ბს-682-648(კ-09) 27 ოქტომბერი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე
სხდომის მდივანი – გ. ილინა
კასატორი (მოსარჩელე) – ი. ლ-შვილი, წარმომადგენელი _ მ. ი-ევი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) – 1. დ. ლ-შვილი, წარმომადგენელი _ მ. გ-ძე; 2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საგარეჯოს სარეგისტრაციო სამსახური, წარმომადგენელი _ ზ. ბ-შვილი
დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის განჩინება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. ლ-შვილმა სარჩელი აღძრა საგარეჯოს რაიონულ სასამართლოში ი. ლ-შვილის მიმართ და მოითხოვა, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, მოპასუხის დავალდებულება საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის გამოთავისუფლების შესახებ.
მოპასუხე ი. ლ-შვილმა შეგებებული სარჩელი აღძრა საგარეჯოს რაიონულ სასამართლოში დ. ლ-შვილის, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საგარეჯოს სარეგისტრაციო სამსახურისა და საგარეჯოს სანოტარო ბიუროს მიმართ და მოითხოვა 1965 წლის 26 თებერვალს შედგენილი პირველადი საინვენტარიზაციო საბუთის ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლის თანახმად საცხოვრებელი სახლი და მისი მიმდებარე 313 კვ.მ ეზო აღრიცხულია ნ. ლ-შვილის სახელზე, ასევე 2000 წლის 19 მაისს ნ. ლ-შვილის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, საცხოვრებელი სახლის 313 კვ.მ ეზოს და 1500 კვ.მ ვენახის ნ. ლ-შვილისათვის გადაცემის ნაწილში, 2000 წლის 19 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლის თანახმად დ. ლ-შვილმა ჩუქებით მიიღო საცხოვრებელი სახლი, 313 კვ.მ ეზო და 1500 კვ.მ ვენახი შემდეგი საფუძვლით:
შეგებებული მოსარჩელის მითითებით, 1987 წელს მამის – ნ. ლ-შვილის გარდაცვალების შემდეგ თვითონ ამუშავებდა და ფლობდა ვენახს, რის გამოც მისმა დედამ – ნ. ლ-შვილმა დაკარგა სამკვიდროს მიღების უფლება. მოსარჩელის დედა გარდაიცვალა 2007 წელს და ამ უკანასკნელს არასოდეს განუცხადებია სამკვიდროს მიღებისა და დ. ლ-შვილზე გაჩუქების შესახებ. მხოლოდ 2007 წლის დეკემბერში შეიტყო მოსარჩელემ თავისი ძმის – დ. ლ-შვილისაგან სადავო ქონების თავის სახელზე გადაფორმების შესახებ.
მოსარჩელის მითითებით, 1965 წლის 26 თებერვალს ტექაღრიცხვის სამსახურში ნ. ლ-შვილის სახელზე შედგა პირველადი საინვენტარიზაციო საბუთი და მის საკუთრებად თავის ქონებასთან ერთად აღირიცხა მოსარჩელის მიერ 1962 წლის 27 ნოემბერს მ. ი-ოვისაგან შეძენილი სახლი და 313 კვ.მ ეზო. ჩანაწერის საფუძვლად მითითებულია საკომლო ჩანაწერები. ამდენად, პირველადი საინვენტარიზაციო საბუთის შედგენისას მოსარჩელის მიერ შეძენილი ქონება აღირიცხა მამის სახელზე, რის შესახებაც მოსარჩელისთვის ცნობილი არ იყო. 1965 წლის 26 თებერვალს მოხდა მოსარჩელის მიერ შეძენილი სახლის, ეზოსა და მამის ეზოს გაერთიანება.
მოსარჩელის მითითებით, მართალია, მის მიერ შეძენილი ქონება არ დარეგისტრირებულა მოსარჩელის სახელზე, მაგრამ აღნიშნული არ წარმოადგენს ქონების სხვა პირზე გაფორმების საფუძველს (იხ. ს.ფ. 2-5).
საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 24 იანვრის განჩინებით ი. ლ-შვილის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა პირველადი საინვენტარიზაციო საბუთის ბათილად ცნობის ნაწილში გამოიყო ცალკე წარმოებად ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველად (იხ.ს.ფ. 23-24).
ი. ლ-შვილის შეგებებული სარჩელი არ ცნო დ. ლ-შვილმა და მოითხოვა უსაფუძვლობის გამო მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 26-28).
საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ი. ლ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ლ-შვილი და მისი ძმა – დ. ლ-შვილი მშობლებთან ერთად ცხოვრობდნენ ქ. საგარეჯოში, ... ქ. ¹97-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში. 1958 წლის 29 მარტის გაყრილობის ხელშეკრულებით ოჯახს ცალკე კომლად გამოეყო დ. ლ-შვილი ქონებიდან კუთვნილი წილით. 1968 წელს ოჯახს გამოეყო და ცალკე საცხოვრებლად გადავიდა ი. ლ-შვილიც. ნ. ლ-შვილი გარდაიცვალა 1987 წლის 13 მარტს, ხოლო ნ. ლ-შვილი – 2007 წლის 12 მაისს. 2000 წლის 19 მაისს ნ. ლ-შვილმა კანონისმიერი მემკვიდრეობით მიიღო მეუღლის – ნ. ლ-შვილის დანაშთი ქონება და ჩუქების ხელშეკრულებით გადასცა დ. ლ-შვილს – ქ. საგარეჯოში, ... ქ. ¹97-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, ასევე ქ. საგარეჯოში მდებარე 0,154 ჰა მიწის ნაკვეთი, რომელიც რეგისტრირებულია დ. ლ-შვილის სახელზე.
რაიონული სასამართლოს მითითებით, ი. ლ-შვილს რეგისტრაციაში არ გაუტარებია მ. ი-ოვისაგან შეძენილი საცხოვრებელი სახლი და ეზო.
რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 158.1, 158.2 მუხლებით, სამოქალაქო კოდექსის (1965 წლისათვის მოქმედი რედაქცია) 239-ე მუხლით.
რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ლ-შვილზე ნებისმიერი სახის უძრავი ქონების არსებობის ფაქტი იმ დროისათვის ნ. ლ-შვილის ოჯახის საკომლო ჩანაწერებითაც არ დგინდება. ადგილზე დათვალიერებით დადგინდა, რომ ქ. საგარეჯოში, ... ქ. ¹97-ში ერთ ეზოში მდებარე სამკვიდრო და სადავო შენობები ერთმანეთისაგან სამიჯნე ღობით იზოლირებული არ არის, აქვს საერთო შესასვლელი, სადავო სახლს არა აქვს საცხოვრებელი სახლის დანიშნულება. მოწმე შ. მ-შვილის ჩვენებითაც დადასტურებულია, რომ ლ-შვილები ერთ ოჯახად ცხოვრობდნენ და სადავო შენობას ოჯახი საჭიროებისათვის იყენებდა.
რაიონული სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი ნ. ლ-შვილის ოჯახის საკომლო ჩანაწერების თანახმად, 1962 წლისათვის ოჯახი შედგებოდა ნ., ნ., ი. და ა. ლ-შვილებისაგან. ოჯახის საკუთრებაში იყო 1959 წელს აშენებული საცხოვრებელი სახლი. 1961 წელს ოჯახს ერიცხებოდა 0,11 ჰა მიწა, 1962 წელს – 0,15 ჰა, მათ შორის, ნაგებობათა ქვეშ – 0,01 ჰა, საცხოვრებელ ნაგებობათა ქვეშ – 0,01 ჰა, ვენახი 1962 წელს – 0,10 ჰა, 1963 წელს – 0,19 ჰა.
რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება, რომ საკომლო ჩანაწერების მონაცემები შეცვლილია, რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება არ მოიპოვება. იმავე საკომლო ჩანაწერებში აღნიშნულია, რომ ჩანაწერებში ცვლილება შევიდა 1961-1962 წლების აზომვითი მონაცემების მიხედვით. ამასთან, სასამართლო სსსკ-ის 248-ე მუხლის შესაბამისად, ვერ იმსჯელებდა საკომლო ჩანაწერების კანონიერებაზე, რადგან ამგვარი მოთხოვნა მოსარჩელეს არ დაუყენებია.
გარდა აღნიშნულისა, რაიონულმა სასამრათლომ იხელმძღვანელა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218.2 მუხლით, 219-ე მუხლით და მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავო იყო 1965 წლის 26 თებერვლის სააღრიცხვო დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც ნ. და ნ. ლ-შვილების მიერ განხორციელებულია იურიდიული მნიშვნელობის ქმედება – უძრავი ქონების აღრიცხვა, მემკვიდრეობით მიღება და ჩუქება, რის გამოც სადავო აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნა უსაფუძვლოა.
ამასთან, რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ იმ მოტივით, რომ არ იყო წარდგენილი აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება (იხ. ს.ფ. 196-202).
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ლ-შვილმა და მოითხოვა საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:
აპელანტის მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ: სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლი და 239-ე მუხლი (1965 წლისათვის მოქმედი რედაქცია), რადგან ი. ლ-შვილი შესყიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე 46 წელია ფლობს სადავო ქონებას.
აპელანტის მითითებით, რაიონულმა სასამართლომ არ იხელმძღვანელა «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ» კანონით, რადგან უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაცია ხორციელდება უფლების დამადასტურებელი საბუთის საფუძველზე, კონკრეტულ შემთხვევაში კი ნ. ლ-შვილზე რეგისტრაცია მოხდა უფლების დამდგენი საბუთის გარეშე.
რაიონულმა სასამართლომ არ გამოიყენა ამავე კანონის 10.1 მუხლი.
აპელანტის მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი საარქივო ცნობის თანახმად, ნ. ლ-შვილის საკომლო ჩანაწერებში 1965 წლამდე მოსარჩელის მიერ შეძენილი ქონება შეტანილი არ არის.
აპელანტის მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ არასწორად იხელმძღვანელა სსსკ-ის 140.2 მუხლით და არ დაკითხა მოსარჩელის მიერ დასახელებული ხუთი მოწმე, რომლებიც დაადასტურებდნენ, რომ 1962 წელს მ. ი-ოვისაგან შეძენილ სახლსა და ეზოს ფლობს და განკარგავს მოსარჩელე.
აპელანტმა ასევე არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მითითება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლზე, რადგან მემკვიდრეობის მიღება და ჩუქება მოხდა არა ახალი კოდექსის მიღებამდე, არამედ 2000 წლის 19 მაისს, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ამოქმედების – 2000 წლის 1 იანვრის შემდეგ (იხ. ს.ფ. 208-318).
ი. ლ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ ცნეს მოწინააღმდეგე მხარეებმა – დ. ლ-შვილმა და საგარეჯოს სარეგისტრაციო სამსახურმა და მოითხოვეს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება (იხ. ს.ფ. 238-246; 259-264).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის განჩინებით ი. ლ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, სამართლებრივი დასკვნები და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ლ-შვილს ნასყიდობის ხელშეკრულების რეგისტრაციის მოთხოვნით არ მიუმართავს არც ტექბიუროსათვის და არც საჯარო რეესტრისათვის, შესაბამისად, სადავო ქონება მასზე არ დარეგისტრირებულა.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტის მიერ სსსკ-ის 102.4 მუხლის შესაბამისად, ვერ წარმოადგინეს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ 1965 წლის 26 თებერვალს ტექაღრიცხვის სამსახურში ნ. ლ-შვილზე არასწორად დარეგისტრირდა სადავო ქონება (იხ. ს.ფ. 267-272).
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ლ-შვილმა და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 30 იანვრის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ» კანონი, რომლის მე-5 მუხლის თანახმად, საჯარო რეესტრში უძრავ ნივთზე უფლებათა რეგისტრაცია ხორციელდება ამ ნივთზე უფლების დამადასტურებელი საბუთის საფუძველზე. დ. ლ-შვილის სახელზე რეგისტრაციისას ამგვარი საბუთი არ არსებობდა.
კასატორის მოსაზრებით, მის მიერ ნასყიდობის ხელშეკრულების რეგისტრაციაში გაუტარებლობა მის ბათილობას ავტომატურად არ იწვევს. ამასთან, ხელშეკრულების ბათილად ცნობის პირობებშიც არ არსებობდა უფლების დამდგენი დოკუმენტის გარეშე ქონების ნ. ლ-შვილის სახელზე რეგისტრაციის საფუძველი.
კასატორმა მიიჩნია, რომ სასამართლოების მიერ 1965 წლის სამოქალაქო კოდექსის 239-ე მუხლის გამოყენება არ ქმნიდა საფუძველს ი. ლ-შვილის მიერ შეძენილი ქონება დარეგისტრირებულიყო ნ. ლ-შვილის სახელზე.
კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ დაკითხა აპელანტის მიერ დასახელებული მოწმეები, რომლებიც დაადასტურებდნენ, რომ 1962 წლიდან დღემდე ი. ლ-შვილი ფლობდა სადავო ქონებას.
კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ აპელანტმა ვერ წარადგინა რაიმე მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ 1965 წელს ნ. ლ-შვილის სახელზე არასწორად დარეგისტრირდა სადავო ქონება. კასატორის მითითებით, აღნიშნულის თაობაზე საქმეში წარმოდგენილი იყო სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულება ი. ლ-შვილის მიერ მ. ი-ოვისაგან ქონების შეძენის შესახებ. ასევე წარმოდგენილი იყო არქივის ცნობა, რომ 1965 წლამდე ნ. ლ-შვილის სახელზე მ. ი-ოვის სახლი და ეზო არ ირიცხებოდა, ხოლო 1965 წელს რის საფუძველზე მოხდა ნ. ლ-შვილის სახელზე უძრავი ქონების დარეგისტრირება, აღნიშნულის თაობაზე მტკიცებულება უნდა წარედგინა საჯარო რეესტრს (იხ. ს.ფ. 277-287).
საკასაციო სასამართლოს 2009 წლის 7 ივლისის განჩინებით ი. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად (პროცესუალური კასაცია) (იხ. ს.ფ. 327-331).
ი. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ ცნეს მოწინააღმდეგე მხარეებმა _ დ. ლ-შვილმა და საგარეჯოს სარეგისტრაციო სამსახურმა, რომლებმაც მოითხოვეს უსაფუძვლობის გამო მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 314-320; 369-386).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ი. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას არ დარღვეულა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორად განმარტა იგი, სრულყოფილად გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, სათანადო შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, რის შედეგადაც საქმეზე არსებითად სწორი განჩინება მიიღო, საკასაციო საჩივარში მითითებულ საპროცესო დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რადგან კასატორის მიერ ვერ იქნა წამოყენებული დასაბუთებული და დასაშვები საკასაციო პრეტენზია, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, ი. და დ. ლ-შვილები მშობლებთან _ ნ. და ნ. ლ-შვილებთან, დასთან - ა. ლ-შვილთან ერთად ცხოვრობდნენ საგარეჯოში, ... ქ. ¹97-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში. 1958 წლის 28 მარტის გაყრილობის ხელშეკრულებით ოჯახს ცალკე კომლად გამოეყო დ. ლ-შვილი. 1962 წლის 29 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, ი. ლ-შვილმა მ. ი-ოვისაგან შეიძინა საგარეჯოში, ... ქ. ¹4-ში მდებარე, ერთი ოთახისაგან შემდგარი, 313 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ქვითკირის სახლთმფლობელობა. ხელშეკრულებაში ასევე მიეთითა სადაბო საბჭოში მისი რეგისტრაციის სავალდებულობის შესახებ (ი.ხ. ს. ფ. 116). საქმის მასალებით ასევე დასტურდება, რომ 1965 წლის 26 თებერვალს ტექაღრიცხვის სამსახურში შედგა პირველადი საინვენტარიზაციო საბუთი, რომლის თანახმად, მესაკუთრედ აღირიცხა ნ. ლ-შვილი, ხოლო საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად მიეთითა საკომლო ჩანაწერები. 1968 წლიდან ნ. ლ-შვილის ოჯახს ცალკე კომლად გამოეყო ი. ლ-შვილი და ცალკე გადავიდა საცხოვრებლად. მამის _ ნ. ლ-შვილის გარდაცვალების შემდეგ, ქონება მემკვიდრეობით მიიღო მისმა მეუღლემ – ნ. ლ-შვილმა, ხოლო ამ უკანასკნელმა ნ. ლ-შვილის დანაშთი ქონება ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცა დ. ლ-შვილს, რაც დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში დ. ლ-შვილის სახელზე.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას სააპელაციო სასამართლოს მიერ 1964 წლის 26 დეკემბრის სამოქალაქო კოდექსის 239-ე მუხლის გამოყენების არამართებულობაზე, რადგან მითითებული ნორმის თანახმად, საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება უნდა დაიდოს წერილობითი ფორმით, დადასტურდეს სანოტარო წესით და უნდა დარეგისტრირდეს სახალხო დეპუტატების სასოფლო საბჭოში არაუგვიანეს ხელშეკრულების დადების დღიდან სამი თვისა. ამავე მუხლის თანახმად, საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადებულად ითვლება მისი რეგისტრაციის მომენტიდან, ხოლო ამ წესის დაუცველობა იწვევს ხელშეკრულების ბათილობას.
ამდენად, როგორც იმჟამად, ასევე დღეისათვის მოქმედი კანონმდებლობა უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობის სამართლებრივ შედეგს უკავშირებს რეგისტრაციის ფაქტს. კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალების თანახმად, ი. ლ-შვილს არ დაურეგისტრირებია მ. ი-ოვისაგან შეძენილი უძრავი ქონება თავის საკუთრებად, რასაც არც კასატორი უარყოფს. შესაბამისად, ი. ლ-შვილს უფლება სადავო ქონებაზე არ წარმოშობია.
1964 წლის 26 დეკემბრის სამოქალაქო კოდექსის 146-ე მუხლის შესაბამისად, უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვის უფლება აქვს მხოლოდ მესაკუთრეს. ამგვარ დანაწესს ადგენს დღეისათვის მოქმედი კანონმდებლობაც.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, ი. ლ-შვილს უფლება ჰქონდა ედავა ი-ოვისაგან მის მიერ შეძენილ ქონებაზე და სადავოდ გაეხადა ამ ქონების ნ. ლ-შვილის სახელზე დარეგისტრირების ფაქტი, ნასყიდობის ხელშეკრულების სათანადო წესით დარეგისტრირების შემთხვევაში, და ამით იგი გახდებოდა სადავო ქონების კანონიერი მესაკუთრე. ხელშეკრულების დაურეგისტრირებლობისა და მხოლოდ ხელშეკრულების სანოტარო წესით გაფორმების პირობებში, ი. ლ-შვილს უფლება სადავო ქონებაზე არ წარმოშობია. შესაბამისად, ი. ლ-შვილს, სამართლებრივი თვალსაზრისით არ გააჩნია კანონიერი ინეტრესი იდავოს საინვენტარიზაციო საბუთის კანონიერებაზე, რომლითაც ქონება აღირიცხა მისი მამის სახელზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორი გამოყენებისა და განმარტების შედეგად საქმეზე არსებითად სწორი განჩინება დაადგინა, საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის შესახებ, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ი. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის განჩინება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 386-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ი. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
