ბს-976-934(კ-09) 22 დეკემბერი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე: ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი _ გულნარა ილინა

კასატორი (მოპასუხე) – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტი, წარმომადგენელი _ ზ. მ-შვილი (2009 წლის 30 ნოემბრის ¹20/6-14632 რწმუნებულება)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს «...», დირექტორი _ თ. წ-ელი, წარმომადგენელი _ შ. შ-შვილი (2008 წლის 15 აგვისტოს რწმუნებულება, ¹1-11277 სანოტარო აქტი)

მესამე პირი - ი. ც-ძე, წარმომადგენელი _ გ. თ-ძე (2009 წლის 17 დეკემბრის რწმუნებულება, ¹090869000 სანოტარო აქტი)

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თ. წ-ელმა 2008 წლის 24 ივლისს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის _ თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსის მიმართ და ქ. თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2008 წლის 11 ივნისის ¹20/26-6-3-10625 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ 2008 წლის 19 მაისს, 22¹⁰ საათზე, ი. ც-ძემ ქ. თბილისში, დ. აღმაშენებლის ხეივნის მე-13 კილომეტრზე დაარღვია მოძრაობის უსაფრთხოების წესები, რის გამოც ვერ დაიმორჩილა საჭე, შეეჯახა გზის სავალი ნაწილის დამცავ ბორდიურს და ამოტრიალდა. აღნიშნულის შედეგად მისი მართვის ქვეშ მყოფი ავტომანქანა დაზიანდა. შემთხვევის ადგილზე გამოცხადებული პატრულ-ინსპექტორის მიერ შედგა ¹ბა 581406 საჯარიმო ქვითარი და ი. ც-ძე ჩადენილი სამართალდარღვევისათვის დაჯარიმდა 200 ლარით. ი. ც-ძემ მიმართა 2008 წლის 23 მაისის განცხადებით თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს მონიტორინგის განყოფილებას და მოითხოვა მის მიმართ შედგენილი საჯარიმო ქვითრის გაუქმება ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, სადაც დადგენილი იყო, რომ მას არ შეეძლო თავიდან აეცილებინა მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევა. სამმართველოს უფროსის 2008 წლის 11 ივნისის ¹20/26-6-3-10625 გადაწყვეტილებით ისე, რომ შპს «...», როგორც დაინტერესებულ მხარეს მონაწილეობა არ მიუღია საკითხის განხილვაში, დაუსაბუთებლად გააუქმა ი. ც-ძის მიმართ შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი ¹ბა 581406. აღნიშნული შემდეგ, ავტოსაგზაო შემთვევის შედეგად დაზიანებული ავტომანქანის მესაკუთრემ _ ზ. ზ-იამ შპს «...» მიმართ აღძრა სარჩელი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიყენებული მატერიალური ზიანის _ 12 000 ლარის დაკისრების თაობაზე, იმ მოსაზრებით, რომ თითქოს ავტოსაგზაო შემთხვევა გამოწვეული იყო გზის მონაკვეთში დაყრილი ღორღის გროვისა და ამ მონაკვეთში საგზაო გამაფრთხილებელი ნიშნების არარსებობის გამო.

მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს სამმართველოს უფროსის 2008 წლის 11 ივნისის ¹20/26-6-3-10625 გადაწყვეტილება გამოცემულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესების დარღვევით, კერძოდ, შპს «...», როგორც დაინტერესებული მხარე მიწვეული უნდა ყოფილიყო ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად, ვინაიდან მის მიერ მიცემული განმარტებებით საქმეზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ დარღვეულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე, 98-ე, 99-ე, 194-ე მუხლები, რაც ქმნის ამავე კოდექსის 60¹-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობის საფუძველს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით არასათანადო მოპასუხე _ ქ. თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველო შეიცვალა სათანადო მოპასუხით _ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა მოპასუხის _ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის წარმომადგენლის შუამდგომლობა და საქმეში მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ჩაბმულ იქნა ი. ც-ძე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 19 დეკემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის წარმომადგენლის მოთხოვნა და საქმე წარიმართა მოსარჩელე შპს «...» დირექტორის _ თ. წ-ლის სარჩელის გამო მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტისა და მესამე პირის _ ი. ც-ძის მიმართ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის _ შპს «...» დირექტორის _ თ. წ-ლის სასარჩელო განცხადება მოპასუხის _ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის, მესამე პირის _ ი. ც-ძის მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას დარღვეული არ იყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოკვლეული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და გადაწყვეტილება მიღებული იყო ამ გარემოებებისა და წარდგენილი მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «...» წარმომადგენელმა _ თ. წ-ელმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე მიღებული ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილებით შპს «...» სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; შპს «...» სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს 2008 წლის 11 ივნისის ¹20/26-6-3-10625 გადაწყვეტილება და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

სააპელაციო პალატამ საქმის მასალების მიხედვით უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ საავტომობილო გზაზე, სადაც მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა, სარემონტო სამუშაოებს აწარმოებდა შპს «...». ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის გადაწყვეტისას დადგენილად მიიჩნია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა გამოიწვია ი. ც-ძის მართვის ქვეშ მყოფი ავტომობილის სამოძრაო ზოლში დაყრილმა ხრეშის გროვამ, რის შესახებაც არ არსებობდა გამაფრთხილებელი საგზაო ნიშანი. ასევე დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მძღოლი ვერ შეძლებდა ავტოსაგზაო შემთხვევის თავიდან აცილებას. საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2008 წლის 11 ივნისის გადაწყვეტილებით ი. ც-ძე გათავისუფლდა მასზე დაკისრებული ადმინისტრაციული სახდელისაგან. გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციული ორგანო დაეყრდნო მხოლოდ ი. ც-ძის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებს, შპს «...» არ მიუღია მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში, შესაბამისად, არ მისცემია შესაძლებლობა, წარედგინა საკუთარი მტკიცებულებები და არგუმენტები.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შპს «...», როგორც კონკრეტული გზის მონაკვეთზე სარემონტო სამუშაოთა მწარმოებელი ორგანიზაცია, რომლის ინტერესებსაც შეეხო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, წარმოადგენს კონკრეტული სამართალურთიერთობის მონაწილეს _ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის ,,ე» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ დაინტერესებულ მხარეს.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი დაფუძნებული იყო ისეთ გარემოებებზე, რომელიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს, რის გამოც მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დარღვეული იყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.5 და 96-ე მუხლის მოთხოვნები.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტმა, რომელმაც მოითხოვა სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის თანახმად, შპს «...» არ წარმოადგენდა დაინტერესებულ მხარეს მოქალაქე ი. ც-ძის განცხადების საფუძველზე ჩატარებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში. ვინაიდან ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო ადმინსტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით კონკრეტული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტის დასადგენად. ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვა ეხებოდა კონკრეტულ საკითხს, კერძოდ, ი. ც-ძემ ჩაიდინა თუ არა საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა. საქმის განხილვისას საჩივრის ავტორმა წარადგინა ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ავტოტექნიკური და ავტოსასაქონლო ექსპერტის დასკვნა, რომლის სამართლებრივი შეფასებით დგინდება, რომ ი. ც-ძეს კონკრეტული სამართალდარღვევა არ ჩაუდენია. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას უფლებამოსილმა თანამდებობის პირმა შეისწავლა ყველა ის მასალა, რაც დაადასტურებდა ან უარყოფდა ი. ც-ძის მიერ კონკრეტული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს, რისთვისაც შპს «...» არ წარმოადგენდა არც კანონის შესაბამისად გათვალისწინებულ მხარეს და არც რაიმე არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას დაადასტურებდა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივაცია გამომდინარეობს კონკრეტული სამართლის ნორმის არასწორი განმარტებით, რითაც შპს «...» მიჩნეულ იქნა დაინტერესებულ მხარედ და რამაც გამოიწვია მისთვის ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მიღების უფლების მინიჭება. ერთი მხრივ კასატორი თვლის, რომ თუკი პირი მოხსენიებულია ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში ე.ი. აქტი გამოცემულია მის მიმართ და შესაბამისად, დაინტერესებული მხარეა. მეორე მხრივ, დაინტერესებულ მხარედ ჩაითვლება პირი, რომლის მხოლოდ რეალურ კანონიერ ინტერესს ეხება აქტი და არა მის მორალურ ან თეორიულ ინტერესს. დაინტერესებულ მხარედ მიჩნევისათვის ასევე აუცილებელია, რომ ადმინისტრაციული აქტით გამოწვეული გავლენა იყოს პირდაპირი და უშუალო, ანუ უშუალო გავლენას უნდა ახდენდეს პირის ინტერესებზე.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის მითითება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტის გამოცემისას ადმინისტაციული ორგანოს მხრიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლისა და 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის დარღვევის თაობაზე უსაფუძვლოა, ვინაიდან გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში იურიდიულად არ არის დასაბუთებული თუ რა გარემოებები, ფაქტები, მტკიცებულებები ან არგუმენტები არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ი. ც-ძის ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას და რატომ იყო შპს «...» დაინტერესებული მხარე ადმინისტრაციულ წარმოებაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული. ამავე პალატის 2009 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და დადგინდა საქმის განხილვა ზეპირი მოსმენით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილად არის მიჩნეული, რომ 2008 წლის 19 მაისს, დაახლოებით 22⁰⁰ საათზე ი. ც-ძე მეგობრის კუთვნილი «ფორდის» მარკის ავტომანქანით, სახელმწიფო ნომრით _ ..., მოძრაობდა თბილისში, დ. აღმაშენებლის ხეივნის მე-13 კილომეტრზე ქ. თბილისის მიმართულებით, დახლოებით 70-80 კმ.სთ. სიჩქარით, გზის სავალი ნაწილის პირველ რიგში და როცა შენიშნა 3-5 მეტრის დაშორებით გზის სავალ ნაწილზე დაყრილი ღორღი, ვერ მოახერხა გვერდის ავლა, რის გამოც მისი მართვის ქვეშ მყოფი ავტომანქანა ამოტრიალდა. ავტოსაგზაო შემთხვევის ადგილზე გამოცხადებული პატრულ-ინსპექტორების მიერ შედგა საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის დათვალიერების ოქმი და ¹ბა 581406 ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმი (საჯარიმო ქვითარი), ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისათვის. ი. ც-ძის 2008 წლის 22 მაისს წარდგენილი განცხადების, ექსპერტიზის დასკვნისა და ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად, ქ. თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსის 2008 წლის 11 ივნისის ¹20/26-6-3-10626 გადაწყვეტილებით მიჩნეულ იქნა, რომ ი. ც-ძის მხრიდან შეუძლებელი იყო ავტოსაგზაო შემთხვევის თავიდან აცილება, ვინაიდან აღნიშნული გამოწვეული იყო მის სამოძრაო ზოლში დაყრილი ღორღის გროვისა და გამაფრთხილებელი ნიშნის არარასებობით.

მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის ადგილას საგზაო-სარემონტო სამუშაოებს ასრულებდა შპს «...». მოსარჩელე _ «...» მიიჩნევს, რომ სადავო გადაწყვეტილება დაეფუძნა მხოლოდ ი. ც-ძისა და საჯარიმო ქვითრის შემდგენი პატრულ-ინსპექტორის ახსნა-განმარტებებს, ასევე ი. ც-ძის განმარტებების საფუძველზე მიღებული ექსპერტიზის დასკვნას. იგი როგორც დაინტერესებული პირი ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობით შეძლებდა იმის დადასტურებას, რომ ი. ც-ძის მხრიდან მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევა გახდა ავტოსაგზაო შემთხვევის მიზეზი.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ არის საკმარისად დასაბუთებული, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ემყარება იმ მოსაზრებას, რომ შპს «...», როგორც კონკრეტული გზის მონაკვეთზე სარემონტო სამუშაოების მწარმოებელი ორგანიზაცია, რომლის ინტერესებსაც შეეხო ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება, წარმოადგენს კონკრეტული სამართალურთიერთობის მონაწილეს _ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ დაინტერსებულ მხარეს. გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს დასაბუთებას, თუ რატომ იქნა შპს «...» მიჩნეული სამართალურთიერთობის მონაწილე დაინტერესებულ მხარედ.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი დაინტერესებულ მხარედ მიიჩნევს პირს (ადმინისტრაციულ ორგანოს), რომელთან დაკავშირებითაც გამოცემულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, აგრეთვე რომლის კანონიერ ინტერესზე პირდაპირ და უშუალო გავლენას ახდენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება. ამავე კოდექსით დადგენილია ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება, ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩააბას მხარე, თუ ეს გათვალისწინებულია კანონით ან თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შეიძლება გაუარესდეს პირის სამართლებრივი მდგომარეობა. საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ ი. ც-ძის განცხადება საფუძვლად დაედო ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებას, რათა დადგენილიყო მის მიმართ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული ქმედებისათვის შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის კანონიერება. აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს პასუხისმგებლობის სახით ჯარიმის შეფარდებას სამართალდამრღვევად მიჩნეული პირისათვის, რომლის მიერ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევას შედეგად მოჰყვა სატრანსპორტო საშუალების, ტვირთის, გზის, საგზაო თუ სხვა ნაგებობის, აგრეთვე სხვა ქონების ან ადამიანის სხეულის მსუბუქი დაზიანება. ამავე კოდექსის 264-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების განხილვისას ორგანო (თანამდებობის პირი) ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების განხილვისას მოვალეა დაადგინოს: ჩადენილი იყო თუ არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, ბრალეულია თუ არა პირი მის ჩადენაში, ექვემდებარება თუ არა იგი ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას და სხვა გარემოებები. ხოლო ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას ორგანო (თანამდებობის პირი) ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული დადგენილების, აგრეთვე ამ კოდექსის 234^1-ე მუხლით დადგენილი წესით ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის ადგილზე განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილების გამო საჩივრისა და პროტესტის განხილვისას შეამოწმებს მიღებული დადგენილების კანონიერებასა და დასაბუთებულობას. გარდა უშუალოდ დამრღვევი პირისა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის საქმის წარმოებაში მონაწილე პირებს წარმოადგენენ დაზარალებული, კანონიერი წარმომადგენლები, მოწმე, ადვოკატი, თარჯიმანი, ექსპერტი. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს კანონისმიერი ვალდებულების არსებობისათვის, რათა ესა თუ ის პირი ჩააბას სამართალდარღვევის ოქმის კანონიერების შემოწმების მიზნით აღძრულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში, საქმეზე მიღებული შემაჯამებელი აქტი გამოცემული უნდა იყოს უშუალოდ მის მიმართ ან მას უნდა გააჩნდეს აღნიშნული კოდექსით გათვალისწინებული სხვა პირის სტატუსი. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს კანონისმიერი ვალდებულების არსებობისათვის, ამ სახის სამართალდარღვევის საქმის განხილვისას ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩააბას პირი, რომელიც გზის სარემონტო სამუშაოებს ასრულებდა შემთხვევის ადგილას, იგი უშუალოდ უნდა წარმოადგენდეს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის არსებობის დადგენისათვის კანონით გათვალისწინებულ სავალდებულო მოწვევის პირს და მას უნდა გააჩნდეს ამავე კოდექსით გათვალისწინებული რომელიმე პირის სტატუსი.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს გააჩნია ვალდებულება ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩააბას პირი თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შეიძლება გაუარესდეს მისი სამართლებრივი მდგომარეობა, თუ პირის კანონიერ ინტერესზე პირდაპირ და უშუალოდ გავლენას მოახდენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ აღნიშნულის დასადასტურებლად საჭიროა, დადგინდეს, გზის სარემონტო სამუშაოების მწარმოებელი ორგანიზაციის რა ინტერესს შეეხო სადავო აქტი. ამისათვის სახეზე უნდა იყოს დარღვეული უფლება ან შელახული ინტერესის შინაარსი, ან უნდა არსებობდეს ვარაუდი იმისა, რომ სამომავლოდ, სადავო აქტის ბათილად ცნობით მოხდება აწ უკვე დარღვეული უფლების ან ინტერესის რეაბილიტაცია, კომპენსირება, ან/და ობიექტურად არსებული, მატერიალური სამართლის კონკრეტული აქტით გათვალისწინებული რაიმე უფლების ან ინტერესის დაცვა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით შპს «...» მიჩნეულ იქნა რა სამართალურთიერთობის მონაწილედ, სააპელაციო პალატას არ დაუსაბუთებია, წარმოადგენს თუ არა იგი ამ სახის მოწვევის დაინტერესებულ მხარეს და რა გარემოებების გამოკვლევა გახდებოდა შესაძლებელი ადმინისტრაციულ წარმოებაში მისი მონაწილეობით სამართალდარღვევის ფაქტის არსებობის დასადგენად. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ შპს «...» ადმინისტრაციულ წარმოებაში დაინტერესებულ პირად მიწვევის სავალდებულოობასთან მიმართებით არ არის დასაბუთებული სათანადოდ.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებით დგინდება ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან სწორად იქნა თუ არა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მიეცა თუ არა მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება. კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა რა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებით სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას, არ დაუსაბუთებია, თუ რატომ იყო აუცილებელი მითითებული ნორმის გამოყენება და რატომ იყო სააპელაციო სასამართლოსთვის შეუძლებელი, თვითონ გამოეკვლია საქმის გარემოებები და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტით, საქმეზე დასაბუთებული გადაწყვეტილება მიეღო.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ შეიცავს დასაბუთებას, თუ რა გარემოებები ან/და ფაქტები არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადმინისტრაციული წარმოების დროს, რომელთა დადგენის შემდეგ საქმეზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. შპს «...» ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილე დაინტერესებულ მხარედ მიჩნევის პირობებში, წარადგენდა თუ არა იგი სათანადო მტკიცებულებებს ი. ც-ძის მხრიდან ავტოსაგზაო შემთხვევის თავიდან აცილების შესაძლებლობის დასადასტურებლად. გააჩნდა თუ არა მას, როგორც გზის შეკეთების სამუშაოების მწარმოებელ პირს შესაძლებლობა ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მოპოვებული მტკიცებულებების გასაბათილებლად მიეთითებინა, თუ რა ღონისძიებები იქნა გატარებული მის მიერ სამუშაოს მიმდინარეობის ადგილზე მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ შეიცავს დასაბუთებას იმის თაობაზე, შპს «...» ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩაბმის სავალდებულო ხასიათს განაპირობებდა თუ არა მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით მხარეთა შორის სამოქალაქო დავის წარმოება, რაც წარმოადგენდა მოსარჩელის ძირითად არგუმენტს ადმინისტრაციულ დავაზე. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ ასევე უნდა იმსჯელოს მოსარჩელის ამ არგუმენტის მართებულობაზე და შეაფასოს, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განსახილველი საკითხი (ავტოსაგზაო შემთხვევის მონაწილე პირის ბრალეულობა) ახდენს თუ არა გავლენას შპს «...» სამოქალაქო პასუხისმგებლობაზე. თუ სააპელაციო სასამართლო მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას საჭიროდ მიიჩნევს სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალებას, მან უნდა დაასაბუთოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საპროცესო ნორმის გამოყენების აუცილებლობა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრულყოფილი გამოკვლევა-შეფასების შედეგად, თვითონ გადაწყვიტოს სადავო საკითხი და საქმეზე მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლი განსახილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.