ბს-815-789(კ-10) 12 იანვარი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ ,,..., შპს ,,...”

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები); 1. სსიპ შემოსავლების სამსახური (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის უფლებამონაცვლე); 2. სსიპ შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა დეპარტამენტი (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლე); 3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 ნოემბრის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 14 ნოემბერს შპს «...» სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიმართ.

მოსარჩელემ სასარჩელო განცხადებით მოითხოვა, რომ ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 24 დეკემბრის ¹1996 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 25 დეკემბრის ¹1490 საგადასახადო მოთხოვნა შპს «...» 399 482 ლარით დაჯარიმების ნაწილში; ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 18 დეკემბრის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი შემდეგ ნაწილებში: სამეურნეო ოპერაციის დამთავრებიდან 45 დღის ვადაში საბუღალტრო დოკუმენტებში აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმის დანართი ¹1, ძირითადი საშუალებები – სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი ¹2, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი – დანართი ¹2, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგების აქტი – დანართი ¹3-ის შესაბამისად დაფიქსირებული ზედმეტობა _ 399 482 ლარი; ძირითადი საშუალებების – სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი ¹2, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის დანართი ¹2, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი – დანართი ¹2-ით დაფიქსირებული დანაკლისი 474 382 ლარის ოდენობით, რამაც გამოიწვია დღგ-ის ნაწილში კომპანიის გადასახადის გაზრდა 85 388 ლარით; ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2008 წლის 28 თებერვლის ¹358 ბრძანება და მისი საფუძვლის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2007 წლის 20 ნოემბრის მდგომარეობით 2007 წლის 18 დეკემბერს შედგენილი ინვენტარიზაციის მასალების აქტის შედეგები იმ ნაწილში, რომელიც ეხება კომპანიაში დანაკლისის სახით 1 283 316,18 ლარის ოდენობის აქტივის აღიარებას, რამაც გამოიწვია დღგ-ის ნაწილში კომპანიის გადასახადის გაზრდა 84775 ლარით; ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ¹358 ბრძანება; ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2008 წლის 29 თებერვლის გადაწყვეტილება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს «...» სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისი მუხლების საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ 2007 წლის 11 აპრილს გამოიცა ¹337 ბრძანება, რომლითაც დამტკიცდა «საგადასახადო ორგანოების მოთხოვნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების წესი». საქალაქო სასამართლომ ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის 3.1 მუხლის საფუძველზე განმარტა, რომ საწარმოში ინვენტარიზაციის დადგენილ ვადაში ჩატარებაზე, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეტანის სისრულესა და სიზუსტეზე, საინვენტარიზაციო აღწერებში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების განმასხვავებელი ნიშნების (ტიპის, ხარისხი, ზომა და ა.შ.) სწორად შეტანაზე პასუხისმგებელი იყო საინვენტარიზაციო კომისია.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის 3.21 მუხლის თანახმად, თუ მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი ინვენტარიზაციის შემდეგ საინვენტარიზაციო აღწერებში შეამჩნევდა შეცდომებს, იგი ვალდებული იყო ამის შესახებ დაუყოვნებლივ (საწყობის, საკუჭნაოს, სექციის გახსნამდე) განეცხადებინა საინვენტარიზაციო კომისიისთვის, რომელიც შეამოწმებდა განცხადებაში დამოწმებულ ფაქტებს და მათი აღმოჩენის შემთხვევაში გაასწორებდა დაშვებულ შეცდომებს. საქალაქო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების შედეგად მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის მიერ საინვენტარიზაციო კომისიისთვის მიმართვის ფაქტი ვერ დაადასტურა.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ ¹2 საკარანტინო საწყობი არ იქნა აღწერილი. აღნიშნული მოსაზრების საწინააღმდეგოდ სასამართლომ აღნიშნა, რომ არც კომისიაში და არც სასამართლოში არ იქნა წარდგენილი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა, რომ კომისიამ ვერ შეძლო რომელიმე სათავსოში შესვლა ან სხვა რაიმე პირობამ შეუშალა ხელი ფასეულობების აღწერაში.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹260-მ, ¹261-მ, ¹263-მ ბრძანებებით და მის საფუძველზე, შპს «...» თბილისის ფილიალის მიერ 2007 წლის 20 ნოემბრის ¹112/07 ბრძანებით საწარმოში უნდა ჩატარებულიყო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია და შესაბამისად, კომისია უფლებამოსილი იყო შედარების აქტი შეედგინა სწორედ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმის საფუძველზე. ამასთან, საწარმოს საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ წარდგენილ იქნა 2007 წლის 20 ნოემბრის მდგომარეობით ძირითადი საშუალებების აღწერის ოქმიც, რის საფუძველზე შედგენილ იქნა შედარების აქტი. ძირითადი საშუალებების საინვენტარიზაციო აღწერის ოქმის საფუძველზე შედგენილი შედარების აქტით საწარმოს ფინანსური სანქციები არ დარიცხვია და შესაბამისად, გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებთან სამართლებრივ კავშირში არ იყო.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საგადასახადო მიზნებისათვის ინვენტარიზაციის მიზანს წარმოადგენდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის მონაცემების ფაქტობრივ მდგომარეობასთან შედარების შემოწმება. საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ მოხდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ფაქტიური აღწერა. კომისიის მიერ 2007 წლის 20 ნოემბრის მდგომარეობით აღწერილ იქნა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები. აღწერის ოქმში შეტანილ იქნა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დასახელება, საზომი ერთეული, ერთეულის ფასი, მთლიანი თანხა. საინვენტარიზაციო კომისიის წევრების მიერ ხელმოწერილი საინვენტარიზაციო ოქმები გადაეცა საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირებს, რის საფუძველზეც შედგენილ იქნა შედარების აქტი, რომლითაც აისახა შედეგი, ანუ გამოვლინდა სხვაობა მატერიალური აღრიცხვის მონაცემებსა და ინვენტარიზაციით დადგენილ ფაქტიურ ნაშთს შორის.

საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მსჯელობა ინვენტარიზაციის მასალებით ზედმეტად აღიარებული 110 538 ლარის ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის – ეტიკეტების ჩამოწერის კანონიერების თაობაზეც.

საქმის მასალების საფუძველზე საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს «...» ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა 399 482 ლარის ოდენობით, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის შესაბამისად, დაექვემდებარა სრულად დარიცხვას. ამასთან, მოსარჩელე გადასახადის დასაბეგრი ობიექტის აღრიცხვის წესის დარღვევის გამო, ამავე საკანონმდებლო აქტის 133-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დაჯარიმდა 1000 ლარით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «...», რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა.

სააპელაციო წესით საქმის განხილვის სტადიაზე, აპელანტმა სასამართლოში წარმოადგინა სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ შპს «...» შეიცვალა სახელწოდება და აიდიეს ბორჯომი საქართველო, შპს «...» დაერქვა, შესაბამისად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით «...”, შპს ...» დადგენილ იქნა შპს «...» უფლებამონაცვლედ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 ნოემბრის განჩინებით «...» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა «...», რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ მის მიერ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს წარდგენილ იქნა ახალი მტკიცებულება, რომელიც ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ 110538 ლარის ღირებულების ეტიკეტების ჩამოწერა მართლზომიერად განხორციელდა შესაბამისი კომისიისა და ქარხნის დირექტორის მიერ. ამდენად, ისინი ზედმეტობაში არ უნდა ასახულიყო. სააპელაციო სასამართლომ კი ისე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები, რომ აღნიშნულ მტკიცებულებას არ მისცა სამართლებრივი შეფასება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულ იქნა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორის განმარტებით, აღნიშნულს წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის დარღვევა, რომლის მიხედვითაც, სააპელაციო სასამართლოში შესაძლოა წარდგენილ იქნეს ახალი ფაქტობრივი გარემოებები და ახალი მტკიცებულებები, თუ ეს გარემოებები და მტკიცებულებები საპატიო მიზეზით ვერ იქნა წარდგენილი პირველი ინსტანციის სასამართლოში. წინამდებარე საქმეზე კასატორმა (აპელანტმა) წარადგინა ახალი მტკიცებულება და მასთან დაკავშირებული ფაქტები სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს. ამასთან, ეს მტკიცებულება ვერ იქნებოდა წარდგენილი პირველი ინსტანციის სასამართლოში, რადგან იგი ამ დროს არ არსებობდა. სააპელაციო სასამართლომ კი დაუსაბუთებლად თქვა უარი ხსენებული მტკიცებულების დაშვებაზე. ამასთან, იმ გარემოებაზეც მიუთითა, რომ მტკიცებულება, რომლის დაშვებასაც მხარე ითხოვდა და რომელიც ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენდა, მის მიერ გასაჩივრდა, რის გამოც აღნიშნული აქტის მოქმედება შეჩერებული იყო. თუმცა კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ის გარემოება, რომ ხსენებული ადმინისტრაციული აქტი გასაჩივრებული იყო არა იმ ნაწილში, რომელზეც მხარე ახდენდა აპელირებას.

კასატორი იმ გარემოებაზეც მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების დარღვევას, რომლებიც სასამართლოს უფლებას ანიჭებდა საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენის მიზნით თავად შეეგროვებინა ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძველს წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტი, კერძოდ, მოცემული საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის დამკვიდრებისათვის.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ ისე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომ სამართლებრივი შეფასება არ მისცა სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს წარდგენილ ახალ მტკიცებულებას, რომელიც ადასტურებდა ეტიკეტების ჩამოწერის მართლზომიერებას კომპანიის მიერ, რაც სადავო საკითხს წარმოადგენდა, კერძოდ, იყო თუ არა კომისია და ქარხნის დირექტორი უფლებამოსილი ეტიკეტების გადარჩევა განეხორციელებინა (შემდგომი უტილიზაციის მიზნით) კომპანიის სახელით და იყო თუ არა კომპანიის ქმედება _ გადარჩეული ეტიკეტების ჩამოწერა (რომელიც გადარჩევის აქტს ეფუძნებოდა), მართლზომიერი.

კასატორმა ასევე მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლოში საქმე განხილულ იქნა საპროცესო ნორმების უხეში დარღვევით, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა. ამასთან, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-5 ნაწილი.

კასატორის განმარტებით, საწარმოში 2009 წლის 5 თებერვლიდან – 19 ივნისის ჩათვლით განხორციელდა გეგმური გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომელიც მოიცავდა 2004 წლიდან 2009 წლამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად მიღებულ იქნა შემოწმების აქტი (19.06.2009), მის საფუძველზე გამოიცა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2009 წლის 16 ივლისის ¹319 ბრძანება და მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2009 წლის 17 ივლისის ¹100 საგადასახადო მოთხოვნა. სწორედ ეს მტკიცებულებები არ მიიღო სააპელაციო სასამართლომ, თუმცა მათი წარდგენა სარჩელის აღძვრასა და საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას ვერ მოხდებოდა, რადგან თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ გადაწყვეტილება მიიღო 2009 წლის 12 ივნისს, ხოლო საგადასახადო შემოწმების აქტი (პირველი დოკუმენტი) დათარიღებულია 2009 წლის 19 ივნისით.

კასატორის განმარტებით, საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები მხოლოდ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს შეიძლებოდა წარდგენილი ყოფილიყო, რაც განხორციელდა კიდეც, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ არ დაუშვა ისინი და ვერ განმარტა, თუ რაში მდგომარეობდა მათი დაგვიანებით წარდგენის არასაპატიოობა მაშინ, როდესაც თავად მტკიცებულებებიდან ჩანდა, რომ ისინი შედგენილი იყო უფრო გვიან, ვიდრე საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება იყო დათარიღებული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ,,...” საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით ,,...” საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «გ» ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო, ზეპირი მოსმენის გარეშე, გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ ,,...” საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვითაც, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებასა და დასაბუთებულობას ამოწმებს, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით, ანუ საქმეს განიხილავს, როგორც ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის, ისე მათი სამართლებრივი შეფასების კუთხით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლო საქმის გადასინჯვას ახდენს არა მხოლოდ საქმეში არსებული მასალების საფუძველზე, არამედ სააპელაციო სასამართლოში კანონით დადგენილი წესით წარდგენილი ახალი მტკიცებულებების საფუძველზეც, თუ მათი წარდგენა შეუძლებელი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოში. სააპელაციო სასამართლოს უფლება აქვს დაადგინოს ახალი ფაქტები, ხოლო საქმის მონაწილე პირებს უფლება აქვთ პირველ ინსტანციაში უკვე განხილულთან ერთად სააპელაციო სასამართლოში წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები. აღნიშნულს პირდაპირ ითვალისწინებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეიძლება მოყვანილ იქნეს ახალი ფაქტები და წარდგენილ იქნეს ახალი მტკიცებულებები. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი კი ითვალისწინებს შემთხვევას, როდესაც სააპელაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი მიიღოს ახალი ფაქტები და მტკიცებულებები, კერძოდ, ხსენებული ნორმის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს იმ ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, მართალია, ახალი მტკიცებულებების მიღება სასამართლოს შეხედულებაზეა დამოკიდებული, მაგრამ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მიხედვით სააპელაციო სასამართლო ვალდებულია გამოიკვლიოს საქმესთან დაკავშირებული ახლად წარმოდგენილი მტკიცებულებები, თუ მიიჩნევს, რომ ისინი არ შეიძლება წარდგენილი ყოფილიყო პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ანუ მხარეს არ შეეძლო მოეყვანა ისინი პირველი ინსტანციის სასამართლოში. ამასთან, ვინაიდან ახალ მტკიცებულებათა დაშვების საკითხს მნიშვნელობა აქვს საქმისათვის, სასამართლოს დასკვნა (მოტივები), მტკიცებულებათა დაშვებაზე უარის თქმის შესახებ, უნდა აისახოს განჩინებაში და უნდა იყოს დასაბუთებული.

კასატორის განმარტებით, ,,...” 2009 წლის 5 თებერვლიდან – 19 ივნისის ჩათვლით განხორციელდა გეგმური გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომელიც მოიცავდა 2004 წლიდან 2009 წლამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად 2006 წლის 19 ივნისს მიღებულ იქნა შემოწმების აქტი, მის საფუძველზე გამოიცა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2009 წლის 16 ივლისის ¹319 ბრძანება და მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2009 წლის 17 ივლისის ¹100 საგადასახადო მოთხოვნა. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ აღნიშნული მტკიცებულებები იქნა წარდგენილი სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, რომელთა დაშვებაზე სააპელაციო სასამართლომ უარი განაცხადა ისე, რომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ ხსენებული მტკიცებულებების წარდგენა სარჩელის აღძვრასა და საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას ვერ მოხდებოდა, რადგან თბილისის საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო 2009 წლის 12 ივნისს, ხოლო საგადასახადო შემოწმების აქტი დათარიღებული იყო 2009 წლის 19 ივნისით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ დაუშვა ,,...” მიერ სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ახალი მტკიცებულებები, რა დროსაც სასამართლომ არ დაასაბუთა თუ რაში მდგომარეობდა მათი დაგვიანებით წარდგენის არასაპატიოობა.

საკასაციო სასამართლო იმ გარემოებაზეც მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს, იმ გარემოებაზეც თუ რა ნაწილში ასაჩივრებდა ,,...” სააპელაციო სასამართლოში მტკიცებულებების სახით წარდგენილ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს.

საკასაციო სასამართლო ასევე აღნიშავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მოქმედებს როგორც შეჯიბრებითობის, ისე სასამართლოს მიერ საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და ობიექტური გამოკვლევის პრინციპი, რაც გულისხმობს აქტიურ სასამართლოს, რომელიც ყოველმხრივ იკვლევს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს და უფლებამოსილია, თავისი ინიციატივით მიიღოს გადაწყვეტილება დამატებითი ინფორმაციის ან მტკიცებულების წარმოსადგენად, უფრო მეტიც, საკუთარი ინიციატივით შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილი). ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე განხილულია ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის გათვალისწინებით სრულყოფილად უნდა იმსჯელოს მხარის მიერ სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ახალი მტკიცებულებების დაშვებაზე და აღნიშნული საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში ხსენებული მტკიცებულებების გათვალისწინებით დაადგინოს მოიცვა თუ არა 2009 წლის საგადასახადო შემოწმებამ ის პერიოდი, რომელზეც სადავო ინვენტარიზაცია განხორციელდა, გამოვლენილ იქნა თუ არა შესამოწმებელ პერიოდზე დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეძენის, რეალიზაციისა თუ სხვა გზით გამოყენების მხრივ და აღნიშნული საკითხების გარკვევის გზით იმსჯელოს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერებაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-2 ნაწილის «ა», «ბ», «გ» ქვეპუნქტებსა და მე-3 ნაწილზე, რომელთა თანახმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევით არის გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი. ამასთან, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არაწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა», «ბ» და «გ» ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლები _ საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევის შედეგად მოცემულ საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორმა სწორად გააკეთა კასაციის განაცხადი და სრულიად საფუძვლიანად მოითხოვა საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ, ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, სრულყოფილად უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და საქმეზე მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება, რისთვისაც სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია გამოიყენოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ,,...” საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ,,...” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.