¹ბს-1420-1383 (კ-10) 21 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე;

კასატორი – ი. თ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება;

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 სექტემბრის განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 22 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ი. თ-შვილმა მოპასუხის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობას, სამსახურში აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით ი. თ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

Pპირველი ინსტანციის სასამარლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. თ-შვილი 2006 წლის 18 მაისიდან მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოსთან გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე, შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან და შესაბამისად წარმოადგენდა სამხედრო მოსამსახურეს; 2009 წლის 02 დეკემბერს სამხედრო ნაწილში ჩატარებული დათვალიერებისას, მოსარჩლე ი. თ-შვილს არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც მის მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2002 წლის 15 აპრილის ¹79 ბრძანებით დამტკიცებული სამხედრო საველე ფორმის ტარების წესი.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა, რომ კომისიის სხდომის ¹33 ოქმით, ბატალიონის მეთაურის ბრძანებით ბატალიონის სერჟანტმა 2009 წლის 25 ნოემბერს ჩაატარა სამწყობრო დათვალიერება, რომლის დროსაც პირად შემადგენლობას დაუდგინდა სამხედრო ფორმის ტარების წესის დარღვევა და შენიშვნის აღმოსაფხვრელად მიეცა ვადა. 2009 წლის 27 ნოემბრის ¹05346 სამხედრო ნაწილის მეთაურის ¹1091 ბრაძანებით 2009 წლის 02 დეკემბერს განმეორებით ჩატარდა დათვალიერება, განმეორებითი სამწყობრო დათვალიერებისას ი. თ-შვილს კვლავ არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, აღნიშნულით კი ი. თ-შვილმა დაარღვია საველე ფორმის ტარების წესი და შესაბამისად მეთაურის ბრძანება, რაც სამანდატო კომისიის მიერ ჩაითვალა მხარეთა შორის გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების 9.1.4. პუნქტით გათვალისწინებული პირობის სისტემატიურ-- “ორჯერ ან მეტჯერ დარღვევად”.

საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანებით ი. თ-შვილი გათავისუფლდა თანამდებობიდან და დათხოვნილ იქნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21.2-ე მუხლის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად (კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო).

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა “სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 31.4-ე მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტზე, “სამხედრო სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლზე, ასევე ხელშეკრულების 9.1.4. პუნქტზე, რომლის თანახმად, ხელშეკრულება შეიძლება ვადამდე შეწყდეს თუ “სამხედრო მოსამსახურე” სისტემატიურად ან ბრალეულად არღვევს მის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრ ან შესაბამისი სამხედრო თუ საბრძოლო წესდებით დადგენილ ვალდებულებებს. სისტემატიურ დარღვევად ჩაითვლება ორჯერ ან მეტჯერ დარღვევა.

სასამართლომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის, “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის “ა” და “ზ” პუნქტებისა და მხარეთა შორის თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ 2006 წლის 4 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის 6.1.1 პუნქტის საფუძველზე განმარტა, რომ სამხედრო მოსამსახურე ვალდებულია კეთილსინდისიერად შეასრულოს დაკისრებული მოვალეობები, დასახული ამოცანები და განუხრელად დაემორჩილოს მეთაურის ბრძანებებსა და განკარგულებებს, ზუსტად და დროულად შეასრულოს ისინი, ამავე ხელშეკრულების 6.2. პუნქტის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურე ვალდებულია მტკიცედ დაიცვას სამხედრო ფიცის, წინამდებარე ხელშეკრულებისა და სამხედრო თუ საბრძოლო წესდებების მოთხოვნები, ერთგულად ემსახუროს საქართველოს, შეასრულოს მხედრული მოვალეობა.

სასამართლოს მოსაზრებით მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, რაც საფუძვლად დაედო მოპასუხე მხარის მიერ როგორც ხელშეკრულების, ასევე “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის შესაბამისად ი. თ-შვილის საქართველოს შეიარაღებული ძალებიდან დათხოვნას.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის ,,ლ” ქვეპუნქტის, ამავე კოდექსის მე-6 მუხლისა და 5.1-ე მუხლის საფუძველზე, სასამართლომ განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპია უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე, რაც გულისხმობს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ეკრძალება კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ რაიმე მოქმედების განხორციელება.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტი შეიცავს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს, მათ შორის იმ საკანონმდებლო ნორმებს, რომელთა საფუძველზე გამოიცა გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის სამართლებრივი საფუძველია.

რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას სამსახურში აღდგენის თაობაზე, სასამართლომ მიიჩნია უსაფუძვლოდ და განმარტა, რომ სამსახურში აღდგენა უკავშირდება ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებას, ვინაიდან გათავისუფლებული მუშაკის მოცემულ მოთხოვნათა დაკმაყოფილების წინაპირობას “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 112-ე და 127-ე მუხლების შესაბამისად, წარმოადგენს გათავისუფლების შესახებ ბრძანების არაკანონიერად აღიარება, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე ი. თ-შვილს ძირითადი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობაზე, ეთქვა უარი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოცემულ ნაწილშიც უარის თქმის საფუძველია.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. თ-შვილმა.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 სექტემბრის განჩინებით ი. თ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. თ-შვილმა.

კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი. თ-შვილის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო ი. თ-შვილსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებულ მორიგების აქტს და მიაჩნია, რომ მხარეთა შორის მორიგება უნდა დამტკიცდეს აღნიშნული აქტის მიხედვით და მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლზე და აღნიშნავს შემდეგს, მითითებული მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რაც ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს _ ცნოს სარჩელი.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მხარეები მორიგდნენ.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებულია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე, ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.

საკასაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე შეამოწმა ი. თ-შვილსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის 31.05.11წ. გაფორმებული მორიგების აქტი, რომელიც ხელმოწერილია ერთი მხრივ, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილის ნ. ძ-შვილის (საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 18.05.11 წ. ¹365 ბრძანება ნ. ძ-შვილისათვის მორიგების აქტის გაფორმებაზე უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ) და მეორე მხრივ, კასატორის ი. თ-შვილის წარმომადგენლის ზ. თ-შვილის მიერ (წარმოდგენილია სანოტარო წესით დამოწმებული 04.05.2011წ. მინდობილობა, რეგისტრაციის ნომერია ¹110445077) და მიაჩნია, რომ ხსენებული მორიგების აქტი არ შეიცავს რაიმე კანონსაწინააღმდეგო დებულებას, აღნიშნული მორიგების აქტით არ ილახება სახელმწიფო (საჯარო) ინტერესები, ამდენად, შესაძლებელია დასახელებული მორიგების აქტის დამტკიცება და საქმის წარმოებით შეწყვეტა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლზე და მხარეებს განუმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის თანახმად, საქმეზე წარმოება შეწყდება სასამართლო განჩინებით, ხოლო საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში, სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტით, 273-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დამტკიცდეს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს და ი. თ-შვილს შორის 31.05.2011წ. გაფორმებული მორიგების აქტის მიხედვით, მხარეთა მორიგება შემდეგი პირობებით:

Kა) კასატორი (მოსარჩელე)-ი. თ-შვილი უარს ამბობს სასარჩელო მოთხოვნებზე (საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანების ბათილობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება) ამ მორიგების პირობების მე-2 პუნქტში ჩამოყალიბებული პირობის გამო Dდა იღებს ვალდებულებას, რომ მორიგების დამტკიცების შემდეგ არანაირი პრეტენზია არ ექნება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან.

ბ) საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მორიგების დამტკიცებიდან ერთი თვის ვადაში შეიტანს ცვლილებას საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანებაში (კასატორის/მოსარჩელის დათხოვნის ნაწილში), კერძოდ სიტყვები “კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო” შეიცვლება სიტყვებით “მხარეთა შეთანხმებით-სამინისტროს ინიციატივით”.

2. გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 სექტემბრის განჩინება;

3. მოცემულ საქმეზე შეწყდეს წარმოება მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო;

4. მორიგების აქტი ძალაში შედის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მისი დამტკიცების მომენტიდან და მოქმედებს მხარეების მიერ მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებამდე;

5. მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მხარეთა პასუხისმგებლობა განისაზღვრება მოქმედი კანონმდებლობით (მათ შორის, მორიგების აქტის იძულებითი აღსრულებით);

6. მხარეებს განემარტოთ, რომ სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ დაიშვება;

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.