ბს-1558-1513(კს-08) 9 მარტი, 2009 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
პაატა სილაგაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) _ ა. ბ.-ი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები): 1. მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობა; 2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მარნეულის სარეგისტრაციო სამსახური
მესამე პირი (მოსარჩელე) _ ფ. ზ.-ი
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება
დავის საგანი _ საქმის წარმოების განახლება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2003 წლის 1 ივლისს ა. ბ.-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა მარნეულის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხეების _ მარნეულის რაიონის გამგეობისა და მიწის მართვის სამსახურის მიმართ, ხოლო მესამე პირად მიუთითა ფ. ზ.-ზე. მოსარჩელემ მოითხოვა: მარნეულის რაიონის გამგეობის 2002 წლის 31 დეკემბრის ¹15/1 დადგენილების ბათილად ცნობა; ყველა სარეგისტრაციო დოკუმენტის გაუქმება და მისი, როგორც მესაკუთრის, უფლების აღდგენა სადავო 80 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე.
2003 წლის 18 ივლისს ფ. ზ.-მა სასარჩელო განცხადებით, ხოლო მოგვიანებით, ასევე დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა მარნეულის რაიონულ სასამართლოს. მოსარჩელემ მოითხოვა: კონკრეტული დოკუმენტების, მათ შორის, მარნეულის რაიონის გამგეობის 1999 წლის 22 ნოემბრის ¹11/25 დადგენილების, ასევე მათგან გამომდინარე შედეგების, სიყალბის დადგენა და მათი საგამოძიებო ორგანოებისათვის გადაცემა; ა. ბ.-თვის 300 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მიყიდვის თაობაზე მარნეულის საკადასტრო რეესტრის 1999 წლის 27 დეკემბრის ¹133/99 ჩანაწერის გაუქმება; მის მიერ კანონის სრული დაცვით შეძენილი 80 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მისთვის გადაცემა; მის მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯების 500 ლარის ოდენობით მის სასარგებლოდ ა. ბ.-თვის დაკისრება.
მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 20 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ა. ბ.-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ა. ბ.-ს საკუთრებაში გადაეცა ქ. მარნეულში, ... ქუჩაზე, ...-ს მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე 300 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელიც მას საკუთრებაში გადაცემული ჰქონდა 1999 წლის 27 დეკემბერს; ა. ბ.-ს უარი ეთქვა მარნეულის რაიონის გამგეობის 2002 წლის 31 დეკემბრის დადგენილების გაუქმებაზე; ფ. ზ.-ს საკუთრებაში გადაეცა 80 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ქ. მარნეულში, ... ქუჩაზე, ...-ს მიმდებარე ტერიტორიაზე, ა. ბ.-ის 300 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გვერდით, ქ. მარნეულის მხარეს; ფ. ზ.-ს მარნეულის რაიონის გამგეობის 1999 წლის 22 ნოემბრის ¹11/25 დადგენილების ყალბად ცნობისა და მისგან გამომდინარე ყველა შედეგის გაუქმების შესახებ დამოუკიდებელ სარჩელზე უარი ეთქვა.
მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 20 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. ბ.-მა, მარნეულის რაიონის გამგეობამ და მარნეულის რაიონის მიწის მართვის სამმართველომ. ა. ბ.-მა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სასარჩელო განცხადება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. მარნეულის რაიონის მიწის მართვის სამმართველომ და მარნეულის რაიონის გამგეობამ მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ა. ბ.-თვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 18 იანვრის განჩინებით ა. ბ.-ის, მარნეულის რაიონის გამგეობისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მარნეულის სარეგისტრაციო სამსახურის (მარნეულის მიწის მართვის სამმართველოს) სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 20 აგვისტოს გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.
მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. ბ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; ფ. ზ.-ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ა. ბ.-ის სახელზე 300 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებით რეგისტრაციის თაობაზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მარნეულის სარეგისტრაციო სამსახურის 1999 წლის 27 დეკემბრის ¹133/99 ჩანაწერი და ფ. ზ.-ს გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა 80 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.
მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ბ.-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ფ. ზ.-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ხანდაზმულობის მოტივით უარის თქმა, ასევე 2003 წლის 20 დეკემბრის აუქციონის შედეგების, მარნეულის რაიონის გამგეობის 2002 წლის 31 დეკემბრის ¹15/1 დადგენილების, მისგან გამომდინარე შედეგებით, ბათილად ცნობა და 2003 წლის 10 იანვარს ფ. ზ.-ზე გაცემული ¹... საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობის გაუქმება.
2007 წლის 21 ნოემბერს ა. ბ.-მა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და მიუთითა, რომ მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობა გაერკვა სადავო საკითხში და წერილობით განუმარტა მას, რომ მის მიმართ იმავე გამგეობას არანაირი პრეტენზია არ გააჩნდა, ისევე, როგორც მას ხსენებული გამგეობის მიმართ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა ა. ბ.-მა უარი თქვა სააპელაციო საჩივარზე და მოითხოვა მისი განუხილველად დატოვება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის სხდომაზე ა. ბ.-მა დაადასტურა, რომ მან განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა საქმის წარმოების შეწყვეტა, ვინაიდან მოწინააღმდეგე მხარესთან _ მარნეულის სარეგისტრაციო სამსახურთან მას სადავო არაფერი ჰქონდა, რის გამოც მან უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით ა. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 378-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვები იყო სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე. ამ კოდექსის 372-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოში საქმე განიხილებოდა იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილი იყო პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის, ხოლო 272-ე მუხლის ,,გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმისას, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო საჩივარზე უარი წარმოადგენდა, სასამართლო წყვეტდა საქმის წარმოებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა ა. ბ.-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სააპელაციო საჩივრის განხილვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 მარტის განჩინებით ა. ბ.-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინება.
საკასაციო სასამართლომ კერძო საჩივრის ავტორის ყურადღება მიაქცია საპროცესო სამართალწარმოების პრინციპებზე და განმარტა, რომ, როგორც სამოქალაქო, ისე ადმინისტრაციული სამართალწარმოება ეფუძნებოდა მხარეთა დისპოზიციურობის პრინციპს, რაც ნიშნავდა იმას, რომ მხარეები თავისუფლად განკარგავდნენ თავიანთ მატერიალურ და საპროცესო უფლებებს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მიხედვით, მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმა მატერიალურ-სამართლებრივი უფლების განკარგვის აქტი იყო და ამდენად, რა მოტივითაც არ უნდა ყოფილიყო განპირობებული მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმა, აღნიშნულს ყოველთვის უკავშირდებოდა სასამართლოს მხრიდან საქმის წარმოების შეწყვეტა. საქმეში (ს.ფ. 127) წარმოდგენილი იყო ა. ბ.-ის განცხადება, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ მან უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე. აღნიშნული მოთხოვნა მისი მხრიდან დადასტურებული იყო ასევე სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე. კერძო საჩივრის ავტორი სადავოდ არ ხდიდა იმ გარემოებას, რომ განცხადება დაწერილი იყო მის მიერ. რაც შეეხებოდა კერძო საჩივრის ავტორის მითითებას იმის თაობაზე, რომ იგი აჩქარდა და ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია ფ. ზ.-ის მოთხოვნაზე, აღნიშნული ვერ იქნებოდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინების გაუქმების საფუძველი.
ამასთან, საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მან შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების საპროცესო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის საკითხი, რის შედეგადაც მიიჩნია, რომ განჩინების მიღებისას სააპელაციო სასამართლოს საპროცესო ნორმები არ დაურღვევია. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლის შესაბამისად, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებდა იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილი იყო პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის, ამ თავში მოცემული ცვლილებებითა და დამატებებით, ხოლო ამავე კოდექსის 378-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვები იყო სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე. სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში, მხარეს ერთმეოდა უფლება, კვლავ გაესაჩივრებინა სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით. ამდენად, მითითებული მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმას კანონმდებელი უკავშირებდა გარკვეულ შედეგს _ აპელანტს ერთმეოდა უფლება, კვლავ გაესაჩივრებინა გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით. ამასთან, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «გ" ქვეპუნქტის ანალოგიით, წყვეტდა სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოებას, რაც მოცემულ შემთხვევაში, სრულად იყო დაცული. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განცხადებაში წარმოდგენილი არ იყო სამართლებრივი საფუძველი, რაც შეიძლებოდა ყოფილიყო საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე განჩინების გაუქმების მოტივი.
2008 წლის 14 აგვისტოს ა. ბ.-მა განჩინების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.
განმცხადებლის განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით შეწყდა მის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოება იმ მოტივით, რომ, თითქოს იგი აღარ ასაჩივრებდა მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებას, რაც იყო უსაფუძვლო და უკანონო, რადგან მას ასეთი განცხადებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოსთვის არასოდეს მიუმართავს და მისთვის იმჟამად გახდა ცნობილი, რომ საქმეში არსებობდა მისი სახელით დაწერილი განცხადებები საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე. აღნიშნული განცხადებები შედგენილი იყო არა ა. ბ.-ის, არამედ მისი ყოფილი წარმომადგენლის _ ნ. ს.-ის მიერ, რომელმაც შეადგინა ხსენებული განცხადებები და მისი სახელით, მის მაგივრად აწერდა მათზე ხელს, მაშინ, როდესაც ა. ბ.-ს ნ. ს.-ზე მინდობილობა გაცემული ჰქონდა 6 თვის ვადით, 2007 წლის 27 ნოემბრამდე. აქედან გამომდინარე, ნ. ს.-ს კანონით აღარ ჰქონდა უფლებამოსილება, ა. ბ.-ის სახელით ემოქმედა და მიეღო რაიმე გადაწყვეტილება. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია კანონი, კერძოდ, არ შეამოწმა, თუ რამდენად იყო ა. ბ.-ის ყოფილი რწმუნებული ნ. ს. უფლებამოსილი, მისი სახელით ემოქმედა.
განმცხადებლის მტკიცებით, ზემოხსენებული განჩინება მან საკასაციო წესით გაასაჩივრა, ხოლო საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არ მიაქცია ყურადღება ზემოთ მითითებულ გარემოებას და უცვლელად დატოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინება. ა. ბ.-მა არ იცოდა ქართული ენა და მისთვის საქმის მთლიანად გადათარგმნის შემდეგ გახდა ცნობილი, თუ რა მოტივით არ იქნა განხილული მისი სააპელაციო საჩივარი და დაადგინა, რომ ნ. ს.-ს მისი სახელით, შესაბამისი გამგეობის წერილების საფუძველზე, ჰქონდა დაწერილი განცხადებები ა. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ. ამდენად, ხსენებული განცხადებები შედგენილი იყო არასათანადო პირის მიერ და ამ განცხადებების ტექსტი და მათზე ხელმოწერები არ იყო ა. ბ.-ისა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განმცხადებელმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით ა. ბ.-ის განცხადება დატოვებულ იქნა განუხილველად.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვები იყო მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობდა გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ განმცხადებელი გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძვლად მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში არსებული საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ განცხადება შედგენილი იყო არა მისი, არამედ მისი მარწმუნებლის მიერ და მასზე ხელიც მის ნაცვლად მოწერილი ჰქონდა მის მარწმუნებელს _ ნ. ს.-ს, რომელსაც ამ დროისათვის უკვე გასული ჰქონდა წარმომადგენლობის უფლებამოსილების ვადა.
სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული არ გაიზიარა, ვინაიდან დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ბ. თავად დაესწრო თბილისის სააპელაციო სასამართლოში გამართულ 2007 წლის 26 ნოემბრის სასამართლო სხდომას და ამავე სხდომაზე პირადად დააფიქსირა შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ (ს.ფ. 132). ხსენებულ სხდომას ესწრებოდა თარჯიმანი. ასევე დადგენილი იყო, რომ აღნიშნულ სასამართლო სხდომის ოქმზე აპელანტის მიერ შენიშვნები არ ყოფილა შეტანილი.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, განცხადებაში მითითებული გარემოება არ წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე და 423-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 429-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, თუ არ არსებობდა განცხადების დასაშვებობის ესა თუ ის პირობა, სასამართლოს თავისი განჩინებით განცხადება განუხილველად უნდა დაეტოვებინა, რაც შეიძლებოდა გასაჩივრებულიყო კერძო საჩივრით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა ა. ბ.-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი განცხადების დაშვებისა და ზეპირი მოსმენით, მხარეთა მონაწილეობით განხილვის სააპელაციო სასამართლოსთვის დავალება.
კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება უსაფუძვლო და უკანონოა. ა. ბ.-ის ყოფილმა წარმომადგენელმა ნ. ს.-მა შეცდომაში შეიყვანა ა. ბ., რადგან განუმარტა, რომ, ვინაიდან შესაბამის გამგეობას არავითარი პრეტენზია არ ჰქონდა მის მიმართ და თანახმა იყო, სადავო მიწის ნაკვეთი მისთვის გადაეცა, ამიტომ აზრი აღარ ჰქონდა სასამართლოში საქმის განხილვას, ურჩია საქმის წარმოების შეწყვეტა და ამის შესახებ არაერთხელ მიმართა სასამართლოს განცხადებით. ა. ბ.-მაც დაუჯერა ნ. ს.-ს და ამიტომ სასამართლო სხდომაზე იგი დაეთანხმა საქმის წარმოების შეწყვეტას. სასამართლომ ა. ბ.-ს არ განუმარტა, რომ მის მიერ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა ნიშნავდა მარნეულის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებას და შესაბამის გამგეობას არ ექნებოდა არავითარი უფლება, ხსენებული გადაწყვეტილების გვერდის ავლით გადაეცა ა. ბ.-თვის სადავო მიწის ნაკვეთი. სააპელაციო სასამართლომ არ გაარკვია, ჰქონდა თუ არა ა. ბ.-ს რაიმე პრეტენზია შესაბამისი გამგეობის მიმართ, ვინაიდან იმავე გამგეობას ა. ბ.-ის მიმართ აღარ ჰქონდა რაიმე პრეტენზია, რაც ჩანდა მის მიერ სასამართლოში წარმოდგენილი დოკუმენტებიდან. ა. ბ.-მაც განაცხადა, რომ მას შესაბამისი გამგეობის მიმართ არ ჰქონდა არავითარი პრეტენზია. ასე გადაუთარგმნა მას თარჯიმანმა ქართულიდან რუსულ ენაზე. თარჯიმანი ა. ბ.-ს უთარგმნიდა რუსულად და არა აზერბაიჯანულად, ა. ბ.-მა კი რუსული ენა კარგად არ იცოდა, რითაც დაირღვა მისი უფლებები.
ამდენად, კერძო საჩივრის ავტორის მტკიცებით, მისმა ყოფილმა წარმომადგენელმა და სასამართლომ იგი შეცდომაში შეიყვანეს და შეაწყვეტინეს საქმის წარმოება, რასაც წარმომადგენელიც ადასტურებს თავისი განცხადებით. ა. ბ. არ მოითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებას, რადგან იგი მის წინააღმდეგ იყო გამოტანილი და მას სადავო მიწის ნაკვეთის დაბრუნება უნდოდა. ა. ბ.-ს მისმა ყოფილმა წარმომადგენელმა განუცხადა, რომ გამგეობა უბრუნებდა ა. ბ.-ს მიწის ნაკვეთს და საჭირო არ იყო საჩივარი.
კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, მართალია, საქმის განხილვაში მონაწილეობდა თარჯიმანი, მაგრამ იგი უთარგმნიდა მას რუსულ ენაზე, რომელიც ა. ბ.-მა კარგად არ იცის და არა მისთვის გასაგებ აზერბაიჯანულ ენაზე. ა. ბ.-მა მაშინვე გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს განჩინება. მიუხედავად ა. ბ.-ის განცხადებისა, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის თანახმად, სასამართლოს მაინც უნდა განეხილა მისი საჩივარი, ვინაიდან მარნეულის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონის დარღვევით იყო გამოტანილი. აღნიშნულს სააპელაციო საჩივარში ადასტურებდა ა. ბ., რომელიც შეცდომაში შეიყვანეს და მიიღეს ხსენებული განჩინება, რითაც დაირღვა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა. ა. ბ.-ის მიერ სასამართლოში წარდგენილ იქნა ნ. ს.-ის განცხადება, რომლითაც იგი აღიარებს ა. ბ.-ის შეცდომაში შეყვანას, ასევე _ მინდობილობის ასლი, რომლითაც დასტურდება, რომ ნ. ს.-ს უფლება არ ჰქონდა, ა. ბ.-ის სახელით ემოქმედა, რაც წარმოადგენს ახლად აღმოჩენილ გარემოებას და იგი აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე, 422-ე და 423-ე მუხლების მოთხოვნებს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს შეეძლო, დაეკმაყოფილებინა ა. ბ.-ის მოთხოვნა და მისი განცხადება, დაშვების შემდეგ, ხსენებული კოდექსის 430-ე მუხლის საფუძველზე, განეხილა ზეპირი მოსმენით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 12 იანვრის განჩინებით ა. ბ.-ის კერძო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა კერძო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ ა. ბ.-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის მიხედვით, კერძო საჩივრების განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამავე კოდექსის 429-ე მუხლის მიხედვით, სასამართლომ თავისი ინიაციტივით უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. თუ არ არსებობს განცხადების დაშვების ესა თუ ის პირობა, სასამართლომ თავისი განჩინებით განცხადება განუხილველად უნდა დატოვოს, რაც შეიძლება გასაჩივრდეს კერძო საჩივრით.
საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ა. ბ. თავად დაესწრო თბილისის სააპელაციო სასამართლოში გამართულ 2007 წლის 26 ნოემბრის სასამართლო სხდომას და ამავე სხდომაზე პირადად დააფიქსირა შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ (ტ. 2, ს.ფ. 132), ხოლო ხსენებულ სხდომას ესწრებოდა თარჯიმანიც და ასევე დადგენილი იყო, რომ აღნიშნულ სასამართლო სხდომის ოქმზე აპელანტის მიერ შენიშვნები არ ყოფილა შეტანილი, რის გამოც განსახილველ შემთხვევაში, განცხადებაში მითითებული გარემოება არ წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე და 423-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს.
საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სახეზეა ა. ბ.-ის მხრიდან მის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ ნების გამოვლენა, რაც გამოიხატა 2007 წლის 21 ნოემბერს მის მიერ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატისათვის ამ მოთხოვნის შესახებ განცხადებით მიმართვასა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის სხდომაზე ხსენებული მოთხოვნის დადასტურებაში, კერძოდ, რომ მან განცხადებით მიმართა სასამართლოს, უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე და მოითხოვა საქმის წარმოების შეწყვეტა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის სხდომას ესწრებოდა თარჯიმანი მ. კ.-ე (ტ. 2, ს.ფ. 131), ამასთან, სასამართლომ განუმარტა მხარეს თარჯიმნის მიმართ აცილების უფლება, ხოლო მ. კ.-ის მიმართ ა. ბ.-ს აცილება არ განუცხადებია და არ მოუთხოვია მისთვის აზერბაიჯანული ენის მცოდნე თარჯიმნის გამოძახება. შესაბამისად, ხაზგასასმელია ის გარემოება, რომ, ვინაიდან ა. ბ.-მა პირადად, პირდაპირ მოითხოვა მის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტა, უსაფუძვლოა კერძო საჩივრის ავტორის აპელირება იმაზე, რომ ა. ბ.-ის ყოფილმა წარმომადგენელმა ნ. ს.-მა შეცდომაში შეიყვანა ა. ბ., ხოლო თარჯიმანი ა. ბ.-ს უთარგმნიდა რუსულად და არა აზერბაიჯანულად, ა. ბ.-მა კი რუსული ენა კარგად არ იცოდა, რითაც დაირღვა მისი უფლებები.
საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მისი ყოფილი წარმომადგენელი _ ნ. ს.-ც ადასტურებს თავისი განცხადებით, რომ მან და სასამართლომ იგი შეცდომაში შეიყვანეს და შეაწყვეტინეს საქმის წარმოება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ა. ბ.-ა თავის 2008 წლის 14 აგვისტოს განცხადებას დაურთო ნ. ს.-ის განცხადება, რომლითაც ნ. ს. არ ადასტურებს ა. ბ.-ის შეცდომაში შეყვანას და უფრო მეტიც, იგი მიუთითებს, რომ მას არ გააჩნდა უფლებამოსილება, ემოქმედა ა. ბ.-ის სახელით.
კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ მან მაშინვე გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინება. ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ა. ბ.-ის მიერ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინებაზე წარდგენილი კერძო საჩივარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 მარტის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა.
საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 მარტის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დამტკიცებულია ის გარემოებები, რომ საქმეში (ს.ფ. 127) წარმოდგენილია ა. ბ.-ის განცხადება, რომლითაც დასტურდება, რომ მან უარი განაცხადა სააპელაციო საჩივარზე, ხოლო აღნიშნული მოთხოვნა მისი მხრიდან დადასტურებული იყო ასევე სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე, კერძო საჩივრის ავტორი კი სადავოდ არ ხდიდა იმ გარემოებას, რომ განცხადება დაწერილი იყო მის მიერ. ამასთან, საკასაციო სასამართლომ იმავე განჩინებაში მიუთითა, რომ მან შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების საპროცესო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის საკითხი, რის შედეგადაც მიიჩნია, რომ განჩინების მიღებისას სააპელაციო სასამართლოს საპროცესო ნორმები არ დაურღვევია, ხოლო სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «გ" ქვეპუნქტის ანალოგიით, წყვეტდა სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოებას, რაც მოცემულ შემთხვევაში, სრულად იყო დაცული და ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განცხადებაში წარმოდგენილი არ იყო სამართლებრივი საფუძველი, რაც შეიძლებოდა ყოფილიყო საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე განჩინების გაუქმების მოტივი. ამდენად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 26 მარტის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით პირდაპირ არის დამტკიცებული ა. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტისა და შესაბამისად, იმჟამად კერძო საჩივრით გასაჩივრებული იმავე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინების კანონიერება, რის გამოც ა. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეწყვეტის კანონიერება, სამართლებრივად, დავას ვეღარ დაექვემდებარება, რადგან ა. ბ.-ს არ მიუთითებია რაიმე ისეთ ახალ გარემოებაზე ან მტკიცებულებაზე, რაც შეიძლებოდა გამხდარიყო საქმის წარმოების განახლების საფუძველი, მით უმეტეს, რომ ა. ბ. ამ შემთხვევაში სადავოდ ხდის სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ განცხადების მის მიერ დაწერას, რაც მას საკასაციო სასამართლოს ზემოხსენებული, კანონიერ ძალაში შესული განჩინების მიხედვით, სადავოდ არ გაუხდია, ანუ ა. ბ.-ის მიერ წარმოდგენილი კერძო საჩივარი ეფუძნება მხოლოდ აღნიშნული გარემოების _ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ განცხადების მის მიერ დაწერის, ასევე სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 26 ნოემბრის სხდომაზე საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ შუამდგომლობის მის მიერ დაყენების უარყოფას.
ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, ა. ბ.-ის მიერ წარმოდგენილი კერძო საჩივარი, ფაქტობრივად, წარმოადგენს იმავე მხარეებს შორის, იმავე საფუძველსა და იმავე განჩინებაზე შემოტანილ კერძო საჩივარს, რის თაობაზეც მას ერთხელ უკვე ჰქონდა შემოტანილი საკასაციო სასამართლოში კერძო საჩივარი და იმჟამად შემოტანილი კერძო საჩივარი საკასაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა 2008 წლის 26 მარტის განჩინებით. ამდენად, ა. ბ.-ის მიერ იმჟამად წარმოდგენილ კერძო საჩივარსა და ამჟამად წარმოდგენილ განცხადებასა და კერძო საჩივარზე, როგორც მომჩივანი სუბიექტი, ისე გასაჩივრებული განჩინება ერთი და იგივეა _ შესაბამისად, ა. ბ. და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 26 ნოემბრის განჩინება. ამასთან, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებაზე წარმოდგენილ კერძო საჩივარში ა. ბ.-ს არ მიუთითებია რაიმე ისეთ საფუძველზე, რომელიც დააფუძნებდა მისი ამ კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და კერძო საჩივრის დაკმაყოფილების იურიდიული საფუძველი, რის გამოც ხსენებული განჩინება უნდა დარჩეს უცვლელად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ა. ბ.-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
