ბს-1434-1370(2კ-09) 25 მარტი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური (მესამე პირი); 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს “...”

მესამე პირი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 7 თებერვალს შპს “...” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, მესამე პირად კი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი დაასახელა.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ 2006 წლის 19 დეკემბერს შპს ,,...” აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა შესაგებელი, რომლითაც მოითხოვა 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა დღგ-ს, აქციზისა და მოგების გადასახადების მიხედვით; 2007 წლის 4 იანვარს კი წარადგინა საჩივარი საგადასახადო დეპარტამენტის მიმართ, რომელიც არ დაკმაყოფილდა საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 22 იანვრის ¹3-09/396 გადაწყვეტილებით; 2007 წლის 22 იანვარს შპს “...” წარადგინა საჩივარი დავების განხილვის საბჭოში, რომელიც არ დაკმაყოფილდა საქართველოს ფინანსთა სამისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2007 წლის 5 თებერვლის ¹05-04/952 გადაწყვეტილებით.

მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 11 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს 2006 წლის 14 სექტემბრის ¹16-4-6/1158 მომართვისა და ამავე პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 21 სექტემბრის ¹345 და 2006 წლის 23 ოქტომბრის ¹416 დავალებების საფუძველზე, მათ მიერ ჩატარდა შპს ,,...” დოკუმენტური რევიზია. რევიზია შეეხო 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდს. აღნიშნული რევიზიის აქტის შესაბამისად, შპს ,,...” დაერიცხა: დღგ _ 36 515 ლარი, აქციზის გადასახადი _ 9 342 ლარი, მოგების გადასახადი _ 26 438 ლარი, ხოლო სხვა გადასახადები _ 7 146 ლარი. რევიზიის აქტის საფუძველზე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მიხედვით შპს ,,...” წარედგინა 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის შესაბამისად, გადასახდელად განესაზღვრა აქტის საფუძველზე დარიცხული თანხა. ხსენებული აქტის შესაბამისად, საგადასახადო მოთხოვნაში საგადასახადო ინსპექციამ გადასახადის დარიცხვის საფუძვლად მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტსა და 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ გადამხდელისათვის არ იყო ცნობილი ზემოაღნიშნული რევიზიის აქტის საფუძველზე, აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული იყო თუ არა ბრძანება თანხების დარიცხვის შესახებ. საგადასახადო მოთხოვნა წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტანენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ ადმინისტრაციული და საგადასახადო კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც აწესებდა, ცვლიდა, წყვეტდა ან ადასტურებდა შპს ,,... უფლებებსა და მოვალეობებს. სადავო ადმინისტრაციული აქტის სამართლებრივი შედეგები აუცილებლად გამოიწვევდა გადამხდელის კანონიერი უფლებებისათვის ან ინტერესებისათვის ზიანის მიყენებას და მისი უფლებების უკანონოდ შეზღუდვას.

მოსარჩელის განმარტებით, ფინანსური პოლიციის 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტის მიხედვით რევიზია ჩატარდა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის ,,ი” ქვეპუნქტის, “ფინანსური პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლისა და ,,სამეწარმეო საქმიანობის კოტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, რადგან რევიზია დაეყრდნო ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს 2006 წლის 14 სექტემბრის ¹16-4-6/1158 მომართვას, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის საფუძველზე კი, საგამოძიებო და სხვა საპროცესო მოქმედებების შესასრულებლად უნდა გამოცემულიყო გამომძიებლის მიერ დადგენილება, ხოლო თუ რევიზიით განიხილებოდა ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხი, საუწყებო შემოწმება უნდა დავალებოდა აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას, აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია კი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98-ე და 114-ე მუხლებისა და ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე მოიპოვებდა შემოწმების უფლებას და განახორციელებდა ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხების შემოწმებას. მოსარჩელის განმარტებით, მოცემულ შემთხევვაში ზემოაღნიშნული პროცედურები დარღვეული იყო. Aამასთან, რევიზიის აქტი გადამხდელს _ შპს ,,...” უფლებამოსილ პირს არ გადასცემია და მისი არსებობა მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა მხოლოდ საგადასახადო მოთხოვნის მიღებისას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ განმარტა, რომ რევიზია ჩატარდა კანონდარღვევით, 2006 წლის 11 ნოემბრის რევიზიის აქტის შესაბამისად, გამოიცა საგადასახადო მოთხოვნა, ხოლო კანონდარღვევით მოპოვებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არ გააჩნდათ. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ვინაიდან არსებითად დარღვეული იყო შემოწმების პროცედურასთან დაკავშირებული კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ხსენებული რევიზის აქტის საფუძველზე გამოცემული აქტი _ 2006 წლის 6 დეკემბრის საგადასახადო მოთხოვნა ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნულის გარდა, გადამხდელის მიმართ არასწორად იყო გაანგარიშებული 2006 წლის დღგ-ს, აქციზისა და მოგების გადასახადები, რადგან შპს ,,...” მიმართ რევიზიის აქტის შესაბამისად, სამეწარმეო საქმიანობის დროს საქონლის რეალიზაციისას გამოყენებულ იქნა საზოგადოების მიერ ზოგიერთ მომხმარებელზე გაყიდულ პროდუქციაზე დაფიქსირებული ფასები და არ იქნა გათვალისწინებული ის სარეალიზაციო ფასები, რომლითაც ხდებოდა საქონლის რეალიზაცია დისტრიბუტორების საშუალებით, მაშინ როდესაც დისტრიბუცია საზოგადოებაში შეადგენდა საქონელბრუნვის 78 პროცენტს. დაბეგვრის აღნიშნულმა ფაქტმა, სხვა სარეალიზაციო საბაზრო ფასების გამოყენებამ – განაპირობა დღგ-სა და მოგების გადასახადებში თანხების დამატებითი დარიცხვა: რევიზიის დროს არასწორად იყო გამოყენებული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 22-ე და 210-ე მუხლების შესაბამისი მოთხოვნები საბაზრო ფასების მიმართ, რადგან ადგილი არ ჰქონდა საქონლის უსასყიდლოდ ან თვითღირებულებაზე ნაკლები ფასით მიწოდებას, რაზეც რევიზორებიც მიუთითებდნენ.

რაც შეეხება რევიზიის აქტის შესაბამისად აქციზის გადასახადში თანხების დარიცხვას, მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული კანონდარღვევით იყო განხორციელებული, რადგან გადამხდელი აქციზური მარკების შეძენისას, კანონის საფუძველზე ახდენდა თანხების დარიცხვას, ხოლო რევიზიის აქტის მიხედვით ხსენებული თანხა მიჩნეულ იქნა ზედმეტად ჩათვლილ თანხად, რამაც გამოიწვია დამატებითი თანხების დარიცხვა 9 342 ლარის ოდენობით. ამასთან, 2007 წლის 17 იანვრის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში, ჩატარებული ალტერნატიული საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის აქტით გაბათილდა 2006 წლის 11 ნოემბრის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიული სამმართველოს 2006 წლისის 14 სექტემბრის ¹16-4-6/1158 მომართვისა და ამავე პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის რევიზიის აქტით დარიცხული თანხები.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას დარღვეული იყო ასევე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილისა და 96-ე მუხლის მოთხოვნები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2007 წლის 5 თებერვლის ¹05-04/952 გადაწყვეტილების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 22 იანვრის ¹3-09/36 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა მოითხოვა დღგ-ს, აქციზისა და მოგების გადასახადების მიხედვით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 26 მარტის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია.

საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელის წარმომადგენელმა შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-ს, აქციზისა და მოგების გადასახადის ბათილად ცნობის თაობაზე _ აქციზის გადასახადის დარიცხვის ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს “...” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ელდორადომ”, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექცია. ამავე სასამართლოს 2008 წლის 10 აპრილის საოქმო განჩინებით კი, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 მაისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო ჩაება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით შპს “...” სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს “...” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-სა და მოგების გადასახადში; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურ ცენტრს (საგადასახადო ინსპექციას) საქმისათვის არსებითი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (საგადასახადო მოთხოვნის) გამოცემა დაევალა წინამდებარე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს 2006 წლის 14 სექტემბრის ¹16-4/1158 მომართვისა და იმავე პოლიციის სპეციალურ-გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 21 სექტემბრის ¹3345 და 2006 წლის 23 ოქტომბრის ¹416 დავალებების საფუძველზე მეორე სამმართველოს ინსპექტორების მიერ ¹32061055 სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით შპს ,,...” ჩატარდა დოკუმენტური რევიზია, რომელიც შეეხო 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდს. შემოწმებით დადგინდა, რომ საწარმოს საქმიანობის ძირითად საგანს წარმოადგენდა ალკოჰოლური და უალკოჰოლო სასმელების ჩამოსხმა და რეალიზაცია. შემოწმებისას აღმოჩნდა რომ საზოგადოებაში საერთოდ არ იყო ნაწარმოები სალარო ოპერაციები, არ არსებობდა ნაღდი ფულის შემოსავლისა და გასავლის დოკუმენტაცია, რითაც დარღვეული იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 1999 წლის 31 დეკემბრის ¹328 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სალაროს მეურნეობის შესახებ” დებულების მოთხოვნები, აგრეთვე არ ფიქსირდებოდა დისტრიბუტორების მიერ საქონლის რეალიზაციის შემდგომ თანხების მოძრაობა. არ იყო ნაწარმოები სალაროს ოპერაციების დოკუმენტური გაფორმება და სხვა საბუღალტრო რეესტრში ნაღდი ფული მისი გვერდის ავლით უშუალოდ ხვდებოდა საზოგადოების დირექტორთან. თვითღირებულების და გაყიდული პროდუქციის სარეალიზაციო ფასების შედარებით აღმოჩნდა, რომ პროდუქციის რეალიზაცია რიგ შემთხვევებში განხორციელებული იყო თვითღირებულებაზე დაბალი ფასებით ან საშუალო ფასნამატით. შემოწმების შედეგად შპს “…” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაეკისრა 106 842,05 ლარი, საიდანაც ძირითადი თანხა იყო 72 295,0 ლარი. აქტის შესაბამისად, საზოგადოებას დღგ-ს ნაწილში დაერიცხა 45 644 ლარი, საიდანაც ძირითადი თანხა შეადგენდა 36 515 ლარს, ჯარიმა _ 9129,0 ლარს; აქციზის გადასახადის ნაწილში დაერიცხა 11 677 ლარი, საიდანაც ძირითადი თანხა იყო _ 9 342 ლარი, ჯარიმა _ 2235 ლარი; მოგების გადასახადში _ 46 266,5 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა _ 26438,0 ლარი, ჯარიმა _ 9828,5 ლარი; საზოგადოებას, დამატებით ასევე დაერიცხა ინვენტარიზაციით გამოვლენილი აღურიცხავი საქონლის ღირებულება _ 254,55 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3000 ლარი. 2006 წლის 6 დეკემბერს აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ შპს “...” წარუდგინა ¹28-02/15437 საგადასახდო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელეს დაერიცხა დღგ _ 45644 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა იყო 36515 ლარი; აქციზის გადასახადი _ 11577 ლარი, საიდანაც ძირითადი თანხა იყო 9342 ლარი; მოგების გადასახადი _ 19828,5 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალების საფუძველზე მიუთითა, რომ შპს “...” ზემოხსენებული საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის შესახებ საჩივრით მიმართა საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს და შემდგომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს, თუმცა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2007 წლის 17 იანვრის ¹74-ს ბრძანებით და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2007 წლის 5 თებერვლის ¹05-04/952 გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ შპს ,,...” 2006 წლის 22 დეკემბრის განცხადების საფუძველზე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში ჩატარებული ალტერნატიული საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის ¹კ-1389/17 დასკვნით დადგენილი იყო, რომ შპს “...” ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 1 ნოემბრის აქტით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დღგ-ში _ 45 644 ლარის, მათ შორის: ძირითადი თანხის _ 36515 ლარისა და ჯარიმის _ 9129 ლარის, აქციზის გადასახადში _ 11677 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 9342 ლარისა და ჯარიმის _ 2235 ლარის, მოგების გადასახადში _ 46 265,5 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 26438 ლარისა და ჯარიმის _ 19828,5 ლარის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 254,55 ლარის, ხოლო ამავე კოდექსის 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3 254,55 ლარის, სულ 106 842,05 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 72 295 ლარისა და ჯარიმის _ 34 547,05 ლარის დარიცხვა საბუღალტრო ექსპერტიზით არ დასტურდებოდა. საბუღალტრო ექსპერტიზით შპს “...” საანგარიშო პერიოდში 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდში ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 14932 ლარი, მათ შორის, აქციზის გადასახადის ძირითადი თანხა _ 9342 ლარი, ჯარიმა _ 2335,5 ლარი, ინვენტარიზაციით გამოვლენილ მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა _ 254,5 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3000 ლარი. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიმართ აღძრულ ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმეზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს გამომძიებლის მიერ 2007 წლის 25 იანვარს დაინიშნა საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზა, რომლის ჩატარება დაევალა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ეროვნულ ბიუროს, ხოლო გადასაწყვეტად და დასკვნის გასაცემად დაესვა: იმის განსაზღვრა, თუ რამდენად სწორი იყო ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა სამმართველოს დოკუმენტური რევიზიის 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს “...” დარიცხული 106842,05 ლარი და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2007 წლის 15 იანვრის საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის ¹კ-1389/17 დასკვნის მიხედვით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დარიცხული 14932 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ საქმეზე წარმოდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპეტრიზის 2007 წლის 15 თებერვლის დასკვნის თანახმად, რომელიც ჩატარდა სისხლის სამართლის ¹92061055 საქმესთან დაკავშირებით, 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს ,,...” დარიცხული 106842,05 ლარი არ დასტურდებოდა. 2007 წლის 15 იანვრის ¹კ-1389/17 საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნით შპს “...ს” 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდში ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით გადასახდელად დარიცხული 14932 ლარი, მათ შორის, აქციზის ძირითადი გადასახადი _ 9342 ლარი, ჯარიმა _ 2335,5 ლარი ინვენტარიზაციით გამოვლენილი მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა _ 254,5 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3000 ლარი. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე ჩატარებულ ექსპეტრიზის დასკვნას არ ჰქონდა მტკიცებულებითი ძალა მოცემული საქმის განხილვისათვის, რამდენადაც დადგენილი იყო, რომ შპს “..” ხელმძღვანელი პირების მიმართ აღძრულ ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმეზე დანიშნულ იქნა საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ეროვნულ ბიუროში, რა დროსაც გადასაწყვეტ საკითხებს წარმოადგენდა დასკვნის გაცემა იმის თაობაზე, თუ რამდენად სწორი იყო ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა სამმართველოს დოკუმენტური რევიზიის 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს “...” დარიცხული 106 842,05 ლარი. აღნიშნული დასკვნით დადგინდა, რომ 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს ,,...” დარიცხული 106 842,05 ლარი არ დასტურდებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ვინაიდან არ იქნა დადასტურებული ის გარემოებები, რაც აღწერილი იყო რევიზიის აქტში, ანუ არ დადასტურდა შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიერ 25 000 ლარზე მეტი გადასახადისაგან თავის არიდება, შპს “...” დირექტორს _ ზ. ჟ-იას მიმართ არ იქნა წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლით, საქმე მის მიმართ სასამართლოში წარიმართა მხოლოდ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ფალსიფიკაცია) და სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენიც მის მიმართ გამოტანილ იქნა მხოლოდ ხსენებული მუხლის მიხედვით. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, მტკიცებას არ საჭიროებდა ფაქტები, იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა მოქმედება იმ პირმა, რაც დადგენილი იყო სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავდა სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილი იყო განაჩენი. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მართალია, მოცემულ შემთხვევაში განიხილებოდა შპს ,,...” სარჩელი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე დღგ-სა და მოგების გადასახადის მიხედვით ადმინისტრაციულ სამართალწარმოების წესით, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ იმ გარემოებაზე მიუთითა, რომ თუ დადასტურდებოდა შპს “...” რევიზიის აქტში მითითებული ოდენობით გადასახადების დარიცხვა, აღნიშნული ოდენობით გადასახადებისათვის თავის არიდებისათვის პასუხს აგებდა სწორედ შპს “...” ხელმძღვანელობა, კონკრეტულად ის პირი, ვისზეც იყო აღძრული ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ დოკუმენტურ (კამერალურ) შემოწმებას საფუძვლად დაედო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს 2006 წლის 14 სექტემბერს ¹16-4/1158 მომართვა, იმავე პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 21 სექტემბრის ¹3345 და 2006 წლის 23 ოქტომბრის ¹416 დავალებები, მეორე სამმართველოს ინსპექტორების მიერ ¹32061055 სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით; დოკუმენტურ შემოწმებას დაექვემდებარა 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდი. აღნიშნული შემოწმების საფუძველზე _ შპს “...” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაეკისრა 106 842,05 ლარი და გაგზავნილ იქნა საგადასახადო მოთხოვნა. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ მიუხედავად იმისა, არსებობდა თუ არა გამომძიებლის დადგენილება მეწარმის შემოწმების თაობაზე, აუცილებელი იყო მოსამართლის ბრძანების მიღება მეწარმის შესამოწმებლად, მხოლოდ გამომძიებლის დადგენილება არ იყო საკმარისი აღნიშნულისთვის. გამომძიებლის დადგენილება მეწარმის შემოწმებაზე იყო მხოლოდ ვალდებულება საგადასახადო ორგანოს დაეწყო შემოწმება, მაგრამ მეწარმის შემოწმების კანონიერ საფუძველს წარმოადგენდა მხოლოდ მოსამართლის ბრძანება, რაც მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალების მიხედვით წარმოდგენილი არ იყო.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის გათვალისწინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ განახორციელა დარიცხვა 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნით, თუმცა, შემდგომში შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიმართ აღძრულ ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმეზე ჩატარებული საკომისიო საფინანსო-საბუღალტრო ექსპეტრიზის დასკვნით დადგენილ იქნა, რომ შპს ,,...” ჩატარებული 2006 წლის 11 ნოემბრის დოკუმენტური რევიზიის აქტით შპს ,,...” დარიცხული 106 842,05 ლარი არ დადასტურდა, შესაბამისად, არ დადასტურდა ის თანხები, რომლებიც აღნიშნული აქტის საფუძველზე დაერიცხა შპს “...”, მათ შორის, დღგ-სა და მოგების გადასახადში დარიცხული თანხებიც. ანუ ის სათანადო ინფორმაცია, რაც გახდა საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემისა და შპს ,,...” 106 842,05 ლარის დარიცხვის საფუძველი, დარიცხვის მომენტშივე რეალურად არ ასახავდა შპს “...” საგადასახადო ვალდებულებებს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი, საგადასახადო ორგანოს არ მოუწვევია გადასახადის გადამხდელი, არ მიუღია მისგან გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაცია, არ გამოურკვევია საქმეზე არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და არ მიუღია დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს 2006 წლის 14 სექტემბრის ¹16-4/1158 მომართვისა და ამავე პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 21 სექტემბრის ¹345 და 2006 წლის 23 ოქტომბრის ¹416 დავალებების საფუძველზე, მეორე სამმართველოს ინსპექტორების მიერ ¹32061055 სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით შპს “...” ჩატარდა დოკუმენტური რევიზია, რომელიც შეეხო 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდს. კასატორის განმარტებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 5 დეკემბრის ¹515 ბრძანებით შექმნილი “საგადასახადო საჩივრების პრეტენზიებისა და სხვა ცალკეული საკითხების განხილვის კომისიის სხდომის ¹18 ოქმის” თანახმად, კომისიის მიერ განხილულ იქნა ფინინსური პოლიციის პირველი საგამოძიებო სამმართველოს გამომძიებლის ს. ა-იას 2006 წლის 30 ნოემბრის ¹16-4-6/1627 წერილით გადაგზავნილი ფინინსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ შპს “...” მიმართ 2006 წლის 11 ნოემბერს შედგენილი შემოწმების აქტით თანხების დარიცხვის საკითხი. აღნიშნულის საფუძველზე ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ შპს “... “ მიმართ 2006 წლის 11 ნოემბერს შედგენილი შემოწმების აქტი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, მიჩნეულ იქნა სათანადო ინფორმაციად და ოქმის შედგენის შემდეგ ხსენებული თანხები აისახა შპს “...” პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგებოდა სასამართლო პრაქტიკას, ვინაიდან როდესაც ამოწურულია დავის ადმინისტრაციულ ორგანოში განხილვის ყველა ეტაპი, იმავე ადმინისტრაციულ ორგანოში საქმის დაბრუნება, საკითხის ხელახლა განხილვისათვის მოკლებულია შესაძლო შედეგს და არ იძლევა საკმარის საფუძველს, ადმინისტრაციულ ორგანოს მიეთითოს, რომ საკითხის ხელმეორედ განხილვა სავალდებულოა. აღნიშნულ შემთხვევაში კი მოსარჩელის მიერ ამოწურული იყო დავის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში განხილვის ყველა ეტაპი, შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს დავალდებულება იმავე საკითხის განმეორებითი განხილვის თაობაზე მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს.

კასატორი ასევე მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმე ეხება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად განხორციელებულ დარიცხვას. ამასთან, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ამ ნაწილშიც ეწინააღმდეგება სასამართლო პრაქტიკას, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის მიხედვით ადმინისტრაციული წარმოება უთანაბრდება საგადასახადო შემოწმების ჩატარებას. თუ სათანადო ინფორმაციის მიღებისას საგადასახადო ორგანო ვალდებული იქნებოდა ჩაეტარებინა შემოწმება, შეიქმნებოდა შესაბამისი მასალები, რომელიც დაედებოდა საფუძვლად გადასახადის დარიცხვას, სათანადო ინფორმაცია საგადასახადო კოდექსის თანახმად, არა შემოწმების დაწყების, არამედ გადასახადის დარიცხვის დამოუკიდებელი საფუძველია. შესაბამისად, აღნიშნულ შემთხვევაში საგადასახადო ორგანო ამოწმებს მხოლოდ მიწოდებული ინფორმაციის სათანადოობას, ამდენად, დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რომელიც ჩატარებულია სისხლის სამართლის საქმეზე და მის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, სწორედ ის სათანადო ინფორმაციაა, რომლის საფუძველზე საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია მოახდინოს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე შესაბამისი თანხების სავარაუდო დარიცხვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით იმავე საფუძვლებით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმაც (საგადასახადო ინსპექციამ), რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2010 წლის 11 თებერვალს, 12.30 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო, ზეპირი მოსმენის გარეშე, გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინაიდან კასატორებს არ წამოუყენებიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოსათვის სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები. ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალების საფუძველზე დადგენილ იმ გარემოებაზეც, რომ შპს ,,...” დირექტორის _ ზ. ჟ-იას წარმომადგენლის 2006 წლის 22 დეკემბრის განცხადების საფუძველზე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ. შ-ულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში ჩატარებული ალტერნატიული საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის 2007 წლის 15 იანვრის ¹კ-1389/17 დასკვნით დადგენილია, რომ შპს “...” ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის დეპარტამენტის 2006 წლის 1 ნოემბრის აქტით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დღგ-ში _ 45 644 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 36 515 ლარისა და ჯარიმის _ 9 129 ლარის, აქციზში _ 11 677 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 9 342 ლარისა და ჯარიმის _ 2 235 ლარის, მოგების გადასახადში _ 46 265,5 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 26 438 ლარისა და ჯარიმის _ 19 828,5 ლარის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმის _ 254,55 ლარისა და 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმის _ 3 254,55 ლარის, სულ 106 842,05 ლარის, მათ შორის, ძირითადი თანხის _ 72 295 ლარისა და ჯარიმის _ 34 547,05 ლარის დარიცხვა საბუღალტრო ექსპერტიზით არ დადასტურდა. საბუღალტრო ექსპერტიზით შპს “...” საანგარიშო პერიოდში 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდში ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად დაეწერება 14 932 ლარი, მათ შორის, აქციზის ძირითადი თანხა _ 9 342 ლარი და ჯარიმა _ 2 335,5 ლარი, ინვენტარიზაციით გამოვლენილი მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა _ 254,5 ლარი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 133-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა _ 3 000 ლარი. მოგვიანებით, შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიმართ აღძრულ ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმეზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის პირველი ოპერატიულ-საგამოძიებო სამმართველოს გამომძიებლის მიერ 2007 წლის 25 იანვარს დანიშნულ იქნა საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზა, რომლის ჩატარება დაევალა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ეროვნულ ბიუროს, ხოლო გადასაწყვეტ საკითხებს წარმოადგენდა დასკვნის გაცემა იმის თაობაზე, თუ რამდენად სწორი იყო ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა სამმართველოს დოკუმენტური რევიზიის 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს “...” დარიცხული 106 842,05 ლარი და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2007 წლის 15 იანვრის საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის ¹კ-1389/17 დასკვნის მიხედვით დარიცხული _ 14932 ლარი. აღნიშნული ექსპერტიზის ¹356/17 დასკვნით დადგინდა, რომ ფინანსური პოლიციის 2006 წლის 11 ნოემბრის აქტით შპს ,,...” დარიცხული 106 842,05 ლარი არ დასტურდებოდა, ხოლო 2007 წლის 15 იანვრის ¹კ-1389/17 საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნით შპს “...” 2005 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 1 სექტემბრამდე პერიოდში ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით გადასახდელად დარიცხული 14932 ლარი, საკომისიო-საბუღალტრო ექსპერტიზით დარჩა უცვლელად. სწორედ იმის გამო, რომ არ იქნა დადასტურებული ის გარემოებები, რაც აღწერილია რევიზიის აქტში, ანუ არ დადასტურდა შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიერ 25 000 ლარზე მეტი გადასახადისაგან თავის არიდება, შპს “...” დირექტორის _ ზ. ჟ-იას მიმართ არ იქნა წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლით, საქმე მის მიმართ სასამართლოში წარიმართა მხოლოდ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ფალსიფიკაცია) და სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენიც შპს “-” დირექტორის _ ზ. ჟ-იას მიმართ გამოტანილ იქნა მხოლოდ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემული საქმის განხილვისას არსებით საკითხს წარმოადგენს იმის გარკვევა უნდა მიენიჭოს თუ არა პრეიუდიციული ძალა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ. შ-ულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში ჩატარებული ალტერნატიული საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის 2007 წლის 15 იანვრის ¹კ-1389/17 დასკვნასა და ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით დანიშნული საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზის 2007 წლის 12 თებერვლის ¹356/17 დასკვნას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანახმად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომელსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, მაგრამ მტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია: ფაქტები იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავს სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო-სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილია განაჩენი.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ მართალია, მოცემულ შემთხვევაში განიხილება შპს ,,...” სარჩელი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე დღგ-სა და მოგების გადასახადების მიხედვით ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით, მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პრეიუდიციულობის სუბიექტური ფარგლები დაცულია, ვინაიდან სისხლის სამართლის საქმეზე, რომელიც დამთავრებულია აღნიშნული შემაჯამებელი განაჩენით, განხილულია ზ. ჟ-იას, არა როგორც კერძო პირის, არამედ როგორც შპს “...” დირექტორის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იმ გარემოებაზეც მიუთითებს, რომ თუ დადასტურდებოდა შპს “...” რევიზიის აქტში მითითებული ოდენობით გადასახადების დარიცხვა, აღნიშნული ოდენობით გადასახადებისათვის თავის არიდებისათვის პასუხს აგებდა სწორედ შპს “...” ხელმძღვანელობა, კონკრეტულად ის პირი, ვისზეც იყო აღძრული ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმე და რომლის ქმედებაზეც იქნა ჩატარებული საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპერტიზა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს განახორციელოს თითოეული გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით, შემდეგი ერთი ან ერთზე მეტი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე: მათ შორის _ შემოწმების მასალები და სხვა სათანადო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახადო ორგანოსათვის, მაგრამ ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, თუ გადასახადის გადამხდელი/საგადასახადო აგენტი, სხვა ვალდებული პირი არ წარმოადგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია დაარიცხოს მას გადასახადი ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე და წარუდგინოს “საგადასახადო მოთხოვნა”.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საგადასახადო ინსპექციამ ჩათვალა რა, რომ გააჩნდა სათანადო ინფორმაცია შპს ,,...” ჩატარებული 2006 წლის 11 ნოემბრის დოკუმენტური რევიზიის აქტის სახით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის გათვალისწინებით 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნით განახორციელა შპს “...” თანხების დარიცხვა, თუმცა, შემდგომში შპს “...” ხელმძღვანელი პირების მიმართ აღძრულ ¹92061055 სისხლის სამართლის საქმეზე ჩატარებული საკომისიო, საფინანსო-საბუღალტრო ექსპეტრიზის დასკვნით შპს ,,...” ჩატარებული 2006 წლის 11 ნოემბრის დოკუმენტური რევიზიის აქტით შპს ,,...” დარიცხული 106 842,05 ლარი არ დადასტურდა და შესაბამისად, არ დადასტურდა ის თანხები, რომლებიც აღნიშნული აქტის საფუძველზე დაერიცხა შპს “...”, მათ შორის, დღგ-სა და მოგების გადასახადში დარიცხული თანხებიც. ანუ ის სათანადო ინფორმაცია (2006 წლის 11 ნოემბრის რევიზიის აქტი), რაც გახდა სადავო საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის და შპს ,,...” 106 842,05 ლარის დარიცხვის საფუძველი, დარიცხვის მომენტშივე რეალურად არ ასახავდა შპს “...” საგადასახადო ვალდებულებებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 146-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრება ნიშნავს მის საფუძველზე გამოცემული “საგადასახდო მოთხოვნის” გასაჩივრებას და პირიქით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, რომელთა მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების, ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე, ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლში მოცემულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის სავალდებულო წინაპირობები, რომლებიც მათი რეალიზების თვალსაზრისით, ამ მუხლში არა კუმულაციური, არამედ ალტერნატიული სახით არის წარმოდგენილი, ამასთან, არსებით დარღვევად ჩაითვლება ისეთი დარღვევა, რომელსაც შეეძლო არსებითი გავლენა მოეხდინა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო მოკლებული იყო შესაძლებლობას თვითონ გადაეწყვიტა სადავო საკითხი. ამასთან, ხსენებულ საკითხზე საქმეში არსებული წინააღმდეგობრივი ცნობების გამო სწორად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი და სადავო საკითხის გადაუწვეტლად ბათილად ცნო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის აქციზის გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 6 დეკემბრის ¹28-02/15437 საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-სა და მოგების გადასახადში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

საკასაციო სასამართლ თვლის, რომ მოცემული საქმის განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია საპროცესო კანონმდებლობა და ამ საქმეზე მიიღო კანონიერი გადაწყვეტილება, რის გამოც საკასაციო სასამართლოს მიერ, კონკრეტულ შემთხვევაში, გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.