ბს-1524-1485(კ-10) 9 ივნისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე: მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
პაატა სილაგაძე
სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი
კასატორი _ თ. ს-ძე; წარმომადგენელი _ გ. წ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისია; წარმომადგენელი _ დავით კოპინაძე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება
სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2010 წლის 20 აპრილს თ. ს-ძემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის – ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, 2007 წლის 22 დეკემბერს მისმა მეუღლემ თ. ბ-ძემ განცხადებით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მახინჯაურში, ყოფილი შპს ,,..ს” 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის განცხადება დაკმაყოფილდა და თ. ბ-ძეს საკუთრებაში გადაეცა 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე გაიცა ¹3166 საკუთრების უფლების მოწმობა.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2010 წლის 22 მარტის ¹66/ს-346 წერილით მისთვის ცნობილი გახდა, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 და 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 ოქმებით, რატომღაც ორჯერ, თ. ბ-ძის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება და საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა.
მოსარჩელის განმარტებით, მისი მეუღლე თ. ბ-ძე 2009 წელს გარდაიცვალა, თუმცა არც მისთვის და არც მოსარჩელისათვის ცნობილი არ ყოფილა საკუთრების უფლების მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ. ამასთან, თ. ბ-ძისათვის, როგორც დაინტერესებული მხარისათვის, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უცნობებია ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებისა და მისი მიმდინარეობის შესახებ, რაც მოსარჩელის მოსაზრებით საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-96-ე მუხლების დარღვევას წარმოადგენდა.
მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ სადავო აქტების გამოცემისას დარღვეული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილების მოთხოვნები, ვინაიდან, დაუშვებელი იყო კანონსაწინააღმდეგო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა ჰქონდა აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არღვევდა სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამდენად, მოსარჩელის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაესაბუთებინა ის გარემოება, თუ რატომ აყენებდა ზიანს აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 ოქმის და 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 ოქმის ნაწილობრივ, კერძოდ, თ. ბ-ძის ნაწილში ბათილად ცნობა მოითხოვა.
ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით თ. ს-ძის სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.
ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ს-ძემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილებით თ. ს-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; თ. ს-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 ოქმი თ. ბ-ძისათვის 2007 წლის 26 დეკემბერს გაცემული საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობის ბათილად ცნობის ნაწილში; თ. ს-ძეს უარი ეთქვა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 საოქმო გადაწყვეტილების (ოქმის) თ. ბ-ძის ნაწილში ბათილად ცნობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2007 წლის 22 დეკემბერს თ. ბ-ძემ განცხადებით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მახინჯაურში, ყოფილი შპს ,,…ის” 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა. განცხადებელმა საკუთრების უფლების აღიარების მოტივად მიუთითა ,,მართლზომიერი მფლობელობა”. ამასთან, განცხადების დანართად მითითებული იყო: საკადასტრო აზომვითი ნახაზი და პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის განცხადება დაკმაყოფილდა და თ. ბ-ძეს საკუთრებაში გადაეცა 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, როგორც მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე გაიცა ¹3166 საკუთრების უფლების მოწმობა.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი ამავე კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება და საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 საოქმო გადაწყვეტილებით კვლავ ბათილად იქნა ცნობილი კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება და საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა თ. ბ-ძის ნაწილში. 2009 წლის 7 მარტის საჯარო რეესტრის ამონაწერით (განცხადების რეგისტრაციის თარიღი 22.07.08წ) საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა ჩაითვალა ძალადაკარგულად, რომლის საფუძვლად მითითებული იყო საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართვა ¹1641 18.07.08წ. ოქმი ¹102 17.07.08წ.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილებაში სადავო მიწის ნაკვეთზე თ. ბ-ძის საკუთრების უფლების აღიარების საფუძვლად მითითებული იყო სადავო მიწის ნაკვეთის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებობა.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის პირველი და მე-2 მუხლებით და საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის ¹525 ბრძანებულებით დამტკიცებული “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის” პირველი მუხლით განისაზღვრებოდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდული პირების საკუთრების უფლების აღიარების წესი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნავეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “ა” ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა იყო სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, რომელზედაც ფიზიკურ პირს მართლზომიერი მფლობელობის უფლება წარმოეშვა ამ კანონის ამოქმედებამდე.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლზე და განმარტა, რომ 2007 წლის 22 დეკემბერს თ. ბ-ძეს კომისიისთვის უნდა წარედგინა, მიწის მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტები. მიწის მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი იყო ცნობა-დახასიათება თანდართული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), საკომლო წიგნიდან ამონაწერი, მიღების წიგნაკი, საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობის შესახებ. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილების შესაბამისად, სოფლის (დაბის) ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების გადაწყვეტილებით შექმნილი მიწის რეფორმის კომისიის მიერ შედგენილი და სოფლის (დაბის) ყრილობაზე (საერთო კრებაზე) დამტკიცებული მიწების განაწილების სია, თანდართული მიწის გამოყოფის გეგმით ან მის გარეშე, ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოების მიერ დამტკიცებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწით სარგობლობისათვის სარეგისტრაციო პერიოდში მოქმედი საკადასტრო სია, სამმართველოს აქტი, ან/და სხვა დოკუმენტი.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ არ მოიპოვებოდა მონაცემები, თ. ბ-ძის მიერ კომისიისათვის სადავო მიწის ნაკვეთზე მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის ¹525 ბრძანებულების მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე არ აკმაყოფილებდა “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნავეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონითა და ამ წესით განსაზღვრულ პირობებს ან განცხადებისათვის დართული დოკუმენტით არ დასტურდებოდა მართლზომიერი მფლობელობის, სარგებლობის ან/და თვითნებურად დაკავების ფაქტი ან ამ კანონით დადგენილ შემთხვევაში, შესაბამისი ოდენობით ან შესაბამის ვადაში არ იყო გადახდილი საკუთრების უფლების აღიარების საფასური, კომისია იღებდა წერილობით გადაწყვეტილებას საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილზე და განმარტა, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობდა მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში _ ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თ. ბ-ძეზე გაცემული საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 საოქმო გადაწყვეტილებით მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი, ვინაიდან, იგი გამოცემული იყო “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევით. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ თ. ბ-ძე სათანადო წესით არ იყო მიწვეული ადმინისტრაციულ წარმოებაში, მისი მონაწილეობის შემთხვევაშიც კი საქმეზე სხვაგვარი გადაწყვეტილება ვერ იქნებოდა მიღებული.
ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 საოქმო გადაწყვეტილება იყო უკანონო და არსებობდა მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან, აღნიშნული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მოხდა ბათილად ცნობილი აქტის კვლავ ბათილად ცნობა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ს-ძემ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება მოითხოვა.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ თ. ბ-ძისათვის, როგორც დაინტერესებული მხარისათვის მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უცნობებია ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებისა და მისი მიმდინარეობის შესახებ, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-96-ე მუხლების დარღვევას წარმოადგენდა.
ამასთან, კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილები, რომელთა თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ამ აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. კასატორის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაესაბუთებინა, ის გარემოება, თუ რატომ აყენებდა აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ზიანს სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება სადავო მიწის ნაკვეთზე მართლზომიერი მფლობელობის არ არსებობის თაობაზე, ვინაიდან, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდებოდა სადავო მიწის ნაკვეთის შპს ,,...ის” მიერ თ. ბ-ძისათვის იჯარით გადაცემის ფაქტი, რაც თავის მხრივ მიწის ნაკვეთზე მართლზომიერ მფლობელობას ადასტურებდა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 იანვრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 მარტის განჩინებით თ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის საფუძველზე და მისი განხილვა ჩაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2011 წლის 28 აპრილს 12:00 საათზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში არსებულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემობებზე: 2007 წლის 22 დეკემბერს თ. ბ-ძემ განცხადებით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მახინჯაურში, ყოფილი შპს ,,...ის” 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა. განცხადებელმა საკუთრების უფლების აღიარების მოტივად მიუთითა ,,მართლზომიერი მფლობელობა”. განცხადებას დაურთო საკადასტრო აზომვითი ნახაზი და პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი (ს.ფ. 67). ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის განცხადება დაკმაყოფილდა და თ. ბ-ძეს საკუთრებაში გადაეცა 2100 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, როგორც მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა (ს.ფ. 23-25). აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე გაიცა ¹3166 საკუთრების უფლების მოწმობა (ს.ფ. 14). ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი ამავე კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება და საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა (ს.ფ. 26-33). ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 სექტემბრის ¹115 საოქმო გადაწყვეტილებით თ. ბ-ძის ნაწილში კვლავ ბათილად იქნა ცნობილი კომისიის 2007 წლის 26 დეკემბრის ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება და საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა (ს.ფ. 34-40). 2009 წლის 7 მარტის საჯარო რეესტრის ამონაწერით (განცხადების რეგისტრაციის თარიღი 22.07.08წ) საკუთრების უფლების ¹3166 მოწმობა ჩაითვალა ძალადაკარგულად, რომლის საფუძვლად მითითებული იყო საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართვა ¹1641 18.07.08წ. ოქმი ¹102 17.07.08წ. (ს.ფ. 19).
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონზე, რომლის პირველი მუხლის თანახმად, ამ კანონის მიზანს წარმოადგენს მართლზომიერ მფლობელობაში ან სარგებლობაში არსებულ, კერძო სამართლის იურიდიული პირების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნების საკუთრების უფლების აღიარებით (შემდგომში _ საკუთრების უფლების აღიარება) სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონი შეეხება სამი სახის ურთიერთობას, კერძოდ, ურთიერთობას, რომელიც გამომდინარეობს მიწის მართლზომიერი მფლობელობიდან, მიწათ სარგებლობიდან და მიწის თვითნებურად დაკავებიდან.
საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ 2007 წლის 26 დეკემბერს მიიღო ¹13 საოქმო გადაწყვეტილება მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ, რომლის თანახმად, თ. ბ-ძეს სადავო მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა, როგორც მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “ა” ქვეპუნქტზე და განმარტავს, რომ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა არის სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, რომელზედაც ფიზიკურ პირს მართლზომიერი მფლობელობის უფლება წარმოეშვა ამ კანონის ამოქმედებამდე.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლზე და განმარტავს, რომ 2007 წლის 22 დეკემბერს თ. ბ-ძეს კომისიისათვის უნდა წარედგინა, მიწის მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტები. მიწის მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი არის ცნობა-დახასიათება თანდართული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), საკომლო წიგნიდან ამონაწერი, მიღების წიგნაკი, საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობის შესახებ. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილების შესაბამისად, სოფლის (დაბის) ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების გადაწყვეტილებით შექმნილი მიწის რეფორმის კომისიის მიერ შედგენილი და სოფლის (დაბის) ყრილობაზე (საერთო კრებაზე) დამტკიცებული მიწების განაწილების სია, თანდართული მიწის გამოყოფის გეგმით ან მის გარეშე, ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოების მიერ დამტკიცებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწით სარგობლობისათვის სარეგისტრაციო პერიოდში მოქმედი საკადასტრო სია, სამმართველოს აქტი, ან/და სხვა დოკუმენტი.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მართალია კასატორი მიუთითებს თ. ბ-ძესა და შპს ,,...ს” შორის არსებულ საიჯარო ხელშეკრულებაზე, რომლის საფუძველზეც დგინდებოდა თ. ბ-ძის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტი, მაგრამ აღნიშნული საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა 2005 წელს, შესაბამისად, 2005 წლის შემდეგ გამოირიცხა მოსარჩელის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებელი ტერმინთა შორის ახდენს დიფერენცირებას და თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთს გამიჯნავს მართლზომიერი ფლობისა და სარგებლობის უფლებით დაკავებული მიწის ნაკვეთებისაგან, ყველა ზემოაღნიშნული ტერმინის საერთო მახასიათებელ ძირითად ელემენტს წარმოადგენს ფლობის ფაქტი, იმ განსხვავებით, რომ ერთ შემთხვევაში, საუბარია მართლზომიერ მფლობელობაზე, ხოლო მეორე შემთხვევაში _ არამართლზომიერ მფლობელობაზე.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, მფლობელობა არის ფაქტი და იმის მიხედვით, რა სამართლებრივ საფუძველს ემყარება მფლობელობა ერთმანეთისაგან გამიჯნავენ არამართლზომიერ და მართლზომიერ მფლობელობას. მართლზომიერ მფლობელად ითვლება ყველა პირი, რომელიც სამართლებრივ საფუძველზე ახორციელებს ნივთის მიმართ ფაქტობრივ ბატონობას, მაშინ, როდესაც არამართლზომიერი მფლობელობის დროს ნივთზე ბატონობა ხორციელდება სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. ორივე შემთხვევაში სავალდებულოა, რომ პირი დაუფლებული იყოს ნივთს და ახორციელებდეს მასზე ფაქტობრივ ბატონობას.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ თ. ბ-ძემ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას წარუდგინა მხოლოდ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი და საკადასტრო აზომვითი ნახაზი, რაც ბუნებრივია არ ადასტურებდა კასატორის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტს.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის ¹525 ბრძანებულების მე-10 მუხლის პირველი ნაწილით, კომისია კანონმდებლობით დადგენილი წესით, თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში იღებს გადაწყვეტილებას, რომელიც არის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს იმ გარემოებაზეც, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში _ ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო.
Aზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ თ. ბ-ძის სახელზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ გადაწყვეტილებისა და საკუთრების უფლების მოწმობის, როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის უფლება ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, როგორც ამ აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს გააჩნდა.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლებით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ამ კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ მიღებული 2008 წლის 17 ივლისის ¹102 საოქმო გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება კანონს, ხოლო დაინტერესებული პირის თ. ბ-ძის ადმინისტრაციულ წარმოებაში მიუწვევლობა მოცემულ პირობებში არ წარმოადგენს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 კოდექსის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ ისეთი ხასიათის დარღვევას, რომლის არ არსებობის პირობებში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმის განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია საპროცესო კანონმდებლობა და ამ საქმეზე მიიღო კანონიერი განჩინება, რის გამოც არ არსებობს თ. ს-ძის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
საკასაციო სასამართლო ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნევს თ. ს-ძის შუამდგომლობას საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე და დამატებით მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 406-ე მუხლზე, რომლის მიხედვითაც, დავის საგნის შეცვლა ან გადიდება, შეგებებული სარჩელის შეტანა და ხარჯების განსაზღვრა საკასაციო სასამართლოზე დაუშვებელია. იმავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. ამდენად, საკასაციო სასამართლოზე დაუშვებელია ახალი მტკიცებულებების წარდგენა, რის გამოც თ. ს-ძის შუამდგომლობა არ უნდა დაკმაყოფილდეს და წარმოდგენილი მტკიცებულებები დაუბრუნდეს მხარეს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება;
3. თ. ს-ძის შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს და წარმოდგენილი მტკიცებულებები დაუბრუნდეს მხარეს;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
