¹ბს-920-879(კს-06) 6 დეკემბერი, 2006 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) _ დ. მ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში

დავის საგანი _ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 სექტემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2003 წლის 24 აპრილს დ. მ-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1998 წლის 2 თებერვალს შპს «ს...მა», რომლის უფლებამინიჭებული მმართველი თავად იყო, ხელშეკრულება დადო გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში მოქმედ ფირმა «.. ..». აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე ფირმა «ს...ი» გერმანიაში გაგზავნიდა ტურისტებს, ხოლო ფირმა «.. ..» წარმომადგენელი დახვდებოდა გერმანიაში ჩასულ ტურისტებს და თავის თავზე იღებდა მათ მომსახურებას, რაც გათვალისწინებული იყო «უცხოელთა შესახებ» გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის კანონის 82-84-ე პარაგრაფებით. ამასთან, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო ვიზის გაცემისათვის ითხოვდა საბანკო გარანტიებს, რის გამოც ზემოთ დასახელებული ხელშეკრულების მხარეებმა აიღეს ვალდებულება, თითოეულს გაეხსნა ანგარიში და შეეტანა ბანკში თანხა _ 50000 გერმანული მარკა საბანკო გარანტიის სახით და აღნიშნული ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 12 თვის ვადით, წარედგინა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს. ვინაიდან ხსენებული ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ ფირმა «ს...მა» ვერ შეძლო საგარანტიო თანხის გადახდა (არ გააჩნდა სათანადო თანხა), იმავე ხელშეკრულების შესაბამისი პირობა რომ არ დარღვეულიყო, მოსარჩელე იძულებული გახდა, ბანკში თავისი სახელით შეეტანა 50000 გერმანული მარკა, ხოლო გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს მოთხოვნით, ამავე რესპუბლიკის სს «... ბანკში» გადარიცხა 51300 გერმანული მარკა და ამ თანხის ბანკში 10 თვის განმავლობაში მომსახურების ხარჯები. შემდეგ ფირმა «ს...მა» დაიწყო ტურისტების გაგზავნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, ხოლო 1999 წლის იანვარში მოსარჩელემ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოდან მიიღო შეტყობინება იმის თაობაზე, რომ ფირმა « .. ..» 1998 წლის 30 დეკემბერს დაამთავრა თავისი მოღვაწეობა და აღნიშნული საელჩო მიზანშეწონილად არ მიიჩნევდა ფირმა «ს...ის» ურთიერთობას სხვა გერმანულ ფირმებთან, რითაც, ფაქტობრივად, აეკრძალა იმ 4 ქვეყანაში მუშაობა, რომლებსაც მაშინ დასახელებული საელჩო კურირებდა. მოსარჩელემ მოითხოვა საგარანტიო თანხის სს «... ბანკიდან» სს «...» ბანკში გადმორიცხვა, თუმცა უშედეგოდ, რის გამოც იგი იძულებული გახდა აღნიშნული საკითხის გასარკვევად მრავალჯერ წასულიყო და დიდი ხნის განმავლობაში ყოფილიყო გერმანიაში, რა დროსაც მისთვის ცნობილი გახდა, რომ 2000 წლის 13 ივლისს საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩომ სს «... ბანკს» გაუგზავნა წერილი, რათა ხსენებულ ბანკს მოსარჩელის მიერ შეტანილი საგარანტიო თანხა გადაერიცხა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის შინაგანი სახელმწიფო ორგანოებისათვის. მოსარჩელემ გადარიცხული თანხებიდან მხოლოდ ორჯერ შეძლო თანხის დაბრუნება 2745,38 და 2492,07 ევროს ოდენობით.

მოსარჩელე აღნიშნავდა, რომ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს უკანონო მოქმედებით მას მიადგა განსაკუთრებით დიდი ოდენობის მატერიალური და მორალური ზიანი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა 59350 ევროს, 23614 აშშ დოლარისა და 114689 ლარის, აგრეთვე, ადვოკატის მომსახურების ხარჯის (სადავო თანხის 4%) ანაზღაურების მოპასუხისთვის დაკისრება.

2003 წლის 31 ივლისს დ. მ-მ დამატებითი სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს მიმართ და დამატებით მოითხოვა 1000 აშშ დოლარის, 1800 ევროსა და 900 ლარის ანაზღაურების მოპასუხისთვის დაკისრება.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით დ. მ-ის სასარჩელო განცხადება დარჩა განუხილველად იმ მოტივით, რომ მოცემული დავა 1998 წლის 2 თებერვალს ქ. კიოლნში დადებული, ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების მე-10 მუხლის თანახმად, იყო არა საქართველოს, არამედ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის სასამართლოს განსჯადი.

აღნიშნულ განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა დ. მ-მ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის არსებითად განხილვა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით დ. მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა დაუსაბუთებლობის გამო და გადაეგზავნა თბილისის საოლქო სასამართლოს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 11 თებერვლის განჩინებით დ. მ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 17 ოქტომბრისა და 17 ნოემბრის განჩინებები და საქმე დაუბრუნდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს.

2004 წლის 10 ივნისს დ. მ-მ კიდევ ერთი დამატებითი სასარჩელო განცხადება წარადგინა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს მიმართ და მოითხოვა სასარჩელო განცხადების შეტანის დღიდან საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე და მისი აღსრულების დამთავრებამდე მის მიერ მოთხოვნილი თანხის ის პროცენტები, რაც გათვალისწინებული იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის 1999 წლის 2 სექტემბრის ¹222 ბრძანებით და რაც შეადგენდა დღეში 0,5%-ს. ამასთან, დ. მ-მ მიუთითა, რომ იგი მოპასუხისაგან მოითხოვდა 199682,3 ევროს, 71894 აშშ დოლარსა და 325437 ლარს.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 22 ივნისის განჩინებით საქმე დ. მ-ის სარჩელის გამო მოპასუხე საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს მიმართ თანხის დაბრუნების შესახებ, შეწყდა წარმოებით იმ მოტივით, რომ 1998 წლის 2 თებერვალს ქ. კიოლნში დადებული ხელშეკრულება იყო ორ კერძო პირს შორის და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოს აღნიშნული ხელშეკრულებით არავითარი ვალდებულება არ აუღია, ხოლო «დიპლომატიური ურთიერთობის შესახებ» ვენის კონვენციის 31-ე და «საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-9 მუხლების თანახმად, მოცემული დავა საქართველოს სასამართლოს კომპეტენციაში არ შედიოდა.

აღნიშნულ განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა დ. მ-მ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის არსებითად განხილვა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 აგვისტოს განჩინებით დ. მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა დაუსაბუთებლობის გამო და საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა თბილისის საოლქო სასამართლოს.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 3 სექტემბრის განჩინებით დ. მ-ის განცხადება დაკმაყოფილდა და საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 22 ივნისის განჩინების თარიღი შესწორდა 2004 წლის 22 ივლისით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს (თბილისის საოლქო სასამართლოს უფლებამონაცვლე) ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 5 ივნისის განჩინებით დ. მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 22 ივლისისა და 16 აგვისტოს განჩინებები.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანი გამომდინარეობდა კერძო-სამართლებრივი ხასიათის ხელშეკრულებიდან და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო, რომელიც არ წარმოადგენდა იურიდიულ პირს, არ იყო ამ სამართალურთიერთობის უშუალო მონაწილე.

2006 წლის 4 აგვისტოს დ. მ-მ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და ამავე პალატის 2006 წლის 5 ივნისის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება მოითხოვა.

განმცხადებლის განმარტებით, 2006 წლის 26 აპრილს სამართლებრივი დახმარებისათვის მიმართა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროს, რომელმაც ამავე წლის 20 ივლისის პასუხით აცნობა, რომ თუ სამოქალაქო სამართლის მიხედვით ინფორმაციის მოთხოვნის საკითხი დგებოდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ორგანოების მიმართ საბანკო გარანტიის საკითხზე, დ. მ-ს მოთხოვნა უნდა წაეყენებინა უშუალოდ შესაბამის ურთიერთობაში მონაწილე ორგანოებისათვის. განმცხადებლის მტკიცებით, აღნიშნული პასუხი წარმოადგენდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებას. განმცხადებელმა მიუთითა «საკონსულო ურთიერთობის შესახებ» ვენის კონვენციის მე-5 მუხლზე, რომელიც ეხებოდა საკონსულო ფუნქციებს, ასევე აღნიშნა, რომ შპს «ს...სა» და ფირმა «.. ..» შორის 1998 წლის 2 თებერვალს დადებული ხელშეკრულების მიხედვით, ორივე მხარე ვალდებული იყო თანაბრად შეეტანა ბანკში 100000 გერმანული მარკა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 სექტემბრის განჩინებით დ. მ-ის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დარჩა განუხილველად იმ მოტივით, რომ ხსენებული განცხადება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ არც ერთ ახლად აღმოჩენილ გარემოებაზე მითითებას არ შეიცავდა.

აღნიშნულ განჩინებაზე დ. მ-მ წარადგინა კერძო საჩივარი, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. ხსენებული კერძო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატას.

კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების მინიჭება ხდება ფუნქციების ეფექტური და დაუბრკოლებელი შესრულების ხელშეწყობისათვის. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდების 105-ე მუხლის თანახმად, გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია ყოველი თავისი წევრის ტერიტორიაზე ისეთი პრივილეგიებითა და იმუნიტეტით სარგებლობს, რომელიც აუცილებელია მისი მიზნების მისაღწევად. ორგანიზაციის წევრთა წარმომადგენლები და თანამდებობის პირები ასევე სარგებლობენ პრივილეგიებითა და იმუნიტეტებით, რომლებიც აუცილებელია ორგანიზაციის საქმიანობასთან დაკავშირებული მათი ფუნქციების დამოუკიდებლად შესრულებისათვის. ,,გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების შესახებ" 1946 წლის 13 თებერვლის კონვენციის მე-14 მუხლის თანახმად, ორგანიზაციის წევრთა წარმომადგენლებისათვის პრივილეგიებისა და იმუნიტეტის მინიჭება ხდება არა ცალკეულ პირთა პირადი მიზნებისათვის, არამედ მათ მიერ იმ ფუნქციების დამოუკიდებლად განხორციელების უზრუნველსაყოფად, რომლებიც დაკავშირებულია გაერთიანებულ ერებში მუშაობასთან. მსგავსი ნორმები გათვალისწინებულია «სპეციალიზებული დაწესებულებებისა და იმუნიტეტების შესახებ» გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის მიერ 1947 წლის 21 ნოემბერს მიღებული კონვენციითაც (მე-16 და 22-ე მუხლები).

კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ მთელ რიგ დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს, იმუნიტეტის მინიჭების მიზნიდან გამომდინარე, ენიჭებათ არა მარტო უფლება, არამედ ვალდებულებაც, უარი თქვან იმუნიტეტზე. ზემოაღნიშნული კონვენციის მე-14 მუხლის თანახმად, ორგანიზაციის წევრი ვალდებულია უარი თქვას თავისი წარმომადგენლის იმუნიტეტზე ყველა შემთხვევაში, როდესაც თავისი წარმომადგენლის იმუნიტეტი ხელს უშლის მართლმსაჯულების განხორციელებას. ამასთან, უარის თქმა უნდა მოხდეს იმუნიტეტის მინიჭების მიზნისათვის ზიანის მიყენების გარეშე. ანალოგიური დებულებებია მოცემული ,,სპეციალიზებული დაწესებულებების პრივილეგიებისა და იმუნიტეტების შესახებ" გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ 1947 წლის 21 ნოემბერს მიღებული კონვენციის მე-16 და 22-ე მუხლებში. კერძო საჩივრის ავტორის მტკიცებით, იმუნიტეტი არ ვრცელდება იმ საქმიანობასა და დავებზე, რომლებიც სცილდება თავად დიპლომატიურ და საკონსულო ფუნქციებს. ამიტომ, დაცულ უნდა იქნეს საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტი.

კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, 1998 წლის 26 თებერვალს გაიცა საზღვარგარეთის ¹340/15845 საბანკო გარანტია ზემოთ მოხსენიებული ხელშეკრულების შესასრულებლად, საქართველოში გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩომ კი, დ. მ-ის ნებართვის გარეშე, მიუთითა სს «... ბანკს», გადაერიცხა თანხები გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის სხვადასხვა სახელმწიფო უწყებაში აღნიშნული რესპუბლიკის მოქალაქეთა სოციალური დახმარების მიზნით. აქედან გამომდინარე, დ. მ-ის მტკიცებით, მოპასუხემ დაარღვია ზემოაღნიშნული ხელშეკრულება და დ. მ-ის კუთვნილი თანხით, მისი ნებართვის გარეშე, ამუშავებდა დ. მ-ის ყოფილ პარტნიორ გერმანულ ფირმას. ამასთან, არც საზღვარგარეთის შესაბამისი საბანკო გარანტია და არც ხსენებული ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა სოციალური დახმარების გაწევას გერმანიაში დროებით ან მუდმივად მცხოვრები გერმანიის მოქალაქეებისათვის, რადგან გერმანიის მოქმედი კანონმდებლობით, თვით გერმანიის სახელმწიფო ეხმარება სოციალურად თავის მოქალაქეებს. ამიტომ მოითხოვა დ. მ-ემ კუთვნილი თანხის უკან დაბრუნება გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩოსაგან, რომლის განკარგულებაშიც იყო ხსენებული თანხა. დ. მ-ის მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში დაცულ უნდა იქნეს «საქართველოს რესპუბლიკასა და გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკას შორის კაპიტალდაბანდებათა ხელშეწყობისა და ურთიერთდაცვის შესახებ» საერთაშორისო ხელშეკრულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით დ. მ-ის კერძო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში და მისი განხილვა დაინიშნა 2006 წლის 6 დეკემბერს მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა კერძო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი საფუძვლები, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ დ. მ-ის კერძო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო, პირველ ყოვლისა, აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ერთი მხრივ, მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 429-ე მუხლზე (განცხადების დასაშვებობის შემოწმება), მიიჩნია, რომ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადება იყო დაუშვებელი და დაუშვებლობის მოტივით დატოვა განუხილველად, ხოლო, მეორე მხრივ, იმავდროულად მიუთითა იმავე კოდექსის 423-ე მუხლის (განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ) პირველ ნაწილზე და აღნიშნა, რომ ხსენებული განცხადება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ არც ერთ ახლად აღმოჩენილ გარემოებაზე მითითებას არ შეიცავდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლში მოცემულია ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების კანონისმიერი საფუძვლები. აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლი უშუალოდ ეხება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების საფუძვლიანობას და მასთან დაკავშირებულ გარემოებებსა და მტკიცებულებებს. ხსენებული კოდექსის 429-ე მუხლი კი, რომლის თანახმად, სასამართლომ თავისი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ, ხოლო თუ არ არსებობს განცხადების დაშვების ესა თუ ის პირობა, სასამართლომ თავისი განჩინებით განცხადება განუხილველად უნდა დატოვოს, რაც შეიძლება გასაჩივრდეს კერძო საჩივრით, უშუალოდ ითვალისწინებს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების დასაშვებობის შემოწმებას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებაზე საპროცესო რეაგირება _ მისი შემოწმება თავდაპირველად უნდა მოხდეს დასახელებული კოდექსის 429-ე მუხლის შესაბამისად, ხოლო განცხადების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, სასამართლო გადადის ამავე კოდექსის 430-ე მუხლის მიხედვით განცხადების განხილვასა და მისი საფუძვლიანობის შემოწმებაზე. აქედან გამომდინარე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე და 429-ე მუხლები არეგულირებს საქმის წარმოების განახლებასთან დაკავშირებულ სხვადასხვა საკითხებს და გამოიყენება ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად, რის გამოც მათი ერთდროული (ერთი განჩინებით) საპროცესო რეალიზება შეუძლებელი და დაუშვებელია.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 426-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ შეტანილ უნდა იქნეს ერთი თვის განმავლობაში და ამ ვადის გაგრძელება არ დაიშვება, ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თაანახმად, გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების შეტანა დაუშვებელია გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 5 წლის გასვლის შემდეგ.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადების დაუშვებლობის მოტივით განუხილველად დატოვების შესახებ და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით რეგლამენტირებული განცხადების დაუშვებლობის რაიმე პირობა, კერძოდ, არ დასტურდება ამავე კოდექსის 426-ე მუხლის პირველი და მე-4 ნაწილებით დადგენილი განმცხადებლის მიერ განცხადების შეტანის ვადების დარღვევა. აღნიშნულის გამო, საკასაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებს დ. მ-ის განცხადების საფუძვლიანობაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადების მისთვის დაბრუნების შემდეგ უნდა იმსჯელოს აღნიშნული განცხადების საფუძვლიანობაზე, კერძოდ, პირველ ყოვლისა, იმ ასპექტით, თუ რამდენად შეიძლება სახეზე იყოს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა, ანუ რამდენად შეიძლება ჩაითვალოს ახლად აღმოჩენილ გარემოებად თუ მტკიცებულებად კონკრეტული შემთხვევის ფარგლებში პირის სამართალსუბიექტურობის განსაზღვრასთან დაკავშირებული კონკრეტული მტკიცებულება, აგრეთვე, რამდენად შეიძლება ხსენებულმა მტკიცებულებამ გავლენა მოახდინოს დასახელებული სუბიექტის (გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საელჩო საქართველოში) დ. მ-ის განცხადებით გასაჩივრებულ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 5 ივნისის განჩინებით განსაზღვრულ სამართლებრივ მდგომარეობასა და დ. მ-ის სარჩელთან დაკავშირებულ საქმესთან მიმართებაში საქართველოს საერთო სასამართლოების განსჯადობაზე და, შესაბამისად, რამდენად შეიძლება დ. მ-ის მიერ წარმოდგენილმა მტკიცებულებამ დააფუძნოს საქმის წარმოების განახლების საფუძვლის არსებობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო აქვე აღნიშნავს, რომ მის მიერ ზემოხსენებულ ასპექტზე მითითება არ გულისხმობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადების საფუძვლიანობის შემოწმების მოცულობის შეზღუდვას.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ არ არსებობს სამოქალაქო საპროცესო ნორმა, რომელიც არეგულირებს სასამართლო წარმოების დროს წარმოშობილ ურთიერთობას, სასამართლო იყენებს საპროცესო სამართლის იმ ნორმას, რომელიც აწესრიგებს მსგავს ურთიერთობას (კანონის ანალოგია). იმავე კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 52-ე თავით (განცხადება საქმისწარმოების განახლების შესახებ და მისი განხილვის წესი) დადგენილი, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებასთან დაკავშირებული საქმის წარმოების საპროცესო წესები, რასაც შედეგად მოჰყვა მის მიერ არასწორი და დაუსაბუთებელი განჩინების მიღება. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, კანონის ანალოგიით უნდა იქნეს გამოყენებული აღნიშნული კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი და ამავე კოდექსის 412-ე მუხლი (სააპელაციო სასამართლოში საქმის დაბრუნება ხელახლა განსახილველად).

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ დ. მ-ის კერძო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადება განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 419-ე, 420-ე მუხლებით, მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილით, 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. მ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 სექტემბრის განჩინება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ დ. მ-ის განცხადება განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.