ბს-456-437(3კ-10) 20 იანვარი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე
საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე
კასატორები: – 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; 2. სსიპ შემოსავლების სამსახური; 3. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრი
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს ,,...”
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინება
დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2009 წლის 8 ივნისს შპს ,,...» სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექციის) მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებით ითხოვდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2008 წლის 29 ოქტომბრის ¹... ბრძანების, ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2008 წლის 3 ნოემბრის ¹93/120 საგადასახადო მოთხოვნისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 9 თებერვლის ¹258 ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობას.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 5 აგვისტოს საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭო და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 2 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,...» სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2008 წლის 29 ოქტომბრის ¹.. ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 9 თებერვლის ¹... ბრძანება; ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2009 წლის 29 მაისის ¹ ... გადაწყვეტილება, ასევე ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2008 წლის 03 ნოემბრის ¹93/120 ,,საგადასახადო მოთხოვნა” მოსარჩელეზე დღგ-ს გადასახადის სახით 15794 ლარის დარიცხვის ნაწილში და ბათუმის რეგიონალურ ცენტრს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად გამოეცა ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შპს ,,...” დღგ-ს გადასახადის სახით 15794 ლარის დარიცხვის მართლზომიერებასთან დაკავშირებით.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს “...” რეგისტრირებულია ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში და მინიჭებული აქვს საიდენტიფიკაციო კოდი. 2006 წლის 13 აპრილიდან რეგისტრირებულია დღგ-ის გადამხდელად. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2008 წლის 15 აგვისტოს ¹მ-... და 16 სექტემბრის ¹მ-... ბრძანების საფუძველზე ჩატარებულ იქნა შპს “...” სამეწარმეო საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რის საფუძველზეც შედგა 2008 წლის 30 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტი. შემოწმებამ მოიცვა 2006 წლის 27 იანვრიდან 2008 წლის 1 აგვისტომდე პერიოდი. შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ საწარმომ თავისი საქმიანობის ფარგლებში სხვა საწარმო სუბიექტებისაგან 2006 წლის 24 აპრილიდან 2007 წლის მარტის თვის ჩათვლით შეიძინა სხვადასხვა სამშენებლო მასალა, რაზეც ანგარიშ-ფაქტურები ამოიწერა მე-3-4 დღეს და უფრო გვიან.
შემოწმების აქტის საფუძველზე, 2008 წლის 3 ნოემბერს მიღებულ იქნა 93/120 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელეს დამატებით დაერიცხა 127 062 ლარი, მათ შორის დღგ-ის ძირითადი გადასახადი 27 721 ლარი, ჯარიმა 81 374 ლარი.
სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელე არ დაეთანხმა დამატებით დარიცხულ თანხებს და მათი კანონიერება სადავოდ გახადა ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2009 წლის 9 თებერვლის ¹258 ბრძანებით ნაწილობრივ გაუქმდა ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2008 წლის 3 ნოემბრის 93/120 საგადასახადო მოთხოვნა 43 233 ლარის ნაწილში. სხვა ნაწილში კი საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
მოსარჩელემ ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 9 თებერვლის ¹... ბრძანება გაასაჩივრა ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2009 წლის 29 მაისის ¹... გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და გასაჩივრებული საგადასახადო მოთხოვა და ¹... ბრძანება გაუქმდა 1735 ლარის ნაწილში.
მოსარჩელემ ჩათვალა, რომ აღნიშნულით სრულყოფილად არ აღსდგა მისი დარღვეული უფლებები და 15 794 ლარის დღგ-ის დაკისრების ნაწილში სარჩელი აღძრა სასამართლოში.
სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელე დღგ-ის გადამხდელია და მას საანგარიშო პერიოდში შეძენილი აქვს სხვადასხვა დასახელების საქონელი, რითაც განახორციელა დასაბეგრი ოპერაცია, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად იბეგრება დღგ-ით. კერძოდ: დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია საქონლის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნისას, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არაუგვიანეს მეორე დღისა, გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარუდგინოს იგი მიმღებს. მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ეს უკანასკნელი გადასახადის გადამხდელი.
სასამართლოს აღნიშვნით დადგენილია და დავას არ იწვევს, რომ მოსარჩელემ საქონლის მიმწოდებლისაგან ანგარიშ-ფაქტურა მიიღო არა მეორე, არამედ მესამე, მოთხე დღეს და რიგ შემთვევებში უფრო დაგვიანებით. მიუხედავად ამისა მოსარჩელემ საქონლის მიმწოდებელს გადაუხადა დღგ და ჩათვლის მიღების მიზნით 45 დღის ვადაში საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები წარადგინა საგადასახადო ორგანოშო.
სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის მე-14 ნაწილზე და განმარტა, რომ დღგ-ის, როგორც არაპირდაპირი გადასახადის გადახდის ვალდებულება ამ კონკრეტულ შემთვევაში ეკისრებოდა იმ მეწარმეს, ვინც განახორციელა საქონლის მიწოდება, რადანაც ის წარმოადგენს დღგ-ის გადახდაზე ვალდებულ პირს, როგორც საქონლის მომწოდებელი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ანგარიშ-ფაქტურის სწორად, დრულად და სათანადო ფორმით შევსების და მყიდველზე გადაცემას ასევე ავალებს გამყიდველს. ამ კონკრეტულ შემთვევაში ანგარიშ-ფაქტურის სწორად და დროულად შევსება საქონლის მიმწოდებლის ვალდებულებაა და შესაბამისად მასზე პასუხისმგებლობა მოსარჩელეს არ უნდა დაეკისროს.
სასამართლოს აღნიშვნით, მოსარჩელემ თავისი ვალდებულება შეასრულა, კერძოდ, საქონლის შეძენის შემდეგ გადაიხადა დღგ და მოითხოვა ანგარიშ-ფაქტურა, მაგრამ საქონლის მიმწოდებელმა დროულად არ შეასრულა საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა და შეძენილი საქონლის ანგარიშ-ფაქტურა მყიდველს მიაწოდა არა მეორე დღეს, არამედ მე-3 და მე-4 დღეს.
სასამართლომ ჩათვალა, რომ ანგარიშ-ფაქტურის მესამე და მეოთხე დღეს შევსება წარმოადგენს მის არასწორ შევსებას, რისთვისაც საგადასახადო კოდექსი კერძოდ, კოდექსის 140-ე მუხლი ცალკე ითვალისწინებს შესაბამის პასუხისმგებლობას.
აღნიშნული სამართლებრივი შეფასებების საფუძველზე სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ მოსარჩელის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურა იძლევა გამყიველის იდენტიფიცირების საშუალებას, იგი წარდგენილია დღგ-ს საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან 45 დღის ვადაში და არ არსებობს დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურის დაგვიანებით გამოწერის გამო დღგ-ს თანხის შემცირების ან ჩასათვლელი თანხის გაზრდის მტკიცებულებები, ასევე საქონლის შეძენის დროს მოსარჩელის მიერ გადახდილია დღგ.
ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტების მიღების დროს ბათუმის რეგიონალური ცენტრი ვალდებული იყო გაეთვალისწინებინა ზემოაღნიშნული გარემოებები, რა შემთვევაშიც საქმეზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. ანუ, სასამართლომ ჩათვალა, რომ სახეზე იყო კანონის არსებითი დარღვევა, რაც სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი იყო. ამასთან, სასამართლომ მხედველობაში მიიღო რომ დღგ-ის ჩათვლასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მიღება მოპასუხის დისკრეციას წარმოადგენდა, რის გამოც ბათილად ცნო გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები დღგ-ის გადასახადის სახით 15 794 ლარის დარიცხვის ნაწილში და ბათუმის რეგიონალურ ცენტრს დაავალა ამ გადაწყვეტილებაში მითითებული საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულყოფილი გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭომ, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და ამავე სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა.
აპელანტები მიუთითებდნენ, რომ არასწორია სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის სწორად და დროულად შევსების ვალდებულება საქონლის მიმწოდებელს გააჩნია და მისი არასწორად შევსებისათვის პასუხისმგებლობაც მასვე უნდა დაეკისროს, რადგან კასატორის აღნიშვნით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, დაუშვებელია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ, არასწორად შევსებული ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა. ასეთი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა შესაბამისი თვის დღგ-ის დეკლარაციასთან ერთად წარედგინება საგადასახადო ორგანოს მისი გაუქმების მიზნით, აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურებით კი შპს «...» საგადასახადო კოდექსის 247-ე და 248-ე მუხლების თანახმად დღგ-ის ჩათვლის მიღების უფლება არ ჰქონდა.
შესაბამისად, აპელანტები სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 2 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 2 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით აღნიშნა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დღგ-ს ჩათვლის უფლება აქვს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს. იმავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ამ კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციების მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა არის საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების განხორციელების ფაქტი (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მეორე ნაწილი).
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის პირველი ნაწილი დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს ავალდებულებს, საქონლის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნისას, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არა უგვიანეს მე-2 დღისა, გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარუდგინოს იგი მიმღებს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ეს უკანასკნელი გადასახადის გადამხდელი.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქონლის მიმწოდებლის მიერ დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საგადასახადო კოდექსის 248.1 მუხლის დარღვევით მე-3 დღეს და უფრო გვიან გამოწერა, მაშინ როდესაც გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურები იძლევა საქონლის მყიდველის იდენტიფიკაციის საშუალებას და მყიდველის მიერ ჩათვლის მისაღებად, არაუგვიანეს 45 დღისა (საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან) წარდგენილია საგადასახადო ორგანოში, არ იძლევა მყიდველის მიერ მიღებული ჩათვლის გაუქმების საფუძველს.
ამასთან, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტების მითითება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მესამე ნაწილზე, რომლის თანახმადაც დაუშვებელია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ, არასწორად შევსებული საგადასახადო ანაგრიშ-ფაქტურის წარდგენა. ასეთი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა შესაბამისი თვის დეკლარაციასთან ერთად წარედგინება საგადასახადო ორგანოს, მისი გაუქმების მიზნით. პალატამ განმარტა, რომ ამ შემთხვევაში საუბარია არასწორად შევსებულ ანგარიშ-ფაქტურაზე, რომელიც არ იძლევა საქონლის ან მყიდველის იდენტიფიკაციის შესაძლებლობას, ასევე თუ მისი არასწორი შევსება იწვევს დღგ-ის თანხის შემცირებას ან ჩასათვლელი თანხის ზრდას, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, ამდენად, მოცემული ნორმის გამოყენება, კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლომ მიაჩნია დაუშვებლად.
მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ.
კასატორები საკასაციო საჩივრებით ითხოვდნენ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას იმავე საფუძვლებზე მითითებით, რაზედაც მიუთითებდნენ სააპელაციო საჩივარში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის საკასაციო საჩივრები უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის (განჩინების მთელ ტექსტში საუბარია სადავო პერიოდისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 2004 წლის რედაქციაზე) თაობაზე წარმოდგენილ მოტივაციას და თვლის, რომ სასამართლოს მსჯელობა და შეფასებები სრულად შეესაბამება საგადასახადო კოდექსის ნორმებს და დღგ-ის, როგორც არაპირდაპირი გადასახადის ბუნებას.
დადგენილია და მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ფაქტი იმის თაობაზე, რომ შპს ,,...” 2006 წლის 13 აპრილიდან რეგისტრირებულია დღგ-ის გადამხდელად ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში.
საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის პირველი ნაწილით, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს.
ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმის საფუძველზე შპს ,,...” უფლებამოსილია მიიღოს და მოითხოვის დღგ-ის ჩათვლა.
იმავე საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ამ კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციაზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე ან/და დასაბეგრ დროებით იმპორტზე. თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება დასაბეგრ ოპერაციებში ან დასაბეგრ იმპორტში.
უდავოა, რომ ზემოაღნიშნული მუხლი დღგ-ის თანხის ჩათვლის შესაძლებლობას უკავშირებდა საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების საფუძველზე დადასტურებული ოპერაციის განხორციელების ფაქტს.
ასეთ პირობებში საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს თავად 248-ე მუხლის პირველი ნაწილის ანალიზს, რომლის დაუცველობაც, საგადასახადო ორგანოების მოსაზრებით, იქცა ჩასათვლელი თანხების გაუქმების საფუძვლად.
საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის პირველის ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია საქონლის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნისას, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არა უგვიანეს მეორე დღისა, გამოიწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარუდგინოს იგი მიმღებს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ეს უკანასკნელი გადასახდის გადამხდელი.
სადავო არ არის ფაქტი იმის თაობაზე, რომ შპს ,,...” საქონლის მიმწოდებლისაგან ანგარიშ-ფაქტურები მიიღო დაგვიანებით, კერძოდ, არა დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან ორი დღის ვადაში, არამედ უფრო გვიან. დადგენილია ასევე, რომ საქონლის მიმწოდებლისათვის გადახდილია დღგ, თანხა ასახულია დეკლარაციაში და ანგარიშ-ფაქტურები საგადასახადო ორგანოში წარდგენილია კანონით დადგენილ ვადაში.
ასეთ პირობებში საჭიროა განსაზღვროს, ანგარიშ-ფაქტურის 2 დღიანი ვადის გაშვებით მიღება, თუ ის იძლევა გამყიდველის იდენტიფიცირების შესაძლებლობას და საგასახადო ორგანოში წარდგენილია კანონით დადგენილ ვადაში, წარმოადგენს თუ არა იმ სახის დარღვევას, რაც გამოიწვევს საქონლის მყიდველის პასუხისმგებლობას.
საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის მე-14 ნაწილის შესაბამისად, არაპირდაპირი გადასახადი (დღგ, აქციზი და სხვა) არის გადასახადი, რომელიც დგინდება მიწოდებული საქონლის ან/და გაწეული მომსახურების ფასზე დანამატის სახით და რომელსაც იხდის მომხმარებელი ამ გადასახადით გაზრდილი ფასით საქონლის ან/და მომსახურების შეძენისას. არაპირდაპირი გადასახადის ბიეჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრება საქონლის მიმწოდებელს ან/და მომსახურების გამწევს, რომელიც ამ კოდექსის მიზნებისათვის იწოდება გადასახადის გადამხდელად.
ზემოაღნიშნული მუხლების ანალიზი საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს დაასკვნას, რომ დღგ-ის გადახდა, ისევე როგორც ანგარიშ-ფაქტურის დადგენილი წესით სწორად, დროულად და სათანადო ფორმით შევსება და მყიდველისათვის გადაცემა, წარმოადგენს იმ პირის ვალდებულებას, ვინც განახორციელა საქონლის (მომსახურების) მიწოდება. შესაბამისად, ერთი პირის მიერ მასზე დაკისრებული მოვალეობის არადროული ან არასათანადო შესრულება არ შეიძლება იქცეს მეორე პირისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლად.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, ანგარიშ-ფაქტურის არსებობა საქონლის (მომსახურების) მიმღებს აძლევს შესაძლებლობას დაადასტუროს დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების ფაქტი და მოითხოვოს გადახდილი დღგ-ის ჩათვლა. იგივე საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი განსაზღვრავს იმ შემთხვევათა ამომწურავ ჩამონათვალს, რომელთა არსებობა საქონლის (მომსახურების) მიმღებს ართმევს დღგ-ის ჩათვლის უფლებას, ხოლო საგადასახადო ორგანოს აძლევს ჩათვლილი დღგ-ის გაუქმების უპირობო საფუძველს.
საყურადღებოა, რომ აღნიშნული მუხლი არ იძლევა მითითებას იმავე საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის პირველი ნაწილის დარღვევით გამოწერილ ანგარიშ-ფაქტურებზე, რაც საკასაციო სასამართლოს აძლევს დამატებით არგუმენტს მიიჩნიოს, რომ არ არსებობს კასატორთა მხრიდან წარმოდგენილი მოტივაციით დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების კანონისმიერი საფუძველი.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სასამართლოების მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ გასაჩივრებული აქტების მიღების დროს საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო გაეთვალისწინებინა ზემოაღნიშნული სამართლებრივი გარემოებები, რა შემთხვევაშიც საქმეზე შესაძლოა მიღებული ყოფილიყო სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისას საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენდა იმ კონკრეტული ანგარიშ-ფაქტურების სრულყოფილი გამოკვლევა და სწორი სამართლებრივი შეფასება, რომელიც საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვებით გამოწერილად იქნა მიჩნეული.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზე არ არის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების მატერიალური თუ პროცესუალური საფუძველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და ამავე სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 იანვრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
