¹ბს-1638-1596 (კ-10) 21 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე;

კასატორი – გ. კ-ია

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება;

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ივლისის განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 29 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა გ. კ-იამ მოპასუხის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობას, სამსახურში აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით გ. კ-იას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. კ-ია მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოსთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან და წარმოადგენდა სამხედრო მოსამსახურეს; 2009 წლის 2 დეკემბრის მოქმედი სამანდატო კომისიის სხდომის ¹33 ოქმით, ბატალიონის მეთაურის ბრძანებით, ბატალიონის სერჟანტმა 2009 წლის 25 ნოემბერს ჩაატარა სამწყობრო დათვალიერება, რომლის დროსაც პირად შემადგენლობას დაუდგინდა სამხედრო ფორმის ტარების წესის დარღვევა და შენიშვნის აღმოსაფხვრელად მიეცა ვადა; 2009 წლის 27 ნოემბრის ¹05346 სამხედრო ნაწილის მეთაურის ¹1091 ბრაძანებით 2009 წლის 2 დეკემბერს განმეორებით ჩატარდა დათვალიერება. განმეორებითი სამწყობრო დათვალიერებისას გ. კ-იას კვლავ არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც გ. კ-იამ დაარღვია საველე ფორმის ტარების წესი და შესაბამისად მეთაურის ბრძანება. აღნიშნული ქმედება სამანდატო კომისიის მიერ ჩაითვალა მხარეთა შორის გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების 9.1.4. პუნქტით გათვალისწიონებული პირობის სისტემატიურ (ორჯერ ან მეტჯერ) დარღვევად; გ. კ-იას მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2002 წლის 15 აპრილის ¹79 ბრძანებით დამტკიცებული სამხედრო საველე ფორმის ტარების წესი; საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანებით გ. კ-ია გათავისუფლდა თანამდებობიდან კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა “სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონზე, რომლის 31.4 მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებად ითვლება სამხედრო ნაწილის ტერიტორიაზე ყოფნა დღის განაწესით დადგენილი სამსახურებრივი დროის განმავლობაში ან თუ ეს გამოწვეულია სამსახურებრივი საჭიროებით. სასამართლომ ასევე მიუთითა “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის” შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლზე.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის “ა” და “ზ” ქვეპუნქტების და მხარეთა შორის თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ 2006 წლის 4 ივნისს გაფორმებული კონტრაქტის 6.1.1, 6.2. პუნქტებისა და ამავე კონტრაქტის 9.1.4. პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულება შეიძლება ვადამდე შეწყდეს, თუ სამხედრო მოსამსახურე სისტემატიურად ან ბრალეულად არღვევს მის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრ ან შესაბამისი სამხედრო თუ საბრძოლო წესდებით დადგენილ ვალდებულებებს. სისტემატიურ დარღვევად ჩაითვლება ორჯერ ან მეტჯერ დარღვევა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებით “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21.2 მუხლის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურის სამსახურიდან დათხოვნის საფუძველს წარმოადგენს კონტრაქტის პირობების დარღვევა. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, რაც საფუძვლად დაედო მოპასუხე მხარის მიერ როგორც ხელშეკრულების, ასევე “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21.2 მუხლის “თ” ქვეპუნქტის შესაბამისად გიორგი კვირკვლიას საქართველოს შეიარაღებული ძალებიდან დათხოვნას.

საქალაქო სასამართლომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაული კოდექსის 5.1-ე მუხლის საფუძველზე განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპია უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტი შეიცავს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს, მათ შორის იმ საკანონმდებლო ნორმებს, რომელთა საფუძველზე გამოიცა გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის სამართლებრივი საფუძველია.

მოსარჩელის მოთხოვნა სამსახურში აღდგენასთან დაკავშირებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია უსაფუძვლოდ, იმ მოტივით, რომ სამსახურში აღდგენა უკავშირდება ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებას. გათავისუფლებული მუშაკის მოცემულ მოთხოვნათა დაკმაყოფილების წინაპირობას ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 112-ე და 127-ე მუხლების შესაბამისად, წარმოადგენს გათავისუფლების შესახებ ბრძანების არაკანონიერად აღიარება, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე გ. კ-იას ძირითადი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობაზე, ეთქვა უარი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოცემულ ნაწილშიც უარის თქმის საფუძველია.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. კ-იამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ივლისის განჩინებით გ. კ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. კ-იამ.

კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 დეკემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. კ-იას საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გ. კ-იასა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებულ მორიგების აქტს და მიაჩნია, რომ მხარეთა შორის მორიგება უნდა დამტკიცდეს აღნიშნული აქტის მიხედვით და მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლზე და აღნიშნავს შემდეგს, მითითებული მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რაც ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს _ ცნოს სარჩელი.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მხარეები მორიგდნენ.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებულია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე, ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.

საკასაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე შეამოწმა გ. კ-იას და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის 31.05.11წ. გაფორმებული მორიგების აქტი, რომელიც ხელმოწერილია ერთი მხრივ, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილის ნ. ძ-შვილის (საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 18.05.11 წ. ¹365 ბრძანება ნ. ძ-შვილისათვის მორიგების აქტის გაფორმებაზე უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ) და მეორე მხრივ, კასატორის გ. კ-იას წარმომადგენლის ზ. თ-შვილის მიერ (სფ. 58-59-ზე წარმოდგენილია სანოტარო წესით დამოწმებული 26.03.10წ. მინდობილობა, რეგისტრაციის ნომერია ¹100277083) და მიაჩნია, რომ ხსენებული მორიგების აქტი არ შეიცავს რაიმე კანონსაწინააღმდეგო დებულებას, აღნიშნული მორიგების აქტით არ ილახება სახელმწიფო (საჯარო) ინტერესები, ამდენად, შესაძლებელია დასახელებული მორიგების აქტის დამტკიცება და საქმის წარმოებით შეწყვეტა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლზე და მხარეებს განუმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის თანახმად, საქმეზე წარმოება შეწყდება სასამართლო განჩინებით, ხოლო საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში, სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტით, 273-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დამტკიცდეს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს და გ. კ-იას შორის 31.05.2011წ. გაფორმებული მორიგების აქტის მიხედვით, მხარეთა მორიგება შემდეგი პირობებით:

Kა)კასატორი (მოსარჩელე)-გ. კ-ია უარს ამბობს სასარჩელო მოთხოვნებზე (საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანების ბათილობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება) ამ მორიგების პირობების მე-2 პუნქტში ჩამოყალიბებული პირობის გამო. Dდა იღებს ვალდებულებას, რომ მორიგების დამტკიცების შემდეგ არანაირი პრეტენზია არ ექნება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან.

ბ)საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მორიგების დამტკიცებიდან ერთი თვის ვადაში შეიტანს ცვლილებას საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანებაში (კასატორის/მოსარჩელის დათხოვნის ნაწილში), კერძოდ სიტყვები “კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო” შეიცვლება სიტყვებით “მხარეთა შეთანხმებით-სამინისტროს ინიციატივით”.

2. გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ივლისის განჩინება;

3. მოცემულ საქმეზე შეწყდეს წარმოება მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო;

4. მორიგების აქტი ძალაში შედის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მისი დამტკიცების მომენტიდან და მოქმედებს მხარეების მიერ მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებამდე;

5. მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მხარეთა პასუხისმგებლობა განისაზღვრება მოქმედი კანონმდებლობით (მათ შორის, მორიგების აქტის იძულებითი აღსრულებით);

6. მხარეებს განემარტოთ, რომ სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ დაიშვება;

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.