¹ბს-847-815(კ-08) 15 იანვარი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექცია (მოპასუხე); 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე _ კოოპერატივი «გ.»

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 26 აპრილს კოოპერატივმა «გ.» სარჩელი აღძრა ფოთის საქალაქო სასამართლოში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და აღნიშნა, რომ 2004 წლის 8 ნოემბერს მოპასუხემ შეამოწმა კოოპერატივი «გ.» და შეადგინა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც საწარმოს დაერიცხა 147792 ლარის გადახდა. აღნიშნულ დარიცხვას კოოპერატივი «გ.» არ დაეთანხმა, ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში პრეტენზია შეიტანა და დარიცხული თანხების გადაანგარიშება მოითხოვა. წარდგენილი პრეტენზიის გაზიარებაზე ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ მოსარჩელეს 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილით უარი უთხრა. ამის შემდეგ კოოპერატივმა «გ.» მიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ «სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს» იმის გასარკვევად, თუ რამდენად სწორად იყო 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტით საწარმოზე დარიცხული გადასახადები. აღნიშნული ბიუროს 2005 წლის 28 მარტის საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნით დადგინდა, რომ კოოპერატივ «გ.» სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 6887,35 ლარი უნდა დარიცხოდა, ნაცვლად ზემოხსენებული საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული 147792 ლარისა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილის ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა, რომლითაც მოსარჩელეს 6887,35 ლარის გადახდა დაეკისრებოდა, ამასთან, «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად, მას შესრულებულად უნდა ჩათვლოდა 2004 წლის 1 იანვრამდე ყველა არადეკლარირებული და გადაუხდელი ვალდებულება 6887,35 ლარის ოდენობით.

ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ ფოთის საქალაქო სასამართლოში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც არ ცნო სარჩელი და მიუთითა, რომ ის ფაქტი, რომ მოსარჩელე ლანჩხუთის საგადასახადო ინსპექციაში დროულად წარადგენდა დღგ-ის დეკლარაციებს, არ წარმოადგენდა იმის საფუძველს, რომ იგი ჩათვლილიყო დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირად, ვინაიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 91-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ის გადამხდელი იყო პირი, რომელიც რეგისტრირებული იყო ან ვალდებული იყო, გატარებულიყო რეგისტრაციაში დღგ-ის გადამხდელად, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც რეგისტრაციაში ტარდებოდა, გადამხდელად ითვლებოდა რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტიდან. მოსარჩელემ ვერ წარადგინა მისი დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. შესაბამისად, მოსარჩელეს კანონიერად დაერიცხა დამატებით გადასახდელად 11180 ლარი.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, 2004 წლის 1 თებერვალს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 96-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, მოსარჩელეს კანონიერად დაეკისრა 1303 ლარი. კოოპერატივ «გ.» მეპაიეთა 2001 წლის 24 იანვრის კრების ¹1 ოქმის თანახმად, ლანჩხუთის რაიონის გამგეობას გადაეცა 1 კილომეტრი სიგრძის ღობე, ანუ აღნიშნული კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, განხორციელდა 25000 ლარის ღირებულების დასაბეგრი ოპერაცია (ქ. ფოთის რეგიონალური სავაჭრო-სამრეწველო პალატის 2004 წლის 28 ოქტომბრის ¹181 წერილის მიხედვით, აღნიშნული ღობის 1 გრძივი მეტრის ღირებულება შეადგენდა 25 ლარს) და მოსარჩელეს კანონიერად დაეკისრა 22162,5 ლარი. მოსარჩელეს კანონიერად დაეკისრა, აგრეთვე, მის დირექტორზე _ კ. კ-ზე არაპირდაპირი ხელფასის სახით გაცემულ 83348 ლარზე და მის მიერვე თავის თანამშრომლებზე გაცემულ არაპირდაპირ ხელფასებზე შესაბამისი გადასახადები.

შესაგებლის ავტორმა მიუთითა, რომ მოსარჩელეზე ვერ გავრცელდებოდა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონი, ვინაიდან აღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდებოდა შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო ვალდებულებებზე, ხოლო მოსარჩელეზე გადასახადები დარიცხული იყო კანონით დადგენილი წესით.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილი და საგადასახადო ინსპექციას ახალი აქტის გამოცემა დაევალა, რომლითაც კოოპერატივ «გ.» 147792 ლარის ნაცვლად, 6887,35 ლარის გადახდა დაეკისრებოდა; დანარჩენ ნაწილში მოსარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო; ფოთის საგადასახადო ინსპექციას კოოპერატივ «გ.» სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში წინასწარ გადახდილი ბაჟი 2000 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა გასაჩივრებულ აქტებში მოყვანილი არგუმენტაცია 1000 გრძივი მეტრი ღობის 5000 ლარი დღგ-ით დაბეგვრის შესახებ და მიუთითა, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციას აღნიშნული ღობის საბაზრო ღირებულება უნდა განესაზღვრა არა ქ. ფოთის რეგიონალური სავაჭრო-სამრეწველო პალატის 2004 წლის 28 ოქტომბრის ¹181 წერილის მიხედვით (აღნიშნული ღობის 1 გრძივი მეტრის ღირებულება შეადგენდა 25 ლარს), არამედ საქმეში არსებული აუდიტორის 2005 წლის 21 იანვრის ქონების შეფასების ¹1/05 აქტით, რის შედეგადაც მოსარჩელეს არასწორად დაერიცხა 22162,5 ლარი, რადგან აღნიშნული აქტის თანახმად, მას უნდა დარიცხოდა 2000 ლარი.

«ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონზე მითითება საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ აღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდებოდა შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო ვალდებულებებზე, რის გამოც სარჩელი ამ ნაწილში იყო უსაფუძვლო.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება; ფოთის საგადასახადო ინსპექციას კოოპერატივ «გ.» სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 1793,39 ლარი; დანარჩენ ნაწილში ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება საქმეში არსებულ საბუღალტრო-საფინანსო ექსპერტიზის დასკვნასთან მიმართებაში, რომლის საფუძველზეც დადგენილი იყო, რომ კოოპერატივ «გ.» სალაროდან 83348 ლარი გაიცა შპს «კ.» დავალიანების დასაფარად და არა არაპირდაპირი ხელფასის სახით, რასაც შეიძლებოდა დარიცხოდა საშემოსავლო და სოციალური გადასახადები.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტითა და 2004 წლის 8 ნოემბრის რევიზიის აქტით არასწორად იქნა დარიცხული დღგ-ს თანხის 100% _ 11180 ლარი, ხოლო თვით ფოთის საგადასახადო ინსპექციაც არ უარყოფდა იმ ფაქტს, რომ კოოპერატივ «გ.» საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი ჰქონდა დღგ-ის დეკლარაციები, რის მიხედვითაც საწარმომ ჩათვლები მიიღო.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ, მართალია, კოოპერატივ «გ.» საგადასახადო ინსპექციისათვის არ მიუმართავს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მოთხოვნით, მაგრამ, ვინაიდან იგი დღგ-ის დეკლარაციების წარდგენას ახორციელებდა, ამიტომ აღნიშნული ვერ მიიჩნეოდა მის მიერ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობად, რადგან ასეთში არ იგულისხმებოდა მხოლოდ რეგისტრაციის მოთხოვნით განცხადების შეუტანლობა, ხოლო აღნიშნულ შემთხვევაში, საგადასახადო ინსპექციას, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 94-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე, საკუთარი ინიციატივით უნდა მოეხდინა კოოპერატივ «გ.» დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ფოთის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა 5000 გრძივი მეტრი ღობის დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე სადავო აქტის შეფასებასთან დაკავშირებით, ამასთან, აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასაზიარებელი იყო აუდიტორის 2005 წლის 21 იანვრის ქონების შეფასების ¹1/05 აქტში მოყვანილი ფასი (ღობის 1 გრძივი მეტრი _ 8 ლარი) და დასაბეგრი თანხა უნდა გაანგარიშებულიყო მასზე დაყრდნობით, ვინაიდან დასკვნა იყო სპეციალისტის მიერ გაცემული დოკუმენტი სათანადო მონაცემებით.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზეც, რომ მოცემულ დავაზე ვერ გავრცელდებოდა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 აპრილის სხდომაზე კასატორის _ ფოთის საგადასახადო ისპექციის წარმომადგენელმა დააზუსტა მოთხოვნა და საბოლოოდ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 აპრილის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს უფლებამონაცვლე ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

საკასაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო დაუსაბუთებელი. ამ შემთხვევაში სახეზე იყო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტით რეგლამენტირებული საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველი _ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ იყო საკმაოდ დასაბუთებული, რის გამოც გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელი იყო. შესაბამისად, მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეკვლია ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 8 ნოემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტი და გაერკვია მისი კანონიერების საკითხი კოოპერატივ «გ.» დარიცხულ გადასახადებთან მიმართებაში და ყოველმხრივ შეეფასებინა მტკიცებულებები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი ჩაება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება გაუქმდა დღგ-ის თანხის 100 პროცენტის, ანუ 1180 ლარის (რეალურად 11180 ლარი) კოოპერატივ «გ-ის» დაუკისრებლობისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციისათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში; ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად. ამ ნაწილში კოოპერატივ «გ-ს» სააპელაციო საჩივარი არ წარუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტით შემოწმებულ იქნა კოოპერატივი «გ.», რომელსაც დაერიცხა სხვადასხვა სახის გადასახადი. კოოპერატივმა «გ.» პრეტენზია შეიტანა ამ აქტზე, რაც არ დაკმაყოფილდა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის წერილით. საქართველოს 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 91-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დამატებული ღირებულების გადასახადის გადამხდელი იყო პირი, რომელიც რეგისტრირებული იყო ან ვალდებული იყო, გატარებულიყო რეგისტრაციაში დღგ-ის გადამხდელად. სადავო არ იყო, რომ კოოპერატივი «გ-ი» არ იყო გატარებული საგადასახადო ინსპექციაში დღგ-ის გადამხდელად. საქმის არსს არ ცვლიდა ის გარემოება, რომ კოოპერატივი «გ.» წარადგენდა ანგარიშ-ფაქტურებს დღგ-სთან მიმართებაში, რადგან ხსენებული კოდექსის 94-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის პირი ვალდებული იყო, მიემართა საგადასახადო ორგანოსთვის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის განცხადებით. მართალია, ამ მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, თუ პირი ვალდებული იყო, გატარებულიყო რეგისტრაციაში დღგ-ის გადამხდელად, მაგრამ არ ჰქონდა შეტანილი განცხადება რეგისტრაციისათვის, საგადასახადო ორგანო საკუთარი ინიციატივით ახდენდა ამ პირის რეგისტრაციას გადასახადის გადამხდელად და გადასცემდა მას შესაბამის სერტიფიკატს, მაგრამ აღნიშნული არ ათავისუფლებდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულებისაგან. სწორედ ამიტომ, საგადასახადო ორგანო იმავე კოდექსის 121-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის მიხედვით, ახდევინებდა პირს სანქციის სახით, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე ფუნქციონირებისას _ რეგისტრაციის გარეშე ფუნქციონირების მთელი პერიოდის განმავლობაში ბიუჯეტში გადასახდელი დღგ-ის თანხის 100 პროცენტს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 24 აპრილის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ დაშვებულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა ესარგებლა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილებით, მოეპოვებინა მტკიცებულებები და სარწმუნოდ დაედგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, გამოეკვლია, შპს «გ.» მიერ რა სახის დავალიანების დაფარვა მოხდა შპს «კ.» მიმართ, ამასთან, ემსჯელა, არსებობდა თუ არა მხარეებს შორის საკრედიტო ხელშეკრულება, ამგვარის არსებობის პირობებში, რა ოდენობის კრედიტი გაიცა, პროცენტით თუ უპროცენტოდ. შესაბამისად, აღნიშნული გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, სასამართლოს უნდა ემსჯელა, კოოპერატივ «გ.» და შპს «კ.» შორის განხორციელებული ოპერაციები წარმოადგენდა იურიდიულ პირებს შორის ნაწარმოებ ეკონომიკური სახის ოპერაციებს თუ აღნიშნული წარმოადგენდა ხელფასს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 აპრილის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ მოცემულ საქმეში ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექცია.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილების I, II, და III პუნქტები, რომლებითაც ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ფოთის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა კოოპერატივ «გ.» 6887,35 ლარის დარიცხვის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტით შემოწმებულ იქნა კოოპერატივი ,,გ.”, რომელსაც დაერიცხა სხვადასხვა სახის გადასახადი. კოოპერატივმა ,,გ.” პრეტენზია (შენიშვნები) შეიტანა 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტზე, რაც არ დაკმაყოფილდა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის წერილით. 1996 წლის 15 ივნისს კოოპერატივ ,,გ.” და შპს ,,კ.” შორის დადებული იქნა ხელშეკრულება. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, შპს ,,კ.” მიღებულ იქნა კოოპერატივ ,,გ.” მეპაიედ 50%-იანი წილით, საინვესტიციო თანხის მიწის გადასახადის და გამოსასყიდი ღირებულების ჩათვლით _ 136000 ლარის ოდენობით. კოოპერატივ ,,გ.” წევრთა 1998 წლის 28 დეკემბრის საერთო კრების ¹3 ოქმის პირველ პუნქტში აღნიშნული იყო, რომ კოოპერატივი ,,გ.” ვერ ასრულებდა შპს «კ.» წინაშე ნაკისრ ვალდებულებას, გადაუხდელი რჩებოდა მიწის გადასახადი, გამოსასყიდი თანხა, რის გამოც დადგინდა, რომ შპს ,,კ.” მიღებულიყო მეპაიედ და იგი მისი წილით, საინვესტიციო თანხით, მიწის გადასახადით და გამოსასყიდი ღირებულებით _ 136000 ლარით, გამხდარიყო კოოპერატივ ,,გ.” 50%-იანი წილის მეპატრონე. აღნიშნული ასახული იყო ¹95 საინვესტიციო ანგარიშზე, ამ კოოპერატივის კრედიტორულ და დებიტორულ დავალიანებათა ¹76 საბალანსო ანგარიშზე. შპს ,,კ.” კოოპერატივ ,,გ.” მეპაიედ 50%-იანი წილით მიღების თაობაზე, იმავე კოოპერატივის წესდებაში განხორციელდა ცვლილება, რომელიც რეგისტრირებულ იქნა ლანჩხუთის რაიონულ სასამართლოში 1999 წლის 14 მაისს. საქმის მასალებით (საბუღალტრო დოკუმენტებით) დადგენილი იყო, რომ კოოპერატივ ,,გ.” სალაროდან კ. კ-ის მიერ თანხა _ 83348 ლარი გაცემული იყო შპს ,,კ.” დავალიანების დასაფარად, რაც ასევე დასტურდებოდა შპს «კ.” სალაროს შემოსავლის ორდერებითაც.

საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ კოოპერატივ ,,გ.” და შპს ,,კ.” შორის ნაღდი ფულით ანგარიშსწორება, რომელმაც ასახვა ჰპოვა ¹76 საბალანსო ანგარიშზე, წარმოადგენდა ორ იურიდიულ პირს შორის განხორციელებულ, ეკონომიკური სახის ოპერაციებს. კ. კ-ის მიერ კოოპერატივ «გ.» შპს «კ.» შეტანილი 83347,26 ლარი ვერ ჩაითვლებოდა კ. კ-ის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 38-ე მუხლით გათვალისწინებული საშემოსავლო გადასახადითა და 184-ე მუხლით გათვალისწინებული სოციალური გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტიც (რასაც არც მხარეები ხდიდნენ სადავოდ), რომ შპს ,,კ.” და კოოპერატივ ,,გ.” შორის არანაირი საკრედიტო ხელშეკრულება არ არსებობდა, რადგან საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მოკლევადიანი და გრძელვადიანი სესხების მიღების ფაქტი.

კოოპერატივ ,,გ.” 2000 წლის 1 სექტემბრიდან 2004 წლის ბოლომდე ლანჩხუთის საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი ჰქონდა დღგ-ის დეკლარაციები, რითაც დასტურდებოდა, რომ საწარმომ სამეწარმეო საქმიანობისათვის გადაიხადა დღგ-ის თანხა, ასევე მოთხოვნილი ჰქონდა ჩათვლები შესაბამისი ანგარიშ-ფაქტურებით, ანუ დადგენილი იყო, რომ ამ კოოპერატივის მხრიდან დღგ-ის გადახდისაგან თავის არიდება სახეზე არ ყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე საწარმო დღგ-ის გადამხდელად არ იყო რეგისტრირებული თავისი განცხადებით, მაგრამ ასეთი ვალდებულება ეკისრებოდა საგადასახადო ორგანოსაც საკუთარი ინიციატივით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 94-ე მუხლის თანახმად. შესაბამისად, 2004 წლის 8 ნოემბრის რევიზიის აქტი და 2005 წლის 25 თებერვლის წერილი დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 121-ე მუხლით ფინანსური სანქციის დაკისრების ნაწილში, იყო არასწორი.

რაც შეეხებოდა ღობის საკითხს, სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო რა შესაბამის ექსპერტიზის დასკვნას, დადგენილად მიიჩნია, რომ კოოპერატივ ,,გ.” რკინის ღობე დამზადებული და შესული იყო ექსპლუატაციაში 1987 წლიდან. აუდიტორული დასკვნით, მისი ერთი გრძივი მეტრის საბაზრო ღირებულება 8 ლარით განისაზღვრა, რაც რეალური იყო, ვინაიდან 2000 წლის მე-3 კვარტალში 1 ტონა შავი ლითონის ჯართის ფასი შეადგენდა 39 ლარს, ხოლო ერთ გრძივ მეტრში ლითონის მოცულობა შეადგენდა 23,6 კგ-ს. ექსპერტიზა არ გამორიცხავდა, რომ მათ შორის სხვაობა, რკინის ღობის განთავსების ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით, შეიძლებოდა გამოწვეული ყოფილიყო ღობის ცვეთით, ხოლო ერთი გრძივი მეტრის ჯართად რეალიზების შემთხვევაში, მისი წონიდან გამომდინარე, მას საბაზრო ღირებულება ექნებოდა 0,9 ლარი. ხსენებული ღობის მთლიანი ღირებულება შეადგენდა 8000 ლარს. შესაბამისად, კოოპერატივ ,,გ.” უნდა დარიცხოდა დღგ _ 1600 ლარი, ასევე დეკლარაციის წარუდგენლობისათვის ჯარიმა _ 25%, ანუ 400 ლარი, სულ _ 2000 ლარი.

საქმის მასალების შესწავლის, ასევე 2007 წლის 26 დეკემბრის ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კოოპერატივ ,,გ.” უნდა დაკისრებოდა 6887,35 ლარი, რასაც მოწინააღმდეგე მხარე _ კოოპერატივი ,,გ.” არ უარყოფდა. აქედან გამომდინარე, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილის _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დარღვეული იყო საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნები _ იგი გამოცემული იყო კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, რის გამოც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იგი ბათილად უნდა გამოცხადებულიყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია კანონის მოთხოვნები, როცა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებას, რომ დამატებული ღირებულების გადასასახადის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე კოოპერატივ ,,გ.” საქმიანობა არ იყო კანონდარღვევა. სააპელაციო სასამართლომ არ მიიჩნია, რომ კოოპერატივი ,,გ.” საქმიანობდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე. სააპელაციო სასამართლომ ამ შემთხვევაში, არასწორად განმარტა კანონი. საქართველოს 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 94-ე მუხლის მე-5 ნაწილი ადგენს საგადასახადო ორგანოს მოვალეობას, მოახდინოს გადასახადის გადამხდელის რეგისტრაცია საკუთარი ინიციატივით, მაგრამ არ ათავისუფლებს გადასახადის გადამხდელს პასუხისმგებლობისაგან ამ კოდექსის 94-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის. აქედან გამომდინარე, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის გამო, შესაბამისმა საგადასახადო ინსპექციამ კოოპერატივ ,,გ.” სამართლიანად დააკისრა ჯარიმის სახით 11180 ლარი.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლო არასწორად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტაციას 5000 გრძივი მეტრი ღობის დღგ-ით დაბეგვრასთან დაკავშირებით. კოოპერატივ ,,გ.” 2001 წლის 24 იანვრის საერთო კრების დადგენილებით, ლანჩხუთის რაიონის გამგეობას გადაეცა 1 კმ სიგრძის ღობე, რომელიც ჩამოწერილია ზარალის ანგარიშზე. საქართველოს 1997 წლის საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული ოპერაცია არის დაბეგვრის ობიექტი საბაზრო ღირებულების შესაბამისად. ამ ღობის საბაზრო ღირებულება განისაზღვრა ფოთის რეგიონალური სავაჭრო-სამრეწველო პალატის მიერ, რომელმაც თავისი დასკვნა საგადასახადო ინსპექციას აცნობა 2004 წლის 28 ოქტომბრის ¹81 წერილით. ხსენებული დასკვნის თანახმად, 1 გრძივი მეტრი ღობის ღირებულება არის 25 ლარი, ანუ დასაბეგრი ოპერაციის საერთო ღირებულებამ შეადგინა 25000 ლარი, რომელზედაც ამ კოოპერატივს, აღნიშნული კოდექსის 112-ე მუხლის თანახმად, სანქცია-საურავების სახით, სულ დაერიცხა 22162,5 ლარი.

კასატორის მტკიცებით, ასევე, არასწორია სასამართლოს შეფასება კოოპერატივ «გ-ის» მიერ შპს «კ.» სალაროში შეტანილ 83347,26 ლარის მიმართებით, რადგან აღნიშნული უნდა ჩაითვალოს არა დავალიანების დაფარვად, არამედ ხელფასად, რაც უნდა დაიბეგროს საშემოსავლო და სოციალური გადასახადებით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც იმავე საფუძვლებით მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 ივლისის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 28 ივლისის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 ოქრომბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2008 წლის 20 ნოემბერს, 12.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიერ კოოპერატივ «გ.» ჩატარდა 2000 წლის 1 იანვრიდან 2004 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდის საგადასახადო შემოწმება, რომლითაც გაირკვა, რომ კოოპერატივი/საწარმო «გ.» რეგისტრირებულია ლანჩხუთის რაიონულ სასამართლოში 1996 წლის 31 აგვისტოს და აყვანილია აღრიცხვაზე გადასახადის გადამხდელად ლანჩხუთის საგადასახადო ინსპექციაში. საწარმოს საქმიანობას წარმოადგენს თევზჭერა და თევზის გადამუშავება _ შემდგომი რეალიზაცია. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტით კოოპერატივ «გ.» დამატებით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა _ 147592 ლარი. ამასთან, ქონების გადასახადი შეუმცირდა 2844 ლარით. დამატებით დარიცხული თანხებიდან დღგ-ის გადასახადმა შეადგინა _ 34444,5 ლარი (ძირითადი თანხა _ 8279 ლარი, სანქცია _ 13950 ლარი, საურავი – 12215,5 ლარი), საშემოსავლო გადასახადმა _ 36537,5 ლარი (ძირითადი თანხა _ 22626 ლარი, სანქცია _ 2261,5 ლარი, საურავი – 11650 ლარი), სოციალურმა გადასახადმა _ 76610 ლარი (ძირითადი თანხა _ 37332 ლარი, სანქცია _ 9332 ლარი, საურავი – 29946 ლარი) (I ტ., ს.ფ. 28-39). ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 8 ნოემბრის აქტზე კოოპერატივმა «გ» პრეტენზია (შენიშვნები) შეიტანა ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში, რაც ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილით (გადაწყვეტილება) არ დაკმაყოფილდა (I ტ., ს.ფ. 24-27). საქმეში ასევე მხარის მიერ წარმოდგენილ იქნა საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის 2005 წლის 28 მარტის დასკვნა, რომლითაც დადგენილია, რომ კოოპერატივ «გ.» ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 6887,35 ლარი, საიდანაც ძირითადი გადასახადია _ 3347,07 ლარი, ხოლო ჯარიმა-საურავი _ 3540,28 ლარი. კერძოდ: დღგ-ს ძირითადი თანხა _ 1600 ლარი, ჯარიმა-საურავი _ 400 ლარი, საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი თანხა _ 660 ლარი, ჯარიმა-საურავი _ 230,65 ლარი, სოციალურ გადასახადში ძირითადი თანხა _ 1087,07 ლარი, ჯარიმა-საურავი _ 2909,03 ლარი (I ტ., ს.ფ. 11-21). აღნიშნული დადასტურებულ იქნა სასამართლოს მიერ დანიშნული სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2007 წლის 26 დეკემბრის კომპლექსური ექსპერტიზის დასკვნით (II ტ., ს.ფ. 35-41).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინაიდან კასატორებს არ წამოუყენებიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მისთვის სავალდებულოდ მიაჩნია სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები იმის თაობაზეც, რომ 1996 წლის 15 ივნისს კოოპერატივ ,,გ.” და შპს ,,კ.” შორის დადებული იქნა ხელშეკრულება. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, კოოპერატივის წევრთა საერთოOკრების გადაწყვეტილებით, შპს ,,კ.” მიღებულ იქნა კოოპერატივ ,,გ.” მეპაიედ 50%-იანი წილით, საინვესტიციო თანხის _ მიწის გადასახადის და გამოსასყიდი ღირებულების ჩათვლით _ 136000 ლარის ოდენობით. კოოპერატივ ,,გ.” წევრთა 1998 წლის 28 დეკემბრის საერთო კრების ¹3 ოქმის პირველ პუნქტში აღნიშნულია, რომ კოოპერატივი ,,გ.” ვერ ასრულებდა შპს «კ.» წინაშე ნაკისრ ვალდებულებას, გადაუხდელი რჩებოდა მიწის გადასახადი და გამოსასყიდი თანხა, რის გამოც დადგინდა, რომ შპს ,,კ.” მიღებულიყო მეპაიედ და მისი წილი საინვესტიციო თანხით _ მიწის გადასახადით და გამოსასყიდი ღირებულებით _ 136000 ლარით გამხდარიყო კოოპერატივ ,,გ.” 50%-იანი წილის მეპატრონე. აღნიშნული ასახულია ¹95 საინვესტიციო ანგარიშსა და ამ კოოპერატივის კრედიტორულ და დებიტორულ დავალიანებათა ¹76 საბალანსო ანგარიშებზე (I ტ., ს.ფ. 64, 69-79). შპს ,,კ.” კოოპერატივ ,,გ.” მეპაიედ 50%-იანი წილით მიღების თაობაზე, კოოპერატივის წესდებაში განხორციელდა ცვლილება, რომელიც რეგისტრირებულ იქნა ლანჩხუთის რაიონულ სასამართლოში 1999 წლის 14 მაისს. საქმეში წარმოდგენილი საბუღალტრო დოკუმენტებით ასევე დადგენილია, რომ კოოპერატივ ,,გ.” სალაროდან კ. კ-ის მიერ თანხა _ 83348 ლარი გაცემულია შპს ,,კ.” დავალიანების დასაფარად, რაც დასტურდება შპს «კ.” სალაროს შემოსავლის ორდერებითაც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ შპს «გ.» და «კ.» შორის ნაღდი ფულით ანგარიშწორება, რომელმაც ასახვა ჰპოვა ¹76 საბალანსო ანგარიშზე, წარმოადგენდა ორ იურიდიულ პირს შორის განხორციელებულ ეკონომიკური სახის ოპერაციას. ამასთან, კ. კ-ის მიერ შპს «კ.» შეტანილი 83347,26 ლარი ვერ ჩაითვლება კ. კ-ის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 38-ე მუხლით გათვალისწინებული საშემოსავლო გადასახადითა და 184-ე მუხლით გათვალისწინებული სოციალური გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სადავო აქტით 1000 გრძივი მეტრი ღობის დღგ-ით დაბეგვრის შეფასებასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებით დასტურდება, რომ კოოპერატივ ,,გ.” რკინის ღობე დამზადებულია და შესულია ექსპლუატაციაში 1987 წლიდან. ხსენებულ საკითხზე აუდიტორული დასკვნით, მისი ერთი გრძივი მეტრის საბაზრო ღირებულება 8 ლარით განისაზღვრა, აღნიშნული ფასი დასტურდება იმითაც, რომ 2000 წლის მე-3 კვარტალში 1 ტონა შავი ლითონის ჯართის ფასი შეადგენდა 39 ლარს, ხოლო ერთ გრძივ მეტრში ლითონის მოცულობა შეადგენს 23,6 კგ-ს. აღნიშნულს ადასტურებდა ხსენებულ საკთხზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნაც, რომელიც არ გამორიცხავს, რომ მათ შორის სხვაობა, რკინის ღობის განთავსების ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით, შეიძლება გამოწვეული იყოს ღობის ცვეთით. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ ხსენებული ღობის მთლიანი ღირებულება შეადგენს 8000 ლარს. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ კოოპერატივ ,,გ.” უნდა დარიცხოდა დღგ _ 1600 ლარი, ასევე დეკლარაციის წარუდგენლობისათვის ჯარიმა _ 25%, ანუ 400 ლარი, სულ _ 2000 ლარი.

Aზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 წერილის _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დარღვეულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნები _ იგი გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა.

საკასაციო სასამართლო დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე ფუნქციონირების გამო კოოპერატივ «გ.» ფინანსური სანქციის დაკისრების კანონიერების თაობაზე მიუთითებს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება დღგ-ის თანხის 100 პროცენტის, ანუ 1180 ლარის (რეალურად 11180 ლარი) კოოპერატივ «გ.» დაუკისრებლობისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციისათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში; ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად. აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მხოლოდ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვეს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე ფუნქციონირებისათვის კოოპერატივ «გ.» ფინანსური სანქციის დაკისრების თაობაზე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში კანონიერ ძალაში იყო შესული და მასზე სააპელაციო სასამართლოს აღარ უნდა ემსჯელა, შესაბამისად, ვერც საკასაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებს ხსენებულ ნაწილში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხზე.

საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ, მართალია ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებაში 11180 ლარის ნაცვლად მითითებულია 1180 ლარი, მაგრამ ამ ნაწილში საკასაციო სასამართლო პროცესუალურად მოკლებულია შესაძლებლობას თვითონ გაასწოროს ხსენებული უზუსტობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გურიის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინება, რომლითაც უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება, დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე ფუნქციონირებისათვის კოოპერატივ «გ.» ფინანსური სანქციის დაკისრების თაობაზე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 25 თებერვლის ¹01/3-4/40 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ნაწილში, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილების ამ ნაწილში კანონიერ ძალაში შესვლის გამო;

3. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 30 მაისის განჩინება დანარჩენ ნაწილში;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.