¹ბს-693-670(კ-10) 2 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მურუსიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

კასატორი (მოსარჩელე) _ შპს «ს.-ა»

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ - შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო დეპარტამენტი

მესამე პირები _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო და სსიპ - შემოსავლების სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინება

დავის საგანი _ მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანებისა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს «ს.-მ» სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, მესამე პირების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და შემოსავლების სამსახურის მონაწილეობით, რომლითაც მოითხოვა მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანებისა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2005 წლის 3 ნოემბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიერ გამოიცა ბრძანება ¹558-ს, რომლის თანახმად, შპს «ს.-ს» დამატებით დაერიცხა მოგების გადასახადი 13 023 225, 82 ლარი. იმავე დღეს შპს «ს.-ს» გამოეგზავნა საგადასახადო მოთხოვნა ¹818, რომლის თანახმადაც, შპს «ს.-ა» ვალდებული იყო მოთხოვნის მიღებიდან 15 დღის ვადაში გადაეხადა დაკისრებული გადასახადი. მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის სადავო აქტები გამოიცა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის შუალედური აქტისა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე.

მოსარჩელე მხარემ მიიჩნია, რომ მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანება და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა ეწინააღმდეგებოდა კანონს და არსებითად დარღვეული იყო მათი მომზადება-გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, კერძოდ, მოპასუხემ საქართველოს ფინანსთა სამინისროს ფინანსური პოლიციის 2005 წლის 6 ნოემბრის შუალედური აქტი და იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტის ეროვნული ბიუროს დასკვნა მიიჩნია უტყუარ, უდავოდ დადასტურებულ მტკიცებულებად და ადმინისტრაციული წარმოების განუხორციელებლად, ზემოაღნიშნული დოკუმენტების სამართლებრივი ანალიზისა და არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-დადგენის გარეშე, გამოსცა სადავო ადმინისტრაციული აქტები, რითაც დაარღვია აქტის მომზადება-გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის I მუხლის თანახმად, სადავო ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი იყო.

მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის სადავო აქტებით, 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანებითა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნით, ფინანსური პოლიციის 2005 წლის 5 ოქტომბრის შუალედური აქტისა და იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე შპს «ს.-ს» 1998 წლის 1 თებერვლიდან 2004 წლის 1 ივნისამდე პერიოდზე დამატებით დაერიცხა მოგების გადასახადი 13 023 225,82 ლარი.

მოსარჩელის მითითებით, 1998 წლის მოგების გადასახადის დარიცხვის ნაწილში სადავო აქტები უკანონო იყო და ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი, ვინაიდან იმ დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 237-ე მუხლის I ნაწილის და ამჟამად მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლის თანახმად, გადასახადების დარიცხვისა და გადასინჯვის ხანდაზმულობის ვადა შეადგენდა 6 წელს. არც ფინანსურ პოლიციას და არც მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციას არ ჰქონდა 1998 წლის მოგების გადასახადის გადახდის სისწორის შემოწმებისა და დამატებით დარიცხვის კომპეტენცია, 1998 წლის მოგების გადასახადის დარიცხვის ნაწილში სადავო აქტები გამოცემული იყო 6-წლიანი ხანდაზმულობის ვადის დარღვევით.

ფინანსური პოლიციის შემოწმება შეეხო 1999-2003 წლებს, შესაბამისად შუალედური აქტითა და მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის სადავო აქტებით შპს «ს.-ს» დამატებით ასევე დაერიცხა ამ პერიოდის მოგების გადასახადიც, რაც უკანონო იყო და ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი, რადგან «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო და შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები, კერძოდ, ფინანსური ამნისტია შეეხო გადამხდელებს, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება და გადახდა, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით მაკონტროლებელ ორგანოებს, შესაბამისად ფინანსურ პოლიციასა და საგადასახადო ორგანოებს, აეკრძალათ ზემოაღნიშნული გადასახადებთან დაკავშირებით ნებისმიერი ფორმით რევიზიის ჩატარება და გადასახადების დარიცხვა.

მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ფინანსური ამნისტია არ ვრცელდებოდა შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო ვალდებულებებზე. საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ სადავო აქტებით დარიცხული 1999-2003 წლების მოგების გადასახადი შპს «ს.-ს» 2004 წლის 1 იანვრამდე არ ჰქონია დეკლარირებული და გადახდილი, ამ პერიოდში საგადასახადო ორგანოების მიერ განხორციელებული არაერთი შემოწმების მიუხედავად აღნიშნული დავალიანება საგადასახადო ორგანოების მიერ არ ყოფილა გამოვლენილი, კანონმდებლობით დადგენილი წესით აღრიცხული და გადამხდელის პირად ბარათზე დარიცხული. ამდენად, «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» კანონის მე-4 მუხლის I-II და IV პუნქტების თანახმად, მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის მიერ სადავო აქტებით დარიცხული 1999-2003 წლების მოგების გადასახადზე ვრცელდებოდა ფინანსური ამნისტია, არც მოპასუხეს და არც ფინანსურ პოლიციას არ ჰქონდა ამ პერიოდის გადასახადების რევიზიის უფლება, რის გამოც სარჩელი ამ ნაწილში საფუძვლიანი იყო და 1999-2004 წლის მოგების გადასახადის დარიცხვის ნაწილში სადავო აქტები, როგორც უკანონო, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

ასევე ფინანსური პოლიციის მიერ ფაქტობრივად არ იქნა გათვალისწინებული არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა ის მტკიცებულება და დოკუმენტური მასალა, რაც წარუდგინა შპს «ს.-მ» და რითაც დასტურდებოდა მათ მიერ შედგენილი აქტების უზუსტობა. არც ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროსა და არც საგადასახადო ორგანოს არ შეუმოწმებია შპს «ს.-ის» საბუღალტრო საქმის წარმოება და მხოლოდ ფინანსური პოლიციის შუალედური აქტის საფუძველზე გამოიტანა დასკვნა შპს «ს.-ში» ფინანსური დარღვევების არსებობის შესახებ, თუმცა არც აქტებიდან და არც სხვა მასალიდან არ ირკვევა, თუ რა ფაქტობრივ ან დოკუმენტურ მასალას ეყრდნობა ეს დასკვნები.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან სადავო აქტები ეწინააღმდეგება კანონს და არსებითად დარღვეული იყო მათი მომზადება-გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, მოსარჩელე მხარემ მოითხოვა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილების საფუძველზე, ბათილად ყოფილიყო ცნობილი მოპასუხის - მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანება და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს «ს.-ს» დამატებით დაერიცხა მოგების გადასახადი 13 023 255,82 ლარი (ძირითადი დავალიანება – 6 453 547 ლარი, ჯარიმა – 6453 546 ლარი, საურავი – 116 163,82 ლარი).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით შპს «ს.-ის» სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანება და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა და მოპასუხეს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებისა და ფაქტების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს «ს.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹-ე მუხლის I ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილი იყო, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად დარღვეული იყო მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის I-II ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელს უფლება ჰქონდა გაესაჩივრებინა საბჭოს გადაწყვეტილება 10 დღის ვადაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საბჭოს გადაწყვეტილება შედიოდა ძალაში. ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის 2006 წლის 3 იანვრის ¹05-04/21 წერილი თავისი შინაარსიდან და ფორმიდან გამომდინარე სამართლებრივად არ წარმოადგენდა საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლით გათვალისწინებული საბჭოს გადაწყვეტილებას. ვინაიდან, საგადასახადო კოდექსის 158-ე-159-ე მუხლების მიხედვით, დავების განმხილველი საბჭო საჩივარს მომჩივნის წარმომადგენლის მონაწილეობით, 15 დღის ვადაში იხილავდა და გამოჰქონდა გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ან საჩივრის დაკმაყოფილებისა და საგადასახადო ორგანოს აქტების გაუქმების შესახებ. კონკრეტულ შემთხვევაში შპს «ს.-ის» საჩივართან დაკავშირებით არ ჩატარებულა კოდექსის 158-ე მუხლით გათვალისწინებული სხდომა, არამედ დავების განმხილველი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილემ 2006 წლის 3 იანვრის ¹05-04.21 წერილით უარი უთხრა საჩივრის განხილვაზე სათანადო მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის მოტივით. მითითებული წერილი არ შეიცავდა საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის მე-2 ნაწილით რეგლამენტირებულ სავალდებულო რეკვიზიტებს, კერძოდ «დ» ქვეპუნქტის მოთხოვნას საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრების წესისა და ვადის განმარტების შესახებ.

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლით გათვალისწინებულ, სასამართლოში გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა ¹818, რომლებიც ადმინისტრაციული წარმოების დამთავრებისთანავე რკინიგზის მიერ გასაჩივრებული იყო სასამართლოში სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადაში. მოსარჩელე მხარეს პირდაპირი, უშუალო და ინდივიდუალური ზიანი მიადგა არა დავების განმხილველი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის 2006 წლის 3 იანვრის ¹05-05/231 წერილით, არამედ მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანებითა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნით, რომლითაც რკინიგზას დამატებით დაერიცხა 13 023 255.82 ლარის მოგების გადასახადი. მოსარჩელემ მოითხოვა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე და 32-ე მუხლების საფუძველზე სადავო ადმინისტრაციული აქტების: მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანებისა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა. ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა კი სამართლებრივად იწვევს აქტის ძალაში შესვლიდან წარმოშობილ სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას, შესაბამისად ბათილად ცნობილი სადავო აქტების (¹558-ს ბრძანებისა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნის) საფუძველზე და მასთან დაკავშირებით საგადასახადო ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების ბათილობასაც.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ «ფინანსური პოლიციის შესახებ» საქართველოს კანონის (ძალადაკარგულია საქართველოს 11/24/2006 ¹3727 კანონით) მე-3 მუხლით პოლიციის საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლებს წარმოადგენდა საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები, საქართველოს საგადასახადო და საბაჟო კანონმდებლობა, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობა, საქართველოს კანონი «ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ», ეს კანონი და სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები. ამ კანონის მე-8 მუხლის «ა» პუნქტით ფინანსური პოლიცია უფლებამოსილი იყო თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ჩაეტარებინა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული ყველა საპროცესო და საგამოძიებო მოქმედება, გამოეთხოვა მოსამართლის ბრძანება კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევაში და დადგენილი წესით, ხოლო ამ მუხლის «დ» პუნქტის მიხედვით საჭიროების შემთხვევაში მიეღო გადაწყვეტილება რევიზიის ან ინვენტარიზაციის ჩატარებაზე და გამოძიებისათვის საჭირო დოკუმენტების წარდგენაზე. ამ კანონის მე-13 მუხლით დანაშაულის თავიდან აცილების ან მისი ახსნის მიზნით პოლიცია ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობისას ხელმძღვანელობდა ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ» საქართველოს კანონით.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს.-მ».

სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით შპს «ს.-ის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად, უცვლელად დარჩა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად კი სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნით.

სააპელაციო პალატა თვლის, რომ მოცემულ საქმეზე შპს “ს.-ის” სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალსწინებულ საფუძვლებს.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა სასამართლო კოლეგიის მიერ დადგენილად მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება.

სააპელაციო პალატამ დამატებით განმარტა, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტების გამოცემის უფლებამოსილება საგადასახადო ინსპექციას გააჩნდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სადაც მითითებული იყო, რომ გადამხდელისათვის გადასახადის თანხის დარიცხვის საფუძველი შესაძლოა გამხდარიყო სათანადო ინფორმაცია, რომელსაც მოცემულ შეთხვევაში წარმოადგენდა სისხლის სამართლის საქმეზე წარმოებული გამოძიების პროცესში მოპოვებულ მტკიცებულებათა საფუძველზე შედგენილი ფინანსური პოლიციის აქტი, რომლის სარწმუნოებაშიც ეჭვის შეტანის საფუძველი არ არსებობდა. პალატას მიიჩნია, რომ საქმის განხილვის ამ ეტაპზე გასაჩივრებულ აქტების მართლზომიერად მიჩნევით არ ილახებოდა მოსარჩელის ინტერესი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, გადასახადის თანხის დარიცხვა გულისხმობდა საგადასახადო ორგანოში კონკრეტული საგადასახადო პერიოდისათვის გადასახადის გადამხდელის კუთვნილი გადასახადის თანხის დარიცხვას, ეს უკანასკნელი მოიცავდა შესწორებით და სავარაუდო დარიცხვას. ამასთან, შესწორებითი დარიცხვის შემთხვევაში უქმდებოდა სავარაუდო დარიცხვა. შესაბამისად, თუ შპს «ს.-ა” წარადგენდა ახალ მტკიცებულებებს, შემოსავლების სამსახურის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის სამმართველო დამატებით შეისწავლიდა სადავო დარიცხვის საგადასახადო კანონმდებლობასთან შესაბამისობის საკითხს, დააზუსტებდა დარიცხული თანხების ოდენობას და მასში კორექტირების შეტანის შემთხვევაში, საგადასახადო ინსპექციას წარუდგენდა შესაბამის დასკვნას, ხოლო ეს უკანაკნელი შემოსავლების სამსახურის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის სამმართველოს დასკვნის საფუძველზე, შპს «ს.-ის” პირადი აღრიცხვის ბარათზე განახორციელებდა შესწორებით დარიცხვას.

სააპელაციო პალატის მითითებით, რაც შეეხებოდა მოძრავი შემადგენლობის აზერბაიჯანის რკინიგზაზე 1998 წლის 1 თებერვლიდან 2003 წლის 1 ივნისამდე ექსპლუატაციის დროს არსებულ დარღვევებს, რომლითაც დადგინდა გადასახადების დამალვა, შპს “ს.-ის” რევიზიისა და კონტროლის სამსახურის უფროსმა 2004 წლის 13 აპრილის სამსახურეობრივი ბარათით აცნობა შპს-ს გენერალურ დირექტორს. ასევე მნიშვნელოვანია სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2005 წლის 1 ნოემბრის ექსპერტიზის დასკვნაც, რომელმაც კანონიერად ჩათვალა განხორციელებული დარიცხვა, რაც შპს “ს.-ს” არ გაუსაჩივრებია.

შემოწმების შესახებ ბრძანებასთან დაკავშირებით პალატამ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ შემოსავლების სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტი, ისევე როგორც შემოსავლების სამსახურის სპეციალურ გამოკვლევათა და ფინანსური ექსპერტიზის სამმართველო და ისევე როგორც მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექცია, წარმოადგენდა საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს სტრუქტურაში შემავალ ერთეულს. ფინანსური პოლიციის აქტი შედგენილი იქნა სისხლის სამართლის საქმეზე მოკვლეული და შეფასებული ყველა დოკუმენტაციის საფუძველზე. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 58-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, გამომძიებლის მიერ გამოტანილი დადგენილების შესრულება სავალდებულო იყო ყველა საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, თანამდებობის პირისა და მოქალაქისათვის, ამიტომ ის არ საჭიროებდა შემოწმების თაობაზე დამატებით სასამართლოს ბრძანებას.

პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დასაბუთებული და კანონიერი იყო, სააპელაციო საჩივრის ავტორს არ წარმოუდგენია მისი გამაბათილებელი არგუმენტები, ამდენად, არ არსებობდა გადაწყვეტილების გაუქმების ან შეცვლის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს.-მ», რომლითაც მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი მოტივით:

კასატორის განმარტებით, სადავო აქტები და მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მოქმდება ეწინააღმდეგებოდა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონს. სადავო აქტების გამოცემის დროს მოპასუხე ვალდებული იყო, დაეცვა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები და შპს «ს.-ის მიმართ» ჩაეტარებინა მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება, რაც მას არ განუხორციელებია და სადავო ადმინისტრაციული აქტები გამოსცა კანონდარღვევით, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 35-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნის დარღვევით, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებსა და არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

სადავო აქტებით შპს «ს.-ს» 1998 წლის 1 თებერვლიდან 2003 წლის 1 ივნისამდე პერიოდზე დაერიცხა მოგების გადასახადი 13 023 255, 82 ლარი. მოსარჩელის მითითებით, 1998 წლის მოგების გადასახადი დარიცხვის ნაწილში სადავო აქტები უკანონოა და ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი, ვინაიდან იმ დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 237-ე მუხლის I ნაწილისა და ამჟამად მოქმედი საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლის თანახმად, გადასახადების დარიცხვისა და გადასინჯვის ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 6 წელს. სადავო აქტები, რომლითაც მოსარჩელეს მოგების გადასახადი დაეკისრა 1998 წელზე, შედგენილია 2005 წლის 6 ოქტომბერს, ანუ საგადასახადო კოდექსით მკაცრად რეგლამენტირებული ხანდაზმულობის 6-წლიანი ვადის დარღვევით.

კასატორის განმარტებით, ფინანსური პოლიციის შემოწმება შეეხო 1999-2003 წლებსაც, შესაბამისად, შუალედური აქტითა და სადავო აქტებით შპს «ს.-ს» დამატებით დაერიცხა ამ პერიოდის მოგების გადასახადიც, რაც უკანონოა და ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი, რამდენადაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 6 აპრილის განმარტების მიხედვით, «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» კანონის მე-4 მუხლის I პუნქტის თანახმად, კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად ჩაითვალა მეწარმეთა, მათ შორის შპს «ს.-ის» მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები. ამდენად, ზემოაღნიშნული კანონის მე-4 მუხლის I-II და IV პუნქტების თანახმად, სადავო აქტებით დარიცხულ 1999-2003 წლების მოგების გადასახადზე ვრცელდება ფინანსური ამნისტია.

საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, «საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, განახორციელოს თითოეული გადამხდელის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით შემოწმების მასალებისა და სხვა სათანადო ინფორმაციის საფუძველზე, რომელიც ცნობილის საგადასახადო ორგანოსათვის». ამდენად, გადასახადის დარიცხვა შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ საგადასახადო კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების საფუძველზე. განსახილველ შემთხვევაში კი 13 023 255, 82 ლარის გადასახადის დამატებითი დარიცხვა მოპასუხემ განახორციელა ფინანსური პოლიციის სპეციალურ გამოკვლევათა სამმართველოს 2005 წლის 1 ნოემბრის ¹8984/17 დასკვნის საფუძველზე. არც ფინანსური პოლიციის შეუალედური აქტი და არც საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნა სამართლებრივად არ წარმოადგენს საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებულ აქტებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას არ გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის თანახმად, მოპასუხე მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნებოდა უფლებამოსილი, რკინიგზისათვის დაერიცხა თანხები მის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ რკინიგზა დამატებით არ წარუდგენდა მათ საჭირო ინფორმაციას, რასაც რკინიგზის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია იმ მიზეზის გამო, რომ მოპასუხეს არც მოუთხოვია რკინიგზისათვის რაიმე დამატებითი ინფორმაცია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2011 წლის 25 მარტის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე შპს «ს.-ის» საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და დაინიშნა საქმის განხილვა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, შპს «ს.-ის» საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება; შპს «ს.-ის» სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნას ცნობილი მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანება, ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალოს არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ შპს «ს.-ის» მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 მოთხოვნები, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ განსახილველი დავა გადაწყვიტა არსებითად, მაშინ როცა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე სრულყოფილად არ არის მოპოვებული და გამოკვლეული საქმის გარემოებებთან დაკავშირებული მტკიცებულებები, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე სამართლებრივი დასკვნის ჩამოყალიბება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სასამართლომ სამართლებრივი შეფასება მისცა იმ სახის მტკიცებულებებს, რომლებიც სადავო აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანოს განხილვისა და შეფასების საგანი არ ყოფილა. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოიცა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს იგი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი _ მოცემულ შემთხვევაში სადავოა გადასახადების უკანონოდ დარიცხვა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა. სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული. ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და ისე გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი ადმინისტრაციული აქტი და დაავალოს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოსცეს ახალი აქტი. იმ პირობებში, როცა ადმინისტრაციულ ორგანოს საერთოდ არ მოუხდენია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა _ სახეზეა აქტის გამოცემა ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დავის საგანი _ მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანება და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა წარმოადგენს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის «დ» ქვეპუნქტით რეგლამენტირებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რამდენადაც მითითებული ნორმის თანახმად, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს წარმოადგენს ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალებებს.

საქმის მასალების მიხედვით, მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558-ს ბრძანებითა და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნით შპს «ს.-ს» დამატებით დაერიცხა 13 023 255.82 ლარის გადასახადი. მოსარჩელემ მოითხოვა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე და 32-ე მუხლების საფუძველზე სადავო ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობა. გადასახადის დარიცხვას საფუძვლად დაედო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის 2005 წლის 1 ნოემბრის წერილით გაგზავნილი 2005 წლის 6 ოქტომბრის ფინანსური პოლიციის შუალედური აქტი და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა და აღნიშნული მტკიცებულებები საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის საფუძველზე ჩაითვალა სათანადო ინფორმაციად შპს «ს.-თვის» 13 023 255.82 ლარის გადასახადის დარიცხვისათვის. აღნიშნული მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ შპს «ს.-ის» სარჩელი არ დააკმაყოფილა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ 2005 წლის 25 იანვარს ამოქმედდა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ» საქართველოს კანონი, რომლის ძირითად მიზანს წარმოადგენს იმ პირთა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან გათავისუფლება, რომლებმაც დანაშაული ჩაიდინეს სამეწარმეო და ეკონომიკურ სფეროში და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების გამოვლენისა და აღიარების მიზნით ასეთი შემოსავლის (ქონების) ლეგალიზების პირობებისა და წესის განსაზღვრა და მისი დაფარვისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძვლების დადგენა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლში მოცემულია არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულების ლეგალიზაციის წესი. აღნიშნული მუხლის პირველი პუნქტით, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე, შესრულებულად ჩაითვალა საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და არ განხორციელდა მათ მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა, ადმინისტრაციული ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება, ხოლო ამავე მუხლის მეორე პუნქტით, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა.

ზემოაღნიშნული კანონის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ამ კანონის არსიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელებს ეპატიათ არსებული საგადასახადო დავალიანებები. შესაბამისად, იმ გარემოების დასადგენად, რამდენად დაიშვება 2004 წლის 1 იანვრამდე სადავო ურთიერთობის მიმართ ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის გამოყენება, საკასაციო სასამართლო გადამწყვეტ მნიშვნელობას ანიჭებს იმ ფაქტის დადგენას, სადავო თანხები არის თუ არა შესაბამის ორგანოში აღრიცხული და დარიცხული.

საკასაციო სასამართლო ეყრდნობა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილებას, რომლითაც განიმარტა, რომ «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა" ქვეპუნქტის თანახმად, ,,არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებების ლეგალიზაციის წესი არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე". საგადასახადო კოდექსის თანახმად, გადასახადის თანხების დარიცხვა გულისხმობს საგადასახადო ორგანოში კონკრეტული საგადასახადო პერიოდისათვის გადასახადის გადამხდელის, საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი გადასახადის თანხის აღრიცხვას, ამასთან დარიცხვა და აღრიცხვა ურთიერთშემავსებელი ტერმინებია და, ერთობლიობაში, ერთ ტერმინად უნდა იქნეს განხილული. ამასთან, ეს ტერმინები უკავშირდება დეკლარირებას ანუ საგადასახადო ვალდებულების არსებობას. შეიძლება საწარმოსათვის საგადასახადო ვალდებულებები წარმოშობილი იქნეს მას შემდეგ, რაც იგი შეამოწმა საგადასახადო ან სხვა ფისკალურმა ორგანოებმა და შესაბამისად, მოახდინა მისი ფაქტობრივად დეკლარირება, რაც დაირიცხა (აღირიცხა) საგადასახადო ვალდებულებად. თუ საგადასახადო ვალდებულება წარმოშობილია 2004 წლის 1 იანვრისათვის და ეს ცნობილია საგადასახადო ან სხვა ფისკალური ორგანოებისათვის, ეს ვალდებულება რჩება ძალაში და მასზე ამნისტიის კანონი ვერ გავრცელდება. შესაბამისად, არ შეწყდება ადმინისტრაციული საქმე, თუ იგი იხილება ადმინისტრაციულ ორგანოსა ან სასამართლოში. ის საგადასახადო ვალდებულება კი, რაც ფაქტობრივად არ არსებობს, არ ჩანს და არც არის დეკლარირებული (გამოვლენილი) საგადასახადო ან სხვა ფისკალური ორგანოებისათვის, აღარ წარმოიშობა, შესაბამისად, ვერც გამოვლინდება. აღნიშნული ამნისტიის მიზანი სწორედ ამ სახის არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებების ლეგალიზაციაა».

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის ხელახალი განხილვისას არსებითი ყურადღება უნდა გაამახვილოს და გამოიკვლიოს ის ფაქტი, შპს «ს.-ზე» დარიცხული სადავო თანხა იყო თუ არა გამოვლენილი, აღრიცხული ან დარიცხული 2004 წლის 1 იანვრამდე საგადასახადო ორგანოების მიერ, რამდენადაც საქმის მასალებით არ დასტურდება ამგვარის არსებობის ფაქტი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საკითხის გადაწყვეტისას მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაედგინა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა, კერძოდ, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე მიიღო გადაწყვეტილება მოსარჩელე შპს «ს.-თვის» 13 023 255.82 ლარის გადასახადის დარიცხვის შესახებ, რომ არ გამოუკვლევია ეს უკანასკნელი წარმოადგენდა თუ არა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მოქმედების სუბიექტს. შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება, მოიპოვოს მტკიცებულებები და იმსჯელოს შპს «ს.-ის» მიმართ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა გავრცელდეს თუ არა «ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი პასუხისმგებლობისაგან (13 023 255.82 ლარის გადასახადის დარიცხვის) გათავისუფლების გარემოებები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60^I-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ერთ-ერთ საფუძვლად ადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების არსებით დარღვევას. ხოლო ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის 1-ლი ნაწილში რეგლამენტირებულია ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპი _ უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე, რაც გულისხმობს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკრძალება კანონმდებლობის მოთხოვნის საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე მოქმედება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანომ საკითხის ხელახალი განხილვისას მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაადგინოს სადავო თანხები არის თუ არა დეკლარირებული, ან/და აღრიცხული ან დარიცხული 2004 წლის 1 იანვრამდე, შესაბამისად, აღნიშნული გარემოების შემდეგ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა იმსჯელოს სწორად დაერიცხა თუ არა შპს «ს.-ს» სადავო თანხები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის 1-ლი ნაწილის, მე-7 ნაწილის «ა» პუნქტისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ძალაში შესვლის მომენტიდან ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანება და ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალოს, არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შპს «ს.-ის» მიმართ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად სახეზეა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური წინაპირობები, რომლითაც შპს «ს.-ის» სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. შპს «ს.-ის» საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 ნოემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. შპს «ს.-ის» სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2005 წლის 3 ნოემბრის ¹558 ბრძანება, ¹818 საგადასახადო მოთხოვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალოს, არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შპს «ს.-ის» მიმართ;

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.