გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-471-448(კ-06) 8 დეკემბერი, 2006

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. ლაზარაშვილი,

ნ. სხირტლაძე

სარჩელის საგანი: მიწის ნაკვეთის გათავისუფლება სადავო აფთიაქის შენობისაგან, პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

რ. ბ.-მა და გ. მ.-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართეს მცხეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ ძალისის მეთესლეობის მეურნეობისა და მცხეთის რ-ნის ქონების მართვის სამმართველოს მიმართ, III პირის _ რ. კ.-ის მონაწილეობით, რომლითაც მოითხოვეს მცხეთის რ-ნის სოფ. ...-ში მათი კუთვნილი მიწის ნაკვეთიდან აფთიაქის შენობის გატანა და მითითებული აფთიაქის პრივატიზების გაუქმება.

საქმის გარემოებები:

1963 წელს ...-ის კოლმეურნეობის საერთო კრების გადაწყვეტილებით მცხეთის რ-ნის სოფ. ...-ში მცხოვრებ თ. მ.-ს ჩამოერთვა 0,15 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი და გადაეცა კ. ბ.-ს. მისი გარდაცვალების შემდეგ მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მის მეუღლეზე, ლ. ც. - მ.-ზე (მოსარჩელე რ. ბ.-ის დედა), რის შემდეგაც ლ. ც.-მ.-ს 0,15 ჰა-ის ნაცვლად, გაუხდა 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთი. 1973წ. 15 თებერვალს წილკნის სასოფლო საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით გაუქმდა ლ. ც.-მ.-ის კომლი. ლ. ც.-მ.-მა გაასაჩივრა აღნიშნული გადაწყვეტილება და მოითხოვა მისი კომლის აღდგენა და, შესაბამისად, მიწის უკან დაბრუნებაც, რაზედაც მიიღო უარი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, მან მიმართა საქართველოს კპ ცენტრალურ კომიტეტს და ამ უკანასკნელის მიერ შექმნილი კომისიის რეკომენდაციის საფუძველზე, მცხეთის რ-ნის აღმასკომმა 1976წ. 13 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. ც.-მ.-ს სარგებლობაში დაუტოვა 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთი შენობის მიერ დაკავებული ფართობის ჩათვლით.

1973-76 წლებში ლ. ც.-მ.-ის კუთვნილ ნაკვეთში ...-ის მეურნეობის მიერ უკანონოდ და უპროექტოდ ჩაიდგა ოროთახიანი ფინური სახლი, ე.წ. სასტუმრო, რომელშიც 1989 წლიდან ფუნქციობდა აფთიაქი. 1984 წელს გარდაიცვალა ლ. ც.ი-მ.-ი. 1995 წელს მეთესლეობის მეურნეობის ბალანსიდან კოტეჯი გადაეცა მცხეთის სააფთიაქო სამმართველოს, ხოლო 1997 წელს პირდაპირი წესით მიეყიდა აფთიაქის გამგეს, რ. კ.-ეს. 1994წ. 19 ივლისს მცხეთის რ-ნის სახელმწიფო სანოტარო კანტორის მიერ გაიცა მემკვიდრეობის მოწმობა, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე რ. ბ.-ი გახდა დედის, ლ. ც.-მ.-ის, კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის მემკვიდრე.

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

აფთიაქი განთავსებული იყო მიწის იმ ნაკვეთზე, რომელზეც მას მემკვიდრეობით ჰქონდა სახლი მიღებული, რის გამოც აღნიშნული აფთიაქი გატანილი უნდა ყოფილიყო მისი ნაკვეთიდან. ამასთან, აფთიაქს არ გააჩნდა ლიცენზია სააფთიაქო საქმიანობაზე, შესაბამისად, უნდა გაუქმებულიყო აფთიაქის პრივატიზებაც.

სარჩელის სამართლებრივი საფუძვლები მითითებული არ არის.

მოპასუხე რ. კ.-ემ რაიონულ სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში არ ცნო რ. ბ.-ის სარჩელი და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით რ. ბ.-ის და გ. მ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

ლ. ც.-მ.-ს 1976წ. აღმასკომის გადაწყვეტილებით გადაეცა საცხოვრებელ სახლთან არსებული 1500 კვ.მ მიწა, რომელიც აღირიცხა ზონარგაყრილ წიგნში. 1973 წელს წალკის სასოფლო საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით ც. ც.ს ნება დაერთო კომლის გაუქმების შემდეგ გამოთავისუფლებულ სახელმწიფო ფონდში გადასულ მიწის ნაკვეთზე ჩაედგა მეურნეობის ფინური სახლი, სასტუმრო, რომლის პროექტიც შედგენილი იყო 1973 წელს თბილისის საპროექტო ბიურო «საქსოფტექნიკის» მიერ. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში არ იყო მითითებული ის გარემოება, თუ საიდან უნდა მომხდარიყო 1500 კვ.მ მიწის ნაკვეთის შევსება, რომელი მიწის ნაკვეთით და რა მიჯნებში, ასევე‚ არ იყო გაფორმებული მიწის აზომვის ნახაზი.

რაიონული სასამართლოს დასკვნით, 1976წ. გადაწყვეტილების შემდეგ ლ. ც.-მ.-ს შეევსო 1500 კვ.მ მიწის ფართობი საცხოვრებელ სახლთან მიმდებარედ არსებული სხვა მიწის ნაკვეთით, რამდენადაც მიწის შევსების შესახებ მას პრეტენზია არ განუცხადებია. აღნიშნული გარემოება სადავო გახდა მისი ქალიშვილის _ რ. ბ.-ის მიერ 1955 წელს, დედის გარდაცვალების შემდეგ. მცხეთის რ-ნის მიწის მართვის სამმართველოს ცნობის თანახმად, რ. ბ.-ის სახელზე ირიცხება 0,15 მიწის ნაკვეთი.

რაიონულმა სასამართლომ დაასკვნა, რომ ლ. ც.ის მიერ 1980 წელს შედგენილი ანდერძით რ. ბ.-ს 1994 წელს საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლი, მდებარე მცხეთის რ-ნის სოფ. ...-ში, სასარგებლო ფართით 25 კვ.მ, რომელიც განლაგებული იყო მეურნეობის მიწაზე. ანდერძში მითითებული არ იყო‚ მიწის ნაკვეთის რომელ ფართობზე იყო განლაგებული აღნიშნული ბინა. ამდენად, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მოსარჩელეთა, როგორც მესაკუთრეთა, უფლებების არსებობა სადავო მიწის ნაკვეთზე, შესაბამისად, აფთიაქის პრივატიზების შედეგად არ ირღვეოდა მათი, როგორც მესაკუთრეთა, უფლებები.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ. ბ.-მა, რომელმაც მოითხოვა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

რაიონულმა სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები და შესაბამისი სამართლებრივი შეფასება არ მისცა მათ. რაიონულმა სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ მიიჩნია დადგენილად, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის შევსება მოხდა სხვა ნაკვეთით, რამდენადაც აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიპოვება. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ფინური სახლი არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და არც ტექაღრიცხვის ბიუროშია აღრიცხული.

აპელანტის განმარტებით, რაიონულმა სასამართლომ არ გამოიკვლია ის გარემოება, რომ მცხეთის ქონების მართვის სამმართველომ აფთიაქის პრივატიზება მოახდინა მიწის ნაკვეთის გარეშე, ხოლო აფთიაქს მითვისებული ჰქონდა 0.06 ჰა მიწის ნაკვეთი. პრივატიზების განხორციელების დროს დარღვეულია «საპრივატიზებო საწარმოების /ობიექტების/ ღირებულების შეფასების მეთოდური მითითებების შესახებ კანონის მე-2 თავის «ბ» პუნქტი. ამასთან, აპელანტმა თბილისის საოლქო სასამართლოში დააზუსტა თავდაპირველი სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა, სადავო აფთიაქის მისი კუთვნილი მიწიდან გატანა და მცხეთის რ-ნის სოფ. ...-ის აფთიაქის ნასყიდობის თაობაზე სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მცხეთის რაიონულ სამმართველოსა და რ. კ.-ეს შორის 1997წ. 13 მარტს გაფორმებული ხელშეკრულებისა და, შესაბამისად, რ. კ.-ეზე გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის (¹35-15ჰ/მ 08.09.97წ.) ბათილად ცნობა. სააპელაციო სასამართლოს 2002წ. 4 აპრილის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში ...-ის მეთესლეობის მეურნეობა მოსარჩელის თახმობით სსსკ-ის 85-ე მუხლის საფუძველზე შეიცვალა სათანადო მოპასუხით სოფ. წილკნის საკრებულოთი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით რ. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც რ. ბ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლოს 2003წ. 11 ივნისის განჩინებით რ. ბ.-ის საკასაციო საჩივრის საფუძველზე გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული პალატის ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლოს 2006წ. 18 აპრილის გადაწყვეტილებით რ. ბ.-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც რ. ბ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

საქმეში არ არსებობდა და ვერც მოსარჩელის მიერ იქნა წარდგენილი სადავო 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც განთავსებულია აფთიაქი, მისი საკუთრების ან სხვაგვარი მართლზომიერი ფლობის დამადასტურებელი მტკიცებულება. მოსარჩელის განმარტებით, მას მხოლოდ ცალკეული ორგანოებისა და თანამდებობის პირთა დაპირებები ჰქონდა ამ მიწის ნაკვეთის გამოყოფის თაობაზე. აღნიშნული გარემოება ასევე დასტურდებოდა 1998წ. 20 ოქტომბრის მიღება-ჩაბარების აქტითაც, რომელშიც რ. ბ.-ის საკუთრებად მითითებულია მცხეთის რ-ნის, სოფ. ...-ში მდებარე 0.09 ჰა მიწის ნაკვეთი. აქტში მიწის ნაკვეთის საზღვრების განსაზღვრისას, მის მომიჯნავედ აღნიშნულია აფთიაქი.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სკ-ის 170-ე, 172-ე მუხლები და განმარტა, რომ მოსარჩელე რ. ბ.-ს მოცემულ შემთხვევაში არ გააჩნდა სხვისი, კონკრეტულ შემთხვევაში, რ. კ.-ის უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვის სამართლებრივი საფუძველი. ამასთან, სასამართლომ განმარტა, რომ რ. ბ.-ი ვერ უთითებდა მოპასუხის მიერ აფთიაქის პირდაპირი წესით შესყიდვის შედეგად რომელიმე სხვა უფლების ან კანონით დაცული ინტერესების დარღვევაზე. სოფ. ...-ში სადავო მიწის ნაკვეთზე მდებარე აფთიაქის პრივატიზაციის კანონის დარღვევით ჩატარების საფუძვლად მოსარჩელე ასახელებდა აფთიაქის მის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობას, რაც იყო უსაფუძვლო.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. ბ.-მა, რომლითაც მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასაციის მიზეზი:

სადავო აფთიაქი, 1995წ. 16 ივნისის ¹344 დადგენილების თანახმად, როგორც საპრივატიზებო ობიექტი, რეგისტრირებული არ იყო ტექინვენტარიზაციის ბიუროში, ვინაიდან შენობა 1973 წელს უნებართვოდ ჩაიდგა, ხოლო უკანონო ნაგებობის პრივატიზებას მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა. სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივი შეფასება არ მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რითაც დაარღვია სსსკ-ის 105.2. მუხლის მოთხოვნები, ასევე სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სკ-ის 170-172-ე მუხლები, ვინაიდან სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა აფთიაქის მიწის ნაკვეთიდან გატანა და არა მოსარჩელეზე მიკუთვნება, ხოლო ნაკვეთი, რომელიც შემოსაზღვრული აქვს აფთიაქს, რ. კ.-ის სახელზე რეგისტრირებული არ არის. კასატორის განმარტებით, სადავო აფთიაქის პრივატიზების დროს დაირღვა მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 5 მარტის ¹268 დადგენილება, რამდენადაც სახელმწიფო ქონების ბალანსიდან ბალანსზე გადაცემა შეიძლებოდა მხოლოდ ქონების მართვის სამინისტროსთან შეთანხმებით.

საკასაციო სასამართლოს 2006წ. 31 ოქტომბრის განჩინებით რ. ბ.-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. «გ» მუხლის საფუძველზე /პროცესუალური კასაცია/.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის, სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა _ კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ რ. ბ.-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შესაბამისად, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას დარღვეულია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორი შეფასება არ მისცა საქმის მასალებს, საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილია არასრულად, სწორად არ იქნა გამოკვლეული საქმის მასალები და დადგენილი ფაქტები.

სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სადავო სამართალურთიერთობის გადასაწყვეტად არასწორად გამოიყენა სკ-ის 170-172-ე მუხლები, რომელიც არეგულირებს უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის სამართლებრივ საფუძვლებს, ვინაიდან სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა აფთიაქის მიწის ნაკვეთიდან გატანა და არა მოსარჩელისთვის მიკუთვნება.

საკასაციო სასამართლო სკ-ის 170-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ მითითებული ნორმით დადგენილია საკუთრების ცნება და საკუთრების უფლების შინაარსი, რომლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლის ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენდა უფლების ბოროტად გამოყენებას. სკ-ის 172-ე მუხლი განსაზღვრავს მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის უფლებას.

საკასაციო სასამართლოს განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში რ. ბ.-ის სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს უკანონო აფთიაქის მიწის ნაკვეთიდან გატანა, ნაცვლად მისი გამოთხოვისა, მაშინ, როცა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით მოსარჩელე, არ განეკუთვნებოდა რა მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, არ ჰქონდა სკ-ის 170-172-ე მუხლების თანახმად, სხვისი, მოცემულ შემთხვევაში რ. კ.-ის უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვის სამართლებრივი საფუძველი, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ამ ნაწილში გამოტანილია სსკ-ის 393-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამათლომ არასწორად განმარტა კანონი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასაციის მოტივს სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნების დაუსაბუთებლობისა და უსაფუძვლობის თაობაზე, რამდენადაც გაურკვეველია, თუ რა მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე მივიდა სასამართლო ამგვარ დასკვნამდე, რომელი კონკრეტული მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე დაადგინა სააპელაციო სასამართლომ ფაქტობრივი გარემობები და რომელი ნორმის საფუძველზე გამოიტანა ზემოაღნიშნული დასკვნები.

საკასაციო სასამართლო სსკ-ის 105.2. მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სასამართლომ საქმის განხილვისას სარწმუნოდ უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, მისცეს მათ სამართლებრივი შეფასება და გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, მოცემულ შემთხვევაში კი სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას საქმის ფაქტობრივი გარემოება დადგენილ იქნა არასრულყოფილად, შესაბამისად, არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას მითითებული ნორმით დადგენილი პირობების დარღვეულად მიჩნევის პროცესუალური საფუძვლები.

საკასაციო სასამართლო ასევე არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ რ. ბ.-ი ვერ უთითებდა მოპასუხის მიერ აფთიაქის პირდაპირი წესით შესყიდვის შედეგად რომელიმე სხვა უფლების ან კანონით დაცული ინტერესების დარღვევაზე, რამდენადაც სოფ. ...-ში სადავო მიწის ნაკვეთზე მდებარე აფთიაქის პრივატიზაციის კანონის დარღვევით ჩატარების საფუძვლად მოსარჩელე ასახელებდა აფთიაქის მის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობას, კერძოდ, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, მოსარჩელე რ. ბაგრატიონ-მუხარანელი სარჩელს აფუძნებს იმ გარემოებაზე, რომ 1994 წელს დედისაგან ანდერძით მიიღო დანაშთი ქონება, მათ შორის, დედის კუთვნილი სახლი, მდებარე სოფ. ...-ში, რის საფუძველზეც მოსარჩელე თვლის, რომ მემკვიდრეობის საფუძველზე მიღებულ სახლთან ერთად მის საკუთრებაში გადავიდა მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც უკანონოდ აშენდა აფთიაქი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სრულიად დაუსაბუთებელია სააპელაციო საქამართლოს ზემოაღნიშნული დაკსვნა, კერძოდ სასამართლოს სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების კანონიერების შეფასებისას უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995წ. 16 ივნისის ¹344 დადგენილებით, რამდენადაც აღნიშნული დადგენილების I მუხლის თანახმად‚ ამ წესით რეგულირდება სახელმწიფო საკუთრებაში /რესპუბლიკური და ადგილობრივი/ არსებული უძრავი ქონების აღრიცხვა, მართვა და განკარგვაც, მაშინ, როცა სააპელაციო სასამართლომ პრივატიზაციის ხელშეკრულების კანონიერება შეაფასება მხოლოდ ფაქტობრივი გარემოების _ რ. ბ.-ის მიწის ნაკვეთის არამესაკუთრედ ცნობის დადგენით, იქონია მსჯელობა მხოლოდ მოსარჩელის მესაკუთრედ ცნობასთან დაკავშირებით და ამ საფუძვლით სარჩელის მეორე მოთხოვნაც _ პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა მიიჩნია უსაფუძვლოდ.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სრულიად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ საქმეში არ არსებობდა და ვერც მოსარჩელის მიერ იქნა წარდგენილი სადავო 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე /რომელზეც განთავსებულია აფთიაქი/, მისი საკუთრების ან სხვაგვარი მართლზომიერი ფლობის უფლების დამადასტურებელი მტკიცებულება. მოსარჩელის განმარტებით, მას მხოლოდ ცალკეული ორგანოებისა და თანამდებობის პირთა დაპირებები ჰქონდა ამ მიწის ნაკვეთის გამოყოფის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, აღნიშნული გარემოება ასევე დასტურდებოდა 1998წ. 20 ოქტომბრის მიღება-ჩაბარების აქტითაც, რომელშიც მითითებულია რ. ბ.-ის საკუთრებად მცხეთის რაიონში, სოფ. ...-ში მდებარე 0.09 ჰა მიწის ნაკვეთი. აქტში მიწის ნაკვეთის საზღვრების განსაზღვრისას, მის მომიჯნავედ აღნიშნულია აფთიაქი.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას შეფასება უნდა უნდა მისცეს სამქეში არსებულ მტკიცებულებებს და გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არ არსებობის თაობაზე, კერძოდ სააპელაციო სასამართლომ შეფასება უნდა მისცეს საქმეში არსებულ 1998წ. 20 ოქტომბრის ¹593 აქტს, რომლითაც რ. ბ.-ს გადაეცა 0,039 მიწის ნაკვეთი, რომელიც მის სახელზეა საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, ასევე სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს სადავო აფთიაქი, როგორც საპრივატიზებო ობიექტი, ტექინვენტარიზაციის ბიუროში ან საჯარო რეესტრში იყო თუ არა რეგისტრირებული, რამდენადაც საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1995წ. 16 ივნისის ¹344 დადგენილების 2.1. მუხლის თანახმად საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მთელი უძრავი ქონება ექვემდებარება სავალდებულო აღრიცხვას ქალაქებისა და რაიონების ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმე საჭიროებს დამატებით გამოკვლევას, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა მოიპოვოს მტკიცებულებები და მათი შეფასების შემდეგ გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის არსებითი გარემოების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, კერძოდ დასკვნა იმის თაობაზე, მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებულია სადავო აფთიაქი‚ შედის თუ არა კასატორის მიერ დედისაგან მემკვიდრეობით მიღებულ დანაშთი ქონების მასაში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს სარჩელის საფუძვლიანობაზე რ. ბ.-ის მიერ მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების ფარგლებში, რამდენადაც სარჩელი /დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების დაცვის სამართლებრივი საშუალება/ შედგება, როგორც სამართლებრივი, აგრეთვე ფაქტობრივი საფუძვლისაგან, ამასთან სარჩელის საფუძველი არის ის ფაქტები, რომელთა არსებობა განაპირობებს მოთხოვნის საფუძვლიანობას და რომლებსაც მატერიალური სამართლის ნორმა უკავშირებს სადავო სამართალურთიერთობის სუბიექტების უფლება-მოვალებების წარმოშობას, შეცვლას და შეწყვეტას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 412.2 მუხლის შესაბამისად სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია. შესაბამისად, სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენებით, კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემომითითებული გარემოებები და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 53.4. მუხლის შესაბამისად, სასამართლო ხარჯები უნდა გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I, სსკ-ის 257-ე, 372-ე,399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. რ. ბ.-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006წ. 18 აპრილის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.