გამო, განთავისუფლებისათვის ერთჯერადი დახმარების სახით - 2468,80 ლარი. აღნიშნულის გამო, მან არაერთხელ მიმართა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს განცხადებით, რასაც არანაირი შედეგები არ მოჰყოლია.

სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნა დააზუსტა და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ სახელფასო დავალიანების სახით - 1670,71 ლარის, გასასვლელი დახმარების – 308 ლარის რვამაგი ოდენობით და სანივთე ქონების საკომპენასაციო თანხის – 522 ლარის ოდენობით დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ო. ყ-შვილის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსარჩელე ო. ყ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელფასო დავალიანების – 903,71 ლარის, ერთჯერადი გასასვლელი დახმარების - 2468,80 ლარის ოდენობით ანაზღაურება.

საქალაქო სასამართლომ, საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ო. ყ-შვილი მსახურობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში 1993 წლიდან 2005 წლის 22 სექტემბრამდე. იგი იმყოფებოდა შრომით ურთიერთობაში ადმინისტრაციულ ორგანოსთან – საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან და ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს, ხოლო ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად - სამხედრო მოსამსახურეს.

სასამართლომ დაადგინა, რომ ო. ყ-შვილი 1993 წლის 1 მარტს საქართველოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ეროვნული გვარდიის სარდლის ¹51, §57 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში, ხოლო 2005 წლის 22 სექტემბერს საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ¹2632 ბრძანებით ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,გ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო, დათხოვნილ იქნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროდან.

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ¹44761 სამხედრო ნაწილის 2006 წლის 7 მარტის ცნობით დადგენილია, რომ ო. ყ-შვილის მიუღებელი ხელფასი და კვების კომპენსაციის დავალიანება შეადგენს 1670,71 ლარს.

საქალაქო სასამართლომ, საქმის მასალების მიხედვით, ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-საჰაერო ძალების მთავარი შტაბის უფროსის 2008 წლის 17 იანვრის ცნობით დადგენილია, რომ ო. ყ-შვილის დარიცხული ხელფასი დათხოვნისას შეადგენდა 308 ლარსა და 60 თეთრს. ამასთან, ო. ყ-შვილს არ მიუღია ერთჯერადი გამოსასვლელი დახმარება, ვინაიდან იგი დაითხოვეს 2005 წელში და გამოსასვლელი დახმარების გაცემა საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 31 დეკემბრის ¹640 ბრძანებულების საფუძველზე შეჩერებული იყო 2006 წლის 1 იანვრამდე.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,თ» ქვეპუნქტის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურეზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით ან ამავე კანონის საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამავე კანონის 51-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, საქართველოს კანონმდებლობით საჯარო მოსამსახურისათვის შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს სხვა დამატებითი უფლებები და გარანტიები, ხოლო ასეთი ხასიათის ერთ-ერთი დამატებითი უფლება და გარანტია სამხედრო მოსამსახურისათვის მოცემულია ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 37-ე მუხლში (2005 წლის დეკემბრამდე მოქმედი რედაქციით) რომლის თანახმად, მოსამსახურის შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი) მოიცავდა დაწესებულ და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა დანამატებს. ,,სამხედრო მოსამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, სამხედრო მოსამსახურეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმით სახელმწიფოს ხარჯზე ეძლეოდა სასურსათო ულუფა და ფორმის ტანსაცმელი ან შესაბამისი ფულადი კომპენსაცია. შესაბამისად, მიუთითა, რომ სამხედრო მოსამსახურე სამხედრო სამსახურის პერიოდში ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 37-ე მუხლით გათვალისწინებულ შრომით გასამრჯელოსთან (ხელფასთან) ერთად ღებულობდა, კომპენსაციას სასურსათო უზრუნველყოფის – ულუფის სახით.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 134¹-ე მუხლის თანახმად, დადგენილია და შესაბამისად, აღიარებულია, რომ 2005 წლის 1 იანვრამდე გათავისუფლებული საჯარო მოხელეების მიმართ არსებობს საბიუჯეტო დავალიანებები და კუთვნილი თანხის გაცემა უნდა განხორციელდეს წინა წლებში წარმოქმნილი საბიუჯეტო დავალიანებების დაფარვის წესის შესაბამისად, აღნიშნული მუხლით რეგლამენტირებულია საჯარო მოსამსახურეზე წინა წლებში წარმოშობილი დავალიანების ანაზღაურება, მაგრამ იგი არ ეხება საჯარო მოსამსახურისათვის კომპენსაციის ანაზღაურებას. 2006 წლის 29 დეკემბერს მიღებულ იქნა საქართველოს კანონი ,,საქართველოს 2007 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ», რომლის მე-9 მუხლის თანახმად, სახელმწიფომ აღიარა წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივ დავალიანებები, რითაც სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფ დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს შესაძლებლობა მიეცათ, ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებით გამოიყენონ ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციიის შესაბამისი მუხლით დამტკიცებული ასიგნებები არსებული დავალიანებების დასაფარად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსაზრებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებისა და 394-ე მუხლის ,,ე» და ,,ე¹» პუნქტების საფუძველზე. საქმის განხილვისას დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, ასევე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლები.

აპელანტის მტკიცებით, არ არსებობს ერთჯერადი დახმარების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი საფუძველი. საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულებაში შევიდა ცვლილება, რომლის მიხედვითაც ¹493 ბრძანებულებას დაემატა 61¹-ე მუხლი, რომელმაც 2006 წლის 1 იანვრამდე შეაჩერა 33¹-ე მუხლის მოქმედება. აპელანტის განმარტებით, ამ მუხლის მოქმედების შეჩერებით კანონმდებელმა დროებით კი არ შეაჩერა, ან გადაავადა ამ მუხლით გათვალისწინებული ფულადი თანხების გაცემის ვალდებულება, არამედ გაათავისუფლა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო ამ ვალდებულების შესრულებისაგან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება ასევე სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ო. ყ-შვილმა. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების ნაწილში, რომლითაც ო. ყ-შვილის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოპასუხე თავდაცვის სამინისტროსაგან მოითხოვა გაუცემელი სახელფასო დავალიანების – 1670,71 ლარის ანაზღაურება.

თბილისის სააპელაციო ადმინიტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 13 თებერვლის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ო. ყ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390.3 მუხლის ,,გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრიო საკითხებთან დაკავშირებით, მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დააადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი, სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ, რაც აპელანტების მიერ ვერ იქნა გაბათილებული.

პალატამ არ გაიზიარა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარში გამოთქმული მოსაზრება, რომ ერთჯერადი დახმარების მიღების უფლება ვრცელდებოდა 2006 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე, რადგან ო. ყ-შვილი განთავისუფლებულ იქნა 2005 წელს და აღნიშნული წესი მასზე არ გავრცელდებოდა.

პალატამ მიიჩნია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულების 33¹-ე პუნქტით გათვალისწინებული იყო ერთჯერადი დახმარების მიღების უფლების რეალიზაცია 2006 წლის 1 იანვრამდე, მაგრამ იგი არ იყო გაუქმებული ამ ბრძანებულებით განსაზღვრული და დადგენილი სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის – ერთჯერადი დახმარების გაცემის პირობა და წესი. შესაბამისად, ამოქმედების მომენტიდან მისი მოქმედება უნდა გავრცელდეს 2005 წლის განმავლობაში წარმოშობილ ურთიერთობებზე.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას მართებულად გამოიყენა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 37.1 და 38.1 მუხლები, რომელთა თანახმად, მოხელეს უფლება აქვს სამსახურში მიღების დღიდან, სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე უფლება აქვს სამსახურში მიღების დღიდან, სამსახურიდან განთავისუფლების დღემდე მიიღოს შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი), რომლის გასტუმრებაზეც პასუხისმგებელია ის დაწესებულება, სადაც იგი მუშაობდა, ამ შემთხვევაში – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.

ზემოაღნიშნულ გარემოებათა გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა, აპელანტების მიერ ვერ იქნა გაბათილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებები და გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები. სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოებები, არ ქმნიან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდესის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მტკიცებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და მიღებულია სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა და საქმის მასალების არასწორი შეფასებით. სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია.

კასატორის მოსაზრებით ჯილდოსა და მატერიალური დახმარების თანხები არ არის ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 37.1 მუხლით გათვალისწინებული ხელფასში შემავალი დანამატი და ის ხელფასისაგან დამოუკიდებელ ფულად გასაცემელს წარმოადგენს, ვინაიდან მათ «სამხედრო მოსამსახურის შესახებ» კანონის მე-12 მუხლის მეორე და მესამე პუნქტებიდან გამომდინარე «დანამატის» სტატუსი არ აქვთ მინიჭებული. კასატორის მტკიცებით, სასარჩელო მოთხოვნა ჯილდოსა და მატერიალური დახმარების ნაწილში ხანდაზმულია, რადგან ამგვარ მოთხოვნებზე ვრცელდება სსკ-ის 129-ე მუხლით დადგენილი 3 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა. კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებანი, კერძოდ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ცნობასა და შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის ჟ-1 პირადი შემადგენლობის დეპარტამენტის ¹386 წერილში დაფიქსირებული ინფორმაცია არ არის ვალის აღიარება, რადგან მასში არ არის მითითებული მოპასუხის მხრიდან ხელფასის, მატერიალური დახმარების და ჯილდოს დავალიანებად აღირება ან მათი გადახდის თაობაზე ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირება, არამედ გააჩნია მხოლოდ ინფორმაციული ხასიათი. კასატორი თვლის, რომ აღნიშნულის უფლებამოსილება არ გააჩნდა წერილის გამცემს, ამასთან, წერილში მითითებული თანხა დაკრედიტებული არ იყო თავდაცვის სამინისტროს მიერ. «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 134¹-ე მუხლიდან გამომდინარე, თვლის, რომ 2005 წლის 1 იანვრის შემდეგ პერიოდში განთავისუფლებულ პირებზე გასაცემი ფულადი თანხები სახელმწიფოს მიერ აღაირებული არ არის. ამ მუხლში საუბარია მხოლოდ კუთვნილ თანხებზე, ანუ ის, რაც დაწესებულებამ აღრიცხა ბუღალტრულად. ამასთან, ამავე კანონში 2003 წლის 31 დეკემბერს შეტანილი ცვლილება ითვლება სახელმწიფოს მხრიდან აღიარებად, რის შემდეგაც ხანდაზმულობის ვადა ახლიდან აითვლება, ანუ მსგავსი მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეწყდა 2006 წლის 31 დეკემბერს, უკიდურეს შემთხვევაში 2008 წლის 1 იანვარს. ამდენად, დაუკრედიტებელ თანხებზე აღიარების ან ადმინისტრაციული დაპირების შინაარსის შემცველი აქტის გაცემა კასატორს შეუძლებლად მიაჩნია.

რაც შეეხება ერთჯერადი გამოსასვლელი დახმარების სამართლებრივ საფუძველს, კასატორი მიუთითებს საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულების 61¹-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, 33¹-ე მუხლი, ერთჯერადი გამოსასვლელი დახმარების გაცემის თაობაზე, შეჩერებული იყო 2006 წლის 1 იანვრამდე. კასატორი საქართველოს პრეზიდენტის 31.12.2004 წლის ¹640 ბრძანებულების პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ბრძანებულების პროექტის მიზანშეწონილობიდან გამომდინარე მიიჩნევს, რომ ნორმის შეჩერების მიზეზს წარმოადგენდა კომპენსაციის გაცემის აუცილებლობის თავიდან აცილება და ამასთან, არ მიუთითებია იმის თაობაზე, რომ ეს ღონისძიება იყო დროებითი, ან რაიმე თანხების მობილიზება მოხდებოდა შემდეგ წლებში 2005 წელს წარმოშობილი ვალდებულების (გასაცემი ერთჯერადი დახმარების) გასაცემად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 11 მაისის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენით გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს, საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ო. ყ-შვილი 1993 წლის 1 მარტს საქართველოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ეროვნული გვარდიის სარდლის ¹51, §57 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში, ხოლო 2005 წლის 22 სექტემბერს საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ¹2632 ბრძანებით ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,გ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო, დათხოვნილ იქნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროდან. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ¹44761 სამხედრო ნაწილის 2006 წლის 7 მარტის ცნობით დადგენილია, რომ ო. ყ-შვილის მიუღებელი ხელფასი და კვების კომპენსაციის დავალიანება შეადგენდა 1670,71 ლარს, მათ შორის კვების კომპენსაციის თანხა _ 767 ლარს. მოსარჩელეს მიუღებელი ჰქონდა ასევე 1999 წლის სანივთე ქონების საკომპენსაციო თანხა _ 522,61 ლარი და ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარება _ 2468,80 ლარი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს რა ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარების ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამოდ მიღების თაობაზე, საკასაციო საჩივრის ავტორის მოსაზრებას, მიუთითებს «საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო მოსამსახურეთა და სამოქალაქო პირთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულების 33-ე პუნქტის «ე» ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურეებს (გარდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურის სამხედრო მოსამსახურეების, კურსანტებისა და რეზერვიდან ჩარიცხული მსმენელებისა), რომლებიც დათხოვნილი იყვნენ შეიარაღებული ძალების რიგებიდან ავადმყოფობის გამო, ნამსახური წლების (გარდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურში ნამსახური წლებისა) მიხედვით (მათ შორის, ყოფილი სსრკ-სა და სხვა სახელმწიფოს შეიარაღებულ ძალებში ნამსახური წლების ჩათვლით), ეძლეოდათ ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარება ფულადი სარგოების შემდეგი ოდენობით _ 20 წელი და მეტი _ თორმეტმაგი ოდენობით.

ზემოხსენებული ბრძანებულების 33¹-ე პუნქტის მიხედვით, სამხედრო მოსამსახურეებს (გარდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურის სამხედრო მოსამსახურეების, კურსანტებისა და რეზერვიდან ჩარიცხული მსმენელებისა), რომლებიც დათხოვნილი იყვნენ შეიარაღებული ძალების რიგებიდან ზღვრული ასაკის მიღწევის, რეორგანიზაციასა და შტატების შემცირებასთან დაკავშირებით, ნამსახური წლების (გარდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურში ნამსახური წლებისა) მიხედვით (მათ შორის ყოფილი სსრკ-სა და სხვა სახელმწიფოს შეიარაღებულ ძალებში ნამსახური წლების ჩათვლით), ეძლეოდათ ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარება ფულადი სარგოების ამ დებულების 33-ე პუნქტით გათვალისწინებული ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ «საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო მოსამსახურეთა და სამოქალაქო პირთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულების 61¹-ე პუნქტის თანახმად, ამ ბრძანებულების 33¹-ე პუნქტის მოქმედება განახლდა 2006 წლის 1 იანვარს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ «საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო მოსამსახურეთა და სამოქალაქო პირთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 5 ნოემბრის ¹493 ბრძანებულების 33¹-ე მუხლი, ამოღებულ იქნა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 21 სექტემბრის ¹531 ბრძანებულებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილი 2008 წლის 24 იანვრის განცხადებით დგინდება, რომ ო. ყ-შვილმა მიმართა რა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს, მოითხოვა მიუღებელი სახელფასო დავალიანების, ერთჯერადი დახმარებისა და სანივთე ქონების კომპენსაციისათვის გათვალისწინებული თანხების ანაზღაურება. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსების მართვის დეპარტამენტის 2008 წლის 31 იანვრის ¹9/339 წერილის (ს.ფ. 16) თანახმად, ო. ყ-შვილს პასუხი გაეცა მხოლოდ სახელფასო და საკომპენსაციო თანხების მოთხოვნაზე და უარი ეთქვა მათ ანაზღაურებაზე. საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2005 წლის 22 სექტემბრის ¹2632 ბრძანებით დგინდება, რომ ო. ყ-შვილი დათხოვნილ იქნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან რეზერვში 2005 წლის 1 ივნისიდან რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო (ს.ფ. 63). საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის ჟ-1 პირადი შემადგენლობის დეპარტამენტის 2008 წლის 14 ნოემბრის წერილით დგინდება, რომ ო. ყ-შვილის შეიარაღებულ ძალებში ნამსახური შეადგენს 7 წელს, 11 თვესა და 6 დღეს (ს.ფ. 85).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია მტკიცებულებები იმის თაობაზე, მოახდინა თუ არა მოსარჩელემ უფლების რეალიზება ნორმის მოქმედების დროს ადმინისტრაციულ ორგანოში მიმართვის გზით, ხოლო საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ დაადგენს აღნიშნულ გარემოებას საქმეში არსებული წინააღმდეგობრივი ცნობების გამო.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას (განჩინებას) და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის «გ» და «ე” ქვეპუნქტებისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე¹” ქვეპუნქტის თანახმად კი, გადაწყვეტილება (განჩინება) ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების (განჩინების) დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე¹» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველი, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ, ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, ყოველმხრივ უნდა გამოიკვლიოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, იმსჯელოს სააპელაციო საჩივრის საფუძვლებზე და სრულყოფილად დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რისთვისაც სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია გამოიყენოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილება.

რაც შეეხება საკასაციო საჩივრის დანარჩენ მოსაზრებებს გასაჩივრებული განჩინებასთან მიმართებით, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს, ვინაიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,თ” ქვეპუნქტზე, 37-ე მუხლის პირველ და მე-4 პუნქტებზე, ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 და 12-ე მუხლებზე დაყრდნობით მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მათ სამართლებრივ შეფასებებს. საკასაციო საჩივრის ავტორმა ვერ წარმოადგინა მათი გამაბათილებელი რაიმე დასაბუთებული საკასაციო მოსაზრება (პრეტენზია). საკასაციო პალატა თვლის, რომ ო. ყ-შვილი საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში სამსახურის გავლისას წარმოადგენდა სამხედრო მოსამსახურეს; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კანონმდებლობის საფუძველზე ეკისრებოდა შრომითი გასამრჯელოს გაცემის ვალდებულება, ხოლო მოსარჩელეს ენიჭებოდა შესაძლებლობა, მოეთხოვა მიუღებელი შრომითი გასამრჯელო. სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 37-ე მუხლის იმ დროს მოქმედი რედაქცია ხელფასი თავისთავში მოიცავდა როგორც თანამდებობრივ სარგოს, ასევე კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა დანამატებს, ამასთან ო. ყ-შვილს, როგორც სამხედრო მოსამსახურეს ეძლეოდა ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებული დანამატები, რაც იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით შეადგენდა ხელფასის შემადგენელ ნაწილს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 134¹-ე მუხლიზე მითითებით, სწორად მიიჩნია, რომ სარჩელის მოთხოვნები (ხელფასი, კვარტალური ჯილდო, მატერიალური დახმარება) ხანდაზმული არ იყო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარების ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს. გასაჩივრებული განჩინება დანარჩენ ნაწილში უცვლელად უნდა დარჩეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 13 თებერვლის განჩინება ერთჯერადი (გამოსასვლელი) დახმარების ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 13 თებერვლის განჩინება დანარჩენ ნაწილში დარჩეს უცვლელად.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.