¹ბს-1668-1624(კ-10) 21 ივნისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე;

კასატორი – ზ. მ-შვილი;

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო;

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება;

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 მაისის განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 22 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ზ. მ-შვილმა, მოპასუხის–საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან დათხოვნის შესახებ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობას, სამუშაოზე აღდგენასა და განაცდურის ანაზღაურებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით ზ. მ-შვილის სასარჩელო განცხადება მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეს-ზ. მ-შვილს უარი ეთქვა თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან დათხოვნის შესახებ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2009 წლის 22 დეკემბრის ¹4536 ბრძანების ბათილად ცნობაზე, სამუშაოზე აღდგენასა და განაცდურის ანაზღაურებაზე.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2009 წლის 22 დეკემბერს, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ¹4536 ბრძანებით “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, მოსარჩელე დათხოვილი იქნა შეიარაღებული ძალების რიგებიდან; შეიარაღებული ძალების რიგებიდან მისი გათავისუფლების საფუძველი გახდა სახმელეთო ჯარების სარდლის მ/შ-ის 2009 წლის 11 დეკემბრის შუამდგომლობა, რომელიც ეყრდნობა ცალკეული საინჟინრო ბატალიონის მუდმივმოქმედ სამანდატო კომისიის გადაწყვეტილებას. მუდმივმოქმედი სამანდატო კომისიის სხდომის ოქმის მიხედვით 2009 წლის 22 დეკემბერს ჩატარდა დათვალიერება, რა დროსაც ზ. მ-შვილს არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც დაირღვა სამხედრო ფორმის ტარების წესი.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზ. მ-შვილი 2007 წლის 5 ივლისს მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოსთან გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან და შესაბამისად წარმოადგენდა სამხედრო მოსამსახურეს; 2009 წლის 2 დეკემბერს სამხედრო ნაწილში ჩატარებული დათვალიერებისას, ზ. მ-შვილს არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც მან დაარღვია საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2002 წლის 15 აპრილის ¹79 ბრძანებით დამტკიცებული სამხედრო საველე ფორმის ტარების წესი.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზ. მ-შვილის მიერ კონტრაქტის პირობების დარღვევა ატარებდა სისტემატიურ ხასიათს. კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილ 2009 წლის 2 დეკემბრის სამანდატო კომისიის სხდომის ¹33 ოქმის თანახმად, ბატალიონის მეთაურის ბრძანებით ბატალიონის სერჟანტმა 2009 წლის 25 ნოემბერს ჩაატარა სამწყობრო დათვალიერება, რომლის დროსაც პირად შემადგენლობას დაუდგინდა სამხედრო ფორმის ტარების წესის დარღვევა და შენიშვნის აღმოსაფხვრელად მიეცა ვადა; 2009 წლის 27 ნოემბრის ¹1091 ბრძანებით 2009 წლის 2 დეკემბერს განმეორებით ჩატარდა დათვალიერება, რა დროსაც ზ. მ-შვილს კვლავ არ აღმოაჩნდა სამხედრო განმასხვავებელი ნიშანი, რითაც დაირღვა ფორმის ტარების წესი და შესაბამისად მეთაურის ბრძანება; სასამართლომ მიუთითა მხარეთა შორის გაფორმებული თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ ხელშეკრულების 9.1.3. პუნქტზე, რომლითაც სისტემატიურ დარღვევად ჩაითვლება “ორჯერ ან მეტჯერ დარღვევა”.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 361-ე,საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6, 32-ე, 34-ე, 60¹ და 65-ე მუხლებით, “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე, 22-ე მუხლებითა და “საქართველოს სამხედრო ძალების საჯარისო სადისციპლინო წესდების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის ¹111 ბრძანებულების 156-ე მუხლით. Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლსა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლზე.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო შეესრულებინა “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის “ა” და “ზ” პუნქტები და მხარეთა შორის თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ 2007 წლის 5 ივლისს გაფორმებული კონტრაქტის 6.1.1 პუნქტი და აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის 2007 წლის 5 ივლისს, თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ გაფორმებული კონტრაქტის 9.1.3. პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულება შეიძლება ვადამდე შეწყდეს “თუ “სამხედრო მოსამსახურე” სისტემატიურად ან ბრალეულად არღვევს მის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრ ან შესაბამისი სამხედრო თუ საბრძოლო წესდებით დადგენილ ვალდებულებებს. “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურის სამსახურიდან დათხოვნის საფუძველს წარმოადგენს კონტრაქტის პირობების დარღვევა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, რაც მოპასუხე მხარეს როგორც ხელშეკრულებიდან ასევე “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის “თ” ქვეპუნქტიდან გამომდინარე უფლებას აძლევდა ზ. მ-შვილი დაეთხოვა სამსახურიდან.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე ზ. მ-შვილის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი გახდა “სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის დარღვევა, რაც გამოიხატა კონტრაქტის პირობების დარღვევაში. სასამართლოს მოსაზრებით, ზ. მ-შვილის თანამდებობიდან გათავისუფლების თაობაზე საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მიერ გამოყენებული იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება, თავდაცვის მინისტრის გასაჩივრებული ბრძანება არ ეწინააღმდეგება კანონს და არსებითად არ დარღვეულა მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. მ-შვილმა.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 მაისის განჩინებით ზ. მ-შვილის სააპელაციო სჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. მ-შვილმა.

კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ზ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო ზ. მ-შვილსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებულ მორიგების აქტს და მიაჩნია, რომ მხარეთა შორის მორიგება უნდა დამტკიცდეს აღნიშნული აქტის მიხედვით და მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლზე და აღნიშნავს შემდეგს, მითითებული მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რაც ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს _ ცნოს სარჩელი.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მხარეები მორიგდნენ.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებულია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე, ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.

საკასაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე შეამოწმა ზ. მ-შვილსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის 31.05.11წ. გაფორმებული მორიგების აქტი, რომელიც ხელმოწერილია ერთი მხრივ, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილის ნ. ძ-შვილის ((საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 18.05.11 წ. ¹365 ბრძანება ნ. ძ-შვილისათვის მორიგების აქტის გაფორმებაზე უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ) და მეორე მხრივ, კასატორის ზ. მ-შვილის წარმომადგენლის ზ. თ-შვილის მიერ (სფ. 39-40-ზე წარმოდგენილია სანოტარო წესით გაფორმებული 22.01.10წ. მინდობილობა, რეგისტრაციის ნომერია ¹100049201) და მიაჩნია, რომ ხსენებული მორიგების აქტი არ შეიცავს რაიმე კანონსაწინააღმდეგო დებულებას, აღნიშნული მორიგების აქტით არ ილახება სახელმწიფო (საჯარო) ინტერესები, ამდენად, შესაძლებელია დასახელებული მორიგების აქტის დამტკიცება და საქმის წარმოებით შეწყვეტა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლზე და მხარეებს განუმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის თანახმად, საქმეზე წარმოება შეწყდება სასამართლო განჩინებით, ხოლო საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში, სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტით, 273-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დამტკიცდეს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს და ზ. მ-შვილს შორის 31.05.2011წ. გაფორმებული მორიგების აქტის მიხედვით, მხარეთა მორიგება შემდეგი პირობებით:

Kა)კასატორი (მოსარჩელე)-ზ. მ-შვილი უარს ამბობს სასარჩელო მოთხოვნებზე (საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანების ბათილობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება) ამ მორიგების პირობების მე-2 პუნქტში ჩამოყალიბებული პირობის გამო Dდა იღებს ვალდებულებას, რომ მორიგების დამტკიცების შემდეგ არანაირი პრეტენზია არ ექნება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან.

ბ)საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მორიგების დამტკიცებიდან ერთი თვის ვადაში შეიტანს ცვლილებას საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 22.12.2009 წლის ¹4536 ბრძანებაში (კასატორის/მოსარჩელის დათხოვნის ნაწილში), კერძოდ სიტყვები “კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო” შეიცვლება სიტყვებით “მხარეთა შეთანხმებით-სამინისტროს ინიციატივით”.

2. გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 მაისის განჩინება;

3. მოცემულ საქმეზე შეწყდეს წარმოება მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო;

4. მორიგების აქტი ძალაში შედის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მისი დამტკიცების მომენტიდან და მოქმედებს მხარეების მიერ მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებამდე;

5. მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მხარეთა პასუხისმგებლობა განისაზღვრება მოქმედი კანონმდებლობით (მათ შორის, მორიგების აქტის იძულებითი აღსრულებით);

6. მხარეებს განემარტოთ, რომ სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ დაიშვება;

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.