ბს-1045-1003(კ-09) 24 თებერვალი, 2010წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი

კასატორი (მოპასუხე) _ გორის საგადასახადო ინსპექცია, წარმომადგენელი ბ.ცერცვაძე (მინდობილობა 08.02.10წ. ¹16-20/141184), ზ. ხ-ძე (მინდობილობა 22.02.10წ. ¹16-20/4/1700)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ ვ. გ-შვილი, წარმომადგენელი პ. შ-ია (მინდობილობა 09.02.10წ., ¹765855193533310)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.03.09წ. განჩინება

დავის საგანი _ საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. გ-შვილმა 03.08.07წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს გორის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, რომლითაც მოპასუხის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ¹4507 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 24.07.07წ. ¹05-04/7721 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნით გადასახდელად დაერიცხა მიწის გადასახადი 4235,2 ლარის ოდენობით, დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენდა ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის შემოწმების აქტი. ვ. გ-შვილმა 03.04.07წ. წარადგინა შესაგებელი (საჩივარი) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში, რომლითაც ითხოვდა ქ. გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობას. შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ბრძანებით ვ. გ-შვილის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც ვ. გ-შვილის მიერ გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველ საბჭოში. დავების განმხილველი საბჭოს 24.07.07წ. გადაწყვეტილებით ვ. გ-შვილის საჩივარი დატოვებულ იქნა განუხილველად, რის საფუძვლადაც მითითებულია განმცხადებლის მიერ საჩივრის წარდგენის კანონმდებლობით დადგენილი ვადის გაშვება. შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ¹4507 ბრძანებაზე საჩივარი ვ. გ-შვილის მიერ დავების განმხილველ საბჭოში შეტანილ იქნა 31.05.07წ. ფოსტის მეშვეობით, რასაც ადასტურებს საქართველოს ექსპრეს ფოსტის ქვითარი. ამდენად, მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ დაცული იყო საჩივრის წარდგენის კანონით გათვალისწინებული 5-დღიანი ვადა. მოსარჩელემ აღნიშნა აგრეთვე, რომ ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ქ. გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ¹4507 ბრძანება, ვინაიდან ნოტარიუს ნ. ხ-იას მიერ სანოტარო წესით დამოწმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით და საჯარო რეესტრის ცნობით დასტურდება, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთები არ იმყოფება ვ. გ-შვილის საკუთრებაში და ისინი ჯერ კიდევ 24.09.04წ. იქნა გასხვისებული მის მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 25.09.07წ. განჩინებით ვ. გ-შვილის სასარჩელო განცხადება გორის საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს მიმართ, გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის ნაწილში განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა გორის რაიონულ სასამართლოს.

გორის რაიონული სასამართლოს 20.06.08წ. გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ვ. გ-შვილის სარჩელი გორის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის შესახებ, ბათილად იქნა ცნობილი გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნა, გორის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შესწავლის შემდეგ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალურმა ცენტრმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.03.09წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 20.06.08წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ სააპელაციო საჩივრის პრეტენზია დაუსაბუთებელია, ვინაიდან სახეზე არ არის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული საფუძვლები. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა გორის რაიონული სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დამატებით აღნიშნა, რომ გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის საფუძვლად მითითებულია 28.06.06წ. ¹349 ბრძანება, რომელიც გახდა მიწის გადასახადის აკრეფის კანონიერების დასადგენად 27.07.07წ. თემატური შემოწმების ჩატარების საფუძველი. ვ. გ-შვილს დაერიცხა მიწის გადასახადი - 4 533 ლარის ოდენობით. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხე მხარის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველი _ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 80.4 მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო ორგანოს უფროსის/მოადგილის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. სადავო საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 127.15 მუხლის შესაბამისად, “საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადების ან/და საგადასახადო სანქციის გამოყენების თაობაზე საგადასახადო ორგანო აქტის შედგენიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში იღებს ერთიან გადაწყვეტილებას, რომელიც ფორმდება ბრძანებით. მიუხედავად სასამართლო დავალებისა, აღნიშნული ბრძანება მხარის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი. არ იქნა წარმოდგენილი აგრეთვე სხვა რაიმე საფუძველი აღნიშნული გადასახადის დარიცხვისა, გარდა ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპეტიზის მეორე სამმართველოს 07.07.06წ. შემოწმების აქტისა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტ - გორის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარში გამოთქმული მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა, რადგან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68.2 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად საგადასახადო ორგანოს მართლაც აქვს უფლება განახორციელოს თითოეული გადასახადის გადამხდელის/საგადასახაო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით, შემდეგი ერთი ან ერთზე მეტი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე: შემოწმების მასალები და სხვა სათანადო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახადო ორგანოსათვის, ამასთანავე საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 80.5 მუხლის “ე” ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო მოთხოვნაში უნდა აღინიშნოს მისი წარდგენის საფუძველი, საგადასახადო კანონმდებლობის აქტის ის ნორმა, რომლის თანახმადაც მოხდა გადასახადის ან/და საგადასახადო სანქციის დარიცხვა ან, რომელიც დაარღვია გადასახადის გადამხდელმა/ საგადასახადო აგენტმა ან სხვა ვალდებულმა პირმა. მოცემულ შემთხვევაში საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის საფუძვლად მასში მითითებულია საგადასახდო კოდექსის 113-ე მუხლი (გასვლითი საგადასახდო შემოწმება) და არა საგადასახდო კოდექსის 68-ე მუხლი. დარიცხვის საგადასახადო კოდექსის 68.2 მუხლის საფუძველზე განხორციელების შემთხვევაში, აღნიშნული უნდა მითითებულიყო საგადასახადო მოთხოვნის საფუძვლად. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საგადასახადო კოდექსის 68.1 მუხლის შესაბამისად, ამ კოდექსის თანახმად გადასახადის თანხების დარიცხვა გულისხმობს საგადასახადო ორგანოში კონკრეტული საგადასახადო პერიოდისთვის გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი გადასახადი თანხის აღრიცვას. დარიცხვა მოიცავს შესწორებით დარიცხვასა და სავარაუდო დარიცხვას. ამასთან, შესწორებითი დარიცხვის შემთხვევაში უქმდება სავარაუდო დარიცხვა. კონკრეტულად რომელი საგადასახადო პერიოდისათვის დაერიცხა ვ. გ-შვილს მიწის გადასახადის სახით 4 533, 10 ლარი, საქმის მასალებით არ დგინდება. პალატამ მიიჩნია, რომ საგადასახადო ორგანომ საგადასახადო კოდექსის 68.2 მუხლის “გ” ქვეპუნქტით დარიცხვის განხორციელების შემთხვევაშიც შეფასება უნდა მისცეს ინფორმაციის სათანადოობას, ინფორმაციიდან არ ირკვევა კონკრეტულად რომელი საგადასახადო პერიოდისათვის უნდა დაერიცხოს ფიზიკურ თუ იურიდიულ პირს გადასახადი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ასკ-ის 32.4 მუხლი, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო აქტები გამოცემულია არასრულფასოვანი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების შედეგად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას უნდა დადგინდეს კონკრეტული საგადასახადო პერიოდი და საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძველი. საგადასახადო ორგანო ვალდებულია მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება თავისი დისკრეციის ფარგლებში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.03.09წ. განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა გორის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც აღნიშნული განჩინების გაუქმება და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სარჩელი დაუშვებელი იყო, ვინაიდან ვ. გ-შვილს საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარი – შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ¹4507 ბრძანება 28.05.07წ. ჩაბარდა, შესაბამისად აღნიშნული ბრძანება ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში ან სასამართლოში უნდა გასაჩივრებულიყო 5 დღის ვადაში, მაგრამ ვ. გ-შვილმა დავების განხილვის საბჭოს მიმართა გასაჩივრების ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც სასამართლო ვალდებული იყო ვ. გ-შვილის სარჩელთან დაკავშირებით შეეწყვიტა საქმის წარმოება. ვინაიდან სასამართლომ მაინც განიხილა ზემოაღნიშნული სარჩელი, მას უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68.2 მუხლით. სასამართლოს ყურადღება უნდა გაემახვილებინა იმ გარემოებაზე, რომ შესაძლოა ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო 2004 წელს, მაგრამ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გაცემული ინფორმაციის თანახმად საჯარო რეესტრში ხელშეკრულების რეგისტრაცია 2005 წლის ოქტომბერში განხორციელდა, შესაბამისად მოქმედებს პრეზუმფცია, რომ რეგისტრაციემდე მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ვ. გ-შვილს.

საკასაციო პალატის სხდომაზე კასატორის წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირა საკასაციო საჩივარს და ითხოვა მისი დაკმაყოფილება. მოწინააღმდეგე მხარე ვ. გ-შვილმა და მისმა წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები არ ცნეს და ითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების უცვლელად დატოვება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილადაა ცნობილი, რომ საქართველოს გენერალური პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილის 16.06.2006 წ. ¹01/8-29/5647 წერილის, ამავე პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა გამომძიებლის 16.06.2006 წ. დადგენილებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის უფროსის 28.06.06წ. ¹349 ბრძანების საფუძველზე, ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექპერტიზის მეორე სამმართველოს ინსპექტორის მიერ 27.07.07წ. ჩატარებული იქნა თბილისის და რუსთავის საგადასახადო ინსპექციებში თემატური შემოწმება იურიდიულ და ფიზიკურ პირთაგან მიწის ნაკვეთების მფლობელობისათვის მიწის გადასახადის აკრეფის კანონიერების დასადგენად. შემოწმების შედეგად ფიზიკურ პირს ვ. გ-შვილს ქ. თბილისში, ... ¹10-ში 18888 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადში განესაზღვრა 4533 ლარის გადახდა, რომლის საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07 წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნით ვ. გ-შვილს საგადასახადო კოდექსის 113-ე მუხლის საფუძველზე გადასახდელად დაერიცხა 4533 ლარი. ვ. გ-შვილმა გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნა გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში და შემდეგ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 23.05.07წ. ¹4507 ბრძანებით ვ. გ-შვილის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამათლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში წარდგენილი საჩივარი საბჭოს 24.07.07წ. გადაწყვეტილებით დარჩა განუხილველი (საფუძველი – საგადასახადო კოდექსის 146-ე მუხლის მე-8 ნაწილის “თ” ქვეპუნქტი). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ საგადასახადო ორგანოთა სისტემაში დავის დასრულების შემდეგ მოსარჩელემ საგადასახადო მოთხოვნისა და მისი კანონიერების თაობაზე ზემდგომი ადმინისტრაციის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სამივე მოპასუხის მიმართ დავა გააგრძელა სასამართლოში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დავის დაწყების ფორმალური საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს/საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს აქვს სადავო საკითხის გასაჩივრების და საგადასახადო დავის გადაწყვეტის ფორმის არჩევის უფლება. დავის გადაწყვეტა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში ორი ეტაპისაგან – შემოსავლების სამსახურში და სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში განხილვისაგან შესდგება (146.2 მუხ.). მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ სარჩელის აღძვრამდე მთლიანად ამოწურა ადმინი სტრაციული პროცედურა, რის გამოც დავის საგანს უდავოდ შეადგენს ზემდგომი ორგანოების მიერ მიღებული აქტები. ის გარემოება, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის და საბჭოს გადაწყვეტილებების გასაჩივრების შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსის 157-ე, 160-ე მუხლების თანახმად მოპასუხედ ამავე კოდექსის 147-ე და 151-ე მუხლებში აღნიშნული საგადასახადო ორგანოთა სისტემის პირველი რგოლი – საგადასახადო ინსპექცია, განსახილველ შემთხვევაში – შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) წარმოადგენს, არ გამორიცხავს ინსპექციის აქტებთან ერთად ხსენებული ზემდგომი საგადასახადო ორგანოების აქტების გასაჩივრების და მათი ერთად განხილვის აუცილებლობას. დავის საგანს წარმოადგენს ერთიანი, ვერტიკალურად დაქვემდებარებული, ცენტრალიზებული სისტემის ორგანოების ინდივიდუალური ადმინისტრაცულ-სამართლებრივი აქტები, რომლებიც ერთიდაიგივე სამართალურთიერთობებს ეხება. ფინანსთა სამინისტროს სამრგოლიანი სისტემის სპეციალიზირებული ორგანოების ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს საგადასახადო კანონმდებლობის დაცვა და მის შესრულებაზე კონტროლის უზრუნველყოფა, სისტემის ერთიანობა უზრუნველყოფილია ერთიანი საფინანსო-საბიუჯეტო და საგადასახადო პოლიტიკის პრინციპების დაცვით, საგადასახადო კანონმდებლობის ერთგვაროვანი გამოყენების მიზნით. ზემდგომი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია ადმინისტრაციული საჩივრების განხილვის შედეგად. ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში ადმინისტრაციული წარმოების მომწესრიგებელი კანონმდებლობა ადგენს არა მხოლოდ პოზიტიურ, უდავო, არამედ ნეგატიური, სადავო ურთიერთობების გადამჭრელ პროცედურებს მოქალაქესა და ადმინიტსრაციას შორის (კოდექსის 19, 20 თავი), საჩივარი არის პირის უფლების დაცვის საშუალება, საჩივრის განხილვის პროცესში ადმინისტრაციული ორგანო ამოწმებს სადავო აქტის გამოცემის სამართლებრივ და ფაქტობრივ გარემოებებს, ადმინისტრაციული საჩივარი არის ადმინისტრაციის თვითკონტროლის საშუალება, მოცემულ შემთხვევაში ზემდგომი ადმინისტრაციული ინსტანციის ორგანოებმა დაადასტურეს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს – საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული აქტის მართლზომიერება, შესაბამისად მოსარჩელემ საგადასახადო ინსპექციის აქტებთან ერთად მოითხოვა აგრეთვე მის საჩივრებთან დაკავშირებით ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების – შემოსავლების სამსახურის და სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიერ მიღებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა. იმის გათვალისწინებით, რომ გასაჩივრება პროცედურის უმნიშვნელოვანეს სტადიას წარმოადგენს, ხსენებული აქტები იწვევენ სამართლებრივ შედეგს მოსარჩელისათვის, ერთიდაიგივე სამართალურთიერთობებს შეეხებიან და ლოგიკურ ურთიერთკავშირში იმყოფებიან ერთმანეთთან, უფრო მეტიც, ზემდგომი ადმინისტრაციული ინსტანციების აქტებს პრიორიტეტული მნიშვნელობა აქვს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ინსტანციის აქტების მიმართ, ამასთანავე საბოლოო შედეგი მომჩივნისათვის ადმინისტრაციულ ინსტანციებში სწორედ რომ ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს აქტით დგება, რომლის მეშვეობითაც ხდება ადმინისტრაციული პროცედურის ამოწურვა და მისი შეჯამება, შესაბამისად დაუშვებელია სადავო სამართალურთიერთობის მსჯელობის შემოფარგვლა მხოლოდდამხოლოდ ქვედა ადმინისტრაციული ორგანოს-საგადასახადო ინსპექციის აქტებზე მსჯელობით. საგადასახადო ინსპექციის მიერ სადავო აქტების გამოცემა, ამ აქტებზე შეტანილ საჩივრებთან დაკავშირებით მიღებული აქტები წარმოადგენენ კანონმდებლობით მოწესრიგებული ადმინისტრაციული პროცედურის ნაწილს, მაკონტროლებელი პროცესის მთავარ ელემენტებს, ურთიერთდაკავშირებული და ურთიერთგანპირობებული აქტების კომპლექსს, რომლებიც მოცემულ შემთხვევაში სადავო სამართალურთიერთობების მოწესრიგების მიზნით გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ერთგვარ ერთობას ქმნიან. სადავო აქტების ცალკე განხილვა იწვევს პარალელიზმს და დაბლირებას, შესაძლოა გახდეს ერთიდაიგივე საკითხზე სასამართლო გადაწყვეტილებების კონკურენციის მიზეზი. საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოთხოვნები არ არის სხვადასხვა სასამართლოს განსჯადი და ერთად უნდა იქნეს განხილული, ვინაიდან მოპასუხე არის ერთი, მოთხოვნები სამივე აქტის გაუქმებასთან დაკავშირებით ეხება ერთიდაიგივე ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს, მოთხოვნათა ურთიერთაკავშირის გამო ერთი მოთხოვნის სწორ გადაწყვეტას უცილობლად უკავშირდება დანარჩენი მოთხოვნების გადაწყვეტა, მოთხოვნათა განცალკევებული განხილვა არანაირად არ არის მიზანშეწონილი, რაც გამორიცხავს სასარჩელო მოთხოვნებიდან ცალკეული მოთხოვნის გამოყოფას (სსკ-ის 182-ე მუხ. მე-2 და მე-3 ნაწ.). გორის საგადასახადო ინსპექციის სადავო აქტების ზემდგომი ორგანოების აქტებისაგან ცალკე არსებითი განხილვა მით უფრო დაუშვებელია იმის გათვალისწინებით, რომ ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 24.07.07წ. გადაწყვეტილებით ვ. გ-შვილის წარმომადგენლის საჩივარი საგადასახადო კოდექსის 146-ე მუხლის მე-8 ნაწილის “თ” ქვეპუნქტის საფუძველზე განუხილველად დარჩა გასაჩივრების ვადის გასვლის გამო, მოპასუხე – გორის საგადასახადო ინსპექცია სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებში თავის პოზიციას ძირითადად ამყარებენ მოსარჩელის მიერ საგადასახადო კოდექსით დადგენილი ვადის დარღვევით სარჩელის აღძვრას (157.1 მუხ.) და მაშასადამე დავალიანების აღიარებულად მიჩნევას, რაც საგადასახადო კოდექსის 160.3 მუხლის მიხედვით ქმნის მთლიანად სარჩელის დასაშვებობის, მათ შორის საგადასახადო ინსპექციის სადავო აქტების ნაწილში სარჩელზე წარმოების შეწყვეტის საკითხის გადამოწმების საჭიროებას. სასამართლომ არ იქონია მსჯელობა მოსარჩელის სასარჩელო განცხადებაში მოყვანილ მოსაზრებებზე შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლით განსაზღვრულ ვადაში გასაჩივრების შესახებ, არ შეუფასებია ამ მიმართებით მტკიცებულებები (ექსპეს-ფოსტის ქვითარი), არ დაუდგენია შემოსავლების სამსახურის სადავო აქტის მიღებისა და საბჭოში გასაჩივრების მომენტი. ვინაიდან ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ ქცეულა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის და შეფასების საგანი, დავის საგნის განუყოფლობის გამო, საკასაცირო სასამართლო მოკლებულია სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების კანონიერების შემოწმების შესაძლდებლობას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა თვლის, რომ არსებობს სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების, საკასაციო საჩივრის ნაწილობრივი დაკმაყოფილების საფუძველი. საქმის ხელახალი განხილვისას ქ. გორის საგადასახადო ინსპექციის 20.03.07წ. ¹175 საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობისა და შეფასების საგნად უნდა იქცეს აგრეთვე აღნიშნულ მოთხოვნაზე ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ მიღებული – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 23.05.06წ. ¹4507 და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 24.07.07წ. ¹05-04/7721 ბრძანებების კანონიერების საკითხიც.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.03.09წ. განჩინება გაუქმდეს და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.