¹ბს-1154-1122(კ-10) 6 აპრილი, 2011წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ლევან მურუსიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
მ. ი-მა, გ. გ-მა და ქ. გ-მა 12.08.002წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების შპს «დ-ეს”, შპს «ი-ის”, ქ. თბილისის მერიის, თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის, თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის, თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების დეპარტამენტის, საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოების, ა. ხ-ის, ი. ჯ-ის, ჯ. გ-ის, ჯ. კ-ის, ლ. ს-ისა და პ. ხ-ის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს:
1. გ. გ-ის, ქ. გ-ის და მ. ი-ის ქ. თბილისში ....... ხეივანზე მდებარე იმ მიწის ნაკვეთის (214 კვ.მ) 48%-ის (102.72 კვ.მ) მესაკუთრეებად აღიარება, რომელზედაც აღმართული იყო სასაუზმე «ს-ი”, აგრეთვე იმ მიწის ნაკვეთის (650 კვ.მ) 48%-ის (312 კვ.მ) კეთილსინდისიერ მფლობელებად და მოსარგებლეებად აღიარება, რომელზედაც ფუნქციონირებდა სასაუზმე «ს-ი”;
2. საქართველოს სახელმწიფოს, შპს «ი-ის” და შპს «დ-ეს” თავიანთი ხარჯებით ქ. თბილისში, ........ ხეივანზე მდებარე იმ ნაგებობის დემონტაჟის დავალება, რომელიც აღმართულია შრომითი კლექტივის მიერ გამოსყიდული სასაუზმე «ს-ის” ტერიტორიაზე;
3. ქ. თბილისის ტექაღრიცხვის სამსახურის მიერ სასაუზმე «ს-ის” შპს «დ-ეს” სახელზე აღრიცხვის, როგორც ადმინისტრაციული ორგანოს კანონსაწინააღმდეგოდ და უფლებამოსილების გადამეტებით განხორციელებული ქმედების, ბათილად და იურიდიული ძალის არამქონედ აღიარება;
4. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 14.05.96წ. ¹08.70.554 დადგენილების, აგრეთვე მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 05.06.98წ. ¹11.20.237 დადგენილების იმ ნაწილში ბათილად ცნობა, რომლითაც საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებას და შპს «ი-ს” დაუმაგრდათ ქ. თბილისში, ........ ხეივანში სასაუზმე «ს-ის” მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთი;
5. ქ. თბილისის მერიასა და საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებას შორის 15.11.96წ. ¹....... ხელშეკრულების, აგრეთვე ქ. თბილისის მერიასა და შპს «ი-ს” შორის 03.09.98წ. ¹....... ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;
6. ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ შპს «ი-ის” სახელზე ქ. თბილისში, ........ ხეივანზე მდებარე მიწის იმ ნაწილის აღრიხცხვის ბათილად ცნობა, რომელზედაც ფუნქციონირებდა სასაუზმე «ს-ი”;
7. საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის, სკ 170-ე მუხლის, «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის მე-2 და მე-5 მუხლების საფძველზე შპს «ი-ის» მიერ ქ. თბილისში, ......... ხეივანში მდებარე იმ მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვის ბათილად და იურიდიული ძალის არმქონედ ცნობა, რომელზედაც ფუნქციონირებდა სასაუზმე «ს-ი”;
8. არქიტექურისა და პერსპექტიული განვითარების დეპარტამენტის მიერ საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებისათვის და შპს «ი-თვის” ქ. თბილისში, ........ ხეივანში მდებარე მიწის ნაკვეთზე გაცემული გეგმების (წითელი ხაზების), რომელშიც შეტანილია შრომითი კოლექტივის კუთვნილი სასაუზმე «ს-ი” და მის სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი, ბათილად ცნობა;
9. შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ს” შორის 20.06.98წ. გაფორმებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;
10. სკ 54-ე, 323-ე, 328-ე და 1427-ე მუხლების საფუზველზე შპს «დ-ეს” მიერ მ. ი-თან, ა. ხ-თან, მ. კ-თან, ჯ. კ-თან, ჯ. გ-თან, ი. ჯ-თან 30.06.98წ. გაფორმებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;
11. საქართველოს სახელმწიფოს (ქ. თბილისის მერიის, ქ. თბილისის ტექაღრიცხვის სამსახურის, ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის სახით), შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ის” მიერ მ. ი-თვის, გ. გ-თვის, ქ. გ-თვის მიყენებული ზიანის _ 77322 აშშ დოლარისა და 70 080 ლარის ანაზღაურების დაკისრება.
მოსარჩელეებმა 24.12.02წ. დამატებითი სარჩელით მიმართეს ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც ასევე მოითხოვეს სასაუზმე «ს-ის” შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წევრთა კრების 29.06.98წ. ¹1 ოქმის უცილობლად ბათილად (არარა) გარიგებად ცნობა და შპს «დ-ეს” მიერ მ. ი-თან, ა. ხ-თან, მ. კ-თან, ჯ. კ-თან, ჯ. გ-თან, ი. ჯ-თან 30.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.
ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილებით მ. ი-ის, ქ. გ-ისა და გ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მ. ი-ი, ქ. გ-ი და გ. გ-ი აღიარებული იქნენ ქ. თბილისში, ....... ხეივანზე მდებარე იმ მიწის ნაკვეთის (27 კვ.მ) 48/100 წილის (12,96კვ.მ) მესაკუთრედ, რომელზეც აღმართული იყო სასაუზმე «ს-ი» აგრეთვე იმ მიწის ნაკვეთის (650 კვ.მ) 48/100 წილის (312 კვ.მ) სარგებლობის უფლების მქონე პირებად, რომელიც სარგებლობაში ერიცხებოდა სასაუზმე «ს-ს», ბათილად იქნა ცნობილი: სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის 29.06.98წ. ამხანაგობის წევრთა კრების ¹1 ოქმის დადგენილება; 30.06.98წ. ხელშეკრულება, რომელიშიც აღიარებულია, რომ მ. ი-მა შპს «დ-ეს” დაუთმო თავისი კუთვნილი სამკვიდრო წილი სასაუზმე «ს-ან”; ქ. თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის მიერ სასაუზმე «ს-ის” შპს «დ-ეს” სახელზე აღრიცხვა; შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ს” შორის 20.06.98წ. დადებული ხელშეკრულება; შპს «ი-ის” მიერ ქ. თბილისსში ......... ხეივანში მდებარე მიწის იმ წილის ფართობის გამოსყიდვა, რომელზეც აღიარებულია მ. ი-ის, გ. გ-ის და ქ. გ-ის უფლებები; ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ შპს «ი-ის” სახელზე ქ. თბილისში ........ ხეივანზე მდებარე მიწის იმ წილის ფართობის აღრიცხვა, რომელზედაც აღიარებულია მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის უფლება. უარი ეთქვათ მოსარჩელეებს სარჩელის დაკაყოფილებაზე .......... ხეივანზე იმ ნაგებობის დემონტაჟის შესახებ, რომელიც აღმართულია შრომითი კოლექტივის მიერ გამოსყიდული სასაუზმე «ს-ის” ტიროტორიაზე. მოპასუხეებს შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ს” სოლიდარულად დაეკისრათ მ. ი-თვის, გ. გ-თვის და ქ. გ-თვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 24360 (ოცდაოთხიათასსამასსამოცი) ლარის ოდენობით და მიღებული შემოსავლის სახით 8802 (რვაათასრვაასორი) ლარის ანაზღაურება. სახელმწიფო ბაჟი სარჩელისათვის 550 ლარის ოდენობით მოსარჩელის მიერ გადახდილ იქნა წინასწარ. მასვე დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა დაუკმაყოფილებელი მოთხოვნიდან, რაც უდრიდა 209,259 ლარის 2,5%-სა (=5231,6 ლარს) – და უკვე გადახდილ თანხას შორის სხვაობას 5000 – 550=4450 (ოთხიათსოთხასორმოცდაათი) ლარს (სადაც 5000 ლარი სარჩელისათვის სახელმწიფო ბაჟის მაქსიმალური ოდენობა იყო). სახელმწიფო ბაჟი სარჩელის დაკმაყოფილებული მოთხოვნიდან 33162 ლარის 2,5% ანუ 829 ლარის ოდენობით სოლიდარულად გადახდათ მოპასუხეებს შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ს”.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ი-მა, ქ. გ-მა, გ. გ-მა, შპს «დ-ემ» და შპს «ი-მა».
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 18.04.05წ. განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეს ცალკე წარმოებად გამოეყო მოსარჩელის მოთხოვნები: სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 61-ე მუხლების შესაბამისად, სასამუზმე «ს-ის” შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წევრთა 29.06.98წ. კრების ¹1 ოქმის უცილოდ ბათილად (არარა) გარიგებად აღიარების; შპს «დ-ეს” მიერ მ. ი-თან, ა. ხ-თან, მ. კ-თან, ჯ. კ-თან, ჯ. გ-თან. ი. ჯ-თან 30.06.98წ. გაფორმებული ხელშეკრულების სამოქალაქო კოდექსის 54-ე, 323-ე, 328-ე, და 1427-ე მუხლების საფუძველზე ბათილად და იურიდიული ძალის არ მქონედ მიჩნევის; გ. გ-ის, ქ. გ-ის და მ. ი-ის ქ. თბილისში .......... ხეივანზე მდებარე იმ მიწის ნაკვეთზე (214 კვ.მ) 48%-ის (102,72 კვ.მ) მესაკუთრეებად აღიარების, რომელზედაც აღმართული იყო სასაუზმე «ს-ი”, აგრეთვე, იმ მიწის ნაკვეთის (650 კვ.მ) 48%-ის (312 კვ.მ) კეთილსინდისიერ მფლობელად მოსარგებლეებად აღიარების, რომელზედაც ფუნქციონირებდა სასაუზმე «ს-ი”; შპს «ი-ის” და შპს «დ-ეს” მიერ თავიანთი ხარჯებით ქ. თბილისში, ........... ხეივანზე მდებარე შრომითი კოლექტივის მიერ გამოსყიდული სასაუზმე «ს-ის” ტერიტორიაზე აღმართული ნაგებობის დემონტაჟის; შპს «დ-ესა” და შპს «ი-ს” შორის 20.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის; შპს «დ-ეს” და შპს «ი-თვის» მოსარჩელეებისათვის მიყენებული ზიანის _ 77 322 აშს დოლარისა და 70 080 ლარის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში. ცალკე წარმობად გამოყოფილი სასარჩელო მოთხოვნები, განსჯადობით განსახილველად გადაეცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას; შეჩერდა ადმინისტრაციული საქმის (3ბ/107-04) წარმოება მ. ი-ის, შპს «დ-ეს” და შპს «ი-ის” სააპელაციო საჩივრების გამო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილებაზე ადმინისტრაციული დავების ნაწილში, სანამ კანონიერ ძალაში არ შევიდოდა სასამართლო გადაწყვეტილება ცალკე წარმოებად გამოყოფილი და სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით განსახილველ მოთხოვნებზე.
საქმე არაერთგზის იქნა განხილული სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოების მიერ და ბოლოს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 27.09.07წ. განჩინებით მიწის ნაკვეთების მესაკუთრედ და მოსარგებლედ აღიარების, ნაგებობის დემონტაჟისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნების ნაწილში საქმე განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებარა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას, სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წევრთა 29.06.98წ. კრების ¹1 ოქმის ბათილად ცნობის, შპს «დ-ეს» მიერ მ. ი-თან, ა. ხ-თან, მ. კ-თან, ჯ. კ-თან, ი. ჯ-თან 30.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, შპს «დ-ესა» და შპს «ი-ს» შორის 20.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნების ნაწილში საქმე განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებარა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას, საქმე გადაეცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას მის განსჯად მოთხოვნებზე საქმის წარმოების შეჩერების საკითხის გადასაწყვეტად.
მ. ი-მა, ქ. გ-მა და გ. გ-მა 22.10.07წ. განცხადებით მიმართეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს, რომლითაც მთლიანად უარი განაცხადეს შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ სარჩელზე (მათთან დაკავშირებულ და მათ მიმართ ყველა მოთხოვნაზე), რის გამოც შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ საქმის წარმოების შეწყვეტა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 27.12.07წ. განჩინებით მ. ი-ის შუამდგომლობა მოპასუხეების: შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ, სარჩელზე უარის თქმისა და ამ ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც განხილულ იქნა მ. ი-ის, ქ. გ-ისა და გ. გ-ის სარჩელი მოპასუხეების: შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ, შეწყდა საქმის წარმოება მ. ი-ის, ქ. გ-ისა და გ. გ-ის სარჩელზე მოპასუხეების: შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.12.07წ. განჩინებით შეჩერდა საქმის წარმოება მ. ი-ის, შპს «დ-ეს» და შპს «ი-ის» სააპელაციო საჩივრების გამო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილებაზე მიწის ნაკვეთების მესაკუთრედ და მოსარგებლედ აღიარების, დემონტაჟისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში, სანამ კანონიერ ძალაში არ შევიდოდა სასამართლოს გადაწყვეტილება ცალკე წარმოებად გამოყოფილ და სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით განსახილველ დანარჩენ სასარჩელო მოთხოვნებზე, სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წევრთა 29.06.98წ. კრების ¹1 ოქმის ბათილად ცნობის, შპს «დ-ეს» მიერ მ. ი-თან, ა. ხ-თან, მ. კ-თან, ჯ. კ-თან, ი. ჯ-თან 30.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის და შპს «დ-ესა» და შპს «ი-ს» შორის 20.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნები განსჯადობით განსახილველად გადაეცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.05.08წ. საოქმო განჩინებით აპელანტის შპს «დ-ეს» წარმომადგენლის მიერ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო, შპს «დ-ეს» სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 27.10.08წ. გადაწყვეტილებით შპს «ი-ის» სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.5 პუნქტი და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მ. ი-ის, ქ. გ-ისა და გ. გ-ის სარჩელს 20.06.98წ. შპს «დ-ესა» და შპს «ი-ს» შორის დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე ეთქვა უარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.01.09წ. განჩინებით ¹3ბ/1984-07 განახლდა საქმის წარმოება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.02.09წ. საოქმო განჩინებით საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლის თანახმად, შპს «ი-ის» უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა სს «ქ-ი».
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 18.03.09წ. საოქმო განჩინებით სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-7 და 85-ე მუხლების საფუძველზე მიიჩნია, რომ აღნიშნულ საქმეში აპელანტების – მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის კანონიერი წარმომადგენლის მ. ი-ის სარჩელთან დაკავშირებით შპს «ფ-ი» წარმოადგენდა თანამოპასუხეს, ვინაიდან საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ სადავო ქონება (შენობა), რომლის მოშლასაც ითხოვდნენ მოსარჩელეები, შეისყიდა შპს «ფ-მა».
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.04.09წ. საოქმო განჩინებით ქ. თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა _ სსიპ თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახური.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.02.10წ. გადაწყვეტილებით მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, სს «ქ-ის» სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 09.03.04წ. გადაწყვეტილების შეცვლით, გარდა იმ ნაწილებისა, რომელშიც გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული, მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მ. ი-ს, ქ. გ-ს და გ. გ-ს უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, მ. ი-ს, გ. გ-ს და ქ. გ-ს სოლიდარულად დაეკისრათ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 7948 ლარის ოდენობით, მ. ი-ს, გ. გ-ს და ქ. გ-ს სოლიდარულად დაეკისრათ სს «ქ-ის» სასარგებლოდ 497,50 ლარის ანაზღაურება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.02.10წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ი-მა, გ. გ-მა და ქ. გ-მა, რომლებმაც აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მათი სასარჩელო მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით, საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო პალატა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 389.2 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის საფუძველზე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით აღნიშნავს, რომ სასაუზმე «ს-ის» მიერ მთაწმინდის რაიონში, ........ ხეივანში მდებარე ცალკე მდგომი შენობისა და ძირითადი საშუალებების პრივატიზების შესახებ» ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთავარი სამმართველოს კოლეგიის 06.10.95წ. ¹37.05.956 გადაწყვეტილებით მიღებულ იქნა სახელმწიფო ქონების მართვის მთაწმინდის რაიონული სამმართველოს წინადადება და პირდაპირი წესით 1583,7 აშშ დოლარად ცალკე მდგომი შენობისა და ძირითადი საშუალებების შესყიდვის უფლება მიეცა ........ ხეივანში მდებარე სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის მიერ შექმნილ დროებით ამხანაგობას (ტ. I, ს.ფ. 90-91). სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 08.11.95წ. გაცემული ¹....... საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის თანახმად სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას (ამხანაგობის წევრს გ. გ-ს 48%) საკუთრებაში გადაეცა სასაუზმე «ს-ი», მდებარე ქ. თბილისში, ......... ხეივანში, ძირითადი საშუალებების აქტიური ნაწილი და 27,0 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი, ცალკე მდგომი შენობის ნაწილი. აღნიშნული ადასტურებს, რომ სასაუზმე «ს-ის» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას მიწის ნაკვეთი არ გადასცემია და მხოლოდ ძირითადი საშუალებების აქტიური ნაწილი და 27,0 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი გადაეცა, რადგან საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის 29.05.94წ. ¹178 ბრძანებულებით დამტკიცებული «პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის შესახებ» დებულების თანახმად მუშაკთა მიერ შექმნილ ამხანაგობებზე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებას ექვემდებარებოდა მხოლოდ ობიექტები, ფიზიკურ პირებსა და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებს კერძო საკუთრების უფლება მიენიჭათ სახელმწიფო საკუთრების, პრივატიზებულ (კერძო) საწარმოთა სარგებლობაში არსებულ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებზე «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» 28.10.98წ. კანონის 2.2 მუხლის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე. ამ დროისთვის სასაუზმე «ს-ის» მუშაკთა მიერ შექმნილ დროებით ამხანაგობას ობიექტზე სარგებლობის უფლება უკვე აღარ გააჩნდათ, რადგან მიწის ნაკვეთი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 14.05.96წ. ¹08.70.554 დადგენილებით თავდაპირველად დაუმაგრდა საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებას მოქმედი წესის თანახმად ტერიტორიიდან საზკვების ობიექტებისა და მოსახლების გაყვანის უზრუნველყოფის პირობით და ქ. თბილისის მერიასა და საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებას შორის 15.11.96წ. გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება, ხოლო შემდგომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 05.06.98წ. ¹11.20.237 დადგენილებით .......... ხეივნის დასაწყისში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 14.05.96წ. ¹08.70.554 დადგენილებით საქართველოს ბუნების დაცვის საზოგადოებისათვის დამაგრებული მიწის ნაკვეთი დაუმაგრდა შპს «ი-ს» _ სასტუმროს მშენებლობის მიზნით, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად ტერიტორიიდან საზკვების ობიექტების გაყვანის პირობით, რის საფუძველზე ქ. თბილისის მერიასა და შპს «ი-ს» შორის 03.09.98წ. გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება. ის გარემოება, რომ მითითებული აქტების გამოცემის დროისათვის სასაუზმე უკვე პრივატიზებული იყო შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის მიერ არ ადასტურებს უპირობოდ ამ აქტების უკანონობას, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 14.05.96წ. და 05.06.98წ. დადგენილებები წარმოადგენდნენ აღმჭურველი ხასიათის პირობადადებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომლებიც ითავლისწინებდნენ საზკვების ობიექტების ტერიტორიიდან გაყვანას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დამატებითი განსაზღვრებების დადგენით დაიშვება კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ან ამ აქტის გამოცემის კანონისმიერი პირობების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით. ამდენად, შესაძლებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დამატებითი განსაზღვრებების დადგენით, კერძოდ, ძალაში შესვლის ან მოქმედების შეწყვეტის წინაპირობებით (პირობადადებული, მოდიფიცირებული აქტი), რომელიც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული შედეგის დადგომას უკავშირებს გარკვეული პირობების შესრულებას, მოსალოდნელი მოვლენის დადგომას. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 14.05.96წ. ¹08.70.554 და 05.06.98წ. ¹11.20.237 დადგენილებების დამატებითი განსაზღვრებები არ ეწინააღმდეგება ძირითადი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მიზნებს, არამედ ავსებს მათ, რადგან აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ითვალისწინებდნენ დამატებით ვალდებულებებს, რომლებიც აქტების ადრესატებს აკისრებდნენ გარკვეული მოქმედებების – საზკვების ობიექტების ტერიტორიიდან გაყვანის ვალდებულებას. სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით გათვალისწინებული შედეგის (მიწის ნაკვეთის ჯერ ბუნების დაცვის საზოგადოებისათვის და შემდეგ შპს «ი-თვის» გადაცემა) დადგომა უკავშირდებოდა ამ აქტებით გათვალისწინებული დამატებითი პირობის (საზკვების ობიექტების მიწის ნაკვეთიდან გაყვანის ვალდებულების) შესრულებას. სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა დაუშვებელი იყო ზემოაღნიშნული დამატებითი განსაზღვრებების დადგენის გარეშე და ისინი ამ პირობების დაუდგენლად არ გამოიცემოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე სადავო აქტები გამოცემულია მატერიალური და ფორმალური კანონიერების მოთხოვნების დაცვით და არ არსებობს მათი ბათილად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ხსენებულ აქტებში მითითებული პირობა შესრულდა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 05.06.98წ. ¹11.20.237 დადგენილების საფუძველზე, შპს «დ-ესა» და შპს «ი-ს» შორის 20.06.98წ. გაფორმებული ხელშეკრულების შესაბამისად, შპს «დ-ემ» იკისრა ......... ხეივანში განლაგებული მისი კუთვნილი ობიექტის, კერძოდ სასაუზმე «ს-ის» შენობისა და მასში განლაგებული დანადგარების სრული დემონტაჟის, მისთვის სასურველ ადგილას ტრანსპორტირების და 1998 წლის 20 ივლისამდე ტერიტორიის მთლიანად გათავისუფლების ვალდებულება (ტ. I, ს.ფ. 41). აღნიშნული ვალდებულების შესრულების შესახებ 24.07.98წ. შპს «ი-ისა» და შპს «დ-ეს» დირექტორების მიერ შედგა აქტი, რომელიც ადასტურებს რომ 20.06.98წ. გაფორმებული ხელშეკრულება სრულად იქნა შესრულებული და ქ. თბილისის მუნიცპალიტეტის კაბინეტის 05.06.98წ. ¹11.20.237 დადგენილების საფუძვლეზე შპს «დ-ემ» მოახდინა .......... ხეივანში განლაგებული საზკვების ობიექტის, სასაუზმე «ს-ის» და მასში განლაგებული დანადგარების სრული დემონტაჟი და ტრანსპორტირება (ტ. I, ს.ფ. 42). შპს «დ-ეს» და შპს «ი-ს» შორის 20.06.98წ. დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნაზე მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ თბილისისი სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 27.10.08წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით. ამდენად, ვინაიდან 1998 წლის 24 ივლისამდე განხორციელდა სადავო ობიექტის დემონტაჟი, მოსარჩელეებისთვის ამ დროისათვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო მათ მიერ სადავოდ გამხდარი აქტების არსებობის ფაქტი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის შესაბამისად ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. სარჩელის აღძვრის დროს მოქმედი «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» კანონის 5.3 მუხლის შესაბამისად მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების განხილვის ხანდაზმულობის ვადა 3 წელს შეადგენდა. სარჩელი სასამართლოში უფლების დარღვევის შეტყობიდან 4 წლის შემდეგ _ 12.08.02წ. არის აღძრული, რის გამოც მართებულია სააპელაციო პალატის დასკვნა ხანდაზმულობის ვადის გაცდენის შესახებ. ამასთანავე, აღნიშნული სადავო აქტების საფუძველზე განხორციელდა მთელი რიგი იურიდიული მნიშვნელობის ქმედებები (შპს «ი-მა» სადავო ობიექტი 30.12.04წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიჰყიდა შპს «ფ-ს», აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძვლის _ ყადაღის არარსებობის შესახებ ცნობის ბათილობაზე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების მოთხოვნა არ არის დაკმაყოფილებული (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის ¹ბს-183-177(კ-09) საქმეზე 20.05.09წ. განჩინება)), რის გამოც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად არ არსებობს მათი ბათილობის საფუძველი. საგულისხმოა, რომ მოსარჩელეებს 12.08.02წ. აღძრულ სარჩელში მე-3 მოთხოვნად მითითებული ჰქონდათ ტექ. აღრიცხვის სამსახურის მიერ სასაუზმე «ს-ის» შპს «დ-ეს» სახელზე აღრიცხვის ბათილად და იურიდიული ძალის არმქონედ ცნობა. აღნიშნული მოთხოვნით მოსარჩელეები სადავოდ ხდიდნენ ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს 24.06.98წ. ¹24-1343 ცნობა-დახასიათებაში არსებულ მონაცემებს (ტ. I, ს.ფ. 43), რომელიც გაცემული იყო 10.07.98წ. შპს «დ-ეს» სახელზე ტექ. აღრიცხვის სამსახურში განხორციელებული ჩანაწერის (ტ. I, ს.ფ. 88-89) საფუძველზე. აღნიშნული ჩანაწერი ადასტურებს შპს «დ-ეს» და არა საწარმოო კომერციული ფირმა «დ-ეს» საკუთრებას სასაუზმეზე. მოსარჩელეების მიერ ტექ. აღრიცხვის სამსახურის მიმართ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა უკავშირდებოდა შპს «დ-ეს», მოსარჩელეების მოთხოვნა ეხებოდა შპს «დ-ეს» სახელზე 1998 წელს სასაუზმე «ს-ის» აღრიცხვას, ხოლო სასაუზმე, საწარმოო კომერციული ფირმა «დ-ეს» ბალანზე აღრიცხული იყო მანამდე, 1991 წლის 15 აგვისტოდან (ტ. IV, ს.ფ. 289), რაც მოსარჩელეების მიერ სადავო არ გამხდარა. 22.10.07წ. განცხადებით მოსარჩელეებმა მთლიანად უარი თქვეს (ტ. II, ს.ფ. 495) შპს «დ-ეს», ჰ. ხ-ისა და ა. ხ-ის მიმართ სარჩელზე (მათთან დაკავშირებულ და მათ მიმართ ყველა მოთხოვნაზე), რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 381-ე მუხლის თანახმად არ გააჩნდა შესაძლებლობა, ასეთი მოთხოვნის პირველი ინსტანციის სასამართლოში არარსებობის გამო, ემსჯელა საწარმოო კომერციულ ფირმა «დ-ზე» ტექ. აღრიცხვის სამსახურში განხორციელებული ჩანაწერის კანონიერებაზე. შპს «დ-ეს» მიმართ და მასთან დაკავშირებულ მოსარჩელეთა მიერ აღძრულ ყველა სასარჩელო მოთხოვნაზე მოსარჩელეების მიერ მთლიანად უარის თქმის გამო, საქმის წარმოება მართებულად შეწყდა შპს «დ-თან» დაკავშირებულ ყველა მოთხოვნაზე. ამასთანავე, საქმეში დაცული მტკიცებულებებით, კერძოდ მ. ი-ის მიერ შპს «დ-ეს» მიმართ 27.06.01წ. აღძრული სარჩელით (ტ. I, ს.ფ. 322), თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 15.05.02წ. გადაწყვეტილების ტექსტით (ტ. I, ს.ფ. 155-156), სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას წარმოდგენილი სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 20.01.05წ. დასკვნით (ტ. II, ს.ფ. 215-218) დასტურდება, რომ მ. ი-მა სასაუზმე «ს-ის» თავისი წილი 48%-ის სანაცვლოდ შპს «დ-გან» მიიღო თანხა. მ. ი-ის მიერ სამკვიდროს მიღების ვადის გასვლამდე გარდაცვლილი მეუღლის საკუთრებაში არსებული სასაუზმე «ს-ის» წილის გასხვისების შეუძლებლობა, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლიდან გამომდინარე, ვერ მოახდენს გავლენას მხარის _ მ. ი-ის მიერ დადასტურებულ (არიარებულ) გარემოებაზე.
სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების საკითხთან დაკავშირებით კასატორის მიერ მოყვანილი მოსაზრებები არ ქმნიან საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პირობას, სააპელაციო სასამართლოს მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის განსაზღვრისას დაშვებული უსწორობის ან აშკარა არითმეტიკული შეცდომის გასწორება სსკ-ის 260-ე მუხლის საფუძველზეა შესაძლებელი.
პროცესუალური კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენის შესაძლებლობას, მ. ი-ის მიერ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში 03.01.11წ. და 20.04.11წ. წარმოდგენილი იქნა მთელი რიგი მტკიცებულებები, რომელთა მიღებისა და შეფასების შესაძლებლობა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407.2 მუხლის თანახმად საკასაციო სასამართლოს არ გააჩნია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც მ. ი-ის, გ. გ-ისა და ქ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მ. ი-ის, ქ. გ-ისა და გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.02.10წ. გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. კასატორს _ მ. ი-ს დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე 09.08.10წ. ¹5010098887 და 10.11.10წ. ¹12 საგადასახადო დავალებებით (საიდენტიფიკაციო ნომერი ........ ) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 6000 ლარის 70% _ 4200 (ოთხი ათას ორასი) ლარის ოდენობით;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
