¹ბს-1446-1409(კ-10) 21 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

ნ. გოგატიშვილის მდივნობით განიხილა კასატორების _ ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის შუამდგომლობა სსსკ-ის 272-ე მუხლის “გ” პუნქტის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 20 მარტს გ. კ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში ქ. თბილისის მერიის, ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2005 წლის 11 თებერვლის ¹48/1-04, 79/1-04, 887/1-04 განკარგულებებისა და ქ. თბილისის მერის 2009 წლის 23 თებერვლის ¹152 განკარგულების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლით:

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე ... ფართით 50 კვ.მ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1774 წლის 27 დეკემბრის ¹2105 გადაწყვეტილებით შემოქმედებითი სახელოსნოს მოსაწყობად გადაეცა გ. კ-შვილის დედას – ... მ. ვ-შვილს. 1992 წლის 20 ოქტომბერს ქ. თბილისის მერიის საბინაო მეურნეობის სამმართველოს მიერ გაიცა ორდერი ¹2528. 1992 წლის 13 ნოემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით მ. ვ-შვილს მითითებული ფართი გადაეცა საკუთრებაში, ხოლო 1992 წლის 15 დეკემბრის ხელშეკრულებით მ. ვ-შვილმა ფართი აჩუქა გ. კ-შვილს. 1993 წლიდან 2000 წლამდე გ. კ-შვილი იმყოფებოდა რუსეთში, რა დროსაც დედისაგან შეიტყო, რომ ვ. მ-შვილს, ა. ს-შვილსა და ი. ნ-შვილს სადავო სარდაფიდან გამოუძევებიათ მ. ვ-შვილი და თვითონ დაეუფლნენ ფართს. რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ, გ. კ-შვილმა მოითხოვა ფართის გამოთავისუფლება.

მოსარჩელე გ. კ-შვილმა 2009 წლის 14 იანვარს შეიტყო, რომ ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2005 წლის 7, 11 თებერვლისა და 11 ნოემბრის განკარგულებებით გ. კ-შვილის სახელზე რიცხული სარდაფი საკუთრების უფლებით აღირიცხა გამგეობის სახელზე და 2005 წელსვე პრივატიზაციის წესით გადაეცა ვ. მ-შვილს, ა. ს-შვილსა და ი. ნ-შვილს.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2005 წლის 11 თებერვლის ¹48/1-04, 79/1-04, 887/1-04 განკარგულებები გ. კ-შვილმა გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიაში, მაგრამ ქ. თბილისის მერის 2009 წლის 23 თებერვლის ¹152 განკარგულებით საჩივარი დარჩა განუხილველად (იხ. ს.ფ. 1-11; ტ.I).

გ. კ-შვილის სარჩელი არ ცნო მოპასუხე ქ. თბილისის მერიამ და უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 109-117; ტ.I).

გ. კ-შვილმა დამატებითი სარჩელი წარადგინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, მოპასუხეებად მიუთითა ვ. მ-შვილი, ა. ს-შვილი, ი. ნ-შვილი და მ. ს-შვილი და ძირითად სასარჩელო მოთხოვნასთან ერთად მოითხოვა ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილისა და ი. ნ-შვილის პრივატიზაციის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, 2006 წლის 6 ოქტომბერს ი. ნ-შვილს, ვ. მ-შვილსა და მ. ს-შვილს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაუქმება, ასევე თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ჩანაწერების ბათიალდ ცნობა სადავო ფართის მოპასუხეებზე აღრიცხვის შესახებ, მოპასუხეების დავალდებულება ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43-ში მდებარე, მათ მიერ დაკავებული ფართის გამოთავისუფლების შესახებ (იხ. ს.ფ. 260-272; ტ.I).

გ. კ-შვილის სარჩელი არ ცნეს მოპასუხეებმა ვ. მ-შვილმა და ა. ს-შვილმა და მოითხოვეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო (იხ. ს.ფ. 19-28; ტ.II).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 13 ნოემბრის საოქმო განჩინებით გ. კ-შვილის სარჩელი ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაუქმებისა და ფართის გამოთავისუფლების ნაწილში განსახილველად გადაეგზავნა განსჯად – თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, ამავე განჩინებით დაზუსტდა მოპასუხეთა მხარე და მოპასუხეებად მიეთითა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობა, ქ. თბილისის მერია, ვ. მ-შვილი, ა. ს-შვილი და ი. ნ-შვილი, მოპასუხეთა სიიდან ამოირიცხა მ. ს-შვილი და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.1 მუხლის შესაბამისად, საქმეში ჩაერთო მესამე პირად (იხ. ს.ფ. 44-46; ტ.II).

გ. ნ-შვილის სარჩელი არ ცნო მოპასუხე ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობამ და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა დაუსაბუთებლობის მოტივით (იხ. ს.ფ. 132-135; ტ.II).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. კ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის 2005 წლის 7 თებერვლის ¹48/1-04, 2005 წლის 11 თებერვლის ¹79/1-05 და 2005 წლის 11 ნოემბრის ¹887/1-04 განკარგულებები; ვ. მ-შვილთან 2005 წლის 24 დეკემბერს დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება, ა. ს-შვილთან 2005 წლის 26 დეკემბერს და ი. ნ-შვილთან 2005 წლის 26 დეკემბერს გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულებები, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე საცხოვრებელი კორპუსის ქვეშ მდებარე 50 კვ.მ ... შენობა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1974 წლის 27 დეკემბრის ¹2105 გადაწყვეტილებით გადაეცა ... მ. ვ-შვილს ფართში სახელოსნოს მოწყობის მიზნით. 1992 წლის 20 ოქტომბერს ქ. თბილისის მერიის საბინაო მეურნეობის სამმართველომ მ. ვ-შვილის სახელზე გასცა ¹2528 საბინაო ორდერი. 1992 წლის 13 ნოემბერს პრივატიზაციის ხელშეკრულებით მ. ვ-შვილს ქ. თბილისში, ... გამზ. §43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ უძრავი ქონება გადაეცა საკუთრებაში. ხელშეკრულებაში უძრავი ქონების მისამართად მითითებულია ... გამზ. ¹43, თუმცა 2009 წლის 12 იანვარს მასში შევიდა ცვლილება და დაზუსტების მიზნით ნაცვლად ... გამზ. ¹43-ისა მიეთითა ... გამზ. ¹43ა. 1992 წლის 15 დეკემბერს მ. ვ-შვილმა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ უძრავი ქონება გ. კ-შვილს აჩუქა, მაგრამ ჩუქების ხელშეკრულების მიუხედავად ქონება კვლავ მ. ვ-შვილის პირდაპირ მფლობელობაში დარჩა. 1992 წლის 15 დეკემბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გ. კ-შვილი ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში აღირიცხა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ უძრავი ქონების მესაკუთრედ, ხოლო 2007 წლის 2 მაისიდან მისი საკუთრების უფლება აღნიშნულ ქონებაზე დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ 2005 წლის 28 იანვარს ჩატარდა ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობის კრება. კრების ოქმის თანახმად, ა. ს-შვილს, ი. ნ-შვილსა და ვ. მ-შვილს გადაეცათ ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე სარდაფი თითოეულს 16 კვ.მ. ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის 2005 წლის 11 თებერვლის განკარგულებით საჯარო რეესტრს დაევალა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 16 კვ.მ სარდაფის ვ. მ-შვილის სახელზე დარეგისტრირება. 2005 წლის 24 დეკემბერს ვ. მ-შვილსა და ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობას შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება. ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის 2005 წლის 11 ნოემბრის განკარგულებით საჯარო რეესტრს დაევალა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹32ა-ში მდებარე 16 კვ.მ სარდაფის ა. ს-შვილის სახელზე დარეგისტრირება. 2005 წლის 26 დეკემბერს ამ უკანასკნელსა და გამგეობას შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება. ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის 2005 წლის 7 თებერვლის განკარგულებით საჯარო რეესტრს დაევალა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 16 კვ.მ სარდაფის ი. ნ-შვილის სახელზე დარეგისტრირება. 2005 წლის 26 დეკემბერს ი. ნ-შვილსა და ვაკე-საბურთალოს გამგეობას შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემების თანახმად, 2007 წლის 15 მარტის ამონაწერის შესაბამისად, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე გაუქმებული ..., ყოფილი ორჯონიკიძის რაიონის აღმასკომის 1974 წლის 27 დეკემბრის ¹2105 გადაწყვეტილებით შემოქმედებითი სახელოსნოს მოსაწყობად გადაეცა მ. ვ-შვილს. სახელოსნო მ. ვ-შვილის სახელზე პრივატიზებულ იქნა 1992 წლის 13 ნოემბერს, 1994 წლის 15 დეკემბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე სახელოსნო საკუთრების უფლებით გ. კ-შვილის სახელზე აღირიცხა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ვ-შვილი ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის კანონიერი მესაკუთრეა და მან აღნიშნული ფართი შემოქმედებითი სახელოსნოს მოსაწყობად მიიღო. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მცხოვრები პირებისათვის ცნობილი იყო მ. ვ-შვილისათვის აღნიშნულ საცხოვრებელ ფართზე საკუთრების უფლების გადაცემის ლეგიტიმური საფუძველი, სადავოდ არ ხდიდნენ მის საკუთრების უფლებას, თუმცა სხვადასხვა გზით ცდილობდნენ არასაცხოვრებელი ფართის დანიშნულებისამებრ გამოყენების ხელშეშლას.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხეთა მითითება მ. ვ-შვილის საკუთრების უფლებაწარმომშობი დოკუმენტების სიყალბესა და აღნიშნულთან დაკავშირებით მტკიცების განაწილების ტვირთზე, რამდენადაც მოპასუხის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი დოკუმენტის სიყალბის დამადასტურებელი კანონით გათვალისწინებული მტკიცებულება.

საქალაქო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე საცხოვრებელი კორპუსის ქვეშ მდებარე 50 კვ.მ ... ფართი ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1974 წლის 27 დეკემბრის ¹2105 გადაწყვეტილებითა და 1992 წლის 13 ნოემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით ... მ. ვ-შვილს საკუთრების უფლებით გადაეცა, დადასტურებულად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის 2005 წლის 11 თებერვლის ¹48/1-04, 2005 წლის 7 თებერვლის ¹48/1-04 და 2005 წლის 11 ნოემბრის ¹887/1-04 განკარგულებების გამოცემის ეტაპზე უძრავი ქონება გ. კ-შვილის საკუთრებას წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომელზეც აპელირებდნენ მოპასუხეები, არ ადასტურებს სახელმწიფო საკუთრების უფლებას სადავო ქონებაზე.

საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე,ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5, 53-ე, 70-ე, 96-ე, 83-ე, 97-ე და 60¹ მუხლებით, “ლეგალიზების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლით, “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” საქართველოს კანონის 8.1 მუხლის “გ” ქვეპუნქტით, “საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” 35.2 მუხლით.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ვაკე-საბურთალოს გამგეობას, როგორც ადმინისტრაციულ ორგანოს მხოლოდ კანონის საფუძველზე და მის ფარგლებში უნდა ემოქმედა და თავის უფლებამოსილებას არ უნდა გასცდენოდა, კერძო საკუთრების განკარგვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კი გარდა იმისა, რომ არღვევდა საქართველოს კონსტიტუციითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გარანტირებულ საკუთრების უფლებას, ეწინააღმდეგება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლით განსაზღვრულ ადმინისტრაციული სამართლის პრინციპს.

საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1, 53.5, 97-ე მუხლებით და განმარტა, რომ ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის ვალდებულებას წარმოადგენდა ქონების განკარგვამდე დაედგინა, თუ ვის საკუთრებას წარმოადგენდა განსაკარგავი ქონება. საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, სადავო აქტების გამოცემით შეილახა გ. კ-შვილის საკუთრების უფლება.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ადგილობრივი მმართველობის ორგანო უფლებამოსილი იყო განეკარგა მხოლოდ კომუნალურ ფონდში რიცხული ადგილობრივი ქონება. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2 მუხლის თანახმად, პრივატიზაციის ობიექტი შეიძლება იყო სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლი. აღნიშნული წესი ვრცელდება არასაცხოვრებელ ფართზეც და არ გულისხმობს კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას, ვინაიდან კერძო საკუთრების პრივატიზაციის რეჟიმში მოთავსება შეუძლებელია პრივატიზაციის სამართლებრივი არსიდან გამომდინარე. მოცემულ შემთხვევაში, არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების ხელშეკრულებები დაიდო საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 ტებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე. აღნიშნული ხელშეკრულებები ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2005 წლის დეკემბერს მოქმედი რედაქციით ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებად უნდა იქნეს მიჩნეული და ამავე ნორმების რეგულირების რეჟიმში უნდა მოექცეს. აღნიშნულთან დაკავშირებით საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70-ე, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლებით და დადგენილად მიიჩნია, რომ პრივატიზაციის ხელშეკრულებების ობიექტი გახდა არა ის ქონება, რომელსაც ¹107 დადგენილება ითვალისწინებდა, არამედ კერძო საკუთრებაში არსებული ქონება, რაც მათ მართლსაწინააღმდეგო ხასიათს ანიჭებს.

საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია გ. კ-შვილის საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოტივად “ლეგალიზების შესახებ” კანონზე მითითება და განმარტა, რომ მითითებული კანონი ქმნის საქართველოს კონსტიტუციითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე დაყრდნობით საკუთრების უფლების დაცვის დამატებით გარანტიებს. გ. კ-შვილმა ადმინისტრაციულ ორგანოს მიმართა არა მისი საკუთრების უფლების დამატებითი უზრუნველყოფის მიზნით, არამედ იმ ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, რომელთა საფუძველზეც ადმინისტრაციული ხელშეკრულება დაიდო კერძო პირის საკუთრებაში არსებულ ობიექტზე და არა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე (იხ. ს.ფ. 238-247; ტ.II).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს თბილისის ვაკე-საბურთალოს გამგეობამ, ასევე ვ. მ-შვილმა, ა. ს-შვილმა, ი. ნ-შვილმა და მ. ს-შვილმა.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობამ მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის მითითებით, სასამართლომ არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ სადავო ფართის საკუთრებაში გადაცემა გამგეობის მიერ მოხდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით. ვ. მ-შვილმა, ი. ნ-შვილმა და ა. ს-შვილმა გამგეობაში წარადგინეს ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობის 2005 წლის 3 ნოემბრის კრების ოქმის ამონაწერები, რაც ადასტურებდა მათ მიერ სადავო ფართის ფლობას.

აპელანტის მითითებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახ. რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის სხდომის ოქმი ¹34, 1974 წლის 27 დეკემბრის ¹2105 გადაწყვეტილება, რომლითაც აღმასკომმა მიიღო საბინაო კომისიის წინადადება და ... ქ. ¹43-ში მდებარე გაუქმებული ... შემოქმედებითი სახელოსნოს მოსაწყობად გადასცა მ. ვ-შვილს. ასევე ჩუქების ხელშეკრულებაშიც სადავო ფართის მისამართად მითითებულია ... ¹43. საქმეში არსებული საჯარო რეესტრის ამონაწერებით ირკვევა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულებებით უფლების რეგისტაცია მოხდა 2007 წლის 27 აპრილს. შესაბამისად, გამგეობის მიერ ვ. მ-შვილზე, ი. ნ-შვილზე და ა. ს-შვილზე მათ მიერ დაკავებული ფართის პრივატიზაციის შესახებ ადმინისტრაციული აქტების გამოცემისას, გ. კ-შვილის უფლება რეესტრში რეგისტრირებული არ ყოფილა და რომც ყოფილიყო, იგი არ იქნებოდა რეგისტრირებული ... ¹43ა-ზე.

ამდენად, აპელანტის მითითებით, ვაკე-საბურთალოს გამგეობას იმ დროს არსებული კანონმდებლობის შესაბამისად, სრული უფლება ჰქონდა განეკარგა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე სარდაფები, რომელიც ირიცხებოდა სახელმწიფო საკუთრებად (იხ. ს.ფ. 253-262; ტ.II).

აპელანტებმა – ვ. მ-შვილმა, ა. ს-შვილმა, ი. ნ-შვილმა და მ. ს-შვილმა მოითხოვეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივით:

აპელანტებმა არ გაიზიარეს სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ მ. ვ-შვილს საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ უძრავი ქონება, რამდენადაც პრივატიზაციის ხელშეკრულებით ქონების მისამართად მითითებულია ¹43 და არა ¹43ა. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 3 სარდაფი 2005 წელს საჯარო რეესტრში აღირიცხა ვაკე-საბურთალოს გამგეობის სახელზე. ასევე არ გაიზიარეს აპელანტებმა უდავოდ დადგენილი ის ფაქტი, რომ მ. ვ-შვილმა ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე უძრავი ქონება აჩუქა კ-შვილს. ასევე აპელანტების მითითებით, 1984 წლიდან სარდაფი არ ყოფილა მ. ვ-შვილის პირდაპირ მფლობელობაში და მას ოთხმოცდაათიანი წლებიდან ფლობდნენ და სარგებლობდნენ აპელანტები.

აპელანტების მითითებით, გ. კ-შვილმა ჯერ კიდევ 2005 წლის 11 მაისს იცოდა სადავო განკარგულებების შესახებ, რომელთა ბათილად ცნობასაც ითხოვს სარჩელით.

აპელანტების მოსაზრებით, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, რამდენადაც მოსარჩელეს არ გაუსაჩივრებია ამხანაგობის 2005 წლის 3 ნოემბრისა და 28 იანვრის კრების ოქმების ბათილად ცნობა, რომლის საფუძველზეც გადაწყდა სარდაფის ფართის გადაცემა მოპასუხეებისათვის.

აპელანტების მითითებით, მოპასუხეებს არ შეეძლოთ სცოდნოდათ სარდაფის 1992 წელს პრივატიზაციის შესახებ, რადგან 90-იანი წლებიდან სწორედ მოპასუხეები სარგებლობდნენ სარდაფით და პრეტენზია არავის განუცხადებია. მოპასუხეების მიერ პრივატიზაციის განხორციელების პროცესში სარდაფი რეესტრში აღრიცხული იყო გამგეობის სახელზე. შესაბამისად, ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, არც საჩივარი იყო წარდგენილი და არც უზუსტობაზე ჰქონდათ ინფორმაცია, მოპასუხეები წარმოადგენდნენ კეთილსინდისიერ შემძენს, რის გამოც დაუშვებელია პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილობა (იხ. ს.ფ. 263-273; ტ.II).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 1 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი მ. ს-შვილის ნაწილში დარჩა განუხილველად (იხ. ს.ფ. 5-8; ტ.III).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ივნისის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის, ასევე ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოცემულ საქმეში სადავოდ არ არის გამხდარი ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიაღმასკომის 27.12.74 წლის ¹2105 გადაწყვეტილება, ქ. თბილისის მერიის საბინაო მეურნეობის სამმართველოს არასაცხოვრებელი ფართობის აღრიცხვა-განაწილების სამმართველოს 20.10.92 წლის ¹2528 ორდერი, 1992 წლის 13 ნოემბრის ხელშეკრულება, 1992 წლის 15 დეკემბრის ჩუქების ხელშეკრულება და ხელშეკრულებაში 2007 წლის 26 აპრილს შეტანილი შესწორება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აღნიშნულ აქტებს გააჩნიათ იურიდიული ძალა და ითვლება, რომ ქ. თბილისში ... გამზ. ¹43ა-ში მდებარე 50 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი 1992 წლის 21 დეკემბრიდან წარმოადგენს გ. კ-შვილის საკუთრებას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით არ დასტურდება თუ როდის გაეცნო ოფიციალურად გ. კ-შვილი სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლობის მოტივით არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება სარჩელის დასაშვებობის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლებით, სამოქალაქო კოდექსის 1507.2, 1515-ე მუხლებით, “ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 4.1 მუხლით და განმარტა, რომ მითითებული კანონის მოქმედება ვრცელდება მხოლოდ სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის ნებისმიერ ქონებაზე, რომელზედაც საკუთრების შეძენა განხორციელდა ან საკუთრების შეძენის საფუძველი წარმოიშვა სამართლებრივი აქტით ან გარიგებით ამ კანონის ამოქმედებამდე, 2007 წლის 22 ივნისამდე. ამავე კანონის მოქმედება არ ვრცელდება ფიზიკური ან/და კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში არსებული ნებისმიერი ქონების მიმართ, რომელზედაც საკუთრების შეძენა განხორციელდა ან საკუთრების შეძენის საფუძველი წარმოიშვა სამართლებრივი აქტით ან გარიგებით ამ კანონის ამოქმედებამდე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების თანახმად, პრივატიზების ობიექტი შეიძლება იყოს სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ფონდის საცხოვრებელი სახლი, მათ შორის, ავარიული, სარეკონსტრუქციო ან კაპიტალურად გასარემონტებელ სახლში შეუსახლებელი ბინა, გამოთავისუფლებული ბინა, აგრეთვე მათ მიერ სამეურნეო დანიშნულებით მათზე განკუთვნილი სარდაფები, სხვენები, ფარდულები, ტერასები, შემოქმედებითი სახელოსნოები. ამდენად, მითითებული დადგენილება არ ითვალისწინებს ფიზიკური ან/და კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში არსებული არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების შესაძლებლობას სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის მიერ. ამასთან, ის გარემოება, რომ აპელანტებს თვითნებურად ჰქონდათ დაკავებული და სარგებლობდნენ 1992 წლის 21 დეკემბრიდან გ. კ-შვილის საკუთრებაში არსებული არასაცხოვრებელი ფართით, ადგილობრივ თვითმმართველ ერთეულს არ ანიჭებდა უფლებას მითითებული დადგენილების საფუძველზე ფიზიკური პირის საკუთებაში არსებული არასაცხოვრებელი ფართი საკუთრების უფლებით გადაეცა აპელანტებისათვის (იხ. ს.ფ. 78-98; ტ.III).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ვ. მ-შვილმა, ა. ს-შვილმა, ი. ნ-შვილმა და მ. ს-შვილმა, რომლებმაც მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ივნისის განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 112-120; ტ.III).

საკასაციო სასამართლოს 2011 წლის 18 იანვრის განჩინებით ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 168-173; ტ.III).

საკასაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას მხარეებს შესთავაზა დავის მორიგებით დასრულება, რაც გაიზიარეს მოდავე მხარეებმა, რაც შედეგადაც მათ შორის მიღწეულ იქნა ურთიერთ შეთანხმება.

საკასაციო სასამართლოში კასატორების მიერ წარმოდგენილ იქნა განცხადება მხარეთა შორის შეთანხმების მიღწევისა და უთანხმოების აღმოფხვრის გამო საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ, ასევე წარმოდგენილ იქნა მოწინააღმდეგე მხარის – გ. კ-შვილის ხელწერილი, დამოწმებული სანოტარო წესით, რომლის თანახმად, იგი პრეტენზიას არ აცხადებს კასატორების მიმართ, ასევე კასატორების ხელწერილი, რომლითაც დასტურდება, რომ მათ არავითარი სამართლებრივი, ქონებრივი ან სხვა სახის პრეტენზია არ გააჩნიათ მოწინააღმდეგე მხარის – გ. კ-შვილისა და მ. ვ-შვილის მიმართ (იხ. ს.ფ. ; ტ.III).

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწინააღმდეგე მხარემ – ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის წარმომადგენელმა თანხმობა განაცხადა საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტაზე (იხ. სხდომის ოქმი; ს.ფ.; ტ.III).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის შესაბამისად, გაეცნო კასატორების _ ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის შუამდგომლობას საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ და მიიჩნია, რომ შუამდგომლობა უნდა დაკმაყოფილდეს და საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო მასზე შეწყდეს საქმის წარმოება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობაში მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რომლის შესაბამისად სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია დისპოზიციურობის პრინციპზე, რაც მოცემულ საპროცესო სამართალში ნიშნავს მხარეთა ნების თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები.

კონკრეტულ შემთხვევაში პროცესის მონაწილე მხარეებმა _ კასატორებმა, ფიზიკურმა პირებმა საკასაციო საჩივარზე უარის თქმით გამოხატეს ნება თავისი საპროცესო და მატერიალური უფლების რეალიზაციაზე, რაც მოტივირებულ იქნა იმ გარემოებით, რომ მოდავე მხარეებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება, რის შედეგაც ისინი დავის საგანთან მიმართებაში პრეტენზიას არ აცხადებდნენ ერთმანეთის მიმართ. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეთა მიერ გამოხატული ნება სავალდებულოა სასამართლოსათვის, როგორც პროცესის მონაწილე ფიზიკური პირების ნების შეუზღუდავი გამოვლენა, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 409-ე მუხლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლოს უფლებამოსილება განსაზღვრულია მხარეთა მოთხოვნის ფარგლებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან წარმოდგენილია განცხადება საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ და წარმოდგენილია თანხმობა მოწინააღმდეგე მხარეების ნების გამოხატვაზე, საკასაციო სასამართლო იყენებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სსსკ-ის 272-ე, 401-ე მუხლებით და წყვეტს წარმოებას საკასაციო საჩივარზე მასზე უარის თქმის გამო.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ფიზიკური პირების მიერ პროცესუალური ნების ამგვარი გამოხატვა სრულ შესაბამისობაშია საპროცესო კანონმდებლობით აღიარებულ მხარეთა დისპოზიციურობის პრინციპთან, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობის საფუძველზე არ არის უფლებამოსილი მხარეთა ნების გამოხატვა დააბრკოლოს სამოსამართლო ჩარევის თვალსაზრისით.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 49.1 მუხლის შესაბამისად, კასატორების - ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის წარმომადგენელს _ გ. კ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის ნახევარი _ 150 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე, 208-ე, 272-ე მუხლის “გ” პუნქტით, 372-ე, 390-ე, 399-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. კასატორების _ ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის შუამდგომლობა საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ დაკმაყოფილდეს;

2. საკასაციო საჩივარზე შეწყდეს საქმის წარმოება;

3. კასატორების - ვ. მ-შვილის, ა. ს-შვილის, ი. ნ-შვილისა და მ. ს-შვილის წარმომადგენელს _ გ. კ-ძეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 300 ლარის ნახევარი _ 150 ლარი;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.