¹ბს-1818-1773(კ-10) 18 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, ნინო ქადაგიძე

სხდომის მდივანი – ნინო გოგატიშვილი

კასატორი – ქ. თბილისის მერია (მოპასუხე), წარმომადგენელი ქ. მ.-ი (მინდობილობა 06.04.2010წ., ¹...).

მოწინააღმდეგე მხარე – ე. ბ.-ი (მოსარჩელე)

მოპასუხე სარჩელზე – ქ.თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობა, წარმომადგენელი ნ. კ.-ა (მინდობილობა 27.04.2011წ., ¹...)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 28.09.2010წ. განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის თაობაზე აქტის გამოცემის დავალება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ე. ბ.-მა სარჩელი აღძრა ქ.თბილისის მერიის და ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მათ მიერ მიღებული აქტების გაუქმება და საცხოვრებელი ფართის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1992 წლის თებერვლიდან ცხოვრობდა ქ. თბილისში ...-ის ქ. ¹10, ბ. -¹92-ში, რომელიც სტუდენტთა საერთო საცხოვრებელი იყო. საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 19.04.1999წ. გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ე. ბ.-ის სარჩელი და მას ნება დაერთო ეცხოვრა თავი ოჯახთან ერთად ხსენებულ ბინაში, საბინაო პირობების ფაქტიურად დაკმაყოფილებამდე. საცხოვრებელი ფართობის ქ. თბილისის მერიის საცხოვრებელ ფონდში ჩარიცხვის შემდეგ, ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებით მიღებულ იქნა საბინაო საკითხთა კომისიის წინადადება და გამოეყო ბინა, დადგინდა ორდერის გაწერა მოსარჩელეზე, მის მეუღლეზე და მათ სამ შვილზე. ე. ბ.-მა სარგებლობაში არსებული ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით 03.04.08წ. მიმართა განცხადებით გამგეობას, რომლის 27.07.09წ. ¹ბ/61 წერილით უარი ეთქვა უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემაზე, ბინის დროებით, ოჯახის საცხოვრებელი პირობების არსებითად გაუმჯობესებამდე გადაცემის გამო. აღნიშნული საფუძვლად დაედო აგრეთვე მერის 17.11.09წ. ¹1725 განკარგულებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ადმინისტრაციული საჩივარი. აღნიშნულის შემდეგ მოსარჩელემ კვლავ მიმართა გამგეობას ბინის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით, გამგეობის 24.12.09წ. ¹2879 წერილით მას კვლავ უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, მერიის 09.03.2010წ. ¹864 განკარგულებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 18.05.2010წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი მერიის 17.11.09წ. ¹1725 და 09.03.2010წ ¹864 განკარგულებები, გამგეობის 27.07.09წ. ¹ბ-61 და 24.12.09წ. ¹2879 წერილები, გამგეობას დაევალა ახალი აქტის გამოცემა სამოთახიანი ბინის (37.7 კვ.მ) საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ე. ბ.-ს უარი ეთქვა უსასყიდლოდ ბინის გადაცემაზე იმ მოტივით, რომ ბინა ე. ბ.-ს გადაცემული ჰქონდა დროებით სარგებლობაში, წარმოდგენილი დოკუმენტი არ ადასტურებდა კანონიერი სარგებლობის ფაქტს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი იქნა საქართველოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესით გათვალისწინებული დოკუმენტი – გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილება, რომლითაც ე. ბ.-ს გამოეყო სამოთახიანი ბინა, აღნიშნული დოკუმენტი მოსარჩელის აზრით ქმნიდა ე. ბ.-სთვის ბინის საკუთრებაში გადაცემის საფუძველს. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხეთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებით ე. ბ.-ს სადავო ბინა გადაეცა დროებით, ასეთ მითითებას დადგენილება არ შეიცავდა. ბინის დროებით სარგებლობაში გადაცემის შემთხვევაშიც ეს გარემოება არ იქნებოდა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი, ვინაიდან საქართველოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებულ წესში 19.10.07წ. ¹722 ბრძანებულებით შეტანილი ცვლილებით განისაზღვრა, რომ დებულების ამოქმედებამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა უნდა განხორციელდეს ამავე წესით, ამასთანავე ეს ცვლილება შესული იყო ძალაში გამგეობის 24.12.09წ. ¹2879 წერილისა და მერის 09.03.10წ. ¹864 განკარგულების მიღებისას. აღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტები სზაკ-ის 60¹ მუხლის საფუძვენლზე ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი და უნდა დაკმაყოფილდეს სარჩელი აქტის გამოცემის ნაწილშიც, გამგეობას უნდა დაევალოს აქტის გამოცემა, რომლითაც ე. ბ.-სთვის ქ. თბილისში, ...-ის 10-ში მდებარე ¹92 სამოთახიანი ბინის (37.7 კვ.მ.) საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. სასამართლო არ დაეთანხმა მოსარჩელის მოთხოვნას იმ ნაწილში, რომ მოპასუხეს უნდა დაევალოს ქ. თბილისში, ...-ის 10-ში მდებარე 89.65 კვ.მ. ფართის სამოთახიანი ბინის საკუთრებაში გადაცემა, ვინაიდან უფლების დამდგენი დოკუმენტით – გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებით ე. ბ.-ს გადაეცა 37.7 კვ.მ. სამოთახიანი ბინა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მერიის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.09.2010წ. განჩინებით მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისის მთავრობის 08.08.02წ. ¹14.40.264 დადგენილებით გამგეობის ფონდში ჩაირიცხა ...-ის ¹10-ში მდებარე საერთო საცხოვრებელი, გამგეობას დაევალა იქ მცხოვრებ მოქალაქეთა აღწერა, მათ მიერ დაკავებული კანონიერების შემოწმება, დადგენილი წესით ორდერის გამოწერა. საკითხი შესწავლილ იქნა გამგეობის საბინაო საკითხთა კომისიის მიერ. ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 25.0304წ. ¹2.2.22 დადგენილების თანახმად, გამგეობამ მიიღო საბინაო საკითხთა კომისიის წინადადება და დაადგინა, რომ ...-ის ¹10-ში მოქალაქეებს გაფორმებოდათ ბინები და გაეწერათ ორდერები, მათ შორის მოქ. ე. ბ.-სთვის მე-5 სადარბაზოს, მე-5 სართულზე, სამოთახიანი 37.7 კვ.მ. ფართის ¹92 ბინაზე, ხუთ სულზე: თვითონ, მეუღლე და სამი შვილი. ეს დადგენილება შემდგომში ბათილად იქნა ცნობილი ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 22.06.07წ. ¹10.1.381 დადგენილებით, ხოლო უკანასკნელი თავის მხრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ.თბილისის მთავრობის 28.11.07წ. დადგენილებით.

სააპელაციო პალატამ «ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ» ორგანული კანონის 67-ე მუხლის 1¹ პუნქტის შესაბამისად გამოცემული საქართველოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის «ე» ქვეპუნქტის, მე-3, მე-7 მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სათანადო ძალა გააჩნია აღმჭურველ აქტს – გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებას, რომლის თანახმად, ე. ბ.-ს გამოეყო სამოთახიანი, 37.7 კვ.მ. ფართი ხუთ სულზე. აღნიშნული აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტი არ შეიცავს დათქმას ბინის დროებით სარგებლობაში გამოყოფის თაობაზე. საქართევლოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესით არაა დადგენილი რაიმე შეზღუდვა ორი ან მეტი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართობის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ.თბილისის მერიის მიერ, რომელიც ითხოვს სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმებას, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო პალატის განჩინებაში მოყვანილ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებით მოსარჩელეს გამოეყო სადავო ბინა, აღნიშნული დადგენილებით მხოლოდდამხოლოდ მიღებულ იქნა საბინაო საკითხთა კომისიის წინადადება და დადგინდა, რომ საერთო საცხოვრებლის მცხოვრებლებს გამოყოფოდათ საცხოვრებელი სახლები და გაფორმებოდათ ორდერები, თუმცა ე. ბ.-ის სახელზე ორდერი არ გამოწერილა და არც ბინა გაფორმებულა. განსახილველ შემთხვევაში ე. ბ.-ს პირობით-საბინაო პირობების დაკმაყოფილებამდე ჰქონდა გადაცემული სადავო ბინა, გამგეობის 25.03.04წ. დადგენილება არ ქმნის პრივატიზაციის საფუძველს, მასში აღნიშნულია, რომ ე. ბ.-ი რეგისტრაციის გარეშე ცხოვრობს ...-ის ქ. ¹10-ში, სადაც ხუთ სულთან ერთად უკავია 37.3 კვ.მ. ფართობის ბინა ¹92, მას 1990 წელს, როგორც ბინის მიღების აღრიცხვაზე მყოფს, მიეცა ბინა ...-ის მე-4 მკრ. 34-ე კორპუსში, რომლის მშენებლობაც შეჩერებულია. შესაბამისად, კასატორი თვლის, რომ გამგეობის დადგენილება თავისი შინაარსით წარმოადგენს ე. ბ.-სთვის ...-ის გამზ. ¹10, ¹92 ბინის დროებით, საბინაო პირობების გაუმჯობესებამდე, გადაცემის დამადასტურებელ აქტს და ვერ იქნება მიჩნეული ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის 4.2 მუხლის «ა» ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად. ის, რომ ე. ბ.-ს თავიდანვე პირობით ანუ დათქმით ჰქონდა სარგებლობაში გადაცემული სადავო ბინა, კასატორის აზრით, დასტურდება საქმის მასალებში არსებული უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 12.11.1991წ. წერილით, სახელმწიფო კანცელარიის 10.09.96წ. წერილით, საბურთალოს რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილებით და ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 25.03.04წ. დადგენილებით, რაც სასამართლოს მიერ არ იქნა შეფასებული. კასატორი თვლის, რომ მერიის სადავო აქტები კანონშესაბამისია, არარსებობს სზაკ-ის 60¹ მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი, რის გამო კასატორი ითხოვს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას, სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით გაუქმებას და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საკასაციო პალატის სხდომაზე მერიის წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირა საკასაციო საჩივარს და მოითხოვა მისი დაკმაყოფილება. მერიის საკასაციო საჩივარს მხარი დაუჭირა აგრეთვე ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის წარმომადგენელმა. მოწინააღმდეგე მხარე – ე. ბ.-მა საკასაციო საჩივარის საფუძვლები არ ცნო და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების უცვლელად დატოვება, საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ნ ა წ ი ლ ი :

საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის და გასაჩივრებული განჩინების კაონიერების შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საარბიტრაჟო სასამართლომ 12.11.91წ., ¹25 წერილით მიმართა საქართველოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრს, რათა ე. ბ.-ნი ოჯახით შესახლებულიყო საბინაო პირობების დაკმაყოფილებამდე ...-ში არსებულ, განათლების სამინისტროს კუთვნილ, სტუდენტთა საერთო საცხოვრებელში. საარბიტრაჟო სასამართლოს თხოვნა დაკმაყოფილდა და მოქ. ე. ბ.-ი, ოჯახით შესახლდა სტუდქალაქის საერთო საცხოვრებელში. თბილისის სტუდქალაქის სამმართველოს უფროსმა 24.03.1999წ. გამოსცა ¹2/5 ბრძანება ე. ბ.-ის, როგორც საერთო საცხოვრებელში უკანონოდ მცხოვრების, საცხოვრებლიდან გამოსახლების შესახებ (ტ. 1, ს.ფ. 150). თბილისის საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 19.04.99წ. გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ე. ბ.-ის ხუთსულიან ოჯახს ნება დაერთო ეცხოვრა სტუდქალაქის საერთო საცხოვრებელში, მდებარე ქ. თბილისი, ...-ის ქ. ¹10, ბ. 19-ში, საბინაო პირობების ფაქტიურად დაკმაყოფილებამდე. ქ.თბილისის მერიის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 25.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებით მიღებულ იქნა საბინაო კომისიის წინადადება და დადგინდა, რომ სტუდქალაქის საერთო საცხოვრებელში, მდებარე ...-ის ქ. ¹10, ბ. ¹92-ში მცხოვრებლებს გამოყოფოდათ საცხოვრებელი სახლები და გაფორმებოდათ ორდერები. გამგეობის აღნიშნული დადგენილება ორჯერ (ქ. თბილისის მთავრობის 13.12.06წ. ¹03.31.99 დადგენილებით და ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 22.06.07წ. ¹10.1.381 დადგენილებით) იქნა გაუქმებული, გაუქმების აქტები თავისმხრივ ბათილად იქნა ცნობილი (შესაბამისად ქ.თბილისის მთავრობის 14.02.07წ. ¹04.07.126 და 28.11.07წ. ¹25.40810 დადგენილებებით). მოსარჩელის სახელზე არ გაცემულა ორდერი.

ე. ბ.-მა განცხადებით მიმართა ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობას, რომლითაც მოითხოვა ქ.თბილისში ...-ის ქ. ¹10, ¹92 ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა. ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 27.07.09წ. ¹ბ-61 წერილით განმცხადებლის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, ბინის ე. ბ.-სთვის დროებით, საბინაო პირობების გაუმჯობესებამდე გადაცემის გამო, გამგეობამ მიზანშეწონილად მიიჩნია ...-ის ¹4 მ/რ, კორპ. ¹34, ბინა ¹58 ე. ბ.-ის სახელზე პრივატიზება. ხსენებული აქტის გამოცემისას საქართველოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული «კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესი» არ ითვალისწინებდა დროებით სარგებლობაში გადაცემული ბინების პრივატიზებას. 16.07.09წ. ე. ბ.-მა კვლავ მიმართა განცხადებით გამგეობას, რომლითაც მოითხოვა ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადმოცემა. გამგეობის 24.12.09წ. ¹2879 წერილით ე. ბ.-ს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე იმ მოტივით, რომ განმცხადებლის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტები არ ადასტურებდა ფართზე კანონიერი სარგებლობის უფლების ფაქტს. ვაკე-საბურთალოს რაიონის ხსენებულ აქტებზე ე. ბ.-ის მიერ შეტანილ იქნა ადმინისტრაციული საჩივრები, ქ. თბილისის მერიის 17.11.09წ. ¹1725 და 09.03.10წ. ¹864 განკარგულებებით არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს პრეზიდენტის ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებულ წესში 19.10.09წ. ¹722 ბრძანებულებით შეტანილი ცვლილებების თანახმად ფართობის საკუთრებაში გადაცემის განხილვის საფუძველს წარმოადგენს წერილობითი განცხადება შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელ ორგანოში, რომლის ერთ-ერთი სავალდებულო კომპონენტი არის კანონიერი მოსარგებლის (მოსარგებლეების) ნოტარიულად დამოწმებული წერილობითი უარი უფლებამოსილი ორგანოდან პირობის შესრულების მოთხოვნაზე, რომელიც დამოკიდებული იქნება მისი განცხადების დაკმაყოფილების პირობაზე, აგრეთვე კანონიერი მოსარგებლის მიერ დებულების ამოქმედებამდე ფართობზე რეგისტრაციის დამადასტურებელი საბუთი (4.3 მუხლის «ე» და «ვ» ქვეპუნქტები). სააპელაციო სასამართლომ ე. ბ.-ის მოთხოვნა სადავო აქტების გაუქმებისა და ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების შესახებ დააკმაყოფილა ბინის პრივატიზების ხსენებული პირობების გათვალისწინების გარეშე. საკასაციო პალატა თვლის, რომ არ არის საკმარისად დასაბუთებული სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე ე. ბ.-ს სადავო ბინა დროებით სარგებლობაში არ გადასცემია. ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 24.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილებაში გამგეობა აღნიშნავს, რომ ე. ბ.-ი რეგისტრაციის გარეშე ცხოვრობს ...-ის ქ. ¹10-ში, სადაც მე-5 სადარბაზოს მე-5 სართულზე ხუთ სულს: თვითონ, მეუღლეს და სამ შვილს უკავია სამოთახიანი 37.3 კვ.მ. ფართობის ბინა ¹92. დადგენილებაში აღინიშნა, რომ ე. ბ.-ს, როგორც ბინის მიღების აღრიცხვაზე მყოფს, 1990 წელს მიეცა ბინა ...-ის მე-4 მ/რ, 34-ე კორპუსში, რომლის მშენებლობაც არ არის დასრულებული. გამგეობის 25.03.04წ. დადგენილებით განისაზღვრა ე. ბ.-ის სახელზე ¹92 ბინის და ორდერის გამოწერა ხუთ სულზე (თვითონ, მეუღლე, სამი შვილი), დადგენილებით განისაზღვრა აგრეთვე, რომ მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ უნდა ეცნობოს ქ. თბილისის საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობ ცენტრს. ქ.თბილისში საცხოვრებელი ფონდის განკარგვის მომწესრიგებელი კანონმდებლობა (ქ. თბილისის საკრებულოს 09.09.03წ. ¹12-7 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული «ქალაქ თბილისში საცხოვრებელი ფონდის შექმნისა და განკარგვის წესი») ითვალისწინებდა საცხოვრებელი სადგომის გამოყოფის შესახებ საბინაო კომისიის წინადადებების განხილვას რაიონული გამგეობის მიერ, განხილვის შედეგად მოქალაქეზე მუდმივ ან დროებით სარგებლობაში საცხოვრებელი სადგომის გამოყოფის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებას (8-10 მუხ.). საცხოვრებელი სადგომის გაცემის მომწესრიგებელი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა საცხოვრებელი სადგომით დაკმაყოფილების შემდეგ საცხოვრებელი სადგომის გაცემის შესაძლებლობას (მე-14 მუხ.), «ქალაქ თბილისში საცხოვრებელი ფონდის შექმნისა და განკარგვის წესის» 21-ე მუხლის შესაბამისად ორდერს (მუდმივს ან დროებითს), გამგეობის შესაბამისი მიმართვა – წერილის და გადაწყვეტილების წარდგენის საფუძველზე, გასცემდა ქ. თბილისის საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი, რომელსაც წესის თანახმად ევალებოდა ორდერის გამოწერამდე საცხოვრებელი ფართობის (ბინის) მიმღები მოქალაქის ოჯახის საცხოვრებელი პირობების, ოჯახის შემადგენლობის ჩათვლით, შესწავლა, ქ.თბილისის საკრებულოს 09.09.03წ. ¹12-7 გადაწყვეტილების 2 პუნქტის თანახმად ცენტრს დავალებული ჰქონდა დამტკიცებული წესით გათვალისწინებული მოთხოვნების მკაცრად დაცვა. ქ. თბილისის საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი, საქართველოს პრეზიდენტის 21.02.03წ. ¹54 ბრძანებულების თანახმად, შექმნილი იყო საბინაო მეურნეობის სფეროში ჯეროვანი წესრიგისა და ერთიანი საჯარო ხელისუფლების განხორციელების მიზნით, ცენტრის საქმიანობაზე სახელმწიფო კონტროლს მერია ახორციელებდა (ცენტრი ლიკვიდირებულ იქნა საქართველოს პრეზიდენტის 01.03.05წ. ¹120 ბრძანებულებით). მოცემულ შემთხვევაში, გამგეობის მიმართვის მიუხედავად (ტ.1, ს.ფ. 117), საერთო საცხოვრებლის სადავო ბინაში შესახლებაზე ორდერი (დროებითი ან მუდმივი) საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების სახელმწიფო ცენტრის მიერ არ გაცემულა, ამასთანავე გამგეობის 25.03.04წ. დადგენილება არ შეიცავს მითითებას სადავო ბინის არც დროებით და არც მუდმივ სარგებლობაში გადაცემაზე, ამდენად საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ფართის გადაცემის პირობები უნდა დადგინდეს საქმის ყველა გარემოების გათვალისწინებით, საქმეში დაცული მტკიცებულებების (უზენაესი საარბიტრაჟო სასამართლოს 12.11.1991წ. წერილი, სახელმწიფო კანცელარიის 10.09.96წ. წერილი, საბურთალოს რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილება, ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 25.03.04წ. გადაწყვეტილება და სხვ.) შეფასებით, რასაც ადგილი არ ჰქონია. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ე. ბ.-ი 1990 წლიდან იმყოფება ბინის მიღების აღრიცხვაზე ...-ის მე-4 მ/რ 34-ე კორპუსში მდებარე ბინაზე, მის სახელზე გაცემულია ორდერი, ვინაიდან საქართველოს პრეზიდენტის ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესი ითვალისწინებს ექსპლუატაციაში მიუღებელი შენობა-ნაგებობის საკუთრებაში გადაცემას, სასამართლოს მიერ უნდა გაირკვეს ხსენებული ბინის ე. ბ.-სთვის გადაცემის, ე. ბ.-ის მიერ ამ ბინის უსასყიდლოდ გადაცემის მოთხოვნის ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე დასმის საკითხი. საცხოვრებელი ფართის მშენებლობის პროცესში ყოფნის შემთხვევაში დადგენას საჭიროებს ფართის ამშენებელი, რათა გაირკვეს ჰქონდა თუ არა ადმინისტრაციულ ორგანოს მოსარჩელის წინაშე ვალდებულება, სადავო ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის გარდა, გადაეცა მისთვის მეორე საცხოვრებელი ბინა. ვინაიდან მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველს შეადგენს ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 24.03.04წ. ¹2.2.22 დადგენილება, ხოლო ეს უკანასკნელი გახდა ყოფილი გამგებლის სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისათვის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის ერთ-ერთი საფუძველი, ამასთანავე, მოსარჩელის მითითებით ორდერის გაცემის საკითხი სისხლის სამართლის საქმის დამთავრების შედეგზე იყო დამოკიდებული (ტ. 1, ს.ფ. 134), საქმის ყველა გარემოების შესწავლის მიზნით საკასაციო პალატას საჭიროდ მიაჩნია დამატებითი მტკიცებულებების გამოთხოვა, კერძოდ სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარი განაჩენის გაცნობა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელე ე. ბ.-ის სასარჩელო მოთხოვნა, სადავო აქტების ბათილად ცნობით ადმინისტრაციულ ორგანოს-ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობას დაევალა აქტის გამოცემა, რომლითაც ე. ბ.-ს საკუთრებაში გადაეცა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ფართი. «ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ» ორგანული კანონის 67-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის, სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი «სახელმწიფო ქონების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ» კანონის 2.4 მუხლის, ამჟამად მოქმედი «სახელმწიფო ქონების შესახებ» კანონის 1.4 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო საბინაო ფონდის პრივატიზება ხორციელდება «კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ» საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების შესაბამისად. საქართველოს პრეზიდენტის 29.01.07წ. ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებულ წესში 05.10.07წ. ¹563 ბრძანებულებით შეტანილი ცვლილებების შესაბამისად, ოჯახის ერთი რომელიმე წევრის სახელზე ბინის პრივატიზაციისათვის საჭიროა ოჯახის ყველა წევრის თანხმობა, კერძოდ მე-5 მუხლის 2¹ პუნქტის მიხედვით, თუ კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტში მითითებულია რამდენიმე კანონიერი მოსარგებლე, მათ ფართობი შეიძლება გადაეცეთ საერთო საკუთრებაში ყველა კანონიერი მოსარგებლის ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე. წესის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის «დ» ქვეპუნქტის შესაბამისად თუკი კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტში მითითებულია რამდენიმე კანონიერი მოსარგებლე და საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლების დათმობა ხდება კანონიერი მოსარგებლის (მოსარგებლეების) მიერ ერთი ან რამდენიმე კანონიერი მოსარგებლის სასაგებლოდ, საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის შესახებ განცხადებას უნდა დაერთოს ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა (თანხმობები). სააპელაციო პალატამ ისე დაავალა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს – ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობას საცხოვრებელი ფართის – ...-ის 10-ში მდებარე ¹92 სამოთახიანი ბინის ე. ბ.-ის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ აქტის გამოცემა, რომ არ გაურკვევია ფართით მოსარგებლე სხვა პირების თანხმობა აღნიშნულზე, უფრო მეტიც, მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლოს მიერ გადასაწყვეტი საკითხი – სადავო ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში მოსარჩელე ე. ბ.-თვის გადაცემის შესახებ ე. ბ.-ის ოჯახის წევრებს შეეხება, რომლებსაც ამ საკითხის მიმართ არამხოლოდ ფაქტობრივი, არამედ იურიდიული ინტერესი გააჩნიათ, ისინი საერთოდ არ ჩართულან საქმის განხილვაში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია, სასამართლომ შეფასება უნდა მისცეს საქმეში დაცულ მტკიცებულებებს, სრულად დაადგინოს საქმის ყველა გარემოება, რომელთა სამართლებრივი ანალიზისა და მათგან მიღებული დასკვნების გარეშე შეუძლებელია საქმის სწორი გადაწყვეტა. შესაბამისად არსებობს სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლოს საკასაციო წესით გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების და საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი. საქმის ხელახალი განხილვისას მითითებულ გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევა შესაძლებელს შექმნის სადავო სამართალურთიერთობათა უფლება-მოვალეობების ზუსტ განსაზღვრას, დავის კანონიერ გადაწყვეტას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.09.2010წ. განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს; საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.