ბს-955-929(კს-10) 5 ოქტომბერი, 2010 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობით:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) _ ვ. მ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) _ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; მ. კ-ძე

დავის საგანი _ სააპელაციო საჩივრის დასაშვებობა

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 8 მაისს ვ. მ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და მ. კ-ძის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოს 2007 წლის 11 მაისის ¹1-4243 ბრძანებისა და ამავე სამმართველოს მიერ 2007 წლის 26 ივლისს მ. კ-ძის სახელზე გაცემული ¹23/489-ა საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობა (იხ. ს.ფ. 1-16).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა დააზუსტა მოპასუხე მხარე და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ქ. თბილისის ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოს ნაცვლად მოპასუხედ მიუთითა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო (იხ. ტ. I ს.ფ 85-86).

მოპასუხე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ტ. I ს.ფ. 167-175).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ვ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (იხ. ტ. I ს.ფ. 182-186)

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-შვილმა და მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება (იხ. ტ. I ს.ფ. 194-202).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 14 მაისის განჩინებით ვ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დატოვებულ იქნა ხარვეზზე; მხარეს მიეცა ვადა აღნიშნული განჩინების ჩაბარებიდან 7 დღის ვადაში წარმოედგინა სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი (იხ. ტ. II, ს.ფ 3-4).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინებით ვ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დატოვებულ იქნა განუხილველად იმ მოტივით, რომ აპელანტის მიერ განსაზღვრულ ვადაში არ იქნა შევსებული ხარვეზი (იხ. ტ. II, ს.ფ. 7-9).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ვ. მ-შვილის წარმომადგენელმა და მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინების გაუქმება და საპროცესო მოქმედებისათვის განსაზღვრული ვადის აღდგენა, შემდეგი მოტივით:

აპელანტი ვ. მ-შვილი არის ხანდაზმული მოხუცი და მას არ შეეძლო დამოუკიდებლად თავისი უფლების დასაცავად სასამართლოსათვის მიემართა, რის გამოც მან დახმარებისათვის მიმართა ადვოკატს, რომლის მიერაც არის შედგენილი, როგორც სარჩელი ასევე, სააპელაციო საჩივარი და მასვე ევალებოდა სააპელაციო საჩივრისათვის დადგენილი ხარვეზის გამოსწორება, რაც არ შეასრულა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 65-ე, 66-ე მუხლების შესაბამისად, საპროცესო მოქმედებისათვის განსაზღვრული ვადა სასამართლოს შეუძლია აღადგინოს, თუ ცნობს, რომ მოქმედება საპროცესო ვადაში არ შესრულდა საპატიო მიზეზით, საპატიო მიზეზად კი სსსკ-ის 215-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, ითვლება ავადმყოფობა, ახლო ნათესავის გარდაცვალება ან სხვა ობიექტური გარემოება.

კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში, სსსკ-ის 215.3 მუხლში მითითებულ ,,ობიქტურ გარემოებას” წარმოადგენს ის, რომ ვ. მ-შვილის წარმომადგენელმა ჯეროვნად არ შეასრულა მასზე დაკისრებული უფლება-მოვალეობა (იხ. ტ. II, ს.ფ 14-16).

მოწინააღმდეგე მხარეებს მოსაზრება კერძო საჩივართან დაკავშირებით არ წარმოუდგენიათ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, კერძო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ვ. მ-შვილის წარმომადგენლის ვ. ვ-შვილის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას არ დარღვეულა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორად განმარტა იგი, კერძო საჩივარში მითითებულ დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც არ არსებობს სსსკ-ის 393-394-ე მუხლების შესაბამისად, მისი გაუქმების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 14 მაისის ხარვეზის შესახებ განჩინება ვ. მ-შვილს გაეგზავნა 2010 წლის 5 მაისს, აღნიშნული განჩინება კი, აპელანტის, ვ. მ-შვილის, ოჯახის წევრს (შვილს) – გ. მ-შვილს ჩაჰბარდა 21 მაისს (იხ. ტ. II ს.ფ. 5-6), შესაბამისად, ხარვეზის შესავსებად სასამართლოს მიერ განსაზღვრული 7-დღიანი ვადა ამოიწურა 2010 წლის 28 მაისს, განსაზღვრულ ვადაში კი, აპელანტს ხარვეზის შევსების მიზნით სააპელაციო სასამართლოსათვის არ მიუმართავს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო უწყება ადრესატს ბარდება მხარის მიერ მითითებული ძირითადი მისამართის (ფაქტობრივი ადგილსამყოფლის), ალტერნატიული მისამართის, სამუშაო ადგილის ან სასამართლოსათვის ცნობილი სხვა მისამართის მიხედვით.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის თანახმად, თუ სასამართლო უწყების ჩამბარებელმა სასამართლოში გამოსაძახებელი პირი ვერ ნახა მხარის მიერ მითითებულ მისამართზე, იგი უწყებას აბარებს მასთან მცხოვრებ ოჯახის რომელიმე სრულწლოვან წევრს, ხოლო თუ უწყება ბარდება სამუშაო ადგილის მიხედვით - სამუშაო ადგილის ადმინისტრაციას. ამასთან, ხსენებული ნორმა ითვალისწინებს უწყების მიმღები პირის ვალდებულებას, უწყება დაუყოვნებლივ ჩააბაროს ადრესატს. უწყების ჩაბარება ამ ნაწილით გათვალისწინებული პირისათვის ჩაითვლება ჩაბარებულად ადრესატისათვის, რაც დასტურდება უწყების ეგზემპლარზე უწყების მიმღების ხელმოწერით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, დასაბუთებული განჩინების (გადაწყვეტილების) მხარისათვის გადაცემის მომენტად ითვლება ამ განჩინების (გადაწყვეტილების) დამოწმებული ასლის გადაცემა უშუალოდ მხარისათვის ან ოჯახის რომელიმე სრულწლოვანი წევრისათვის, რომელიც ცხოვრობს მხარის მიერ მითითებულ მისამართზე და რომელიც ხელმოწერით ადასტურებს სასამართლო უწყების ჩაბარებას.

საქმის მასალებით კი დადგენილია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 მაისის განჩინების ასლი 2010 წლის 21 მაისს ჩაბარდა ვ. მ-შვილის შვილს – გ. მ-შვილს (იხ. ტ. II, ს.ფ. 6).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საერთო სასამართლოებში საქმეების წარმოების წესს განსაზღვრავს საპროცესო კანონმდებლობა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილია ვადები ამა თუ იმ მოქმედების შესრულებისათვის, როგორც სასამართლოსათვის, ასევე მხარეთათვის, ამასთან, დადგენილია სასამართლოს მიერ მხარეთათვის განსაზღვრულ საპროცესო ვადაში საპროცესო მოქმედების შეუსრულებლობის შედეგები, კერძოდ: თუ მხარემ სასამართლოს მიერ დანიშნულ საპროცესო ვადაში არ შეასრულა საპროცესო მოქმედება, იგი კარგავს ამ მოქმედების შესრულების შესაძლებლობას, ხოლო ამავე კოდექსის 64-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადა სასამართლომ შეიძლება გააგრძელოს მხარეთა თხოვნით ან თავისი ინიციატივით.

აპელანტს სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 14 მაისის განჩინებაში მითითებული ხარვეზის შესავსებად, სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნის შესაბამისად, განუსაზღვრა გონივრული ვადა განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 7 დღე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩანია, რომ აპელანტ ვ. მ-შვილს ხარვეზის შევსების მიზნით სასამართლოსათვის უნდა მიემართა 2010 წლის 28 მაისის ჩათვლით, რასაც მისი მხრიდან ადგილი არ ჰქონია და არც რაიმე შუამდგომლობით მიუმართავს სასამართლოსთვის.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საპროცესო კანონმდებლობით განსაზღვრულია არა მხოლოდ მხარეთა საპროცესო უფლებები, არამედ, საპროცესო მოვალეობები. მხარის ერთ-ერთი ძირითადი უფლება – სასამართლო განჩინების (გადაწყვეტილების) გასაჩივრებისა შეიცავს საპროცესო ვალდებულებას, შეასრულოს საპროცესო მოქმედება სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 63-ე მუხლით დადგენილია სასამართლოს მიერ მხარეთათვის განსაზღვრულ საპროცესო ვადაში საპროცესო მოქმედების შეუსრულებლობის შედეგები, კერძოდ: თუ მხარემ სასამართლოს მიერ დანიშნულ საპროცესო ვადაში არ შეასრულა საპროცესო მოქმედება, იგი კარგავს ამ მოქმედების შესრულების შესაძლებლობას და საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, რჩება განუხილველი.

ხოლო, რაც შეეხება კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნას საპროცესო მოქმედებისათვის განსაზღვრული ვადის აღდგენის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც მხარეს არ მიუმართავს სააპელაციო სასამართლოსათვის საპროცესო ვადის გაგრძელების ან აღდგენის მოთხოვნით, საკასაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებს აღნიშნულის თაობაზე, ვინაიდან, სსსკ-ის 66-ე მუხლის თანახმად, განცხადება საპროცესო ვადის აღდგენის შესახებ შეიტანება იმ სასამართლოში, რომელშიც უნდა შესრულებულიყო საპროცესო მოქმედება. მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით კი, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი მხარის შუამდგომლობის გარეშე, თავისი ინიციატივით იმსჯელოს შესაბამისი საპროცესო მოქმედების შესრულებისათვის განსაზღვრული საპროცესო ვადის დამატებით განსაზღვრაზე ან გაშვებული ვადის საპატიოდ ცნობასა და აღდგენაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ვ. მ-შვილის წარმომადგენლის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რამდენადაც სახეზე არ არის კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალური წინაპირობები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე, 419-420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. მ-შვილის წარმომადგენლის ვ. ვ-შვილის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.