ბს-1437-1373(3კ-09) 28 აპრილი, 2010 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი

კასატორები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია), წარმომადგენელი – ი. ი-შვილი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, წარმომადგენელი – მ. ნ-შვილი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესავლების სამსახური, წარმომადგენელი – ზ. ძ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს ,,...”, წარმომადგენელი – გ. მ-შვილი

მესამე პირი – საქართველოს კონტროლის პალატა, წარმომადგენელი – ნ. ე-ია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება

დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 9 იანვარს შპს ,,...” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2005 წლის 31 ოქტომბერს თბილისის საგადასახადო ინსპექციის დიდუბე-ჩუღურეთის განყოფილებიდან მიიღო საგადასახადო მოთხოვნა ¹956, რომლის მიხედვით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 10034,11 ლარის გადახდა. აღნიშნული თანხა დაერიცხა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 5 აგვისტოს შემოწმების აქტისა და მის საფუძველზე გამოცემული თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანებით. საგადასახადო მოთხოვნა შპს ,,...” გაასაჩივრა თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში, რომლის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე. აღნიშნული ბრძანება ძალაში იქნა დატოვებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2005 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილებით.

მოსარჩელის განმარტებით, ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, შესრულებულად ჩაითვალა საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა” ქვეპუნქტის თანახმად, კანონის მოქმედება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე. მოპასუხის მიერ სადავო თანხის დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტი, რომელზე დაყრდნობით, 2005 წლის 17 მარტს ¹03/კ/148 ბრძანებით თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ მოსარჩელეზე დამატებით დარიცხულ იქნა 6739 ლარი. მოპასუხის მიერ მოსარჩელეზე საგადასახადო ვალდებულების დაკისრება განხორციელდა ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ და თავად დარიცხვა შეეხო იმ საგადასახადო ვალდებულებებს, რომლებიც მოსარჩელეს წარმოეშვა აღნიშნული კანონის ძალაში შესვლამდე, ანუ მოპასუხის მიერ მოსარჩელეზე დაირიცხა კანონის თანახმად ამნისტირებული საგადასახადო ვალდებულება, რაც ეწინააღმდეგება ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი ნაწილის მოთხოვნებს და სამართლებრივი თვალსაზრისით, გამორიცხავს მისი დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ-148 ბრძანების, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნის, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2005 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმთა კოლეგიის 2006 წლის 9 მარტის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს ,,...” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანება, საგადასახადო მოთხოვნა ¹956, 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 30 დეკემბრის ¹05-09/2093/19017 გადაწყვეტილება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის განმავლობაში.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს პარლამენტის კორუფციასთან ბრძოლის დროებითი საგამოძიებო კომისიის 2002 წლის 21 ოქტომბრისა და 2002 წლის 28 ნოემბრის ¹10699/7-12/2474; ¹13498/7-12 წერილების საფუძველზე, კამერალური წესით შემოწმდა შპს ,,...” მიერ 1998-2002 წლებში განხორციელებული ხე-ტყის საექსპორტო ოპერაციების აღრიცხვის, საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები. საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტით დადგინდა, რომ შემოწმება დაეყრდნო დიდუბე-ჩუღურეთის საგადასახადო ინსპექციაში არსებულ მონაცემებსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტიდან მიწოდებულ 2003 წლის 23 აპრილის ¹10-15/3213 ინფორმაციას. კამერალური წესით ჩატარებული შემოწმებით დადგინდა, რომ შპს ,,...”, 2001 წელს განხორციელებული საექსპორტო ოპერაციებიდან გამომდინარე, დამალული ჰქონდა შემოსავალი 18753 ლარის ოდენობით, საიდანაც დამატებით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა მოგების გადასახადი – 3750 ლარი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 252-ე და 253-ე მუხლების შესაბამისად ჯარიმა 937 ლარი გადასახადის შემცირებისათვის და საურავი ვადაგადაცილებაზე – 2052 ლარი, სულ - 6737 ლარი.

აღნიშნული შემოწმების აქტის საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანებით შპს ,,...” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაერიცხა 6739 ლარი.

2005 წლის 28 ოქტომბრის მდგომარეობით, მოსარჩელეს გაეგზავნა საგადასახადო მოთხოვნა ¹956. საგადასახადო მოთხოვნა შპს ,,...” 2005 წლის 2 ნოემბერს გაასაჩივრა თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში, რომლის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე, იმ მოტივით, რომ გადამხდელზე ვერ გავრცელდებოდა საგადასახადო ამნისტია, რადგან ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, აღნიშნული დებულება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე. აღნიშნული ბრძანება მოსარჩელის მიერ გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 2005 წლის 30 დეკემბრის ¹05-09/2093/19017 გადაწყვეტილებით ძალაში დატოვა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ბრძანება.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 და 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანებები, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2005 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. სასამართლოს განმარტებით, თბილისის საგადასახადო ორგანოს მიერ ვერ იქნა დაზუსტებული თარიღი თუ როდის გაეგზავნა საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ 2003 წლის შუალედური აქტი თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში და რატომ განხორციელდა საგადასახადო ორგანოს მიერ 2003 წელს გამოვლენილ სახელმწიფოსათვის დამალულ შემოსავლებზე დარიცხვა 2005 წლის 17 მარტს, ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების შემდეგ.

საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედურ აქტზე არ არის შპს ,,...” წარმომადგენლის ხელმოწერა, საქმის მასალებით ასევე ვერ დგინდება მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო თუ არა კამერალური შემოწმების შედეგი. სასამართლოს განმარტებით, თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ სადავო 2005 წლის 17 მარტის ბრძანების გამოცემისას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ” ქვეპუნქტის თანახმად, არ უზრუნველყო საგადასახადო ორგანოში გადასახადის გადამხდელის გამოძახება, რის გამოც შპს ,,...” წარმომადგენელს არ მიეცა 2001 წელს საექსპორტო ოპერაციებთან დაკავშირებული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტების წარდგენის შესაძლებლობა. ქ. თბილისის ადმინისტრაციული აქტები გამოსცეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. კონტროლის პალატის 2003 წლის შემოწმების აქტის თანახმად, აღრიცხული აქვს თუ არა ფირმას საექსპორტო ოპერაციები და ჩართულია თუ არა მათი შედეგები საბუღალტრო აღრიცხვისა და საგადასახადო ანგარიშგებაში, შემოწმებისათვის უცნობია, აღნიშნული საკითხი არ შესწავლილა და არ გამოკვლეულა არც მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ უნდა განეხილათ საგადასახადო ორგანოებს ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებსა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი და მეორე პუნქტის თანახმად, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებებისაგან შესაძლო გათავისუფლების ან გათავისუფლებაზე უარის თქმის საკითხი, შესაბამისად მოეხდინა გადასახადის დარიცხვა და საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.

აპელანტი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ შპს “...” 2005 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტის საფუძველზე, მოგების გადასახადში ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატრებით დაარიცხა – 6739 ლარი. მოსარჩელემ სარჩელში მიუთითა, რომ ფაქტიურად მოპასუხემ საგადასახადო ვალდებულების დაკისრება განახორციელა “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ, რაც წინააღმდეგობაშია ამავე კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნასთან. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. არ დასტურდება საქართევლოს კონიტროლის პალატის აქტის გადაგზავნის დრო და რატომ განახორციელა საგადასახადო ინსპექციამ შემოსავლებზე დარიცხვა 2005 წლის 17 მარტს, “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების შემდეგ.

აპელანტის მითითებით, “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად ჩაითვალა საქართევლოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის პირველ იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები. ამავე კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მოქმედება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობლით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე. ვინაიდან სადავო თანხა საქართველოს კონტროლის პალატის (შესაბამის სახლმწიფო ორგანოს) – 2004 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტის საფუძველზე გამოვლენილი იყო და იგი ცნობილი გახდა ამ საგადასახდო ორგანოსთვის, ამ უკანასკნელს გააჩნდა სამართლებრივი საფუძველი მოეხდინა გადასახადის დარიცხვა. აპელანტის განმარტებით, არსებითი მნიშვნელობა არა აქვს, თუ როდის იქნა გადმოგზანილი საქართველოს კონტროლის პალატის აქტი საგადასახადო ორგანოში, ვინაიდან 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტით საქართველოს კონტროლის პალატისათვის ცნობილი იყო დავალიანების არსებობა. ამდენად, არ არსებობდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობისა და ახალი ადმინისტრაციული აქტების გამოცემის სამართლებრივი საფუძველი. ამასთანავე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო წარმოადგენს არასათანადო მოპასუხეს, ვინაიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160.2-ე მუხლის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი/საგადასახადო აგენტი ან სხვა უფლებამოსილი პირი უფლებამოსილია საბჭოს გადაწყვეტილება გაასაჩივროს სასამართლოში, ასეთ შემთხვევაში მოპასუხეა ამ კოდექსის 147-ე ან 151-ე მუხლში აღნიშნული საგადასახადო ორგანო. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების შემთხვევაში მოპასუხეს წარმოადგენს საგადასახადო ორგანო და არა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

მეორე აპელანტი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექცია სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სადავო გადაწყვეტილება ემყარება იმ გარემოებას, რომ საგადასახადო ინსპექციის მიერ ვერ იქნა დაზუსტებული თარიღი თუ როდის იქნა გადმოგზავნილი საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ 2003 წლის შუალედური აქტი თბილისის საგადასახადო ინსპექციაში, რასაც საქმისათვის არავითარი მნიშვნელობა არა აქვს. აგრეთვე, თითქოს ვერ დგინდება, თუ რატომ განხორციელდა საგადასახადო ორგანოს მიერ 2003 წლის გამოვლენილი სახელმწიფოსათვის დამალულ შემოსავლებზე დარიცხვა 2005 წლის 17 მარტს, “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების შემდეგ; საქმეში წარმოდგენილია კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტი, რომლის საფუძველზე კამერალური საგადასახადო შემოწმებით საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის “გ” პუნქტით მოხდა გადასახადების თანხების დარიცხვა, რომლის საფუძველზეც გადამხდელს გაეგზავნა საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო მოთხოვნა.

რაც შეეხება იმ მოსაზრებას, რომ მოსარჩელისათვის ცნობილი არ იყო კამერალური შემოწმების შედეგები, აპელანტის განმარტებით, შემოწმების აქტი არ არის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, აქედან გამომდინარე მასზე გადამხდელის ხელმოწერა არ არის სავალდებულო. ადმინისტრაციული აქტი არის საგადასახადო მოთხოვნა, რომელიც კანონით დადგენილი წესით ჩაბარდა მოსარჩელეს, რაც შეეხება “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 ნაწილს, იგი არ ვრცელდება შესაბამის საგადასახადო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე.

აღნიშნულიდან გამომიდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 მაისის განჩინებით მოპასუხე – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცველად დადგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახდო ინსპექცია; ხოლო მესამე პირის – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 მაისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილება.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.

კასატორები საკასაციო საჩივრებით ითხოვდნენ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 მაისის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, შემოსავლების სამსახურისა და ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 31 მაისის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 ივნისის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს კონტროლის პალატა. ასევე არასათანადო მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო შეიცვლა სათანადო მოპასუხით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურით, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საქმეში ჩაება მესამე პირად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,...” სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანება, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნა, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ მართალია, კონტროლის პალატის შუალედური აქტით სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე დავალიანების დაფიქსირება წარმოადგენს ,,ამინისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის 4.3 –ე მუხლით გათვალისწინებულ შესაბამის სახელმწიფო ორგანოში კანონმდებლობით დადგენილი წესით აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო ვალდებულებას, მაგრამ საქმის მასალებით არ დასტურდება საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედურ აქტში მითითებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ შპს ,,...” 2002 წელს სოხმეთში ექსპორტირებული აქვს 171 კუბ.მ. წიფლის დახერხილი ხე-მასალა, (საბაჟო დეკლარაცია ¹13661, ¹13662) ღირებულებით – 11076 აშშ დოლარი, ანუ 22021 ლარი; კონტროლის პალატის შუალედური აქტის საფუძველზე გაანგარიშებული იქნა დამალული შემოსავალი მშრალი წიფლის მერქნის წონის მიხედვით, მაშინ, როცა საერთოდ არ დასტურდება 2001 წელს შპს ,,...”-ის მიერ ამ ჯიშის ხე-მასალის სომხეთში გატანის ფაქტი, აღნიშნული კი გახდა შპს ,,...” მიმართ საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი.

აღნიშნული საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის შემდეგ იქნა გამოცემული გასაჩივრებული საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03//148 ბრძანება, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საგადასახადო მოთხოვნა ¹956, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანება და ფინანასთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც შესწავლილი იქნა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტით შპს ,,...”-ზე დარიცხული თანხების საფუძვლიანობა და საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასხადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანების საფუძველს წარმოადგენს საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტი, ხოლო აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის შესაბამისად, გამოიცა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც განხორცილდა შპს ,,...”-ზე დარიცხვები, ამასთან, თუ რატომ არის განსხვავება აქტში მითითებულ მოგების გადასახადსა და საგადასახადო მოთხოვნა ¹956-ში დარიცხულ მოგების გადასახადს შორის, თუკი იგი აქტის საფუძველზეა დარცხული, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) წარმომადგენელმა მხოლოდ ის განმარტა, რომ აღნიშნული დარიცხვის საფუძველია კონტროლი პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტი; საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანებაში იგივე თანხაა მითითებული მოგების გადასახადში - ძირითადი 3750 ლ., სანქცია – 937ლ., საურავი – 2052ლ. – სულ 6739 ლარი, როგორც აქტში. თუმცა, საგადასახადო ინსპექციას, მითითებულის გარდა, საგადასახადო მოთხოვნა ¹956-ში მოგების გადასახადის დარიცხვის სხვა საფუძველი არც მიუთითებია და არ წარმოუდგენია.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03კ/148 ბრძანება, თბილისის საგადასხადო ინსპექციის 2005 წლის 28 ნომებრის ¹05/434 ბრძანება, რამდენადაც მათი გამოცემისა და შპს ,,...”-ზე თანხების დარიცხვის საფუძველი გახდა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტი, რომლითაც დადგინდა, რომ შპს ,,...”-ს ხელოვნურად აქვს შემცირებული ექსპორტირებული ხე- მასალების მოცულობა (კუბ.მ); შესაბამისად, შემცირებულია მისაღები შემოსავლის ოდენობაც და აღნიშნულის გამოანგარიშება მოხდა 1 კუბ.მ. მშრალი წიფლის მერქნის წონის მიხედვით, მაშინ, როცა საერთოდ არ დასტურდება 2001 წელს შპს ,,...” მიერ წიფლის ჯიშის ხე-მასალის სომხეთში გატანის ფაქტი. შესაბამისად, ბათილად უნდა იქნა ცნობილი ფინანასთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც შესწავლილი იქნა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შემოწმების აქტით შპს ,,...” დარიცხული თანხების საფუძვლიანობა და საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ყოველივე აღნიშნული სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით წარმოადგენს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექციამ), საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან, რომლის შესაბამისადაც, აღრიცხვა და დარიცხვა ურთიერთშემავსებელი ტერმინებია, ასევე საწარმოებისათვის საგადასახადო ვალდებულებები შეიძლება წარმოშობილ იქნეს მას შემდეგ, რაც იგი შეამოწმა საგადასახადო ან სხვა ფისკალურმა ორგანოებმა და შესაბამისად, მოახდინა მისი ფაქტობრივად დეკლარირება, რაც დაირიცხა და აღირიცხა საგადასახადო ვალდებულებად. კასატორის განმარტებით, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ,,ამინისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადაო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტით, რომლის თანახმად ,,ამ მუხლის მოქმედება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ, საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე”.

კასატორის მითითებით, ვინაიდან სადავო თანხა საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტის საფუძვლეზე გამოვლენილი იყო და იგი ცნობილი გახდა საგადასახადო ორგანოსათვის, საგადასახადო ორგანოს გააჩნდა სამართლებრივი საფუძველი მოეხდინა გადასახადის დარიცხვა. არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ როდის იქნა გადაგზავნილი საქართველოს კონტროლის პალატის აქტი საგადასახადო ორგანოში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

მეორე კასატორი – თბილისის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ,,საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს განახორციელოს თითოეული გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით, შემდეგი ერთი ან ერთზე მეტი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე: ა) გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის საგადასახადო დეკლარციები; ბ) ამ კოდექსის 218-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, გადახდილი თანხების შესახებ ინფორმაცია; გ) შემოწმების მასალები და სხვა სათანადო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახადო ორგანოსათვის”, კასატორის განმარტებით, შპს ,,...” დამატებით თანხების დარიცხვის საფუძველი გახდა სწორედ საგადასახდო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ” პუნქტი.

ამასთან, სადავო ¹956 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელეს ეცნობა, რომ მას 28.10.2005 წლის მდომარეობით ბიუჯეტის სასარგებლოდ ერიცხებოდა დავალიანება 10034,11 ლარი, რომელშიც შედიოდა შუალედური აქტით დარიცხული თანხები, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ გაუგებარი მიზეზების გამო მთლიანად გააუქმა აღნიშნული მოთხოვნა. მოსარჩელე კი სადავოდ ხდიდა მხოლოდ საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტის საფუძველზე დარიცხულ თანხებს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვიტოს შუალედური ქტების საფუძველზე გამოვლენილი იყო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების დარღვევის ფაქტები და იგი ცნობილი გახდა საგადასახდო ორგანოსათვის, ხოლო საგადასახადო ორგანოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის საფუძველზე გააჩნია სათანადო უფლებამოსილება მოახდინოს მეწარმისათვის გადასახდის თანხების დარიცხვა. საგადასახდო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ,,საგადასახდო ორგანოს უფლება აქვს განახორციელოს თითოეული გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით, შემდეგი ერთი ან ერთზე მეტი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე: ა) გადასახადის გადამხდელის/საგადასახდო აგენტის საგადასახადო დეკლარაციები; ბ) ამ კოდექსის 218-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, გადახდილი თანხების შესახებ ინფორაცია; გ) შემოწმების მასლები და სხვა სათანადო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახდო ორგანოსათვის”.

კასატორის მოსაზრებით, არსებითი მნიშვნელობა არ უნდა მიენიჭოს იმ გარემოებას, თუ როდის ჩაბარდა შუალედური აქტი თბილისის საგადასახადო ინსპექციას. ვინაიდან, საქართველო კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტით საქართველოს კონტროლის პალატის მიერ აღრიცხული და დარიცხული იყო სადავოდ მიჩნეული თანხები. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განმარტებით, აღრიცხვა და დარიცხვა ურთიერთშემავსებელი ტერმინებია, ასევე საწარმოებისათვის საგადასახადო ვალდებულებები შეიძლება წარმოშობილი იქნეს მას შემდეგ, რაც იგი შეამოწმა საგადასახადო ან სხვა ფისკალურმა ორგანოებმა და შესაბამისად, მოახდინა მისი ფაქტობრივად დეკლარირება, რაც დაირიცხა (აღირიცხა) საგადასახადო ვალდებულებად.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს უფლება აქვს მიაკუთვნოს მხარეს ის, რაც მას არ მოუთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. სააპელაციო სასამართლომ კი ბათილად ცნო თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა, ხოლო მოსარჩელე ითხოვდა აქტით დარიცხული თანხების ჩამოწერას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა - განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და თბილისის რეგიონალური ცენტრის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო საქმეში დაცული მტკიცებულებების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: საქართველოს პარლამენტის კორუბციასთან ბრძოლის დროებითი საგამოძიებო კომისიის 2002 წლის 21 ოქტომბრის და იმავე წლის 28 ნოემბრის ¹10699/7 და ¹13498/7-12 წერილის საფუძველზე, ,,საქართველოში ხე-ტყის ექსპორტ-იმპორტის სამამულო საავეჯო მრეწველობის განვითარების პრობლემების შესახებ” საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 7 თებერვლის, 15 აპრილის და 12 ივნისის ¹94, ¹246, ¹424 ბრძანებების შესაბამისად, კამერალური წესით შემოწმდა შპს ,,მშვიდობა-91-ის” მიერ 1998-2002 წლებში განხორციელებული ხე-ტყის საექსპორტო ოპერაციების აღრიცხვის, საგადასახადო ინსპექციაში რეგისტრირებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების საკითხები.

საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტის საფუძველზე დადგინდა, რომ შპს ,,...” 2001 წელს განხორციელებული საექსპორტო ოპერაციებით დამალული ჰქონდა შემოსავალი, სულ 18 753 ლარის ოდენობით, საიდანაც დამატებით ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა მოგების გადასახადი (20%) _ 3750 ლარი, ჯარიმა _ 937 ლარი (გადასახადის შემცირებისათვის) და საურავი ვადაგადაცილებაზე _ 2052 ლარი, სულ _ 6739 ლარი.

საქართველოს კონტროლის პალატის ზემოაღნიშნულ შუალედურ აქტში მიეთითა, რომ შპს ,,...” 2001 წელს სომხეთში ექსპორტირებული აქვს 171 კუბ/მ წიფლის დახერხილი ხე-მასალა საბაჟო დეკლარაციებით ¹13661 და ¹13662,52, თუმცა, დაუდგენელია, მითითებული ოპერაციები ჩართულია თუ არა საბუღალტრო აღრიცხვაში. აქტის შესაბამისად, საწარმოს ხელოვნურად აქვს შემცირებული ექსპორტირებული ხე მასალის მოცულობა და შესაბამისად, შემცირებულია მისაღები შემოსავლის მოცულობა. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს 1997 წლის 3 დეკემბრის ¹139 ბრძანების შესაბამისად, 1 კუბ/მ მშრალი წიფლის მერქნის წონა ნორმით შეადგენს 650 კგ-ს. აღნიშნულ ბრძანებაზე დაყრდნობით დადგინდა, რომ წონითი მაჩვენებლის გაზრდის ხარჯზე, ხე-მასალის მოცულობა ხელოვნურადაა შემცირებული 140 კუბური მეტრით, რაც ასევე მიჩნეულ იქნა გადატვირთვად და დაექვემდებარა დაბეგვრას.

საქართველოს კონტროლის პალატის 2003 წლის 6 აგვისტოს შუალედური აქტის საფუძველზე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანებით, შპს ,,...” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაერიცხა _ 6739 ლარი, მოგების გადასახადი _ 6739 ლარი, ძირითადი _ 3750 ლარი, სანქცია 937 ლარი, საურავი _ 2052 ლარი და მიეთითა, რომ დარიცხვა დანხორციელდებოდა შემოწმების აქტის თარიღის მიხედვით.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნით, შპს ,,...” დავალიანება სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ, 2005 წლის 28 ოქტომბრის მდგომარეობით, განისაზღვრა შემდეგი სახით: საწარმოს მოგების გადასახადში დაერიცხა ძირითადი თანხა _ 3542,52 ლარი, სანქცია _ 937 ლარი, საურავი _ 6153,11 ლარი; საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი _ 186,29 ლარი, საურავი _ 17, 52 ლარი; სოციალური დაზღვევის გადასახადში _ 245,32 ლარი; საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზების გადასახადში ძირითადი 4,0 ლარი, საურავი _ 29,45 ლარი; არასასოფლო-სამეურნეო მიწის გადასახადში _ 30,83 ლარი, აქვე მიეთითა, რომ საწარმოს მიერ ზედმეტად იყო გადახდილი დღგ-ში – 1015,79 ლარი, ქონების გადასახადში _64, 42 ლარი, ხოლო ეკონომიკური საქმიანობის გადასახადში _ 30,72 ლარი. საბოლოოდ საწარმოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა ძირითადი გადასახადი _ 4008,96 ლარი, სანქცია _ 937,00 ლარი, საურავი – 6200, 08 ლარი.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს თანხის დარიცხვის ერთ-ერთ საფუძველზე, კერძოდ, კონტროლის პალატის შუალედური აქტის შესაბამისად, საწარმოსათვის გადასახადის დარიცხვის საფუძვლად მითითებულია სასომხეთში 171 კუბ/მ წიფლის დახერხილი ხე-მასალის ექსპორტირების ფაქტი, რომელიც განხორციელდა ¹13661 და ¹13662,52 საბაჟო დეკლარაციების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე გამოთხოვილი მასალების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ¹13661 და ¹13662,52 საბაჟო დეკლარაციები არ წარმოადგენს შპს ,,...” კუთვნილებას, მითითებული დეკლარაციებით საექსპორტო ოპერაციები წარმოებულია ,,კ და კ-ს” მიერ, რომლის იურიდიული მისამართია ქ. თბილისი, ორჯონიკიძის ქ.¹52. ¹13661 საბაჟო დეკლარაციაში, გრაფაში _ საქონლის აღწერილობა _ მითითებულია ხე-მასალა, წიფელი _ 16 მ³, ხოლო საბაჟო დეკლარაციაში ¹13662,52 მითითებულია ხე - მასალა წიფელი _ 33 მ³.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია.

საკასაციო სასამართლო არსებითად მიიჩნევს იმ გარემოებაზე მითითებას, რომ კასატორთა მხრიდან ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებასთან მიმართებაში არა თუ წარმოდგენილი არაა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, არამედ, კასატორები ვერ უარყოფენ ფაქტს იმის თაობაზე, რომ ზემოაღნიშნული დეკლარაციები წარმოადგენს სხვა მეწარმე იურიდიული პირის კუთვნილებას.

იმავე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს.

თავად კასატორის _ საქართველოს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონული ცენტრის მიერ წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით დადგენილადაა მიჩნეული, რომ 2001 წლის 20 ივნისის საბაჟო დეკლარაციით ¹8679, ექსპორტიორი შპს ,,მშვიდობა 91”, იმპორტიორი - ,,ახვერდიან-შინმონტაჟი”, დანიშნულების ქვეყანა _ სომხეთი, ექსპორტირებულია ხე-მასალა, წიწვოვანი ჯიშის _ 74,88 მ³. ამდენად, უდავოა, რომ შპს ,,...” მიერ სომხეთში განხორციელებული გადატვირთვის შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა დახერხილი წიწვოვანი მასალის და არა წიფლის ხე-მასალის გატანას, როგორც ეს კამერალური შემოწმების აქტშია მითითებული.

საგადასახადო კოდექსის 121-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფროსი/მოადგილე იღებს გადაწყვეტილებას საგადასახადო შემოწმების მასალების განხილვის შედეგებზე ან საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმებზე გადასახადების ან/და საგადასახადო სანქციების თანხის დარიცხვის ან არდარიცხვის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო არ უარყოფს რა საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილებას, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახადების დარიცხვა განახორციელოს კონტროლის პალატის შემოწმების აქტზე დაყრდნობით, იმავე ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე, არ გამორიცხავს საგადასახადო ორგანოს უფროსის/მოადგილის ვალდებულებას, გადაწყვეტილება მიიღოს მხოლოდ შესაბამისი მასალების განხილვისა და გადამოწმების საფუძველზე, რისი ვალდებულებაც გამომდინარეობს არა მხოლოდ საგადასახადო კოდექსის მითითებული მუხლიდან, არამედ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსიდან, რომლის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისადაც, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნება გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 83-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ,,საგადასახადო მოთხოვნა” და ,,გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა” უქმდება, თუ მოთხოვნის წარმდგენმა უარი განაცხადა მასზე, ან თუ ,,საგადასახადო მოთხოვნაში” მითითებული პირის ან ,,გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის” წარმდგენი პირის სარჩელის საფუძველზე მოთხოვნა ცნობილ იქნა უკანონოდ ან დაუსაბუთებლად.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო აქტები კონტროლის პალატის აქტით განსაზღვრული თანხის დარიცხვის ნაწილში არის კანონშეუსაბამო, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით ვერ დგინდება და ვერ დასტურდება გადასახადების დარიცხვის საფუძველი, რაც საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული მუხლის შესაბამისად და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60(1) მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე იძლევა ,,საგადასახადო მოთხოვნის” მოგების გადასახადის ნაწილში, კერძოდ ძირითადი თანხის _3542.52 ლარის, სანქციის 937.00 ლარის და საურავის 6153.11 ლარის ნაწილში ბათილობის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციის მართებულებას სადავო ,,საგადასახადო მოთხოვნის” უკანონობის თაობაზე მოგების გადასახადის ნაწილში და თვლის, რომ მითითებულ გადასახადთან მიმართებაში არ არსებობს საკასაციო პრეტენზიების გაზიარების საფუძველი. იმავდროულად საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება გადაწყვეტილებას ,,საგადასახადო მოთხოვნის” საშემოსავლო გადასახადის ძირითადი თანხის 186.29 ლარის, საურავის 17.52 ლარის, სოცდაზღვევის გადასახადის 245.32 ლარის, საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზების გადასახადში ძირითადი თანხის 4 ლარის, საურავი 29.45 ლარის და არასასოფლო სამეურნეო მიწის გადასახადში ძირითადი თანხის 30.83 ლარის, კანონშეუსაბამობის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მითითებული გადასახადების დარიცხვა მომხდარია საწარმოს მიერ წარდგენილი დეკლარაციების საფუძველზე და წარმოადგენს აღიარებულ საგადასახადო ვალდებულებას, რასაც ადასტურებს საქმეში დაცული შედარების აქტები. საგულისხმოა, რომ საწარმოს მხრიდან მითითებული გადასახადების გადახდის ფაქტი დადასტურებულია ამავე საქმეში წარმოდგენილი შედარების აქტებით, რასაც ასევე ადასტურებენ კასატორთა წარმომადგენლები. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული გადასახადების დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენდა თავად მეწარმე სუბიექტის მხრიდან წარდგენილი დეკლარაციები, რომელზე დაყრდნობითაც მოხდა აღნიშნული გადასახადის დარიცხვა. ამდენად, დარიცხვის მომენტისათვის ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი არ ჰქონია საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევას, რაც არ იძლევა სადავო ,,საგადასახადო მოთხოვნის” მითითებული გადასახადების დარიცხვის ნაწილში გაუქმების საფუძველს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და თბილისის რეგიონალური ცენტრის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილების შეცვლით საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. შპს ,,...” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

ბათილად იქნეს ცნობილი თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 17 მარტის ¹03/კ/148 ბრძანება, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹05/434 ბრძანება, საქართველოს ფინანასთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს 2005 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება, თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ¹956 საგადასახადო მოთხოვნა შპს ,,...” მოგების გადასახადის, ძირითადი თანხის 3542,52 ლარის, სანქციის 937,00 ლარისა და საურავის 6153,11 ლარის დარიცხვის ნაწილში;

დანარჩენ ნაწილში შპს ,,...” სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.