ბს-1188-152(კ-10) 15 ივნისი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ნათია წკეპლაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ე. ბ-შვილის უფლებამონაცვლე ვ. ქ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე: _ ი. ჭ-ური, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 მარტის განჩინებაზე

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ქმედების განხორციელება

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

2008 წლის 4 მარტს ე. ს-შვილი-ბ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში, მოპასუხის - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ქმედების განხორციელება (იხ. ტ.I, ს.ფ. 1-14).

საქმის გარემოებები:

მოსარჩელე - ე. ს-შვილი-ბ-შვილი დაბადებიდან ცხოვრობდა ახალგორის რაიონის სოფ. .... მისი მშობლების ოჯახი იყო საკოლმეურნეო კატეგორიას, ხოლო მათი გარდაცვალების შემდეგ ისიც მუდმივად იყო კომლის წევრი. გასული საუკუნის 50-იან წლებში მისმა ოჯახმა კოლმეურნეობისაგან მიიღო მიწის ნაკვეთები 0,22ჰა-ს ოდენობით, რომელიც შემდეგ აღირიცხა მოსარჩელის სახელზე, რაც დადასტურებულია მაშინდელი ზონარგაყრილი წიგნით და აზომვის აქტებით. მოსარჩელე ზემოაღნიშნულ 0,22 ჰა მიწის ნაკვეთს ფლობდა, უვლიდა და ამუშავებდა დღემდე.

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1992 წლის 1 იანვრიდან გამოცხადდა მიწის ნაკვეთების პრივატიზაცია საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹148 დადგენილების საფუძველზე, რის შემდეგაც მოცემული მიწის ფართობები მოსარჩელეს გადაეცა საკუთრებაში, მიეცა სათანადო მიღება-ჩაბარების აქტები და სარეგისტრაციო მოწმობები. აღნიშნული მიწის ნაკვეთები 2002 წელს მოქმედი კანონმდებლობის დაცვით, საჯარო რეესტრმა დაარეგისტრირა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სახელზე. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე დავა დაიწყო ი. ჭ-ურმა, რომელმაც განაცხადა, რომ მიწის ნაკვეთი მას გადაეცა სოფ. ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 ოქმის საფუძველზე და მის საკუთრებას წარმოადგენდა. მოსარჩელის მითითებით, ი. ჭ-ურმა ამ ოქმის დედანი ვერ წარმოადგინა, ხოლო წარმოდგენილზე არ იკითხება ბეჭედი და იგი არავითარ მტკიცებულებას არ წარმოადგენდა.

მოსარჩელის მითითებით, მან სარჩელით მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა ი. ჭ-ურის მიერ წარდგენილი ¹7 ოქმის ბათილად ცნობა. 2001 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, თუმცა იმავე სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება გაუქმდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელის მიერ გასაჩივრდა სააპელაციო სასამართლოში, სადაც საქმის წარმოება შეწყდა მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო. 2005 წელს ი. ჭ-ურმა მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხის - საჯარო რეესტრის მიმართ, საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ბათილად ცნობის, სადავო ნაკვეთების მის სახელზე აღრიცხვისა და მიწის საკუთრების მოწმობების გაცემის თაობაზე. ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ი. ჭ-ურის სასარჩელო განცხადება, ისე რომ ე. ს-შვილი-ბ-შვილი საქმეში ჩაბმული არ ყოფილა. სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით გაუქმდა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და იმავე სასამართლოს დაევალა საქმის ხელახალი განხილვა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მონაწილეობით. ი. ჭ-ურმა სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინება გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მაგრამ უზენაესმა სასამართლომ ძალაში დატოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება.

მოსარჩელის მითითებით, ი. ჭ-ურზე 2006 წლის 5 სექტემბერს გაიცა ¹157-2006 ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომელშიც უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტად მიეთითა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება და აზომვითი ნახაზი ¹1. 2006 წლის 9 ოქტომბერს ი. ჭ-ურზე გაიცა მეორე ამონაწერი იმავე ნაკვეთზე, რომლის საფუძვლად მიეთითა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება, აზომვითი ნახაზი ¹1 და ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ი. ჭ-ურს მიწის ნაკვეთები დაურეგისტრირდა უკანონოდ, რის გამოც, საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ბათილად ცნობის მოთხოვნით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რომელმაც უარი უთხრა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. მოსარჩელემ სააგენტოს ადმინისტრაციული აქტი გაასაჩივრა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში, სადაც მოითხოვა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2007 წლის 16 ივლისის ¹01/11-4483/1435/ბ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება საქმის გარემოებების ხელახალი განხილვის შემდეგ ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის თაობაზე. იუსტიციის სამინისტრომ დააკმაყოფილა მოსარჩელის ადმინისტრაციული საჩივარი და დაავალა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საქმის გარემოებების ხელახალი გამოკვლევის შემდეგ, ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა. საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2008 წლის 22 იანვარს გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი ¹01/11-315, რომლითაც კვლავ უარი უთხრა მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთის მის სახელზე რეგისტრაციაზე.

სარჩელის სამართლებრივი საფუძვლები:

მოსარჩელის განმარტებით, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ არ გაითვალისწინა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული მოტივები და ფაქტობრივად, გაიმეორა მის მიერ 2007 წლის 16 ივლისს გამოცემული ადმინისტრაციული აქტის შინაარსი ახალ დოკუმენტში, რაც წარმოადგენდა კანონის დარღვევას. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება გაუქმდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ და ასეთი გადაწყვეტილება ბუნებაში აღარ არსებობდა. რაც შეეხებოდა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებას, მასში არ იყო მითითებული, რომ სადავო საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები საკუთრების უფლებით აღრიცხულიყო ი. ჭ-ურის სახელზე, ასევე არ იყო მითითებული, რომ ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სახელზე საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერები ბათილად ყოფილიყო ცნობილი და დარეგისტრირებულიყო ი. ჭ-ურის სახელზე.

მოპასუხემ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 23.1. “ა” მუხლით, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებდა ვალდებულებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, თუ მისთვის ოფიციალურად გახდებოდა ცნობილი უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის გასაჩივრების ფაქტის შესახებ და ეს გასაჩივრება შეაჩერებდა უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის მოქმედებას. მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრება არ იწვევდა მისი მოქმედების შეჩერებას და შესაბამისად, აღნიშნული საფუძვლით ვერ შეჩერდებოდა სარეგისტრაციო მოწმობა. მოპასუხის მითითებით, ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილების, როგორც უფლების დამადასტურებელი საბუთის მითითება საჯარო რეესტრის ამონაწერში, იმავე სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებასთან ერთად, განხორციელდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2006 წლის 6 ოქტომბრის ¹01/18-ჭ-40/645 გადაწყვეტილების საფუძველზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია და დღემდე იურიდიული ძალის დოკუმენტს წარმოადგენდა (იხ. სხდომის ოქმი).

სასარჩელო განცხადებას არ დაეთანხმა მესამე პირი - ი. ჭ-ური, რომელმაც მიუთითა, რომ სოფ. ... კოლმეურნეობის საერთო კრების 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 ოქმის საფუძველზე, მის სახელზე აღირიცხა და დღესაც ირიცხება სოფ. ... მდებარე მამაპაპისეული 0,22ჰა მიწის ნაკვეთი. ი. ჭ-ურის განმარტებით, სამართლებრივი თვალსაზრისით, კოლმეურნეობის სანიმუშო წესდების საფუძველზე, მხოლოდ კოლმეურნეობის საერთო კრება იყო უფლებამოსილი გადაეწყვიტა კოლმეურნეობისათვის საკუთრების ჩამორთმევისა და სხვაზე გადაცემის საკითხი. ამასთან, სადავო 0,22ჰა მიწის ნაკვეთი 1954-1996 წლებში არ გადასცემია ე. ს-შვილ-ბ-შვილს და არ არსებობდა კოლმეურნეობის საერთო კრების ოქმი მიწის ნაკვეთის მისთვის გადაცემის თაობაზე, რაც ასევე დადასტურებულია ახალგორის არქივის 2007 წლის 17 დეკემბრის ¹184 წერილით (იხ. სხდომის ოქმი).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

¹7 სხდომის ოქმით დადგენილია, რომ 1991 წლის 10 ივლისს ჩატარდა ... კოლმეურნეობის საერთო კრება, რომელმაც დაადგინა, ი. ჭ-ურს დაბრუნებოდა სოფ. ... მდებარე მამაპაპისეული მიწის ფართობი - 0,22ჰა-ს ოდენობით. ამის შემდეგ ე. ს-შვილმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა და ი. ჭ-ურისაგან სადავო მიწის ნაკვეთის დაბრუნება. ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 4 იანვრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა და სადავო 0,22ჰა მიწის ნაკვეთი მიჩნეულ იქნა ე. ს-შვილის საკუთრებად. აღნიშნული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გასაჩივრდა ი. ჭ-ურის მიერ. ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ე. ს-შვილის სარჩელი და სოფ. ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმისა და საკრებულოს წიგნის ჩანაწერის გაუქმების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება გაასაჩივრა ე. ს-შვილმა, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოში მან უარი თქვა სააპელაციო საჩივარზე, რის გამოც შეწყდა საქმის წარმოება. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ი. ჭ-ურმა, თავის მხრივ, 2005 წელს სარჩელით მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხის - საჯარო რეესტრის მიმართ, საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ბათილად ცნობის, სადავო ნაკვეთების მის სახელზე აღრიცხვისა და მიწის საკუთრების მოწმობების გაცემის თაობაზე. რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სარჩელი, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. ს-შვილ-ბ-შვილმა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და იმავე სასამართლოს დაევალა საქმის ხელახლა განხილვა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მონაწილეობით. ი. ჭ-ურმა სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინება გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მაგრამ უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 4 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული და ძალაში დარჩა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება. მოგვიანებით, ი. ჭ-ურის სასარჩელო განცხადება განსახილველად გადაეცა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს, სადაც მოსარჩელის წარმომადგენელმა უკან გაიხმო სარჩელი, რის გამოც მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 7 ივნისის განჩინებით ი. ჭ-ურის სარჩელი დარჩა განუხილველად.

ე. ს-შვილი-ბ-შვილმა 2007 წლის 15 ივნისს განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რომლითაც მოითხოვა სასამართლო გადაწყვეტილებების გათვალისწინებით, ახალგორის სარეგისტრაციო სამსახურს დავალებოდა ცვლილებების შეტანა სარეგისტრაციო ჩანაწერებში. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2007 წლის 16 ივლისის წერილით ე. ს-შვილ-ბ-შვილს უარი ეთქვა განცხადების დაკმაყოფილებაზე. მან მითითებული არ გაასაჩივრა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში, რომლის 2007 წლის 6 ნოემბრის ბრძანებით ბათილად იქნა ცნობილი გასაჩივრებული აქტი და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა ახალი აქტის გამოცემა საქმის გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის შემდეგ. საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2008 წლის 22 იანვარს გამოსცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ¹01/11-315, რომლითაც ე. ს-შვილ-ბ-შვილს კვლავ უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2008 წლის 22 იანვრის ¹01/11-315 ბრძანების ბათილად ცნობისა და ქმედების განხორციელების დავალდებულების თაობაზე, უსაფუძვლო იყო და არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას. სასამართლოს განმარტებით, სარეგისტრაციო სამსახურში არსებულ სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე დაფიქსირებული იყო სასამართლოს ბეჭედი, რითაც მოპასუხის მტკიცებით, დადასტურდა სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის ფაქტი ანუ რეგისტრაცია განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით. გასაჩივრებულ აქტში ასევე მიეთითა, რომ “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 23.1. “ა” მუხლით, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებდა ვალდებულებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, თუ მისთვის ოფიციალურად გახდებოდა ცნობილი უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის გასაჩივრების ფაქტის შესახებ და ეს გასაჩივრება აჩერებდა უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის მოქმედებას. მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრება არ იწვევდა მისი მოქმედების შეჩერებას და შესაბამისად, აღნიშნული საფუძვლით ვერ შეჩერდებოდა სარეგისტრაციო მოწმობა. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2006 წლის 6 ოქტომბრის ¹01/18-ჭ-40/645 გადაწყვეტილების საფუძველს წარმოადგენდა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება, რომლის სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნული იყო, რომ “ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ახალგორის რაიონის სოფ. ... კოლმეურნეობის 1991 წლის ¹7 ოქმისა და საკრებულოს წიგნის ჩანაწერი დარჩა უცვლელი, რომლის თანახმად, ... კოლმეურნეობის საერთო კრებამ ი. ჭ-ურს დაუბრუნა მიწის ნაკვეთი.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, გადაწყვეტილებაზე სასამართლო ბეჭდის არსებობა უდავოდ არ ადასტურებდა სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლას. ამ უკანასკნელის კანონიერ ძალაში შესვლა ხდებოდა არა სასამართლო ბეჭდის საფუძველზე, არამედ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის XXVIII-ე თავით დადგენილი წესით. მიუხედავად ამისა, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებულ აქტში მითითებული სხვა დანარჩენი მსჯელობა შეესაბამებოდა საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებს. სასამართლოს განმარტებით, მართალია, ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება არ იყო კანონიერ ძალაში შესული და იგი გასაჩივრებული იყო სააპელაციო წესით ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მიერ, მაგრამ ახალგორის სარეგისტრაციო სამსახურს უფლება ჰქონდა, მის საფუძველზე მოეხდინა სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია ი. ჭ-ურის სახელზე. “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 2.”გ” მუხლის შესაბამისად, სასამართლო აქტი წარმოადგენდა უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს. იმავე კანონის 23.1.”ბ” მუხლის მიხედვით, მარეგისტრირებელი ორგანო აჩერებდა რეგისტრაციას, თუ მისთვის ოფიციალურად გახდებოდა ცნობილი უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის გასაჩივრების ფაქტი და ეს გასაჩივრება აჩერებდა უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის მოქმედებას. იმავეს ითვალისწინებდა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 62.1. “ე” მუხლი. ამრიგად, უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაცია შეჩერდებოდა მაშინ, თუ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გასაჩივრების ფაქტი მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის ოფიციალურად გახდებოდა ცნობილი.

საქალაქო სასამართლომ ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ ი. ჭ-ურის სახელზე სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია მოხდა არა მხოლოდ ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილების მიხედვით, არამედ იმავე სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სარჩელი ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 ოქმის გაუქმების თაობაზე. როგორც ცნობილი იყო, მითითებული ოქმის შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთი გადაეცა ი. ჭ-ურს, საქმის მასალებით დადგინდა, რომ ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში და იგი არავის გაუუქმებია.

საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2007 წლის 6 ნოემბრის ბრძანებაში, რომლითაც საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა საქმის გარემოებების ხელახალი შესწავლა, მითითებული იყო, რომ მართალია, არ არსებობდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული აქტი, რომელიც დაადასტურებდა ი. ჭ-ურის სახელზე განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ან ძალადაკარგულად ცნობის ფაქტს, მაგრამ გაუქმებული იყო ე. ს-შვილი-ბ-შვილის რეგისტრაციის ჩანაწერის გაუქმების თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება. ამასთან დაკავშირებით, საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 68.1.”ბ” მუხლის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადებულიყო, თუ ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნებოდა ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, თუ საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია თავის დროზე განხორციელდა კანონიერად, ხოლო შემდეგ რეგისტრაციის საფუძველი ანუ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი გაუქმდა, მაშინ ეს იქნებოდა არა რეგისტრაციის ბათილად ცნობის, არამედ რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი. თუ რეგისტრაცია თავიდანვე კანონის დარღვევით მოხდა, მაშინ ეს იქნებოდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი (იხ. ტ.I, ს.ფ. 155-165).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. ს-შვილ-ბ-შვილმა და მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, საქალაქო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹10 სხდომის ოქმი, ასევე ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 4 იანვრისა და 2005 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებები. სასამართლომ სათანადო ყურადღება არ მიაქცია იმას, რომ 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებაში არ იყო მითითებული, რომ მიწის ნაკვეთები ჩამორთმეოდა ე. ს-შვილ-ბ-შვილს და გადასცემოდა ი. ჭ-ურს. სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ ისე დაარეგისტრირა სადავო მიწის ნაკვეთებზე ი. ჭ-ურის საკუთრების უფლება, რომ არ დაუცადა სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლას, არ მოითხოვა სააღსრულებო ფურცელი, არ მოითხოვა სასამართლოდან განმარტება, თუ რომელი სარეგისტრაციო ჩანაწერები უნდა გაუქმებულიყო, რადგან გადაწყვეტილებაში ზოგადად იყო მითითებული, რომ ბათილად იქნა ცნობილი სარეგისტრაციო ჩანაწერები ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სახელზე.

აპელანტის მითითებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება ე. ს-შვილი-ბ-შვილისა და ი. ჭ-ურის საქმესთან დაკავშირებით, ბათილად ცნო საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ. სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოება, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მიღებული დოკუმენტების მომზადებისას არ ჩართეს, არ მიიწვიეს მხარედ ე. ს-შვილი-ბ-შვილი. ამდენად, სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმისათვის აუცილებელი გარემოებები და ისე მიიღო გადაწყვეტილება (იხ. ტ.I, ს.ფ. 177-184).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 მარტის განჩინებით ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის 2008 წლის 22 იანვრის ¹01/11-315 გადაწყვეტილება ე. ს-შვილი-ბ-შვილის საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, კანონიერი იყო; ი. ჭ-ურის საკუთრების უფლების აღრიცხვის შესახებ სარეგისტრაციო ჩანაწერი საჯარო რეესტრში განხორციელდა კანონიერად, ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილისა და 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებების საფუძველზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა საქმეში წარდგენილ სასამართლოს საოქმო განჩინებაზე, რომლის მიხედვით, თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 12 იანვრის სხდომაზე ე. ს-შვილის წარმომადგენელმა უარი განაცხადა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებაზე შეტანილ სააპელაციო საჩივარზე, იმ მოტივით, რომ იმ მიწის ნაკვეთებზე, რომლებზედაც ი. ჭ-ურს ჰქონდა მიღებული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობები, აპელანტს პრეტენზია არ გააჩნდა. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ უსაფუძვლო იყო აპელანტის მოთხოვნა საჯარო რეესტრის იმ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რომლითაც კანონიერად ჩაითვალა საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული ჩანაწერები სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე. ასევე უსაფუძვლო იყო ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სასარჩელო მოთხოვნა საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურისათვის ი. ჭ-ურთან სადავო მიწის ნაკვეთებზე ე. ს-შვილი-ბ-შვილის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დავალების თაობაზე, რადგან მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია აღნიშნულ მიწის ნაკვეთებზე თავისი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი საბუთი.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქალაქო სასამართლომ სათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცა საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურის სარეგისტრაციო წარმოებასთან დაკავშირებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას საფუძვლად ვერ დაედებოდა ის გარემოება, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2008 წლის 22 იანვრის აქტის მიღების პროცესში აპელანტი არ იყო ჩართული და მიწვეული მხარის სახით, რადგან ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მიწვევის შემთხვევაშიც კი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ვერ იქნებოდა მიღებული სხვაგვარი გადაწყვეტილება. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას გამოიწვევდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის ისეთი დარღვევა, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება (იხ. ტ.II, ს.ფ. 42-50).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2009 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით მოცემულ საქმეზე შეჩერდა საქმის წარმოება ე. ს-შვილი-ბ-შვილის გარდაცვალების გამო, მისი საპროცესო უფლებამონაცვლის დადგენამდე (იხ. ტ.II, ს.ფ. 67-71).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 5 თებერვლის განჩინებით ვ. ქ-შვილის წარმომადგენლის _ ა. კ-შვილის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; ზემოაღნიშნულ საქმეზე განახლდა საქმის წარმოება და ე. ს-შვილი-ბ-შვილის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაერთო მისი უფლებამონაცვლე _ ვ. ქ-შვილი (იხ. ტ.II, ს.ფ. 85-88).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ქ-შვილის წარმომადგენელმა _ ა. კ-შვილმა და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

კასაციის მოტივი:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სააპელაციო სასამართლოს 2005 წლის 12 იანვრის სხდომის ოქმი, რომლითაც დასტურდება, რომ მოპასუხე მხარეს არავითარი პრეტენზია არ გააჩნდა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სახელზე გაცემული მიწის ნაკვეთების საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობებზე და ამ მოწმობებში მითითებულ მიწის ნაკვეთების სარეგისტრაციო ჩანაწერებზე. საჯარო რეესტრს არანაირი კანონიერი უფლება არ გააჩნდა მოპასუხეზე დაერეგისტრირებინა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის კუთვნილი მიწის ნაკვეთები, რადგან არ არსებობდა რომელიმე ინსტანციის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება. ამდენად, არასწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 264-ე მუხლის მოთხოვნები.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა გამოყენებული ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება, რამდენადაც ამ გადაწყვეტილებაში არსად არ არის მითითებული, რომ ე. ს-შვილ-ბ-შვილს უნდა ჩამორთმეოდა მიწის ნაკვეთები, გაუქმებულიყო მასზე სარეგისტრაციო ჩანაწერები რეესტრში და ა.შ. სააპელაციო პალატამ მხედველობაში არ მიიღო ის გარემოება, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ იცოდა ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილების სააპელაციო წესით გასაჩივრების შესახებ ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მიერ. საჯარო რეესტრს ამის შემდეგ ე. ს-შვილი-ბ-შვილის წარმომადგენლის _ ა. კ-შვილის მეშვეობით 2006 წლის 25 აგვისტოს წარედგინა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 25 აგვისტოს ¹31909 გზავნილი, რასაც ადასტურებს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქვითარი შემოსული წერილის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა ასევე ე. ს-შვილი-ბ-შვილის დაუსწრებლად. ამ უკანასკნელს არ მიუღია უწყება 2009 წლის 4 მარტს ჩანიშნული სხდომის შესახებ. უწყება აღნიშნულის შესახებ გაეგზავნა ი. მ-ულს, რომელიც ამ პერიოდისათვის არ წარმოადგენდა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის რწმუნებულს, რის გამოც დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394.”ბ” მუხლი (იხ. ტ.II, ს.ფ. 92-98; 130-136 ).

საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 4 მაისის განჩინებით ე. ს-შვილი-ბ-შვილის უფლებამონაცვლის _ვ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. “გ” პუნქტის საფუძველზე /პროცესუალური კასაცია/.

საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ შესაგებელში მოწინააღმდეგე მხარემ ი. ჭ-ურმა არ ცნო საკასაციო საჩივარი მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვება /იხ.ს.ფ. 163/.

საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 1 ივნისის სასამართლო სხდომაზე საკასაციო სასამართლომ მხარეებს შესთავაზე მორიგება, რაზედაც უარი განაცხადეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმებისა და საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ე. ბ-შვილის უფლებამონაცვლის _ ვ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად, უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეული არ არის სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ სწორად განმარტა კანონი, საპროცესო ნორმები არ დარღვეულა, სწორი შეფასება მიეცა საქმის მასალებს და დავა გადაწყვეტილია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ე. ბ-შვილის უფლებამონაცვლის ვ. ქ-შვილის მიერ წარმოდგენილი არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2. მუხლის საფუძველზე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, კერძოდ, 1991 წლის 10 ივლისს ჩატარდა ... კოლმეურნეობის საერთო კრება, რომელმაც დაადგინა, ი. ჭ-ურს დაბრუნებოდა სოფ. ... მდებარე მამაპაპისეული მიწის ფართობი - 0,22ჰა-ს ოდენობით.

ე. ს-შვილმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა და ი. ჭ-ურისაგან სადავო მიწის ნაკვეთის დაბრუნება; ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 4 იანვრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა და სადავო 0,22ჰა მიწის ნაკვეთი მიჩნეულ იქნა ე. ს-შვილის საკუთრებად; მითითებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გასაჩივრდა ი. ჭ-ურის მიერ; ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ე. ს-შვილის სარჩელი და სოფ. ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმისა და საკრებულოს წიგნის ჩანაწერის გაუქმების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება გაასაჩივრა ე. ს-შვილმა, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოში მან უარი თქვა სააპელაციო საჩივარზე, რის გამოც მასზე შეწყდა საქმის წარმოება.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ი. ჭ-ურმა, თავის მხრივ, 2005 წელს სარჩელით მიმართა ახალგორის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხის - საჯარო რეესტრის მიმართ, საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ბათილად ცნობის, სადავო ნაკვეთების მის სახელზე აღრიცხვისა და მიწის საკუთრების მოწმობების გაცემის თაობაზე. რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. ს-შვილ-ბ-შვილმა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და იმავე სასამართლოს დაევალა საქმის ხელახლა განხილვა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის მონაწილეობით.

ი. ჭ-ურმა სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 1 ნოემბრის განჩინება გაასაჩივრა საკასაციო წესით და უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 4 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, შესაბამისად, ძალაში დარჩა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება. მოგვიანებით, ი. ჭ-ურის სასარჩელო განცხადება განსახილველად გადაეცა მცხეთის რაიონულ სასამართლოს, სადაც მოსარჩელის წარმომადგენელმა უკან გაიხმო სარჩელი, რის გამოც მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 7 ივნისის განჩინებით ი. ჭ-ურის სარჩელი დარჩა განუხილველად.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილების, იმავე სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილებისა და 2006 წლის 25 აგვისტოს ¹1 აზომვითი ნახაზის საფუძველზე სადავო მიწის ნაკვეთი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ახალგორის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ დარეგისტრირდა ი. ჭ-ურის სახელზე და ჯერ 2006 წლის სექტემბერს, ხოლო შემდეგ 2006 წლის 9 ოქტომბერს გაიცა ახალი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან.

ე. ს-შვილ-ბ-შვილმა 2007 წლის 15 ივნისს განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რომლითაც მოითხოვა სასამართლო გადაწყვეტილებების გათვალისწინებით, ახალგორის სარეგისტრაციო სამსახურს დავალებოდა ცვლილებების შეტანა სარეგისტრაციო ჩანაწერებში. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2007 წლის 16 ივლისის წერილით ე. ს-შვილ-ბ-შვილს უარი ეთქვა განცხადების დაკმაყოფილებაზე. მან მითითებული გაასაჩივრა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში, რომლის 2007 წლის 6 ნოემბრის ბრძანებით ბათილად იქნა ცნობილი გასაჩივრებული აქტი და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა ახალი აქტის გამოცემა საქმის გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის შემდეგ. საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2008 წლის 22 იანვარს გამოსცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი¹01/11-315, რომლითაც ე. ს-შვილ-ბ-შვილს კვლავ უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასაციის მოტივს, რომ საჯარო რეესტრს არანაირი კანონიერი უფლება არ გააჩნდა მოპასუხეზე დაერეგისტრირებინა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის კუთვნილი მიწის ნაკვეთები, რადგან არ არსებობდა რომელიმე ინსტანციის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების კანონიერების შეფასების შედეგად მიაჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2008 წლის 22 იანვრის ¹01/11-315 ბრძანების ბათილად ცნობისა და ქმედების განხორციელების დავალდებულების თაობაზე უსაფუძვლოა, რამდენადაც ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით /რომელითაც ე. ს-შვილმა-ბ-შვილმა გაასაჩივრა ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმი და საკრებულოს წიგნის ჩანაწერი/ არ დაკმაყოფილდა ე. ს-შვილის სარჩელი. მართალია, აღნიშნული გადაწყვეტილება გაასაჩივრა ე. ს-შვილმა, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოში მან უარი თქვა სააპელაციო საჩივარზე, რის გამოც მასზე შეწყდა საქმის წარმოება. ამდენად, ე. ს-შვილ-ბ-შვილმა უარი განაცხადა რა სააპელაციო წესით ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილების გასაჩივრებაზე, პროცესუალური თვალსაზრისით, მან პრაქტიკულად უარი განაცხადა ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 სხდომის ოქმის /რომლითაც ი. ჭ-ურს დაბრუნებოდა სოფ. ... მდებარე მამაპაპისეული მიწის ფართობი - 0,22ჰა-ს ოდენობით/ გაუქმების მოთხოვნაზე.

საკასაციო სასამართლო “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 2. “გ” მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სასამართლო აქტი წარმოადგენს უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს. კანონის 23.1.”ბ” მუხლის მიხედვით, მარეგისტრირებელი ორგანო აჩერებს რეგისტრაციას, თუ მისთვის ოფიციალურად გახდება ცნობილი უფლების დამადასტურებელი თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის გასაჩივრების ფაქტი და ეს გასაჩივრება აჩერებს უფლების დამადასტურებელ თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის მოქმედებას. იმავე წესებს ითვალისწინებს საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 62.1. “ე” მუხლი. ამდენად, უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაციის შეჩერების საფუძველია: თუ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გასაჩივრების ფაქტი მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის ოფიციალურად გახდება ცნობილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოპასუხე ი. ჭ-ურის სახელზე სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია მოხდა არა მხოლოდ ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, არამედ იმავე სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილების საფუძველზეც, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის სარჩელი ... კოლმეურნეობის 1991 წლის 10 ივლისის ¹7 ოქმის გაუქმების თაობაზე, ხოლო მითითებული ოქმის შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთი გადაეცა ი. ჭ-ურს. ამასთან, საქმის მასალების მიხედვით ახალგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2007 წლის 6 ნოემბრის ბრძანებაში /რომლითაც საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა საქმის გარემოებების ხელახალი შესწავლა/ მითითებულია, რომ მართალია, არ არსებობდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული აქტი, რომელიც დაადასტურებდა ი. ჭ-ურის სახელზე განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ან ძალადაკარგულად ცნობის ფაქტს, მაგრამ გაუქმებული იყო ე. ს-შვილი-ბ-შვილის რეგისტრაციის ჩანაწერის გაუქმების თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2005 წლის 19 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 68.1.”ბ” მუხლის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს, თუ ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნება ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, იმ შემთხვევაში, თუ საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია თავის დროზე განხორციელდა კანონიერად, ხოლო შემდეგ რეგისტრაციის საფუძველი ანუ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი გაუქმდა, აღნიშნული წარმოადგენს არა რეგისტრაციის ბათილად ცნობის, არამედ რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველს, ხოლო თუ რეგისტრაცია თავიდანვე კანონის დარღვევით განხორციელდა, მითითებული წარმოშობდა მის ბათილად ცნობის საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა ასევე ე. ს-შვილი-ბ-შვილის დაუსწრებლად. ამ უკანასკნელს არ მიუღია უწყება 2009 წლის 4 მარტს ჩანიშნული სხდომის შესახებ. უწყება აღნიშნულის შესახებ გაეგზავნა ი. მ-ულს, რომელიც ამ პერიოდისათვის არ წარმოადგენდა ე. ს-შვილი-ბ-შვილის რწმუნებულს, რის გამოც დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394.”ბ” მუხლი.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 70.1. მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ მხარეს ან მის წარმომადგენელს სასამართლო უწყებით ეცნობება სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი. უწყება მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაბარდება ერთ-ერთ მათგანს ან ამ კოდექსის 74-ე მუხლით გათვალისწინებულ სუბეიქტებს. წარმომადგენელი ვალდებულია უწყების ჩაბარების შესახებ აცნობოს მხარეს.

საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 31 მარტის ¹71 ბრძანებით დამტკიცებული “სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ” ინსტრუქციის 53.1. მუხლის თანახმად, გარიგება უნდა გაუქმდეს (მოიშალოს, შეწყდეს) დამოუკიდებელი აქტის შედგენით სანოტარო მოქმედების შესრულების ზოგადი წესების დაცვით. თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, გარიგება უნდა გაუქმდეს გარიგების დამოწმებისათვის დადგენილი წესების დაცვით. სანოტარო რეესტრსა და სანოტარო აქტზე, რომლის გაუქმება (მოშლა, შეწყვეტა) ხდება, წარწერით უნდა აღინიშნოს გარიგების გაუქმების (მოშლის, შეწყვეტის) შესახებ. წარწერაში მითითებული უნდა იყოს გაუქმების (მოშლის, შეწყვეტის) აქტის რეკვიზიტები.

ზემოაღნიშნული ნორმების ანალიზის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კანონმდებლობით წერილობითი გაცემული რწმუნებულების (წარმომადგენლობის) გაუქმებისათვის დადგენილია მისი გაუქმების ასევე სპეციალური _ წერილობითი ფორმა. იმ ვითარებაში, როცა რწმუნებულება დამოწმებულია სანოტარო წესით, მისი გაუქმებაც ასევე უნდა მოხდეს საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 31 მარტის ¹71 ბრძანებით დამტკიცებული “სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ” ინსტრუქციის 53.1. მუხლით დადგენილი წერილობითი ფორმით, წინააღმდეგ შემთხვევაში ითვლება, რომ გარიგება (რწმუნებულება) ძალაშია და არ გაუქმებულა.

საქმის მასალების მიხედვით 2010 წლის 4 მარტის სასამართლო სხდომის თაობაზე ეცნობა აპელანტის წარმომადგენელს ი. მ-ულს /იხ.ს.ფ. 35/, რომელსაც გააჩნია წარმომადგენლობის უფლებამოსილება დამოწმებული სანოტარო წესით /იხ.ს.ფ. 72/. რწმუნებულება გაცემულია განუსაზღვრელი ვადით და ძალაშია მის გაუქმებამდე /იხ.ს.ფ. .72/ საქმეში არ არის წარმოდგენილი აღნიშნული უფლებამოსილების ნოტარიალურად გაუქმების დამადასტურებელი მტკიცებულება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 70.1. მუხლის შესაბამისად, ე. ს-შვილი-ბ-შვილი ინფორმირებული უნდა ყოფილიყო სასამართლო სხდომის თაობაზე, რამდენადაც სასამართლო სხდომის დღე და თარიღი ეცნობა მის წარმომადგენელს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, სსსკ-ის 410-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2 მუხლით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 257-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ბ-შვილის უფლებამონაცვლის _ ვ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 4 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.