¹ბს-709-675(კ-09) 3 ნოემბერი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი – გ. ილინა

კასატორი (მოსარჩელე) – კ. კ-იანი, წარმომადგენელი _ ი. ბ-ური

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) – 1. მ. მ-იანი, წარმომადგენელი _ ბ. ი-შვილი; 2. ქ. თბილისის ისანი-სამგორის გამგეობა (წარმომადგენელი სასამართლო სხდომაზე არ გამოცხადდა)

თარჯიმანი _ ლ. ლ-ძე

მესამე პირი – ნოტარიუსი ნ. გ-ძე (სასამართლო სხდომაზე არ გამოცხადდა)

დავის საგანი – პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 13 დეკემბერს კ. კ-იანმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში მ. მ-იანის მიმართ და მოითხოვა 1992 წლის 28 აპრილის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინის მესაკუთრედ აღიარება და მოპასუხის დავალდებულება ავტოფარეხის გამოთავისუფლების შესახებ შემდეგი საფუძვლით:

მოსარჩელის მითითებით, ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინა საკუთრების უფლებით ეკუთვნის კ. კ-იანს, ხოლო სახლის ლიტ. „ბ“ და „ვ“ ნაწილები მოპასუხე მ. მ-იანს. 26 კომისრების რაიონის სასამართლოს 1989 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით სახლის ლიტ. „ბ“ და „ვ“ ნაწილები, საერთო ფართით 89,21 კვ.მ-ით ჩაირიცხა ქ. თბილისის 26 კომისრების რაისაბჭოს აღმასკომის კომუნალურ ფონდში. 1992 წლის 28 აპრილის ხელშეკრულების საფუძველზე ლიტ. „ვ“ გადავიდა მ. მ-იანის საკუთრებაში. პრივატიზაციის განხორციელებას საფუძვლად დაედო ცნობა, რომელშიც არ იყო შეტანილი სადავო 25 კვ.მ _ ავტოფარეხი, აშენებული მოსარჩელის მიერ, რომელიც მდებარეობს კ. კ-იანის ბინის გვერდით (იხ. ს. ფ. 1, ტ.I).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 19 დეკემბრის განჩინებით კ. კ-იანის სარჩელი განსახილველად გადაეგზავნა უფლებამოსილ _ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას (იხ. ს. ფ. 12, ტ. I).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 22 მარტის საოქმო განჩინებით საქმეში მოპასუხედ ჩაერთო თბილისის ისანი-სამგორის რაიონის გამგეობა (იხ. ს. ფ. 33-34; ტ. I).

კ. კ-იანის სარჩელი არ ცნეს მოპასუხეებმა უსაფუძვლობის მოტივით (იხ. ს. ფ. 88-90; ტ. I).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით კ. კ-იანის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი 1992 წლის 28 აპრილის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ლიტ. „ბ“ საცხოვრებელი სახლის ნაწილში, ხოლო ლიტ. „ვ“ და ავტოფარეხის ნაწილში პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, მესაკუთრედ აღიარებისა და ფართის გამოთავისუფლების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა (იხ. ს. ფ. 92-94; ტ. I).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. კ-იანმა და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება ავტოფარეხის მ. მ-იანისთვის მიკუთვნების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით ავტოფარეხის მესაკუთრედ კ. კ-იანის ცნობა შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, მოპასუხემ მოტყუებით განახორციელა ჩამორთმეული ოთახებისა და ავტოფარეხის პრივატიზაცია, ავტოფარეხი არ ფიგურირებდა სასამართლოს 1989 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ჩამორთმეულ ქონების ნუსხაში, იგი მიშენებული იყო ლიტერ „ა“-ზე მოსარჩელის მიერ. მ. მ-იანი სარგებლობდა სადავო ავტოფარეხით, მაგრამ მისი პრივატიზაციის უფლება არ ჰქონდა, რადგან მიწა, რომელზეც განლაგებულია ავტოფარეხი, ეკუთვნის კ. კ-იანს (იხ. სფ 97-98; ტ. I).

2007 წილს 16 თებერვალს მ. მ-იანმა შეგებებული სააპელაციო სარჩელი აღძრა სააპელაციო სასამართლოში და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წილს 25 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის ნაწილში და კ. კ-იანის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივით:

შეგებებულმა აპელანტმა არასწორად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში.

შეგებებული აპელანტის მითითებით, მოსარჩელე სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად უთითებდა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლზე, რომელიც ითვალისწინებს არა ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლებს, არამედ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის წინაპირობებს. ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში არსებული სახლის ნაწილი, კერძოდ, ოთხი საცხოვრებელი ოთახი, რომლებშიც ცხოვრობდა მ. მ-იანი, წარმოადგენდა კომუნალური ფონდის ბინას და თბილისის 26 კომისრების რაიონის სასამართლოს 1989 წლის 10 ივლისის ¹2/501 გადაწყვეტილებისა და იმავე რაიონის აღმასკომის 1989 წლის 1 ნოემბრის ¹22.41.2620 გადაწყვეტილების საფუძველზე ირიცხებოდა კომუნალურ ფონდში. მითითებული გადაწყვეტილებები ძალაშია და არ არსებობს მათი გაუქმების კანონიერი საფუძვლები.

შეგებებული აპელანტის მითითებით, სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულება დაიდო 1992 წლის 28 აპრილს, რის შესახებაც ცნობილი იყო მოსარჩელისათვის ხელშეკრულების დადების დროიდან, შესაბამისად, შეგებებულმა აპელანტმა მიიჩნია, რომ გასული იყო ხანდაზმულობის ვადა.

შეგებებული აპელანტის მითითებით, სადავო ბინა წარსულში წარმოადგენდა უკანონო ნაგებობას, იგი თვითნებურად იყო აშენებული მ. მ-იანის მიერ. მიწის ნაკვეთზე არსებული სხვა ნაგებობა ირიცხებოდა მოსარჩელის სახელზე, რის გამოც სადავო ფართიც აღირციხა კ. კ-იანის სახელზე. შემდგომში მ. მ-იანის სარგებლობაში არსებული ფართი ჩაირიცხა კომუნალურ ფონდში და მესაკუთრე გახდა სახელმწიფო.

შეგებებული აპელანტის მითითებით, საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მითითებული გარემოებები, ასევე მოპასუხის მოსაზრება კ. კ-იანის არასათანადო მოსარჩელეობის შესახებ. კ. კ-იანს არ ჰქონდა უფლება, მოეთხოვა პრივატიზაციის ბათილად ცნობა, რადგან იგი სადავო ფართში არ იყო რეგისტრირებული (იხ. ს. ფ. 115-116, ტ.I).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 27 მარტის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაერთო ნოტარიუსი _ ნ. გ-ძე (იხ. ს. ფ. 131-133; ტ.I).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წილს 26 ოქტომბრის განჩინებით კ. კ-იანის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება ავტოფარეხის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, ხოლო მ. მ-იანის შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება (იხ. ს. ფ. 211-214; ტ. I).

შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტის ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა მ. მ-იანმა (ხ. ს. ფ. 226-227; ტ. I).

საკასაციო სასამართლოს 2008 წლის 30 იანვრის განჩინებით მ. მ-იანის კერძო საჩივარი დარჩა განუხილველად (იხ. სფ 240-242; ტ. I).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ. კ-იანის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 1992 წლის 28 აპრილის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ავტოფარეხის ნაწილში, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტით, 65-ე, მე-17, 67-ე მუხლებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25¹-ე მუხლით, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილებით და მიუთითა, რომ მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ლიტ. „ბ“ საცხოვრებელი სახლი არც პრივატიზაციამდე და არც პრივატიზაციის განხორციელების შემდეგ მის მიერ არ ყოფილა დაკავებული. შესაბამისად, იგი არ წარმოადგენდა დამქირავებელს. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ლიტ. „ბ“ საცხოვრებელი სახლის ნაწილში პრივატიზაციის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნა იყო საფუძვლიანი.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, პრივატიზაციის ხელშეკრულების მართლზომიერად განხორციელების საფუძველს არ წარმოადგენდა მხოლოდ საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ გაცემული ფორმა ¹1, რადგან მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილებით ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები მითითებული უფლებამოსილებით აღჭურვილი იყო მხოლოდ მათ ბალანსზე ფართის აღრიცხვის შემთხვევაში. ამდენად, გამგეობა უფლებამოსილი არ იყო, განეკარგა სადავო ავტოფარეხი.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების ამოქმედებამდე სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ფონდის ბინების მიყიდვის წესი რეგულირდებოდა „სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში მოქალაქეთათვის პირადი საკუთრების უფლებით ბინების მიყიდვის შესახებ“ სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭოს 1988 წლის 2 დეკემბრის ¹1400 დადგენილებით. მოგვიანებით, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსა და საქართველოს პროფკავშირთა რესპუბლიკური საბჭოს მიერ მიღებული „სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში არსებული ბინების მოქალაქეთათვის პირად საკუთრებაში მიყიდვის და მათი მოვლა-შენახვისა და რემონტის ხარჯების ანაზღაურების შესახებ“ 1989 წლის 21 ივნისის ¹311 დადგენილების პირველი პუნქტის შესაბამისად, ნება დაერთოთ სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებს, მიეყიდათ მოქალაქეებისათვის მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლები ან ბინები სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ფონდის სახლებში, აგრეთვე შეუსახლებელი ბინები სარეკონსტრუქციო ან კაპიტალურად გასარემონტებელ სახლებში. ახლადაშენებული სახლების ბინები შეიძლება მიეყიდოთ პირად საკუთრებაში მოქალაქეებს დადგენილი წესით, მათი შესახლების შემდეგ. ამასთან, მითითებული დადგენილების მე-6 პუნქტის თანახმად, სახალხო დეპუტატთა საქალაქო და რაიონული ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებს უნდა მიეღოთ გადაწყვეტილება პირად საკუთრებაში ბინების მიყიდვის შესახებ მოქალაქეთა ოჯახის შემადგენლობის, შრომითი და საზოგადოებრივი აქტიურობის გათვალისწინებით. საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსა და პროფკავშირთა რესპუბლიკური საბჭოს 1990 წლის 25 იანვრის ¹35 დადგენილებით ძალადაკარგულად ჩაითვალა მითითებული ¹311 დადგენილება და დამტკიცდა «მოქალაქეთა საცხოვრებელი სახლებისა და ბინების პირად საკუთრებაში მიყიდვის, მათი მოვლა-შენახვისა და რემონტის ხარჯების ანაზღაურების შესახებ» დებულება, რომლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ცალსახად განისაზღვრა, რომ დეპუტატთა საქალაქო და რაიონული ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებს უფლება ჰქონდათ, მოქალაქეთათვის პირად საკუთრებაში მიეყიდათ მათ მიერ დაკავებული ბინები სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში რიცხულ სახლებში, მათ შორის, ახალაშენებული სახლების ბინები, დადგენილი წესით მოქალაქეების შესახლების შემდეგ, ხოლო მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მოქალაქეებს, რომლებსაც სურდათ პირად საკუთრებაში მათ მიერ დაკავებული ბინის ყიდვა, უნდა მიემართათ შესაბამისი ორგანიზაციისთვის, რომლის ბალანსზეც იყო ბინა, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია (იხ. ს. ფ. 99-105; ტ. II).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-იანმა და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 128. 3 მუხლის შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია. გარდა აღნიშნულისა, წარმოდგენილი მტკიცებულებები ადასტურებენ, სამართლებრივი და ფაქტობრივი თვალსაზრისით, აპელანტის მოთხოვნის მართლზომიერებას (იხ. ს. ფ. 122-130; ტ. II).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით მ. მ-იანის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით კ. კ-იანის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართოლმ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება ავტოფარეხის ნაწილში სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის 26 კომისრის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ქ. თბილისის 26 კომისრის სახ. რაიონის საბჭოს აღმასკომის სარჩელი და ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე _ კ. კ-იანის მიერ თვითნებურად აშენებული ლიტ „ბ“ და „ვ“ საცხოვრებელი სახლები ჩაირიცხა კომუნალურ ფონდში. 1992 წლის 23 აპრილს საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ გაცემული ცნობის თანახმად, საცხოვრებელი სახლი შედგება ოთხი ოთახის _ 89,21 კვ.მ-ის, დამხმარე ფართის _ 67,54 კვ.მ-ის, ავტოფარეხის _ 25 კვ.მ-ისა და მიწის ნაკვეთის _ 129 კვ.მ-ისგან.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ¹35/ი/396-05 წერილის თანახმად, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ლიტ. „ბ“ და „ვ“ ირიცხება მ. მ-იანის, ხოლო ლიტ. „ა“ _ კ. კ-იანის სახელზე. საბიანო საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ გაცემული ცნობის ფორმა ¹1-ის საფუძველზე 1992 წლის 28 აპრილს მ. მ-იანის მიერ პრივატიზებულ იქნა ... ქ. ¹11-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ოთხი ოთახი, ფართით _ 89,21 კვ.მ-ით, დამხმარე ფართით და ავტოფარეხით _ 25 კვ.მ-ით.

სააპელაციო სასამართლომ მითითებულ გარემოებებზე დაყრდნობით გაიზიარა აპელანტის არგუმენტი სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების ხანდაზმულობის შესახებ, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 129.1 მუხლის შესაბამისად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 10 წელს. აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნა ხანდაზმულია, იმისდა მიუხედავად, პირმა იცოდა თუ არა თავისი უფლების დარღვევის შესახებ. ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადა ასრულებს სადავო სამართლებრივ ურთიერთობას და გამორიცხავს სადავო სამართალურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, კ. კ-იანმა პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაუქმების მოთხოვნით სასამართლოს მიმართა 2005 წლის 13 დეკემბერს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელი აღიძრა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლით გათვალისწინებული სასარჩელო ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც მოთხოვნა ხანდაზმულია (იხ. ს. ფ. 165-170; ტ. II).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კ. კ-იანმა და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

კასატორის მითითებით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლი განსაზღვრავს მესამე პირის მონაწილეობას ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებაში, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ხელშეკრულება, რომელიც ზღუდავს მესამე პირის უფლებებს, ან აკისრებს მას რაიმე სახის ვალდებულებას, ძალაში შეიძლება შევიდეს მხოლოდ მესამე პირის მიერ წერილობითი თანხმობის წარმოდგენის შემდეგ, ხოლო ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებამდე ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, აცნობოს ამის შესახებ მესამე პირს, რომლის ინტერესებსაც იგი ეხება და ამ უკანასკნელს უფლება აქვს ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებამდე წარმოადგინოს საკუთარი მოსაზრება.

საქმეში წარმოდგენილი სასარჩელო განცხადებითა და დოკუმენტებით დგინდება, რომ მოსარჩელე კ. კ-იანი წარმოადგენს სავალდებულო მესამე პირს, რომლის ინტერესებსაც ეხება სადავო ხელშეკრულების დადება, რომელსაც ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადების დროს არ მიუღია მონაწილეობა და არ განუცხადებია თანხმობა. მისთვის არც კი გამხდარა ცნობილი სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადების შესახებ. მოსარჩელისათვის პრივატიზაციის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ ცნობილი გახდა მხოლოდ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექინვენტარიზაციის არქივიდან 2005 წლის 27 ოქტომბერს გაცემული შენობა-ნაგებობისა და ბინის ტექნიკური მაჩვენებლებით. ამასთან, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹107 დადგენილების პირველი მუხლით ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქისათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის ნებაყოფლობით, შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლო გადაცემას. პრივატიზაციის ხელშეკრულების მართლზომიერად განხორციელების საფუძველს არ წარმოადგენს მხოლოდ საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ გაცემული ფორმა ¹1, რადგან ¹107 დადგენილებით ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები ზემოაღნიშნული უფლებამოსილებით აღჭურვილი იყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფართი აღრიცხული იყო მათ ბალანსზე, რასაც ავტოფარეხის შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ამდენად, გამგეობა უფლებამოსილი არ იყო, განეკარგა სადავო ავტოფარეხი.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს წარმოებაში არ უნდა მიეღო მ. მ-იანის სააპელაციო საჩივარი, რადგან სააპელაციო სასამართლოში 2007 წლის 26 ოქტომბერს საქმის განხილვისას გ. მ-იანმა უარი თქვა შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე და მოითხოვა მასზე საქმის წარმოების შეწყვეტა.

ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, სამოქალაქო კოდექსის 129-130 მუხლები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი, რის გამოც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული (იხ. ს. ფ. 176-183; ტ. II).

საკასაციო სასამართლოს 2009 წლის 21 ივლისის განჩინებით კ. კ-იანის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლიოს „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (პროცესუალური კასაცია) (იხ. ს. ფ. 228-233; ტ. II).

კ. კ-იანის საკასაციო საჩივარი არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ _ მ. მ-იანმა და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. ).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ კ. კ-იანის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ დარღვეულა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორად განმარტა იგი, სრულყოფილად გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, სათანადო შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, რის შედეგადაც საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო. საკასაციო საჩივარში მითითებულ საპროცესო დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხთან დაკავშირებით. კასატორის მითითებით, კ. კ-იანისათვის სადავო პრივატიზაციის შესახებ ცნობილი გახდა მხოლოდ 2005 წლის 4 ოქტომბერს, ტექინვენტარიზაციის არქივიდან დოკუმენტების გამოთხოვის შედეგად.

საქმის მასალებით დასტურდება და არც მხარეები ხდიან სადავოდ, რომ კ. კ-იანს «საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მიღების შემდეგ, რომლითაც მოქალაქეებს მიენიჭათ უფლება სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობით, შეღავათიანი პირობებით მოეხდინათ პრივატიზაცია, არ მიუმართავს შესაბამისი ორგანოებისათვის სადავო ფართის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით და მას ამგვარი ნება 2005 წლამდე არ გამოუხატავს და როგორც მხარეები განმარტავენ, კ. კ-იანმა მხოლოდ მხარეებს შორის კონფლიქტის წარმოშობის შედეგად მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს შესაბამისი დოკუმენტების მისაღებად. ამასთან, საქმის მასალებით არ დასტურდება და ვერც კასატორი ასაბუთებს კანონიერი უფლების არსებობას სადავო ქონებაზე, რომელიც არის თვითნებურად აშენებული და სამართლებრივი თვალსაზრისით მასზე კანონიერი უფლების მოპოვების ფაქტი არ დასტურდება, რაც მიანიჭებდა კ. კ-იანს უფლებას, ედავა 1992 წლის პრივატიზაციის ხელშეკრულების კანონიერებაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას მოთხოვნის ხანდაზმულობისა და დაუსაბუთებლობის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლობის გამო ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლის დარღვევის შესახებ, რომელიც ადგენს ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადებაში მესამე პირის სავალდებულო მონაწილეობას და აკისრებს ადმინისტრაციულ ორგანოს ვალდებულებას ხელშეკრულების დადების შესახებ აცნობოს პირს, რომლის ინტერესებსაც ეხება იგი.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 219-ე მუხლის შესაბამისად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი ამოქმედდა 2000 წლის 1 იანვრიდან, სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულება კი დაიდო 1992 წლის 28 აპრილს. შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვერ იხელმძღვანელებდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით, რადგან სადავო ხელშეკრულების დადებისას იგი მიღებული არ იყო, რის გამოც ვერ გახდება სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსსკ-ის 378.2 მუხლის მოთხოვნის დარღვევაზე, რომლის თანახმად, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას, რის შემდეგაც მხარეს ერთმევა უფლება, კვლავ გაასაჩივროს სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის მოთხოვნა მ. მ-იანის სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების შესახებ განჩინების კანონიერებაზე დაუშვებელია, რადგან სსსკ-ის 404.2 მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შეიძლება იყოს აგრეთვე სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას, იმისგან დამოუკიდებლად, დასაშვებია თუ არა მათ მიმართ კერძო საჩივრის შეტანა. კონკრეტულ შემთხვევაში, კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში სააპელაციო საჩივრის დაუშვებლობის შესახებ არგუმენტების მითითების მიუხედავად, კასაციის განაცხადი არ შეიცავდა მოთხოვნას სააპელაციო სასამართლოს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების წინმსწრები განჩინების გაუქმების შესახებ. გარდა აღნიშნულისა, მ. მ-იანმა უარი თქვა შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე, რომლითაც ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმებას ნაწილობრივ, პრივატიზაციის ხელშეკრულების ლიტერ «ბ» საცხოვრებელი სახლის ნაწილში ბათილად ცნობის შესახებ (იხ. ს.ფ. 115-116; ტ.I), რაც არ ქმნიდა სსსკ-ის 378.2 მუხლის გამოყენების წინაპირობას მ. მ-იანის სააპელაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმებისას, რომლითაც გასაჩივრებული იყო საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ავტოფარეხის ნაწილში სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ (იხ. ს.ფ. 122-130; ტ.II).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორი გამოყენებისა და განმარტების შედეგად საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება დაადგინა, საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონშეუსაბამობის შესახებ, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ვ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 386-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. კ. კ-იანის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.