ბს-538-518(კ-10) 1 მარტი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ ზ. ჩ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) _ 1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; 2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური

მესამე პირები _ ი., მ., და ნ. ჩ-შვილები

დავის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2008 წლის 12 სექტემბერს ზ. ჩ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხეების _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ, მესამე პირების – ი. და მ. ჩ-შვილების მონაწილეობით და მოითხოვა თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 18 თებერვლის ¹882008038511 ჩანაწერის ძალადაკარგულად ცნობა, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2008 წლის 13 აგვისტოს ¹01/11-4503 ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა და თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის დავალდებულება ზ. ჩ-შვილის სახელზე 2007 წლის 13 მარტის ¹330032/2007 ჩანაწერის აღდგენის თაობაზე შემდეგი საფუძვლით:

საქმის გარემოებები:

საჯარო რეესტრის 2007 წლის 13 მარტის ¹330032/2007 ამონაწერის საფუძველზე მოსარჩელე წარმოადგენდა უძრავი ქონების (მდებარე ქ. თბილისში, ... ¹11, ბინა ¹40) ერთადერთ მესაკუთრეს. მისმა ყოფილმა მეუღლემ _ ი. ჩ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში და მოითხოვა მითითებული ბინიდან მისი კუთვნილი წილის კომპენსაცია. ამასთან მის მიერ სასამართლოში წარდგენილ იქნა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლის თანახმად, სადავო ბინის თანამესაკუთრეებს წარმოადგენდნენ ი., მ., და ნ. ჩ-შვილები, ხოლო საჯარო რეესტრის ჩანაწერს საფუძვლად დაედო ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

მოსარჩელის მოსაზრებით, ი. ჩ-შვილის მიერ საჯარო რეესტრში წარდგენილი იყო ხანდაზმული სასამართლო გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზეც არ უნდა განხორციელებულიყო სადავო ჩანაწერი. აღნიშნულის თაობაზე ზ. ჩ-შვილმა საჩივრით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ჩანაწერის ძალადაკარგულად ცნობა, რაზედაც უსაფუძვლოდ ეთქვა უარი.

სარჩელის სამართლებრივი საფუძვლები:

საჯარო რეესტრის 2008 წლის 12 თებერვლის ¹882008038511 ჩანაწერი ბათილად უნდა გამოცხადდეს “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 25.2 მუხლის საფუძველზე. მოპასუხის მიერ რეგისტრაციის საფუძვლად წარდგენილია ხანდაზმული სასამართლო გადაწყვეტილება, ამასთან მითითებული გადაწყვეტილება მიღებულია 1995 წელს, როცა მოქმედებდა სსრ სამოქალაქო სამართლის საპროცესო კოდქსი, რომლის 359-ე მუხლი ითვალისწინებდა სასამართლოს გადაწყვეტილების იძულებით აღსრულებისათვის წარდგენას სამი წლის განმავლობაში, ხოლო მოქმედი საპროცესო კოდექსის 128.3 მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობის საერთო ვადა შეადგენს ათ წელს. ამდენად, თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება, როგორც ხანდაზმული, არ წარმოადგენდა იმ დოკუმენტს, რომლის საფუძველზეც დასაშვები იქნებოდა ი. ჩ-შვილის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (იხ. ს.ფ. 1-10; ტ.I).

საქალაქო სასამართლოში წარდგენილ დაზუსტებულ სარჩელში ზ. ჩ-შვილმა მესამე პირებად მიუთითა ი., მ., და ნ. ჩ-შვილები, დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 18 თებერვლის ¹882008038511 ჩანაწერის ძალადაკარგულად ცნობა, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე ი., მ., და ნ. ჩ-შვილები დარეგისტრირდნენ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინა ¹40-ის თანამესაკუთრეებად; საჯარო რეესტრის 2008 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ქმედების განხორციელების დავალება (იხ. ს.ფ. 38-47; ტ.I).

საქალაქო სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში ი. ჩ-შვილმა არ ცნო ზ. ჩ-შვილის სარჩელი და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის მოტივით (იხ. ს.ფ. 84-91; ტ.I).

სარჩელი ასევე არ ცნეს მოპასუხეებმა – საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ და ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა და მოითხოვეს დაუშვებლობის, დაუსაბუთებლობისა და უსაფუძვლობის მოტივით მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 113-121; 123-132; ტ.I).

საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილებით ზ. ჩ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც საქალაქო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მესამე პირის _ ი. ჩ-შვილის მიერ, თანასაკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის წარდგენილ იქნა ამ უფლების დამადასტურებელი სათანადო დოკუმენტი _ ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

საქალაქო სასამართლომ გამოიყენა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 20.1, 20.2 მუხლები, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის 10.1 მუხლით, მე-2 მუხლის “კ” პუნქტით და განმარტა, რომ მოპასუხის _ ი. ჩ-შვილის მიერ ჩანაწერის განხორციელების საფუძვლად წარდგენილი სასამართლო გადაწყვეტილება არ იყო ხანდაზმული, რამდენადაც სამოქალაქო სამართალწარმოებაში ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაში პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებითი განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის გასვლით ისპობა უფლების მხოლოდ იძულებითი განხორციელების შესაძლებლობა მატერიალური თვალსაზრისით და არა სხვადასხვა ორგანოსათვის ამ უფლების განხორციელების მოთხოვნით მიმართვის საშუალება, აღნიშნული რაიმე დროით შეზღუდული არ არის. შესაბამისად, სსსკ-ის 142-ე მუხლით განსაზღვრული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნის იძულებითი აღსრულების ვადის გასვლა არ შეიძლება ყოფილიყო სადავო რეგისტრაციის განხორციელებისათვის ხელშემშლელი გარემოება.

სასამართლოს დასკვნით დაინტერესებული პირი უფლებამოსილია, ადმინისტრაციულ ორგანოში წარადგინოს მოთხოვნა სასამართლო გადაწყვეტილებით დადასტურებული უფლების არა მარტო იძულებითი აღსრულებისათვის, არამედ ამ უფლების სათანადო განხორციელებისათვის. შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში დაინტერესებული პირი _ ი. ჩ-შვილი უფლებამოსილი იყო, წარედგინა საჯარო რეესტრისათვის ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება არა იძულებით აღსრულებისათვის, არამედ ამ გადაწყვეტილებით დადასტურებული უფლების განხორციელებისათვის, კერძოდ, მისი რეგისტრაციისათვის (იხ. ს.ფ. 155-159; ტ.I).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ჩ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

საქალაქო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ი. ჩ-შვილის მიერ საჯარო რეესტრში წარდგენილი უფლება (უფლების შეწყვეტა) არ ექვემდებარებოდა რეგისტრაციის იმ მოტივით, რომ ი. ჩ-შვილი არ წარმოადგენდა კანონით გათვალსიწინებულ დაინტერესებულ პირს, აგრეთვე რეგისტრაციის საფუძველი _ სასამართლოს გადაწყვეტილება იყო ხანდაზმული. სადავო სამართალურთიერთობაზე უნდა გავრცელდეს 1964 წლის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმები, რომლის 359.1 მუხლი ი. ჩ-შვილს ავალდებულებდა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ტექბიუროში უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით წარედგინა სამი წლის განმავლობაში, რაც მის მიერ არ შესრულდა. შესაბამისად, ამ უკანასკნელმა ხანდაზმულობის საფუძვლით დაკარგა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის “ზ” პუნქტით გათვალისწინებული დაინტერესებული პირის სტატუსი. ასევე, მსგავსი კატეგორიის დავაზე საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ მიღებულია სხვაგვარი გადაწყვეტილებები, რომელშიც გაზიარებულია გადაწყვეტილების ხანდაზმულობის მოტივები (ხ. .ფ. 168-176; ტ.I).

ზ. ჩ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ _ ი. ჩ-შვილმა და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 218-225; ტ.I).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით ზ. ჩ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინა ¹40-ზე, რომელიც 1992 წლის 28 ივლისს ქ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სახ. ნოტარიუსის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით გაფორმებულია ზ. ჩ-შვილის სახელზე, შეტანილ იქნა ცვლილება და იდეალური წილით აღირიცხა ი. ჩ-შვილის, ზ. ჩ-შვილის, მ. და ნ. ჩ-შვილების სახელზე. ამავე გადაწყვეტილებით ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს დაევალა სათანადო შესწორების შეტანა ჩანაწერებში. საჯარო რეესტრის 2008 წლის 13 აგვისტოს აქტის თანახმად, ტექნიკური აღრიცხვის არქივში უძრავი ნივთი აღრიცხული იყო მხოლოდ ზ. ჩ-შვილზე.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებევლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტი და განმარტა, რომ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინა ¹40-ში ი. ჩ-შვილს საკუთრების უფლება წარმოეშვა სწორედ მითითებული დადგენილებისა და სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 33.2, სამოქალაქო კოდექსის 1507.3 და განმარტა, რომ სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 1997 წლის რედაქცია, ვინაიდან კოდექსის 1962 წლის რედაქცია სხვაგვარ წესებს ადგენდა უძრავ ნივთებთან დაკავშირებით მოთხოვნის ხანდაზმულობის მიმართ. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 142.1, 144.1 მუხლების საფუძველზე დაასკვნა, რომ ვალდებული პირი იმპერატიულად არ იყო შეზღუდული ხანდაზმულობის ვადით, თუმცა უფლებამოსილია უარი თქვას შესრულებაზე. ამასთან, მოცემულ შემთხვევაში არ მომხდარა უფლების იძულებით განხორციელება, იძულებითი აღსრულება, რის გამოც სარჩელი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას /იხ. ს.ფ. 246-252; ტ.I/.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ჩ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივი:

სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს ის გარემოება, რომ ივანე ჩ-შვილის მიერ საჯარო რეესტრში წარდგენილი უფლება (უფლების შეწყვეტა) არ ექვემდებარებოდა რეგისტრაციის იმ მოტივით, რომ ი. ჩ-შვილი არ წარმოადგენდა კანონით გათვალისწინებულ დაინტერესებულ პირს, აგრეთვე რეგისტრაციის საფუძველი _ სასამართლოს გადაწყვეტილება იყო ხანდაზმული. სადავო სამართალურთიერთობაზე უნდა გავრცელდეს 1964 წლის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმები, რომლის 359.1 მუხლი ი. ჩ-შვილს ავალდებულებდა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ტექბიუროში უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად წარედგინა სამი წლის განმავლობაში, რაც მის მიერ არ შესრულდა 13 წლის განმავლობაში. შესაბამისად, ამ უკანასკნელმა ხანდაზმულობის საფუძვლით დაკარგა “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის “ზ” პუნქტით გათვალისწინებული დაინტერესებული პირის სტატუსი. ასევე გასათვალისწინებელია, რომ მსგავსი კატეგორიის დავაზე საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ მიღებულია სხვაგვარი გადაწყვეტილებები, რომელშიც გაზიარებულია გადაწყვეტილების ხანდაზმულობის მოტივები (იხ. ს.ფ. 263-272; ტ.I).

ზ. ჩ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ ცნო მოწინააღმდეგე მხარემ – ი. ჩ-შვილმა და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის მოტივით (იხ. ს.ფ. 14-19; 67-68; ტ.II).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინებით ზ. ჩ-შვილის წარმომადგენლის მ. ჯ.ძის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე /დივერგენტული კასაცია/ (იხ. ს.ფ. 59-62; ტ.II).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ზ. ჩ-შვილის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დაარღვია საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა იგი, დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლის შესაბამისად, განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საქმის მასალების თანახმად, სადავო 2008 წლის 18 თებერვალს განხორციელებული ¹882008038511 რეგისტრაციის საფუძველს, რომლითაც ქ. თბილისში, ... ქ. ¹11-ში მდებარე ბინა ¹40 თანასაკუთრების უფლებით აღირიცხა ზ., ი. მ. და ნ. ჩ-შვილების სახელზე, წარმოადგენდა თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილებით სადავო ბინაზე არსებულ ჩანაწერში შევიდა ცვლილება და დადგინდა ბინის ზინა, ი., მ. და ნ. ჩ-შვილების სახელზე აღრიცხვა იდეალური წილით.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადასთან დაკავშირებით, მიაჩნია, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 144.1 მუხლით, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ასევე არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 142.1 მუხლი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1507.3 მუხლზე, რომელიც ადგენს 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე წარმოშობილი, უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული ურთიერთობების მიმართ ამავე კოდექსის ნორმების გამოყენებას, თუ ისინი ახალ წესებს ითვალისწინებენ.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის 142.1 მუხლი განსაზღვრავს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებული უფლების ხანდაზმულობის 10-წლიან ვადას. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ამგვარი გადაწყვეტილებით დადგენილი უფლებით სარგებლობა უფლების მომპოვებელ პირს შეუძლია ნებისმიერ დროს, დროში შეუზღუდავად. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას სამოქალაქო კოდექსის 144.1 მუხლზე, რამდენადაც არ არსებობს მოცემულ შემთხვევაში მისი გამოყენების წინაპირობა. მითითებული ნორმა ფაქტობრივად განსაზღვრავს ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შედეგებს ვალდებული პირის მიერ შესასრულებელი ქმედებების მიმართ. მოცემულ შემთხვევაში სადავო სამართალურთიერთობა ეხება არა მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების შესრულება-შეუსრულებობას, არამედ სასამართლოს აქტით დადგენილი უფლების აღსრულებას, გადაწყვეტილების სისრულეში მოყვანას კანონმდებლობით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნულთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის მითითებული ნორმა სამოქალაქო სამართლის, როგორც პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ქონებრივი, საოჯახო და პირადი ურთიერთობების მომწესრიგებელი სამართლის ფუნდამენტურ პრინციპს, მხარეთა ნების თავისუფლებას ემსახურება. ანუ აღნიშნული ნორმა არეგულირებს კერძო სამართლებრივ ურთიერთობებში ნების თავისუფლებაზე დამყარებული სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებული პირის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის შესაძლებლობას ხანდაზმულობის ვადის გასვლის პირობებში, რაც არ ვრცელდება ადმინისტრაციული ორგანოს _ საჯარო რეესტრის სამსახურის მიერ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილების განხორციელებაზე, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანო შებოჭილია კანონიერების პრინციპით, რაც გულისხმობს უფლებამოსილების განხორციელებას კანონის საფუძველზე და დადგენილ ფარგლებში, ანუ ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობა მხოლოდ კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებით განისაზღვრება.

საკასაციო სასამართლო ასევე უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს 2005 წლის 28 დეკემბრის კანონის 33.2 მუხლზე, რამდენადაც მითითებულმა ნორმამ საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას დაუქვემდებარა ის უფლებები, რომლებიც წარმოიშვა სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და იმ პერიოდისათვის მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში არ იყო რეგისტრირებული. მოცემულ შემთხვევაში კი, სადავო რეგისტრაცია განხორციელებულია 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი 10-წლიანი ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას გამოიყენა სამართლის ნორმები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა ისინი, შესაბამისად არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებული უფლების რეალიზაციის ხანდაზმულობის ვადას.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი. ჩ-შვილს სადავო ბინაზე უფლება წარმოეშვა “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილებით. თბილისის ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 1995 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ჩ-შვილს ბინაზე უფლება არ დაუკარგავს, რამდენადაც 1992 წლის ივლისამდე ცხოვრობდა სადავო ბინაში.

საკასაციო სასამართლოს დასაბუთებულად და დასაშვებად მიიჩნევს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას და მიაჩნია, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას რეესტრის სამსახურის მიერ განხორციელებული სადავო რეგისტრაციის კანონიერების შემოწმებისას სააპელაციო სასამართლომ ხანდაზმულობის საკითხის შეფასების შედეგად უნდა იმსჯელოს და სათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცეს წარმოადგენდა თუ არა ი. ჩ-შვილი სადავო რეგისტრაციის განხორციელებისას მოქმედი “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს 2005 წლის 28 დეკემბრის კანონის მე-2 მუხლის “ზ” პუნქტით განსაზღვრულ დაინტერესებულ პირს და რის საფუძველზე წარმოეშვა მას უფლება სადავო ბინაზე, შესაბამისად, მის მიერ წარდგენილი უფლება ექვემდებარებოდა თუ არა რეგისტრაციას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, კასატორის მიერ წამოყენებული საკასაციო პრეტენზიები შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე და სსსკ-ის 412-ე მუხლის შესაბამისად, მოცემული საქმე ექვემდებარება ხელახლა განხილვას, რა დროსაც სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს ზემოაღნიშნულ გარემოებებზე და მათი გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად დაადგინოს ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2 მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 390-ე 399-ე, 408.3, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ. ჩ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.