ბს-1315-1279(კ-10) 15 მარტი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელეები) _ დ. ს-ინი, დ. ბ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) _ 1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; 2. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობა

მესამე პირი – შპს “...”

დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ქმედების განხორციელების დავალდებულება

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ივლისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 16 ივლისს დ. ბ-ძემ და დ. ს-ინმა სარჩელი აღძრეს ლანჩხუთის რაიონულ სასამართლოში ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, მესამე პირის – შპს “...” მონაწილეობით და მოითხოვეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ლანჩხუთის სარეგისტრაციო სამსახურის დავალდებულება 2008 წლის ივნისში შპს “...” სახელზე განხორციელებულ მიწის სარეგისტრაციო ჩანაწერებში ცვლილების შეტანის თაობაზე, ასევე ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დავალდებულება 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 პასუხში ცვლილების შეტანისა და მოსარჩელეთა საკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთიდან სამი მეტრის დაცილებით შპს “...” სასაზღვრო მიჯნის გატარების თაობაზე, ან აღნიშნული წერილის არარად აღიარება შემდეგი საფუძვლით:

საქმის გარემოებები:

დ. ს-ინის საკუთრებაში იმყოფება ლანჩხუთის რაიონის სოფელ ღრმაღელეში მდებარე 2275 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაც რეგისტრაციაში გატარდა საჯარო რეესტრში 2006 წელს. დ. ბ-ძის სახელზე, ა. ბ-ოვთან გაფორმებული 2007 წლის 20 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრების უფლებით ირიცხება 3886 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს დ. ს-ინის მიწის მოსაზღვრედ. ა. ბ-ოვს აღნიშნული მიწის ნაკვეთი გამოყოფილი ჰქონდა 1997 წლის 15 ოქტომბრის ¹328 აქტით.

მოსარჩელეთა და მათ მეზობლად არსებული შპს “...” კუთვნილი მიწის ნაკვეთები შემოსაზღვრული იყო ღობით, ხოლო ნაკვეთებს შორის გადიოდა სამი მეტრი სიგრძის გზა. შპს “...” კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის თანახმად, რომელიც შედგენილი იყო შპს “...”-ის მიერ, შპს “...” მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციაში მოექცა მოსარჩელეთა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების ნაწილი და ნაკვეთებს შორის არსებული გზა.

სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები:

შპს “...”-ის მიერ შესრულებული აზომვითი ნახაზის საფუძველზე საჯარო რეესტრმა განახორციელა რეგისტრაცია, რისი უფლებაც მას არ ჰქონდა, რამდენადაც აღნიშნულით შეილახა მოსარჩელეთა უფლებები.

შპს “...” მიწის ნაკვეთის აზომვითი ნახაზი შედგენილი იყო “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 58.3 და 68-ე მუხლების მოთხოვნათა დარღვევით, რის შედეგადაც მოსარჩელეთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა მესამე პირის საკუთრებად.

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ მოახდინა საზღვრების გამიჯვნა და 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 წერილით ნება მიეცა შპს “...” გაევლო ახალი საზღვარი, რითაც შეილახა მოსარჩელეთა ინტერესები (იხ. ს.ფ. 3-14; ტ.I).

სარჩელი არ ცნო მოპასუხე ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ უსაფუძვლობის მოტივით და მიიჩნია, რომ კანონის სრული დაცვით განხორციელდა შპს “...” ტერიტორიაზე სასაზღვრო ნიშნულების დასმა (იხ. ს.ფ. 48-56; ტ.I).

მოსარჩელეებმა დააზუსტეს სასარჩელო მოთხოვნა და თავდაპირველ მოთხოვნებთან ერთად მოითხოვეს შპს “...” დავალდებულება სასაზღვრე ღობის დემონტაჟისა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესახებ (იხ. ს.ფ. 61; ტ.I).

სარჩელი არ ცნეს ასევე მესამე პირმა – შპს “...” და მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ლანჩხუთის სარეგისტრაციო სამსახურმა, რომლებმაც მიიჩნიეს, რომ არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი (იხ. ს.ფ. 65-72; 74-81; ტ.I).

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. ბ-ძისა და დ. ს-ინის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1997 წლის 15 სექტემბრის ¹328 მიღება-ჩაბარების აქტით ა. ბ-ოვს გამოეყო 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთი. 1996 წლის 15 სექტემბრის ¹329 მიღება-ჩაბარების აქტით დ. ს-ინს გამოეყო 3975 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. საჯარო რეესტრის 2006 წლის 24 ოქტომბრის ამონაწერის თანახმად, დ. ს-ინის საკუთრებაში აღრიცხულია სოფ. ... არსებული 2275 კვ.მ, 2007 წლის 20 სექტემბრის ამონაწერით _ დ. ბ-ძის საკუთრებაში რეგისტრირებულია სოფ. ... მდებარე 3300 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ხოლო 2008 წლის 8 ივლისის ამონაწერის მიხედვით, შპს “...” სახელზე ირიცხება სოფ. ... მდებარე 8,82 ჰა მიწა. 2007 წლის 20 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ა. ბ-ოვმა დ. ბ-ძეს მიჰყიდა 3300 კვ.მ ნაკვეთი. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 წერილით შპს “...” ეცნობა სასაზღვრე ნიშნულების დასმის თაობაზე.

რაიონულმა სასამართლომ მოწმე ჯ. გ-შვილის ჩვენებაზე დაყრდნობით, რომელიც მუშაობდა რეფორმის კომისიის თავმჯდომარედ, დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსაზღვრე მიწის ნაკვეთებს შორის მიწის დატოვება დაუშვებელი იყო.

რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის მე-2 მუხლის “ლ” პუნქტით, 54-ე, 57-ე მუხლებით და განმარტა, რომ ვინაიდან მოსარჩელეები არ არიან შპს “...” მესაკუთრეები, შესაბამისად არ წარმოადგენენ დაინტერესებულ პირებს, უფლება არა აქვთ მოითხოვონ სხვისი – შპს “...” საკუთრების უფლების რეგისტრაციაში ცვლილების შეტანა.

რაიონულმა სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა “საჯარო რეესტრის შესახებ” კანონის მე-5, “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-4 მუხლებით და უსაფუძვლოდ მიიჩნია სასარჩელო მოთხოვნა სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანის შესახებ იმ მოტივით, რომ შპს “...” მიმართ საჯარო რეესტრის მონაცემები ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ არის ცნობილი, ამასთან, ამგვარი მოთხოვნა არც მოსარჩელეებს აღუძრავთ (იხ. ს.ფ. 137-145; ტ.I).

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს დ. ბ-ძემ და დ. ს-ინმა, რომლებმაც მოითხოვეს ლანჩხუთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, რაიონულ სასამართლოს არ გაურკვევია სხვადასხვა დანიშნულების მიწის ნაკვეთების გადაფარვის მიზეზი, არ გაუთვალისწინებია მოწმეთა ჩვენებები, არ დაუდგენია როგორ მოახდინა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის წარმომადგენელმა საზღვრების გამიჯვნა, არ გაუთვალისწინებია მტკიცებულებები, რის შედეგადაც სასამართლომ არასწორი გადაწყვეტილება მიიღო (იხ. ს.ფ. 150-159; ტ.I).

სააპელაციო საჩივარი არ ცნეს მოწინააღმდეგე მხარეებმა და მოითხოვეს უსაფუძვლობის მოტივით მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 204-210; 212-218; 224-230; ტ.I).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ივნისის განჩინებით დ. ბ-ძისა და დ. ს-ინის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არასრული იყო რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთება, რის გამოც შეუძლებელი იყო მისი საფუძვლიანობის შემოწმება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შეუსაბამობა იკვეთებოდა აპელანტების ხელთ არსებულ მიღება-ჩაბარების აქტებს, ლანჩხუთის სარეგისტრაციო სამსახურში არსებული მონაცემებს შორის, ფაქტობრივი მონაცემების გადაანგარიშებით და მიღება-ჩაბარების აქტებში მოყვანილ ნახაზებთან მიმართებაში, რისი აღმოფხვრაც ფაქტობრივი, ადგილზე ვითარების გამოკვლევის გარეშე შეუძლებელია.

სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო საქმეზე ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექპსერტიზის დასკვნას და მიიჩნია, რომ დასკნაში მითითებული მონაცემები უნდა შედარდეს მიღება-ჩაბარების აქტსა და სარეგისტრაციო სამსახურში არსებულ ჩანაწერებთან.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ცალ-ცალკე და ერთობლიობაში გამოკვლევას საჭიროებდა საქმეში წარმოდგენილი 2002 წლის სიტუაციური გეგმა, ს-ინისა და ბ-ძის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზები, ორთოფოტო და სიტუაციური ნახაზი, ანუ ექპსერტის მიერ დადეგნილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე შპს “...” საკუთრებაში რეგისტრირებული და ფაქტობრივად არსებული შემოსაზღვრული მიწის ნაკვეთი საჭიროებდა თუ არა სერბინისა და ბანძელაძის ნაკვეთებიდან 3 მეტრით დაცილებას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, უნდა დადგინდეს დ. ს-ინის მიწის ნაკვეთის ¹329 მიღება-ჩაბარების ორი აქტიდან რომელია რეალური, მასში მოყვანილი მონაცემებით და შეესაბამება თუ არა ფაქტობრივად მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციასა და ზომებს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სირთულეს წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი მხარის დადგენა, რის გამოც ერთმანეთთან უნდა შეჯერდეს ექსპერტიზის დასკვნაში, საჯარო რეესტრში, მიღება-ჩაბარების აქტებში არსებულ ჩანაწერები, შედარდეს სიტუაციურ გეგმასთან, ორთოფოტოს გამოყენებით უნდა გაირკვეს ფართობის განლაგების რეალური სურათი და შეფასების შედეგად დადგინდეს დავის საგნის საფუძვლიანობა _ საზღვრის 3 მეტრით გადატანის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დავის საგნის მეორე მოთხოვნასთან დაკავშირებით გასარკვევია ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის უფლებამოსილება 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 წერილთან მიმართებაში, ასევე გასარკვევია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული ქმედება ხომ არ ეწინააღმდეგება “ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ” ორგანულ კანონს, რა ნორმატიულ აქტს ეყრდნობა იგი, რაში გამოიხატებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს ინტერესი და ჩატარდა თუ არა ადმინისტრაციული წარმოება.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული საკითხების მოცულობა და ხარისხი არ იძლევა საშუალებას საქმე თავად სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვიტოს (იხ. ს.ფ. 57-64; ტ.II).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს დ. ს-ინმა და დ. ბ-ძემ, რომლებმაც მოითხოვეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ივლისის განჩინების გაუქმება ნაწილობრივ და არსებითად გადაწყვეტისათვის საქმის განსახილველად დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოსათვის შემდეგი მოტივით:

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ძალზედ ზოგადია, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილებით და არ შეაგროვა მტკიცებულებები. საქმეზე დანიშნული ექსპერტიზის დასკვნით დგინდება სარეგისტრაციო მონაცემებით და ფაქტობრივად რა ოდენობის მიწის ნაკვეთები აქვს მითვისებული შპს “...”. მიწის ნაკვეთების კონფიგურაცია და ადგილმდებარეობა უცვლელია წლების განმავლობაში. სასამართლოს ასევე თავად შეეძლო ადგილზე დათვალიერების ჩატარება.

კასატორმა არასწორად მიიჩნია მტკიცებულებათა შეფასებისათვის საქმის რაიონულ სასამართლოში დაბრუნება, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლოს თავად შეეძლო შეეფასებინა ისინი და თავად მიეღო გადაწყვეტილება. რაც შეეხება მიღება-ჩაბარების აქტის ნამდვილობის დადგენას, დ. ს-ინის მიღება-ჩაბარების აქტის მონაცემთა უზუსტობა ვერ დაადასტურეს მოწინააღმდეგე მხარეებმა (იხ. ს.ფ. 74-81; ტ.II).

საკასაციო საჩივარი არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ – ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ დაუსაბუთებლობის მოტივით.

მოწინააღმდეგე მხარის მითითებით, შპს “...” არის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე, ხოლო კასატორების კუთვნილი მიწის ნაკვეთები – სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისაა. შესაბამისად, სხვადასხვა კატეგორიის მიწის ნაკვეთები ერთმანეთს ვერ გადაფარავდა, მით უფრო, რომ რეფორმის ფონდიდან არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთს კასატორებს არვინ მისცემდა (იხ. ს.ფ. 116-121; ტ.II).

საკასაციო საჩივარი ასევე არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ _ შპს “...” დაუსაბუთებლობის მოტივით და მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ობიექტურად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და მიიღო კანონიერი გადაწყვეტილება, შესაბამისად, არ არსებობდა მისი გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები (იხ. ს.ფ. 123-128; ტ.II).

საკასაციო საჩივარი არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ – ლანჩხუთის სარეგისტრაციო სამსახურმა (იხ. ს.ფ. 131-137; ტ.II).

საკასაციო სასამართლოს 2011 წლის 18 იანვრის განჩინებით დასაშვებად იქნა ცნობილი დ. ს-ინისა და დ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 139-143; ტ.II).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და საკასაციო საჩივრების მოტივების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ დ. ს-ინისა და დ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დაარღვია საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა იგი, დაუსაბუთებელი და სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების შესაბამისად, განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს კასატორების – დ. ს-ინისა და დ. ბ-ძის კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლოს სსსკ-ის 385.2 მუხლის შესაბამისად, შესაძლებლობა ჰქონდა თავად გადაეწყვიტა დავა და ხელახლა განსახილველად არ დაებრუნებინა საქმე რაიონული სასამართლოსათვის, რამდენადაც რაიონული სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას სსსკ-ის 385.1 მუხლით განსაზღვრულ საპროცესო დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რაც უპირობოდ შექმნიდა საქალაქო სასამართლოს მიერ საქმის ხელახლა განხილვის პროცესუალურ წინაპირობას. სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა რაიონული სასამართლოს მიერ განხილვის საჭიროება დაასაბუთა იმ გარემოებით, რომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები საჭიროებდა ურთიერთ შეფასებასა და გამოკვლევას, თუმცა სააპელაციო სასამართლოს არ დაუსაბუთებია რატომ გახდა შეუძლებელი აღნიშნული საპროცესო მოქმედებების შესრულება თავად სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას და მითითებას სსსკ-ის 377-ე მუხლზე, რამდენადაც საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი იყო საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, ხოლო მათი ურთიერთწინააღმდეგობის პირობებში სააპელაციო სასამართლოს პროცესის ეკონომიურობის პრინციპის გათვალისწინებით, თავად შეეძლო ესარგებლა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე მინიჭებული უფლებამოსილებით, შეეგროვებინა დამატებით ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, ხოლო მათი შეფასების, ურთიერთშეჯერების შედეგად ემსჯელა სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობაზე და თავად დაედგინა საქმეზე ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილება.

მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს შპს “...” საკუთრების უფლების სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანა იმგვარად, რომ სასაზღვრე მიჯნა გატარდეს მოსარჩელეთა საკუთრებაში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთებიდან 3 მეტრის დაშორებით; ასევე ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დავალდებულება 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 წერილში ცვლილების შეტანის შესახებ, ან აღნიშნული წერილის არარად აღიარება და შპს “...” დავალდებულება ღობის დემონტაჟისა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის აუცილებელი იყო სასამართლოს ინიციატივით ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის, მიღება-ჩაბარების აქტებისა და რეესტრის მონაცემების ურთიერთშედარება. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასება და ურთიერთშეჯერება თავად შეეძლო სააპელაციო სასამართლოს და არ არსებობდა ამ მოტივით საქმის რაიონული სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი. აღნიშნულთან დაკავშირებით დასაბუთებულია საკასაციო პრეტენზია, რომ თუ სააპელაციო სასამართლო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დასადგენად საჭიროდ მიიჩნევდა ადგილზე საქმის გარემოებების გამოკვლევას, მას თავად შეეძლო სსსკ-ის XV თავის შესაბამისად, ჩაეტარებინა ადგილზე დათვალიერება. შესაბამისად, ამ მოტივითაც არ არსებობდა საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების პროცესუალური წინაპირობა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ უნდა დადგენილიყო საქმეში წარმოდგენილი დ. ს-ინის მიწის ნაკვეთის ¹329 მიღება-ჩაბარების ორი აქტიდან რომლის მონაცემები შეესაბამებოდა რეალობას. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოწინააღმდეგე მხარის – ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის შუამდგომლობა სსსკ-ის 279-ე მუხლის “დ” პუნქტის შესაბამისად, საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ იმ მოტივით, რომ ¹329 მიღება-ჩაბარების აქტის ნამდვილობასთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის საქმე იყო აღძრული შსს გურიის სამხარეო მთავარ სამმართველოში ლანჩხუთის რაიონის სოფ. ... თემის საკრებულოში დოკუმენტის გაყალბების ფაქტზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული გარემოება არ მიიჩნია საქმის წარმოების შეჩერების საფუძვლად იმ დასაბუთებით, რომ სისხლის სამართლის საქმის განხილვა არ მიმდინარეობდა სასამართლოში.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნულ დასკვნას, მიაჩნია, რომ ამგვარი დასკვნის გაკეთების საფუძველს არ იძლევა სსსკ-ის 279-ე მუხლის “დ” პუნქტის დანაწესი, კერძოდ, მითითებული ნორმის მიხედვით, სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება, თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხულულ უნდა იქნეს სამოქალაქო, ადმინისტრაციული ან სისხლის სამართლის წესით. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საპროცესო ნორმის შესაბამისად, საქმის განხილვის დამაბრკოლებელ გარემოებად ასევე განხილულ უნდა იქნეს ისეთი შემთხვევაც, როდესაც სხვა საქმეზე მიმდინარეობს არა მხოლოდ სამართალწარმოება, არამედ ადმინისტრაციულ ან იუსტიციური ფუნქციების განმახორციელებელ ორგანოში საქმის წარმოება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოიკვლიოს აღნიშნულ სისხლის სამართლის საქმეზე დასრულდა თუ არა გამოძიება და რა შედეგით, და ამის შესაბამისად იმსჯელოს და შეაფასოს, არსებობს თუ არა საქმის წარმოების შეჩერების წინაპირობა, რამდენადაც დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა აქვს აღნიშნული საკითხის დადგენას. ¹329 მიღება-ჩაბარების აქტი წარმოადგენდა დ. ს-ინის სახელზე განხორციელებული 2275 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების უფლებით რეგისტრაციის საფუძველს. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელისა და მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტები სრულიად განსხვავებულ მონაცემებს შეიცავს, აღნიშნული აქტების ნამდვილობის დადგენა ხელს შეუწყობს საქმეზე ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილების გამოტანას.

გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლომ შეამოწმა რა რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება, არ უმსჯელია და შეუფასებია რაიონული სასამართლოს დასკვნა შპს “...” სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანის შესახებ მოთხოვნაზე არაუფლებამოსილ პირებად მიჩნევის შესახებ იმ მოტივით, რომ მოსარჩელეები არ წარმოადგენდნენ “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონისა და ინსტრუქციის შესაბამისად დაინტერესებულ მხარეებს, ვინაიდან სადავო რეგისტრაცია, რომელში ცვლილების შეტანასაც ითხოვენ მოსარჩელეები, განხორციელებულია შპს “...” სახელზე, შესაბამისად, მოსარჩელეები არ წარმოადგენენ რა შპს “...” მესაკუთრეებს, უფლება არა აქვთ მოითხოვონ სხვის სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების განხორციელება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს აღნიშნულ საკითხზე და სათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცეს მას, რამდენადაც “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის “ზ” პუნქტის შესაბამისად, დაინტერესებული პირია “ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი ან ადმინისტრაციული ორგანო, რომელსაც უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ან იურიდიული ფაქტის საფუძველზე წარმოეშვა ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების, უფლების შეზღუდვის, უძრავ ნივთზე მიბმული ვალდებულების, ყადაღის ან/და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მათში ცვლილების ან მათი შეწყვეტის რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლება, ან რომლის უფლება, უფლების შეზღუდვა, უძრავ ნივთზე მიბმული ვალდებულება, ყადაღა ან/და საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა დარეგისტრირდა შესაბამის რეესტრში, ან რომლის კანონიერ ინტერესზე პირდაპირ და უშუალო გავლენას ახდენს მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება ან ქმედება”. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს და შეაფასოს შპს “...” საკუთრებაში დარეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზე, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებენ მოსარჩელეები, უფლების დამდგენი დოკუმენტის საფუძველზე წარმოეშვათ თუ არა უფლება დ. ს-ინსა და დ. ბ-ძეს, რაც მათ მიანიჭებდათ უფლებას _ მოეთხოვათ სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანა და შპს “...” საკუთრებაში დარეგისტრირებულ მოსარჩელეთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე შპს “...” საკუთრების უფლების გაუქმება.

მოსარჩელეთა არაუფლებამოსილ პირებად მიჩნევის პირობებში, გასარკვევია სარჩელის დასაშვებობის საკითხი. ამასთან, თუ სასამართლო მიიჩნევდა, რომ მოსარჩელეებს უფლება ჰქონდათ მოეთხოვათ არა სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანა, არამედ მისი ბათილად ცნობა, სასამართლოს შესაძლებლობა აქვს ისარგებლოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28¹ მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილებით და შესთავაზოს მოსარჩელეებს მოახდინონ სარჩელის ტრანსფორმაცია.

რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2008 წლის 24 ივნისის ¹353 წერილში ცვლილების შეტანის შესახებ მოთხოვნასთან დაკავშირებით რაიონულ სასამართლოს უნდა დაედგინა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული ქმედება ეწინააღმდეგებოდა თუ არა “ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ” საქართველოს ორგანულ კანონს, აღნიშნულს საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს, რამდენადაც მოთხოვნის ამ ნაწილში დავის გადაწყვეტისათვის სააპელაციო სასამართლოს თავად შეეძლო მოეხდინა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული ქმედების სამართლებრივი შეფასება და შესაბამისობის შემოწმება მოქმედ კანონმდებლობასთან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ განჩინება მიღებულია საპროცესო ნორმების უხეში დარღვევით, ხოლო საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების კრიტიკის ნაწილში. შესაბამისად, და სსსკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, მოცემული საქმე ექვემდებარება ხელახლა განხილვას, რა დროსაც სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს ზემოაღნიშნულ გარემოებებზე და მათი გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად დაადგინოს ობიექტური გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ს-ინისა და დ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.