ბს-1176-1144(კს-10) 25 ოქტომბერი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მოსამართლე - ნათია წკეპლაძე

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე და 420-ე მუხლების შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა თ. მ-ძის კერძო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2007 წლის 2 თებერვალს თ. მ-ძემ სარჩელი აღძრა გორის რაიონულ სასამართლოში რ. მ-შვილის, გორის საკრებულოსა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სამსახურის გორის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ და მოითხოვა ატენის საკრებულოს 2003 წლის ¹53, ¹54 ცნობების ბათილად ცნობა, თანმდევი შედეგებით, ასევე რ. მ-შვილის საკუთრებად 0,07 ჰა მიწის რეგისტრაციის შესახებ ატენის საკომლო წიგნის ჩანაწერის, ინდივიდუალური ფონდის საცხოვრებელი ბინის 2002 წლის 16 მარტის ტექნიკური პასპორტისა და 1982 წლის 8 ივლისის ¹91 გეგმის ბათილად ცნობა, მოპასუხე რ. მ-შვილის სახელზე სახლისა და მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის გაუქმება და გორის რაიონის სოფ. … მდებარე, აწ გარდაცვლილი შ. მ.შვილის კუთვნილი 0,13 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მოსარჩელის საკუთრებად ცნობა და მის სახელზე საჯარო რეესტრში აღრიცხვა (იხ. ტ.I, ს.ფ. 1-2; 35; 104-106).

გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 მაისის განჩინებით თ. მ.ძის სარჩელი ატენის საკრებულოს 2003 წლის ¹53, ¹54 ცნობების ბათილად ცნობის, ატენის საკომლო წიგნში 0,07 ჰა მიწის ნაწილში ჩანაწერის, საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტის, 1982 წლის 8 ივლისის ¹91 გეგმისა და მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ბათილად ცნობის, ასევე გორის რაიონის სოფ. ... მდებარე, აწ გარდაცვლილი შ. მ-შვილის კუთვნილი 0,13 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ მოსარჩელის ცნობის თაობაზე დაუშვებლად იქნა ცნობილი და შეწყდა საქმის წარმოება (იხ. ტ.I, ს.ფ. 294-298;).

გორის რაიონული სასამართლოს განჩინება სარჩელის დაუშვებლად ცნობისა და საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ კერძო საჩივრით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ და მოითხოვა გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 მაისის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება (იხ. ტ.I, ს.ფ. 315-320;).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 18 მარტის განჩინებით თ. მ-ძის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 მაისის განჩინება სასარჩელო მოთხოვნების _ ატენის საკრებულოს 2003 წლის ¹54 ცნობის, რ. მ-შვილის საცხოვრებელი სახლის 2002 წლის 16 მარტის ტექნიკური პასპორტისა და ტექინვენტარიზაციის ბიუროს 2003 წლის ცნობა-დახასიათების, გორის რაიონის სოფ. ... მდებარე რ. მ-შვილის საცხოვრებელი სახლისა და 0,07 ჰა მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ბათილად ცნობის თაობაზე დაუშვებლად ცნობის ნაწილში და თ. მ-ძის სარჩელი ამ ნაწილში დასაშვებობის შემოწმების სტადიიდან განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, ხოლო დანარჩენ ნაწილში უცვლელად დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 მაისის განჩინება (იხ. ტ.II, ს.ფ. 309-316;).

2009 წლის 23 მარტს თ. Mმ-ძემ განცხადებით მიმართა სააპელაციო სასამართლოს და მოითხოვა სსსკ-ის 261-ე მუხლის შესაბამისად, დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანა და 1982 წლის 8 ივლისის ¹91 გეგმის ბათილად ცნობის ნაწილში სარჩელის განსახილველად გორის რაიონული სასამართლოსათვის დაბრუნება იმ მოტივით, რომ სააპელაციო სასამართლომ უცვლელად დატოვა რა გორის რაიონული სასამართლოს განჩინება 1982 წლის 8 ივლისის ¹91 გეგმის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის დაუშვებლად ცნობის ნაწილში, კერძო საჩივრის ავტორის მიერ ჩამოყალიბებული ახსნა-განმარტების მიუხედავად, არ გაითვალისწინა მითითებული გეგმის ძალაში დატოვების მოსალოდნელი შედეგები (იხ. ტ.II, ს.ფ. 319-327;).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 მარტის განჩინებით თ. მ-ძის განცხადება დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ არ დაკმაყოფილდა (იხ. ტ.II, ს.ფ. 349-350).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 18 მარტის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ და მოითხოვა მითითებული განჩინების მე-3 პუნქტის გაუქმება და ასევე გასაჩივრებულ განჩინებასთან ერთად სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 26 მარტის დამატებითი გადაწყვეტილების თაობაზე, მიღებული განჩინების განხილვაც (იხ. ტ.II ს.ფ. 366-373).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 4 მაისის განჩინებით თ. მ-ძის კერძო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 18 მარტის განჩინებაზე დარჩა განუხილველი დაუშვებლობის მოტივით, ხოლო კერძო საჩივარი სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 26 მარტის განჩინებაზე დატოვებულ იქნა ხარვეზზე (იხ. ტ. III, ს.ფ. 3-8).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 19 ივნისის განჩინებით თ. მ-ძის კერძო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 მარტის განჩინებაზე დარჩა განუხილველი (იხ. ტ. III, ს.ფ. 17-21).

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 29 სექტემბრის საოქმო განჩინებით თ. მ-ძის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და საქმეში სასკ-ის 16.2 მუხლის შესაბამისად მესამე პირებად ჩაებნენ რ. მ-შვილი, მ. პ-შვილი, კ. მ-შვილი, ი. მ-შვილი, ნ. მ-შვილი და ი. შ-ძე (იხ. ტ. IV, ს.ფ. 106-108).

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით თ. მ-ძის სარჩელი გორის მუნიციპალიტეტის გამგეობის, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გორის სარეგისტრაციო სამსახურისა და მესამე პირების – რ., მ., კ. და ი. მ-შვილებისა და ი. შ-ძის მიმართ, გორის რაიონის სოფ. ატენის საკრებულოს 2003 წლის 29 იანვრის ¹54-ე ცნობის, რ. მ-შვილის საცხოვრებელი სახლის 2002 წლის 16 მარტის ტექპასპორტისა და ტექინვენტარიზაციის ბიუროს 2003 წლის 29 იანვრის ¹208-ე ცნობა-დახასიათების, რ. მ-შვილის საცხოვრებელი სახლისა და 0,07 ჰა მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ბათილად ცნობის თაობაზე დაუშვებლად იქნა ცნობილი და შეწყდა საქმის წარმოება (იხ. ტ. IV, ს.ფ. 123-128).

2009 წლის 21 ოქტომბერს თ. მ-ძემ განცხადებით მიმართა გორის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა დამატებითი გადაწყვეტილების მიღება იმ საფუძვლით, რომ სასამართლოს არ უმსჯელია საჯარო რეესტრში 0,07 ჰა მიწის ნაკვეთის ბათილად ცნობის თაობაზე (იხ. ტ. IV, ს.ფ. 151-159).

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით თ. მ-ძის განცხადება გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებაზე დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა (იხ. ტ. IV, ს.ფ. 161-162).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება (იხ. ტ. IV, ს.ფ. 169-186).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებით თ. მ-ძე-მ-შვილის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება, შემდეგი საფუძვლით:

,,საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო მეურნეობების, კოლმეურნეობებისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების რეორგანიზაციის წესის შესახებ’’ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 22 სექტემბრის ¹949-ე დადგენილების საფუძველზე, გაუქმდა კოლმეურნეობა, საკოლმეურნეო კომლის არსებობას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა და არსებობა შეწყვიტა; კომლის ქონება უკვე წარმოადგენდა იმ პირთა საერთო საკუთრებას თანაბარ წილში, რომლებიც კომლის წევრებს წარმოადგენდნენ. ამდენად, საკოლმეურნეო კომლის ქონებაზე პრეტენზიის უფლება გააჩნდათ მხოლოდ იმ პირებს, რომლებიც იყვნენ კომლის წევრები. კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. მ-ძე 1986 წლიდან არ იყო საკოლმეურნეო კომლის წევრი, შესაბამისად, მას არ გააჩნდა არანაირი უფლება (მათ შორის არც სამემკვიდრეო) შ. მ-შვილის კომლის ქონებაზე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, იგი არ წარმოადგენდა იმ პირს ვისაც უფლება აქვს იდავოს გასაჩივრებული აქტების კანონიერებასა თუ უკანონობაზე (იხ. ტ. IV, 284-290).

2010 წლის 22 ივნისს თ. მ-ძემ განცხადებით მიმართა სააპელაციო სასამართლოს და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების განმარტება იმ მოტივით, რომ აღნიშნული განჩინებით არასწორად განემარტა განჩინების გასაჩივრების წესი რის გამოც არ გაუსაჩივრებია და დაირღვა მისი უფლებები (იხ. ტ. V, 1-3).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინებით თ. მ-ძის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების განმარტების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებაში სწორად მიეთითა განჩინების გასაჩივრების წესი, სარეზოლუციო ნაწილი არ არის ბუნდოვანი და შესაბამისად, იგი არ საჭიროებდა დამატებით განმარტებას სასამართლოს მხრიდან (იხ. ტ. V, ს.ფ. 7-9).

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების გაუქმება (იხ. ტ. V. ს.ფ. 12-19)

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებისა და წარმოდგენილი კერძო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ თ. მ-ძის კერძო საჩივარი განუხილველად უნდა დარჩეს დაუშვებლობის მოტივით შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 414.1 მუხლის შესაბამისად, კერძო საჩივრის შეტანა შეიძლება სასამართლოს მიერ გამოტანილ განჩინებებზე მხოლოდ ამავე კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. ამდენად, მითითებული ნორმის თანახმად, კერძო საჩივრით შეიძლება გასაჩივრდეს მხოლოდ ის სასამართლო აქტები, რომელთა კერძო საჩივრით გასაჩივრების წესიც პირდაპირაა დადგენილი მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით.

კერძო საჩივრის ავტორი წარმოდგენილ კერძო საჩივარში უთითებდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების გაუქმებაზე, რომლითაც მხარეებს განემარტათ მისი გასაჩივრების დაუშვებლობის შესახებ, იმ მოტივით, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილი განჩინება საბოლოო იყო და არ ექვემდებარებოდა გასაჩივრებას.

საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით თ. მ-ძის კერძო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებაზე დატოვებულ იქნა ხარვეზზე, ვინაიდან, არ აკმაყოფილებდა სსსკ-ის 396.1 მუხლის “ე” ქვეპუნქტის მოთხოვნას, კერძო საჩივრის განაცხადი არ შეესაბამებოდა მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობის მოთხოვნებს და ავტორს სრულყოფილად არ ჰქონდა ჩამოყალიბებული კერძო საჩივრის განაცხადი, კერძოდ, გაურკვეველი იყო კერძო საჩივრის ავტორი ითხოვდა თუ არა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების გაუქმებას, რომლის გასაჩივრების უფლებაც პროცესუალურად გააჩნდა, ამასთან, კერძო საჩივარს არ ახლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილია ვადები ამა თუ იმ მოქმედების შესრულებისათვის, როგორც სასამართლოსათვის, ასევე მხარეთათვის, ამასთან, დადგენილია სასამართლოს მიერ მხარეთათვის განსაზღვრულ საპროცესო ვადაში საპროცესო მოქმედების შეუსრულებლობის შედეგები, კერძოდ: თუ მხარემ სასამართლოს მიერ დანიშნულ საპროცესო ვადაში არ შეასრულა საპროცესო მოქმედება, იგი კარგავს ამ მოქმედების შესრულების შესაძლებლობას.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59.1 მუხლის შესაბამისად, საპროცესო მოქმედება სრულდება კანონით დადგენილ ვადაში, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ საპროცესო ვადა კანონით არ არის დადგენილი, მას განსაზღვრავს სასამართლო.

საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 სექტემბრის განჩინების ასლი კერძო საჩივრის ავტორს სსსკ-ის 70-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით ჩაბარდა 2010 წლის 8 ოქტომბერს, რაც დასტურდება საფოსტო გზავნილის ჩაბარების შესახებ შეტყობინებით (იხ. ტ.V ს.ფ. 67;). შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიერ ხარვეზის შესავსებად განსაზღვრული 10-დღიანი საპროცესო ვადა ამოიწურა 2010 წლის 18 ოქტომბერს.

თ. მ-ძემ 2010 წლის 13 ოქტომბერს განცხადებით მომართა საკასაციო სასამრთლოს რომელშიც მიუთითებდა, რომ არ ცნობდა საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებას მისი კერძო საჩივრის ხარვეზზე დატოვების თაობაზე, ვინაიდან, იგი კერძო საჩივრით ასაჩივრებდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებას, რომლითაც არასწორად განემარტა გასაჩივრების წესი და ვადა და არა ამავე სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის განჩინებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი განცხადება სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების განმარტების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კერძო საჩივრის განხილვის წესსა და პირობებს განსაზღვრავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 414-420-ე მუხლები. მითითებული კოდექსის 419-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, კერძო საჩივრის თაობაზე განჩინება გამოაქვს ზემდგომ სასამართლოს, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ზემდგომი სასამართლოს განჩინება კერძო საჩივრის თაობაზე არ საჩივრდება.

როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა თ. მ-ძის კერძო საჩივარი გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებაზე, აღნიშნული განჩინება ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე წარმოადგენს სასამართლოს მიერ მიღებულ საბოლოო პროცესუალურ აქტს და გასაჩივრებას არ ექვემდებარება, აღნიშნულის შესახებ სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს თავად გასაჩივრებულ განჩინებაშიც. ამდენად, თ. მ-ძის კერძო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე, დაუშვებელია და იგი ვერ გახდება საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თ. მ-ძეს საპროცესო კანონმდებლობის თანახმად, შეეძლო მხოლოდ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების კერძო საჩივრით გასაჩივრება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა თ. მ-ძის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 იანვრის განჩინების განმარტების თაობაზე და აღნიშნულის თაობაზე მას განემარტა საკასაციო სასამართლოს 2010 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით, მაგრამ წინამდებარე განჩინების გამოტანის მომენტისათვის კერძო საჩივრის ავტორს საკასაციო სასამართლოში არ წარმოუდგენია დასაბუთებული კერძო საჩივარი და სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თ. მ-ძის კერძო საჩივარი დატოვებულ უნდა იქნეს განუხილველად დაუშვებლობის მოტივით, რამდენადაც სახეზე არ არის კერძო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წინაპირობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 396-ე, 399-ე, 401-ე, 419-420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თ. მ-ძის კერძო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებაზე დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის მოტივით;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.