¹ბს-1263-1227 (კ-10) 21 ივნისი, 2011წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) _ ლ. ც-ძე, წარმომადგენელი ზ. თ-შვილი (11.05.11 წ. გაცემული რწმუნებულება)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, წარმომადგენელი _ ვ. გ-შვილი (10.05.11 წ. ¹4/1819 რწმუნებულება)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.07.10 წ. განჩინება

დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ლ. ც-ძემ 22.01.10წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ, რომლითაც თავდაცვის მინისტრის 22.12.09წ. თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის თანხის სრულად ანაზღაურება მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2007 წლის 10 დეკემბრიდან ხელშეკრულების საფუძველზე ირიცხებიდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მინიჭებული ჰქონდა სამხედრო წოდება _ .... 22.12.09 წ ¹4536 ბრძანებით ლ. ც-ძე “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო დათხოვნილ იქნა შეიარაღებული ძალების რიგებიდან 2009 წლის 2 დეკემბრიდან. ბრძანების გამოცემას საფუძვლად დაედო სახმელეთო ჯარების სარდლის მ/შ-ის 11.12.09 წ. შუამდგომლობა, რომელიც ეყრდნობა ცალკეული საინჟინრო ბატალიონის მუდმივმოქმედ სამანდატო კომისიის გადაწყვეტილებას. მუდმივმოქმედი სამანდატო კომისიის სხდომის ოქმის მიხედვით 02.12.09 წ. ჩატარდა დათვალიერება, რა დროსაც არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც ვითომ დაარღვია სამხედრო ფორმის ტარების წესი. ამავე ოქმის მიხედვით მოსარჩელეს ასევე არ შეუსრულებია მეთაურის ბრძანებაც. აღნიშნული დარღვევა ჩაითვალა სისტემატიურ დარღვევად და კონტრაქტის 9.1.4 მუხლის გათვალისწინებით თავდაცვის სამინისტრომ ცალმხრივად შეუწყვიტა კონტრაქტი და ამორიცხა შეიარღებული ძალებიდან. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მის მიმართ არ უნდა გამოყენებულიყო დისციპლინარული პასუხისმგებლობის აღნიშნული ზომა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.04.2010წ. გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ლ. ც-ძის სასარჩელო მოთხოვნა.

საქალაქო სასამართლომ სამანდატო კომისიის სხდომის ¹33 ოქმზე დაყრდნობით დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმეზე ბატალიონის მეთაურის ბრძანებით ბატალიონის სერჟანტმა 25.11.09 წ. ჩაატარა სამწყობრო დათვალიერება, რომლის დროსაც პირად შემადგენლობას დაუდგინდა სამხედრო ფორმის ტარების წესის დარღვევა და შენიშვნის აღმოსაფხვრელად მიეცა ვადა. ¹05346 სამხედრო ნაწილის მეთაურის 27.11.09 წ. ¹1091 ბრაძანებით 02.12.09 წ. განმეორებით ჩატარდა დათვალიერება, რა დროსაც ლ. ც-ძეს კვლავ არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი. აღნიშნულით ლ. ც-ძემ დაარღვია საველე ფორმის ტარების წესი და შესაბამისად მეთაურის ბრძანება, რაც სამანდატო კომისიის მიერ ჩაითვალა მხარეთა შორის გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების 9.1.4. პუნქტით გათვალისწიონებული პირობის სისტემატიურ დარღვევად და გახდა საფუძველი მისი “სამხედრო სტატუსის შესახებ” კანონის 21.2. მუხლის “თ” ქვეპუნქტით სამხედრო ძალების რიგებიდან დათხოვნისა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებას და მასზე ზაკ-ის 65-ე მუხლის თანახმად, უნდა გავრცელებულიყო სამოქალაქო კოდექსის ნორმები, კერძოდ აღნიშნული კოდექსის 361-ე მუხლი. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სასამართლომ მართებულად მიიჩნია ლ. ც-ძის სამხედრო ძალებიდან დათხოვნა “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” კანონის 21.2. მუხლის “თ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო. ამდენად, გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შეიცავდა ზაკ-ის 53-ე მუხლით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს, გამოცემული იყო კანონის სრული დაცვით. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას სამსახურში აღდგენის შესახებ, ლ. ც-ძეს ძირითადი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე _ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.09 წ. ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობაზე ეთქვა უარი, რაც იყო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოცემულ ნაწილშიც უარის თქმის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.04.10წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ც-ძემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.07.10წ. განჩინებით ლ. ც-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.04.10წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ დავა სწორად გადაწყვიტა. სააპელაციო საჩივრით ვერ იქნა გაბათილებული საქალაქო სასამართლოს დასკვნები სარჩელის უსაფუძვლობის შესახებ. შესაბამისად სააპელაციო საჩივარი იყო უსაფუძვლო და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.07.10წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ც-ძემ, რომელმაც აღნიშნული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 27.04.11 წ. განჩინებით ლ. ც-ძის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და დადგინდა საქმის განხილვა ზეპირი მოსმენით.

16.06.11 წ. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს განცხადებით მომართა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ და წარმოადგინა მხარეთა შორის მიღწეული მორიგების აქტი. 21.06.11 წ. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენელმა _ ვ. გ-შვილმა (10.05.11 წ. ¹4/1819 რწმუნებულება) მოითხოვა მხარეთა მორიგების გამო საქმის წარმოების შეწყვეტა. სხდომაზე გამოცხადებულმა ლ. ც-ძის წარმომადგენელმა, ადვოკატმა ზ. თ-შვილმა დაადასტურა, რომ მორიგების აქტზე ხელმოწერა განხორციელებულია ლ. ც-ძის მიერ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მორიგების აქტის გაცნობის შედეგად მიიჩნევს, რომ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს და მოცემულ საქმეზე წარმოება შეწყდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილი ითვალისწინებს, რომ მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ, მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს _ ცნოს სარჩელი. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას. აღნიშნულ ნორმათა მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში, სამოქალაქო სამართალწარმოების მსგავსად, მოქმედებს დისპოზიციურობის პრინციპი, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალურთიერთობის მონაწილენი, სამოქალაქო სამართალურთიერთობის მონაწილეთა მსგავსად, აღჭურვილნი არიან თავიანთ უფლებათა თავისუფლად განკარგვის სრული უფლებამოსილებით.

საკასაციო პალატამ განიხილა მორიგების აქტის წარმოდგენილი ტექსტი, რომელსაც ხელს აწერენ საამისოდ უფლებამოსილი პირები: მორიგების აქტი ხელმოწერილია თავად მოსარჩელე _ ლ. ც-ძის მიერ, ხოლო თავდაცვის სამინისტროს სახელით ხელმოწერილია თავდაცვის მინისტრის მოადგილის _ ნ. ძ-შვილის მიერ, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 18.05.11 წ. ¹365 ბრძანებით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში. წარმოდგენილი მორიგების აქტის პირობები შეესაბამება მხარეთა მიერ გამოვლენილ ნებას. საკასაციო პალატა თვლის, რომ განსახილველი დავის მორიგებით დამთავრება არ ეწინააღმდეგება კანონმდებლობას, რის გამოც მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მორიგების აქტი, როგორც მხარეთა მიერ მათი საპროცესო უფლების კანონშესაბამისი რეალიზების შედეგი, ექვემდებარება დამტკიცებას. მხარეთა მორიგების გამო უნდა გაუქმდეს ამ საქმეზე მიღებული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.07.10 წ. განჩინება, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.04.10 წ. გადაწყვეტილება და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, შეწყდეს საქმის წარმოება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტით, 390-ე, 399-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაკმაყოფილდეს მხარეთა შუამდგომლობა და დამტკიცდეს მორიგება შემდეგი პირობებით:

1. კასატორი (მოსარჩელე) უარს ამბობს მოთხოვნებზე (საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.09 წ. ¹4536 ბრძანების ბათილობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება) ამ მორიგების მე-2 პუნქტში ჩამოყალიბებული პირობის გამო და იღებს ვალდებულებას, რომ მორიგების დამტკიცების შემდეგ არანაირი პრეტენზია არ ექნება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან;

2. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მორიგების დამტკიცებიდან ერთი თვის ვადაში შეიტანს ცვლილებას საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.09 წ. ¹4536 ბრძანებაში (კასატორის/მოსარჩელის დათხოვნის ნაწილში), კერძოდ სიტყვები “კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო” შეიცვლება სიტყვებით “მხარეთა შეთანხმებით _ სამინისტროს ინიციატივით”;

3. მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო გაუქმდეს ამ საქმეზე მიღებული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.07.10 წ. განჩინება, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 22.04.10 წ. გადაწყვეტილება და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, შეწყდეს საქმის წარმოება;

4. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მხარეებს განემარტოთ, რომ სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ დაიშვება;

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.