ბს-1110-1079(2კ-10) 17 მაისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე
განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი (მოპასუხეები) _ 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო;
2. სსიპ შემოსავლების სამსახური
მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ კ. გ-შვილი
დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2008 წლის 21 ოქტომბერს კ. გ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და თბილისის რეგიონალური ცენტრის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტისა და თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2008 წლის 18 იანვრის ¹16-10/1026 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლით:
კ. გ-შვილი 2000 წელს დარეგისტრირდა ინდ. მეწარმედ და მიენიჭა საიდენტიფიკაციო ნომერი _ ..., 2002 წელს მიენიჭა ახალი საიდენტიფიკაციო ნომერი – .... რეგისტრაციის შემდეგ საქმიანობდა საიდენტიფიკაციო ნომრით – ...-ით. 2003 წელს შეაჩერა საქმიანობა და წარადგინა ნულოვანი დეკლარაციები. 2007 წელს თბილისის საგადასახადო ინსპექციიდან მიიღო შეტყობინება ორი საიდენტიფიკაციო ნომრისა და დავალიანების არსებობის შესახებ. მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული გამოწვეულია ვაკე-საბურთალოს საგადასახადო ინსპექციის მხრიდან არსებული დარღვევით, რამაც გამოიწვია გაუგებრობა. აღნიშნულის თაობაზე მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა საგადასახადო სისტემის სხვადასხვა ორგანოებს, მაგრამ მისი საჩივრები დარჩა განუხილველად (იხ. ს.ფ. 1-11; ტ.I).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 27 თებერვლის საოქმო განჩინებით მესამე პირად მითითებული შემოსავლების სამსახური საქმეში ჩაება მოპასუხედ (იხ. ს.ფ. 211-212; ტ.I).
კ. გ-შვილის სარჩელი არ ცნეს მოპასუხეებმა თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა და შემოსავლების სამსახურმა (იხ. ს.ფ. 99-106; 205-209; ტ.I).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილებით კ. გ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
საქალაქო სასამართლომ იხელძღვანელა საგადასახადო კოდექსის მე-80, 146-ე, 147.2, 145.2, 149-ე მუხლებით, დადასტურებულად მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 18 იანვრის ¹16-01/1026 გადაწყვტილების თანახმად, ი/მ “კ. გ-შვილმა” შემოსავლების სამსახურში გაასაჩივრა ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 23 დეკემბრის ¹006-1729 შეტყობინება, რაზეც შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 2 აგვისტოს ¹16/01-10/10661 გადაწყვეტილებით ქ. თიბლისის საგადასახადო ინსპექციას მიეცა მითითება შეესწავლა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათებზე საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის საკითხი და დაეზუსტებინა მისი ოდენობა. საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით შეესწავლა 2006 წლის 23 დეკემბრის ¹006-1729 შეტყობინების წარდგენის სამართლებრივი საფუძველი საგადასახადო კოდექსის 87-ე მუხლით დადგენილ ნორმათა გათვალისწინებით და საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად ღონისძიებები განეხორციელებინა მხოლოდ აღიარებული საგადასახადო დავალიანების მოცულობის ფარგლებში. 2007 წლის 30 აგვისტოს კ. გ-შვილმა საჩივრით მიმართა შემოსავლების სამსახურს, რაზედაც ამავე სამსახურის 2007 წლის 20 სექტემბრის ¹15-01-1013887 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ იქნა განხილული საგადასახადო დავის დაწყებისათვის აუცილებელი ფორმალური საფუძვლის არარსებობის გამო. აღნიშნული გადაწყვეტილება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, ხოლო ამ უკანასკნელის 2007 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება ი/მ “კ. გ-შვილის” საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე ძალაში დარჩა და გაიცა დავალება გადასახადის გადამხდელისათვის საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის შესახებ. აღნიშნული დავალების შესრულება შემოსავლების სამსახურის 2007 წლის 29 ნოემბრის ¹16-01-10/20952 წერილით დაევალა თბილისის საგადასახადო ინსპექციას, რომლის მიერ 2007 წლის 28 დეკემბრის ¹01/02-02/7105 წერილით შემოსავლების სამსახურს და ი/მ “კ. გ-შვილს” ეცნობა, რომ პირადი აღრიცხვის ბარათების შესწავლის შედეგად გამოირკვა გადასახადის გადამხდელს მინიჭებული აქვს ორი საიდენტიფიკაციო ნომერი _ ... და ... რომელთაგან ერთზე 2001 წლიდან 2002 წლის ოქტომბრის ჩათვლით წარდგენილი აქვს პრეზუმფციული გადასახადის ფორმები და 2000-2001 წლების საშემოსავლო და სოციალური გადასახადების დეკლარაციები, ამასთან კუთვნილი გადასახადი ნაწილობრივ აქვს გადახდილი, რის გამოც პირად ბარათზე ერიცხება ნარჩენი დავალიანება, მეორე საიდენტიფიკაციო ნომრის მიხედვით ასახულია 2002 წლის ნოემბრიდან 2003 წლის თებერვლის ჩათვლით. პრეზუმფციული გადასახადების ფორმები და 2002-2003 წლების წლიური საშემოსავლო და სოციალური გადასახადების დეკლარაციები. ამასთან, კუთვნილი გადასახადი არასრულადაა გადახდილი, რამაც გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ნარჩენი დავალიანების არსებობა განაპირობა. გადასახადის გადამხდელის 2007 წლის 5 ივლისის განცხადების საფუძველზე თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გადამხდელისათვის განმეორებით მინიჭებული საიდენტიფიკაციო ნომერი ... ლიკვიდირებულია, ხოლო პირადი აღრიცხვის ბარათებზე არსებული ნაშთები გადატანილია დარჩენილი საიდენტიფიკაციო ნომრის ... მიხედვით პირად ბარათზე. საგადასახადო კოდექსის 146.8 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, კ. გ-შვილის საჩივარი დარჩა განუხილველად. ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ. გ-შვილის საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება. თბილისის რეგიონალურ ცენტრს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით მის მიერ ფორმა ¹1-ით გადახდილი თანხების პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვის მდგომარეობის შესწავლა.
საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია ასევე მოსარჩელის მოთხოვნა უკანონოდ დარიცხული გადასახადების ჩამოწერის შესახებ. სასამართლო დაეყრდნო მხარეთა განმარტებას, რომ თბილისის რეგიონალურ ცენტრს სასამართლოში საქმის განხილვის დროისათვის მოსარჩელის მონაწილეობით ჯერ არ შეუსწავლია მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხების პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვის მდგომარეობა (იხ. ს.ფ. 243-253; ტ.I).
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. გ-შვილმა და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:
აპელანტის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები, კერძოდ, თბილისის რეგიონალური ცენტრის წერილი, რომლითაც დასტურდება, რომ ვაკე-საბურთალოს არქივში არ იძებნება მოსარჩელის დეკლარაციის ასლები, რომლებიც დაადასტურებდნენ მისი ინდ. მეწარმედ მუშაობის პერიოდში საგადასახადო დავალებების შესრულებას.
აპელანტის მითითებით, სასამართლო დაეყრდნო საგადასახადო ორგანოს კომპიუტერულ ჩანაწერს. 2001 წლის იანვარში ორჯერ მოხდა დავალიანების დარიცხვა, რაც კომპიუტერულ შეცდომას წარმოადგენდა, რაც აღიარებულია საგადასახადო ორგანოს მიერ 2008 წელს. შესაბამისად, სასამართლოს მტკიცებულებად არ უნდა მიეჩნია კომპიუტერული ჩანაწერები. კ. გ-შვილს 2000-2002 წლებში გადახდილი აქვს წმინდა შემოსავლის 49,9%, ხოლო საგადასახადო კიდევ ითხოვს 844 ლარის გადახდას, ეაც შემოსავლის 96%-ია (იხ. ს.ფ. 261-269; ტ.I).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით კ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, კ. გ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 26 ნოემბრის შეტყობინება საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2000 წლის 30 მარტს დარეგისტრირდა ინდ. მეწარმე კ. გ-შვილი საიდენტიფიკაციო ნომრით ... . თბილისის ვაკე-საბურთალოს საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ, 2002 წლის 26 აგვისტოს ასევე რეგისტრირებულია ი/მ “კ. გ-შვილი” საიდენტიფიკაციო ნომრით ... . 2008 წლის 26 ნოემბერს წარდგენილი საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინებით კ. გ-შვილს ერიცხება 2008 წლის 26 ნოემბრის მდგომარეობით ბიუჯეტის დავალიანება 3212,63 ლარი. 2007 წლის 30 ივლისს კ. გ-შვილმა საჩივრით მიმართა შემოსავლების სამსახურს თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 23 დეკემბრის ¹006-1729 შეტყობინების გაუქმების მოთხოვნით, ამავე სამსახურის 2007 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საჩივარი დარჩა განუხილველად საგადასახადო დავის დაწყებისათვის აუცილებელი ფორმალური საფუძვლის არარსებობის გამო. აღნიშნული გადაწყვეტილება გასაჩივრდა ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2007 წლის 26 ნოემბრის გადაწყვეტილებით საჩივარი დარჩა განუხილველად. ამავე გადაწყვეტილებით საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურს დაევალა ი/მ “კ. გ-შვილისათვის” საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენა.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 28 დეკემბრის წერილით ფინანსთა სამინისტროს 2007 წლის 26 ნოემბრის გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტის შესრულების მიზნით შემოსავლების სამსახურს და ი/მ “კ. გ-შვილს” ეცნობათ, რომ ი/მ “კ. გ-შვილის” პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული თანხა წარმოადგენს გადამხდელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციების საფუძველზე აღიარებულ დავალიანებას, რის თაობაზეც საგადასახადო კოდექსის 80.4 მუხლის “ა”, “ბ” და “გ” ქვეპუნქტები საგადასახადო ორგანოს მიერ საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის ვალდებულებას არ ითვალისწინებს. 2008 წლის 11 იანვარს კ. გ-შვილმა საჩივრით მიმართა შემოსავლების სამსახურს და მოითხოვა დარიცხულ დავალიანებასთან დაკავშირებით საგადასახადო მოთხოვნისა და მისი დარიცხვის საფუძვლების წარდგენა. შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილებით საჩივარი დარჩა განუხილველად იმ მოტივით, რომ არ არსებობდა ი/მ კ. გ-შვილის” მიმართ იმავე დავის საგანზე ზემდგომი ორგანოს გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილება კ. გ-შვილის მიერ გასაჩივრდა ფინანსთა სამინისტროში, რომლის 2008 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს მიერ სადავო თანხის – 717 ლარის დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენს ამ უკანასკნელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციები, საიდანაც 2000 წლის საშემოსავლო გადასახადში დაერიცხა 384 ლარი, ხოლო 2002 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით სოციალურ გადასახადში _ 318 ლარი.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 2002 წლის აპრილიდან 2008 წლის ნოემბრამდე საგადასახადო ორგანოს არ განუხორციელებია დარიცხული თანხების გადასინჯვა, რაც თავისი შინაარსით მოიცავს მეწარმის მიერ ვალდებულების შესრულების საკითხის გარკვევასაც. საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია მხოლოდ აღნიშნულ ვადაში შეამოწმოს კვლავ არსებობს თუ არა მეწარმეზე დარიცხული დავალიანება იმ ოდენობით, თუ დაიფარა სრულად, რასაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს მეწარმის მიმართ უზრუნველყოფის ღონისძიებების საფუძვლიანობის დასადგენად და რაც საგადასახადო ორგანოს არ განუხორციელებია.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საგადასახადო კოდექსის 282.2 მუხლის, მე-5, 235-ე, 237-ე მუხლების დანაწესი გამორიცხავს იძულებითი გადახდევინების მიზნით, საგადასახადო კოდექსით დადგენილი უზრუნველყოფის საშუალების, გირავნობა/იპოთეკის უფლების გამოყენების შესაძლებლობას, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში გასულია გადასახადის თანხის დარიცხვის ან ადრე დარიცხული გადასახდელი თანხის შესწორების დასახელებული ნორმებით დადგენილი ექვსწლიანი ხანდაზმულობის ვადა (იხ. ს.ფ. 189-196; ტ.II).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივით:
კასატორების მითითებით, ი/მ “კ. გ-შვილის” მიერ აღიარებულია პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული დავალიანება წარდგენილი დეკლარაციების საფუძველზე, შესაბამისად, საგადასახადო კანონმდებლობა ასეთ შემთხვევაში საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენას არ ითვალისწინებს.
კასატორის მითითებით, საგადასახადო კოდექსის 85.4 მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადა აითვლება შესაბამისი ვალდებულების წარმოშობის კალენდარული წლის დასრულებიდან. შესაბამისად, კასატორმა უკანონოდ მიიჩნია შეტყობინების ბათილად ცნობა ხანდაზმულობის მოტივით, რადგან იგი გამოცემულია 2002-2003 წლების წლიური საშემოსავლო და სოციალური გადასახადების დეკლარაციების წარდგენის შედეგად არსებული გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ნარჩენი დავალიანების არსებობით (იხ. ს.ფ. 206-214; 218-226; ტ.II).
საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და შესამოვლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის “ა” და “გ” ქვეპუნქტების შესაბამისად (აბსოლუტური და პროცესუალური კასაცია) (იხ. ს.ფ. ).
საკასაციო საჩივრები არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ – კ. გ-შვილმა უსაფუძვლობის მოტივით (იხ. ს.ფ. 236-238; ტ.II).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების მოტივების შესწავლა-გაანალიზებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ დაურღვევია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორად განმარტა იგი, განჩინება სამართლებრივი თვალსაზრისით დასაბუთებულია, საკასაციო საჩივრები არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, არ არსებობს სსსკ-ის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.
საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა შესახებ არ არის წამოყენებული დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. კერძოდ, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 26 ნოემბრის ¹006-4551 შეტყობინების თანახმად, რომლის ბათილად ცნობაც მოითხოვა მოსარჩელემ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტების შედეგად, კ. გ-შვილს 2008 წლის 26 ნოემბრის მდგომარეობით ერიცხება საშემოსავლო და სოციალური დაზღვევის გადასახადის დავალიანება საურავებთან ერთად 3212,63 ლარის ოდენობით. საქმის მასალების თანახმად, აღნიშნული დავალიანება 2000-2002 წლებში პირადი აღრიცხვის ბარათზე დარიცხული და გატარებულია გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციების საფუძველზე.
საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ 2002 წლის აპრილიდან 2008 წლის ნოემბრამდე საგადასახადო ორგანოს არ განუხორციელებია გადასახადის დარიცხული თანხების გადასინჯვა, შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს გაშვებული აქვს საგადასახადო დავალიანების იძულებით გადახდევინების ღონისძიების გამოყენების კანონით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადა.
საგადასახადო კოდექსის (2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი რედაქცია) 244.5 მუხლის თანახმად, საგადასახადო გირავნობის უფლების ხანდაზმულობის ვადაა 6 წელი საგადასახადო ვალდებულების წარმოქმნის დღიდან. უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკის ხანდაზმულობის 6-წლიანი ვადაა ასევე დადგენილი 2005 წლის 1 იანვრიდან მოქმედი საგადასახადო კოდექსითაც.
მოცემულ შემთხვევაში, როგორც თავად საგადასახადო ორგანო უთითებს, კ. გ-შვილის საგადასახადო ვალდებულება წარმოშობილია მის მიერ წარდგენილი 2000-2002 წლების დეკლარაციების საფუძველზე, ხოლო რაიმე სახის აქტი აღნიშნული დავალიანების დარიცხვის შესახებ საგადასახადო ორგანოს არ გამოუცია. საგადასახადო კოდექსის 235.5 მუხლის თანახმად, თუ გადასახადის გადახდევინება დაკავშირებულია საგადასახადო დეკლარაციების შევსებასთან, გადასახადის გადახდის ვალდებულებათა ამსახველი დეკლარაციის შევსება განიხილება როგორც ამ გადასახადის დარიცხვა; შეტყობინება ამ გადასახადის გადახდის შესახებ და გადახდის მოთხოვნა დეკლარაციის წარდგენასთან ერთად.
ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც საგადასახადო ორგანო მოსარჩელის საგადასახადო ვალდებულებას წარმოშობილად მიიჩნევს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციების საფუძველზე, რის შემდეგაც მას გადასახადის დარიცხვა სხვა საფუძვლით არ განუხორციელებია, შესაბამისად, 2008 წლის 26 ნოემბერს დავალიანების ამოსაღებად უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შეტყობინება გამოცემულია ხანდაზმულობის 6-წლიანი ვადის დარღვევით, რამდენადაც 2002 წლის შემდეგ საგადასახადო ორგანოს 2008 წლის ნოემბრამდე არ გაუტარებია კანონით დადგენილი ზომები გადასახადის გადახდევინების მიზნით.
აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა საკასაციო პრეტენზიას, რომ შეტყობინება საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ გამოიცა 2002-2003 წლების წლიური საშემოსავლო და სოციალური გადასახადების დეკლარაციების წარდგენის შედეგად არსებული გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ნარჩენი დავალიანების არსებობით, რასაც ვერ დაეთანხმება საკასაციო სასამართლო, რამდენადაც საქმეში წარმოდგენილი 2003 წლის დეკლარაციები წარმოადგენდა ნულოვან დეკლარაციებს, ხოლო 2002 წლის აპრილიდან, როგორც აღინიშნა, გასულია ხანდაზმულობის ვადა.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 410-ე მუხლის შესაბამისად, არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები.
ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 53-ე მუხლის შესაბამისად, კასატორებს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ სასამართლო ხარჯების სახით – 100 ლარის გადახდა.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება;
3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროთ სასამართლო ხარჯების სახით – 100 ლარის გადახდა;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.