ბს-498-475(კ-07) 21 ნოემბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი – ქ. ბ-ი

მოწინააღმდე მხარეები: რ. გ-ი, ზ. ქ-ი; კასპის რაიონის მუნიციპალიტეტის გამგეობა; კასპის სარეგისტრაციო სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2002 წლის 31 ოქტომბერს ქ. ბ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა კასპის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების: კასპის რაიონის მერიის, კასპის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოსა და მესამე პირის _ ზ. ქ-ის მიმართ ქალაქ კასპში მის სახელზე გამოყოფილ 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრედ ცნობისა და აღნიშნული ნაკვეთის მასზე და დარეგისტრირების მოთხოვნით.

2003 წლის 7 თებერვალს ქ. ბ-მა დამატებითი სასარჩელო განცხადებით მიმართა კასპის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ კასპის რაიონის გამგეობის, კასპის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს, სს “კ-ის”, რ. გ-ისა და ზ. ქ-ის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა რ. გ-სა და ზ. ქ-ზე გაცემული მიწის მიღება-ჩაბარების აქტების ბათილად ცნობა; ზ. ქ-ისა და რ. გ-ის მიერ განხორციელებული შენობა-ნაგებობების დანგრევა; მისთვის სადავო მიწის ნაკვეთის გამოთავისუფლებული სახით გადაცემა და საგარანტიო ხელშეკრულების დარღვევის გამო, სს “კ-თვის” მის სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის ასანაზღაურებლად _ 5000 აშშ დოლარის დაკისრება.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის 1982 წლის 29 აპრილის ¹126 გადაწყვეტილებით მას ნება დაერთო, სოფელ ახალქალაქიდან ქალაქ კასპში გადასახლებულიყო. აღნიშნულის გამო, კასპის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარესა და კასპის ........ სახელობის კოლმეურნეობის თავმჯდომარეს დაევალათ ქ. ბ-თვის ქალაქ კასპში ინდივიდუალური ბინის მშენებლობისათვის მოქმედი წესით გამოეყოთ მიწის ნაკვეთი ქალაქის ნორმის ფარგლებში. კასპის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1982 წლის 14 ივლისის ¹102 გადაწყვეტილებით კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის 1982 წლის 29 აპრილის ¹126 გადაწყვეტილების შესაბამისად, ქ. ბ-ს 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთი გამოეყო ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის ....... ქუჩასა და მდინარე ლეხურის მარცხენა სანაპიროს ....... ქუჩას შორის მდებარე თავისუფალი მიწის ფართობის ხარჯზე. ამასთან, ტექაღრიცხვისა და ინვენტარიზაციის ხელმძღვანელ ინჟინერს დაევალა აღნიშნული ნაკვეთის ინვენტარიზაცია. კასპის რაისაბჭოს აღმასკომის ¹148 25.05.90 წლის გადაწყვეტილებით, სს “კ-ს” უნდა გამოეყო საცხოვრებელი ბინა ქ. ბ-თვის, იმ მოტივით, რომ სს “კ-ი” აშენებდა ბინებს მოსარჩელის კუთვნილ ნაკვეთზე. იმჟამად ქვეყანაში შექმნილი რთული მდგომარეობიდან გამომდინარე, ბინა არ აშენებულა, მშენებლობა შეჩერებულ იქნა. კასპის მიწის მართვის სამმართველოს 2002 წლის 12.11. ¹201 წერილით მისთვის ცნობილი გახდა, რომ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილების საფუძველზე, ზ. ქ-ს მიღება-ჩაბარების ¹..... (20.11.1998) აქტით მიწის ნაკვეთი გადაეცა, თუმცა ქალაქ კასპის გამგეობის 2002 წლის 6.11. ¹01/91 წერილის თანახმად, გამგეობას დადგენილება ზ. ქ-ზე მიწის ნაკვეთის გადაცემის შესახებ არ გამოუტანია. საგულისხმოა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი განიკარგა, როგორც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი. სინამდვილეში კი იგი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს წარმოადგენდა.

მოსარჩელის მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში ზ. ქ-ს მიწის ნაკვეთი უკანონოდ გადაეცა, ვინაიდან ეს უკანასკნელი მას ეკუთვნოდა.

კასპის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 14 თებერვლის განჩინებით აღნიშნული საქმე კასპის რაიონული სასამართლოდან აცილებულ იქნა და სხვა რაიონულ სასამართლოზე დასაქვემდებარებლად თბილისის საოლქო სასამართლოს გადაეგზავნა. თბილისის საოლქო სასამართლოს თავმჯდომარის 2003 წლის 4 მარტის ¹2/13-5-03 წერილით საქმე განსახილველად მცხეთის რაიონულ სასამართლოს დაექვემდებარა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებით ქ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბ-მა.

აპელანტის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა საქართველოს მიწის კოდექსის მე-13 და მე-18 მუხლები. ის ფაქტი, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მის საკუთრებაში იყო, დასტურდებოდა სს “კ-ის” გენერალური დირექტორის 1990 წლის 5 ნოემბრის ¹279 წერილით. მას სადავო მიწის ნაკვეთი იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით ჰქონდა გადაცემული და საქართველოს მიწის კოდექსის 38-39-ე მუხლებით დადგენილი წესით მისი მფლობელობის უფლება შეწყვეტილი არ ყოფილა.

აპელანტის მოსაზრებით, ზ. ქ-სა და რ. გ-ზე მიწის ნაკვეთის გადაცემა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 24 თებერვლის ¹148 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად უნდა მომხდარიყო, რის გამოც აღნიშნული ადმინისტრაციული გარიგებები ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 18 მარტის განჩინებით ქ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბ-მა.

კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2004 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებით ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 18 მარტის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინებით ქ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ ,,მიწის კოდექსის” მე-13 მუხლით რეგლამენტირებული იყო სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გადაცემა მიზომვის წესით, ხოლო მე-18 მუხლი მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, გამორიცხავდა მიწის ნაკვეთის სარგებლობის უფლებას.

იმ დროს მოქმედი ,,სახელმწიფო ნოტარიატის შესახებ” 1974 წლის 27 დეკემბრის კანონის მე-40 მუხლით განსაზღვრული იყო პირადი საკუთრების, საცხოვრებელი სახლების მშენებლობისათვის მოქალაქეებზე მიწის ნაკვეთის უვადო სარგებლობაში გადაცემის ხელშეკრულებების დადასტურება სანოტარო წესით, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ქ. ბ-ზე დადგენილი წესით არ განხორციელებულა სადავო ნაკვეთის გადაცემა (მიზომვა), რის გამოც არ მოხდა ამ უკანასკნელის სახელზე მისი რეგისტრაცია. მითითებული კი, პალატის მოსაზრებით, გამორიცხავს საქართველოს პრეზიდენტის 1996 წლის 11 თებერვლის ¹166 ბრძანებულების გავრცელებისა და სადავო მიწის ნაკვეთის აპელანტის საკუთრებად ჩათვლის შესაძლებლობას.

აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ ნაკვეთი ადგილობრივი მიწის რეფორმის კომისიის მიერ არ იქნა აღრიცხული ქ. ბ-ის სახელზე და იგი აღირიცხა მიწის რეფორმის ფონდში, როგორც თავისუფალი სახელმწიფო ფონდის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა.

დადგენილია, რომ ქ. კასპის შემადგენლობაში შედიოდა კასპის კოლმეურნეობის მიწები, რომლებიც 1992 წელს, მათ შორის სადავო მიწაც, შეტანილ იქნა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საპრივატიზაციო ფონდში და გადაცემულ იქნა მიღება-ჩაბარების აქტებით, როგორც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა ქ. ქ-სა და რ. გ-ზე.

ზ. ქ-ს ქ. კასპის მიწის რეფორმის კომისიამ ........ ქ. ¹30-ში გადასცა 0,6 ჰა მიწის ნაკვეთი, 1998 წლის მიღება-ჩაბარების ¹..... აქტით, კასპის საკრებულოს 1992 წლის 10 მარტის დადგენილება ოქმი ¹1, რაც რეგისტრირებულია საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტში 2003 წლის 12 მარტს.

რ. გ-ს ქ. კასპის მიწის რეფორმის კომისიამ გადასცა 0.06 ჰა მიწის ნაკვეთი კასპში, .......... ქ. ¹30-ში, 1998 წლის მიღება-ჩაბარების ¹....... აქტით, კასპის საკრებულოს 1992 წლის 10 მარტის დადგენილება ოქმი ¹1 საფუძველზე, რაც ასევე რეგისტრირებულია მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტში 2002 წლის 9 დეკემბერს.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ზ. ქ-სა და რ. გ-ზე სადავო მიწის ნაკვეთების გადაცემა მოხდა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹48 დადგენილების თანახმად და, ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში მიწის გაცემის კანონით დადგენილი წესი არ დარღვეულა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ,,მიწის რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილია პასუხისმგებლობა დოკუმენტის რეგისტრაციისათვის 30-დღიანი ვადის დარღვევისას, კერძოდ, მოსაკრებლის გარდა ითვალისწინებს დამატებით თანხის გადახდას. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რეგისტრაციისთვის დოკუმენტის დაგვიანებით წარდგენა არ იწვევს ამ დოკუმენტის და მისგან გამომდინარე შედგების ბათილობას.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბ-მა.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა მის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებზე. ხოლო, რაც შეეხება სადავო მიწის ნაკვეთების მიღება-ჩაბარების აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნას, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მიღება-ჩაბარების აქტები არის ადმინისტრაციული გარიგება და მიიჩნია, რომ არ არსებობს მათი ბათილად ცნობის საფუძველი. სადავო აქტები გამოცემულია 1992 წლის 10 მარტის დადგენილების საფუძველზე.

აღნიშნული დადგენილების მე-11 მუხლის შესაბამისად, მიწის გაცემას ახდენს (დაბის) მმართველობის ორგანო, შემდეგ ამტკიცებს რაიონის (ქალაქის) მმართველობის ორგანო, საქართველოს რესპუბლიკის მიწის რესურსებისა და მიწის რეფორმის სახელმწიფო კომიტეტი სათანადო სახელმწიფო აქტით, რაც დასტურდება სანოტარო წესით და რეგისტრირდება სახელმწიფო წიგნში, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში დარღვეულია.

სადავო მიწის ნაკვეთი თავისი ფუნქციით წარმოადგენს არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთს.

აქედან გამომდინარე, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ვერ შევიდოდა მიწის რეფორმის ფონდში, ვინაიდან 1997 წლის აგვისტომდე აღნიშნული ნაკვეთი ირიცხებოდა გაერთიანება ,,კ-ის” ბალანსზე.

ზ. ქ-სა და რ. გ-ის მიწის ნაკვეთები გამოყოფილი აქვთ აღნიშნული დადგენილების საფუძველზე .

საქართველოს რეპუბლიკის ქალაქებსა და რაიონულ ცენტრებში მცხოვრებთათვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფა ხორციელდება საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის მიერ 1993 წლის 24 თებერვლის ¹148 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების საფუძველზე.

აღნიშნული დებულებით მიწის რეფორმის რაიონული კომისია ახორციელებდა მიწის ნაკვეთების შერჩევას ქალაქებსა და რაიონულ ცენტრებში მცხოვრებთათვის საკუთრებაში, მფლობელობასა და სარგებლობაში გადასაცემად, რის შემდგომ რაიონის გამგეობა ოთხ დღეში იხილავდა მიწის ნაკვეთის შერჩევის მასალებს და იღებდა გადაწყვეტილებას რესპუბლიკის ქალაქებსა და რაიონულ ცენტრებში მცხოვრებთათვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ.

რაიონის გამგეობა გადაწყვეტილების მიღებისთანავე, მასალებს შერჩეული მიწის ნაკვეთების შესახებ აგზავნიდა მიწის რესურსისა და კადასტრის კომიტეტში შესათანხმებლად.

ამდენად, კასატორის მითითებით, ზ. ქ-სა და რ. გ-ზე მიწის ნაკვეთების გადაცემა უნდა განხორციელებულიყო 1993 წლის 24 თებერვლის ¹148 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად, ანუ ადმინისტრაციული გარიგება ზემოთ მითითებული კანონის მოთხოვნათა უხეში დარღვევითაა განხორციელებული. ამ დადგენილების საფუძველზეც კი არ ეკუთვნოდათ მათ სადავო ნაკვეთები, რადგან აღნიშნული მთლიანად ირიცხებოდა ,,კ-ის” ბალანსზე 1997 წლის აგვისტომდე. აღნიშნული ნაკვეთი დაუბრუნდა ქ. კასპის ადგილობრივი მმართველობის გამგეობას 1997 წლის აგვიტოში – საფუძველი: სს ,,კ-ის” გენერალური დირექტორის _ ო. ჭ-ის 1997 წლის 6 აგვიტოს ¹I-117 წერილობითი მიმართვა, რომელიც გაცემულია სს ,,კ-ის” მიერ 2004 წლის 27 აგვისტოს ¹01-48/638 წერილით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი დაზუსტებული სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის 1982 წლის 29 აპრილის ¹126 გადაწყვეტილებით ნება დაერთო კასატორ ქ. ბ-ს სოფ. ახალქალაქიდან გადასახლებულიყო ქ. კასპში. ამავე გადაწყვეტილებით კასპის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარეს და კასპის ........ სახელობის კოლმეურნეობის თავმჯდომარეს დაევალათ, გამოეყოთ მოქმედი წესით ქ. ბ-თვის მიწის ნაკვეთი ქალაქის ნორმის ფარგლებში.

კასპის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის 1982 წლის 14 ივლისის ¹102 გადაწყვეტილებით, ზემომითითებულ გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით, ქ. ბ-ს გამოეყო 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის ........ ქუჩასა და მდინარე ლეხურის მარცხენა სანაპიროს ........ ქუჩას შორის მდებარე თავისუფალი მიწის ფართობის ხარჯზე რაიმიწათმომწყობის მიერ შედგენილი სიტუაციური გეგმის შესაბამისად, საზღვრებით აღმოსავლეთით ....... ქუჩა, დასავლეთით მდინარე ლეხურის მარცხენა სანაპირო, ჩრდილოეთით და სამხრეთით თავისუფალი მიწის ფართობი. აღნიშნული გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტით ტექ. აღრიცხვისა და ინვენტარიზაციის ბიუროს ხელმძღვანელებს დაევალათ, ჩაეტარებინათ მითითებული ნაკვეთის ინვენტარიზაცია, დაკოლვა რაიონის მიწათმმოწყობთან შეთანხმებული სიტუაციური გეგმის შესაბამისად, გაეხსნათ პირადი საქმე ინდბინათმშენებლობაზე.

ზემოაღნიშნულ აქტებზე მითითებით ქ. ბ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში და მოითხოვა სადავო მიწის ნაკვეთის თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარება. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ არ არსებობდა მიწათსარგებლობის კანონისმიერი საფუძველი, რა მოტივითაც ქ. ბ-ს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო სასამართლომ კასატორის პრეტენზიის საფუძველზე შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება და თვლის, რომ სახეზე არ არის გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლით განსაზღვრული საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით უდავოდ მიიჩნევს, რომ კასატორისათვის სადავო მიწის სარგებლობაში გადაცემა მოხდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, კერძოდ, კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით, რომელიც მიწის კოდექსის საფუძველზე წარმოადგენდა შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს, მაგრამ იმავდროულად საკასაციო სასამართლო ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის მართებულობას და აღნიშნავს: იმ პერიოდისათვის მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, აღმასკომის გადაწყვეტილება არ წარმოადგანდა მიწათსარგებლობის დამადასტურებელ საკმარის საფუძვეველს. მიწის კოდექსის მე-13 მუხლის შესაბამისად, სარგებლობისათვის მიწის ნაკვეთის გაცემა ხორციელდებოდა მიზომვის წესით. იმავე კოდექსის მე-18 მუხლის საფუძველზე, აკრძალული იყო გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით სარგებლობა მანამ, სანამ სათანადო მიწათმოწყობის ორგანოები ამ ნაკვეთის საზღვრებს ადგილზე დაადგენენ და გასცემენ მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს. მიუხედავად საქმის არაერთგზის არსებითი განხილვისა, ვერცერთი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მოძიებულ ვერ იქნა მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ აღმასკომის გადაწყვეტილების საფუძველზე გაცემულ მიწის ნაკვეთზე შედგა სიტუაციური გეგმა, ჩატარდა ინვენტარიზაცია, დაკოლვა სიტუაციური გეგმის შესაბამისად და გაიხსნა პირადი საქმე ინდბინათმშენებლობაზე. ამდენად, საქმეში არ მოიძიება მიწათსარგებლობის უფლების დამდგენი დოკუმენტი. საგულისხმოა, რომ აღნიშნული ვერ წარმოადგინა თავად კასატორმაც. ხოლო რაც შეეხება საქმეში (ს.ფ. 270 ტ.2) დაცულ დაკვალვის აქტს, რომელზედაც აპელირებს კასატორი, აღნიშნული ვერ ჩაითვლება დაკოლვის აქტად (სიტუაციური გეგმის შესაბამისად), ვინაიდან მითითებულ დოკუმენტებში საუბარია არა მიწის, არამედ საცხოვრებელი ბინის დაკვალვაზე.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას მოპასუხეებზე ზ. ქ-სა და რ. გ-ზე მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის კანონდარღვევით გადაცემის თაობაზე და აღნიშნავს, მიწის კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, კოლმეურნეობათა საზოგადოებრივი სარგებლობის, საბჭოთა მეურნეობის და სხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიწა, თუ იგი მდებარეობს ქალაქის ფარგლებში, მაგრამ ქალაქის დაგეგმარების და განაშენიანების პროექტით არ არის გათვალისწინებული განაშენიანების ან კეთილმოწყობის ობიექტად, ემაგრება მათ უვადო სარგებლობაში.

იმავე კოდექსის 90.3 მუხლის შესაბამისად, ქალაქის მიწების შემადგენლობაში შედის სასოფლო-სამეურნეო გამოყენების მიწები და სავარგულები.

საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ ქ. კასპის შემადგენლობაში შედიოდა კასპის კოლმეურნეობის მიწები, მათ შორის სადავო მიწის ნაკვეთი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მიწის კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმები ქმნიდა კანომისმიერ საფუძველს, მითითებული მიწები შესულიყო საპრივატიზაციო ფონდში. რაც მოცემულ შემთხვევაში განხორციელდა 1992 წელს კასპის საკრებულოს მოსახლეობის ყრილობის და კასპის საკრებულოს მიწის რესურსების და მიწის რეფორმის კომიის გადაწყვეტილებით. კასპის კოლეურნეობის მიწები გადავიდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საპრივატიზაციო ფონდში და მოსახლეობაზე გაიცა მიწის მიღება-ჩაბარების აქტები. სწორედ აღნიშნული გადაწყვეტილება დაედო საფუძვლად ზ. ქ-სა და რ. გ-ზე გაცემულ მიწის მიღება-ჩაბარების აქტებს (ს.ფ. 34.94 ტ 1). ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოტივაციას მიწის კატეგორიიდან გამომდინარე აღნიშნული მიწების სარეფორმო ფონდში ჩარიცხვისა და მისი მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹290 და ¹48 დადგენილებების საფუძველზე გაცემის დაუშვებლობის თაობაზე.

ამასთან, საგულისხმოა, რომ კასატორი სადავოდ არ ხდის კასპის საკრებულოს მოსახლეობის ყრილობისა და კასპის საკრებულოს მიწის რესურსების და მიწის რეფორმის კომისიის გადაწყვეტილებებს.

აქვე საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ მიწათსარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების არსებობის გამო კასატორი ვერ ადასტურებს, რომ სადავო 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთი შედის მოპასუხეების ზ. ქ-ისა და რ. გ-თვის გამოყოფილ 0,12 ჰა მიწის ნაკვეთის შემადგენლობაში, რაც კასატორის მოთხოვნას ხდის დაუსაბუთებლად.

საკასაციო სასამართლო ასევე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ გარემოებებს: კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის 1998 წლის 20 იანვრის ¹28 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა საწარმო გაერთიანება “კ-ის" დირექტორის თხოვნა და მრავალბინიანი სახლის მშენებლობისათვის კასპში დავით აღმაშენებლის სახელობის მარცხენა სანაპიროზე, ........ მიმდენარე ტერიტორიაზე გამოეყო 0,50 ჰა მიწის ნაკვეთი.

კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 25 მაისის ¹52 გადაწყვეტილებით, რაიონული პროკურატურის თხოვნის საფუძველზე, საწარმო გაერთიანება “კ-ს" დაევალა გაეთვალისწინებინა ქ. კასპში ......... ქ. ¹3-ში მცხოვრები მოქალაქის ქ. ბ-ის თხოვნა და კანონიერი უფლბების გათვალისწინებით, მიეცა საცხოვრებელი ფართობი არსებული ნორმების მიხედვით იმ საცხოვრებელ სახლში, რომლის ასაშენებლადაც კასპის რაისაბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 20 იანვარს ¹28 გადაწყვეტილებით საწარმო გაერთიანება “კ-ს" გამოეყო მიწის ნაკვეთი ......... ქუჩაზე.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ზემოაღნიშნულ დადგენილებას და აღნიშნავს, კასატორი დაეთანხმა რა კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 25 მაისის ¹52 გადაწყვეტილებას, მან იმთავითვე უარი განაცხადა მიწათსარგებლობის უფლებაზე და სანაცვლოდ დათანხმდა სააქციო საზოგადოების მიერ აშენებულ კორპუსში მიეღო ბინა.

აღნიშნულის მტკიცების საფუძველს საკასაციო სასამართლოს აძლევს მიწის კოდექსის 96-ე მუხლი, რომლის შესაბამისადაც, ბინის აშენების შემთხვევაში, მიწათსარგებლობის უფლება გადავიდოდა სს “კ-ზე". იმავდროულად საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას ზიანის დაუკმაყოფილებლობის ნაწილში და თვლის, რომ კასპის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 25 მაისის ¹52 გადაწყვეტილება, რომელიც თავის მხრივ უპირობოდ იქნა მიღებული სს “კ-ის" მიერ, წარმოადგენდა ვალდებულების წარმოშობის საფუძველს, რაც კასატორს აძლავდა სს “კ-გან" ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. ამასთან, გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოდგენილია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის გორის საგადასახადო ინსპექციისს 2007 წლის 28 მაისის ¹149 ბრძანება შპს “მ-ის" (სს “კ-ის" უფლებამონაცვლის) ლიკვიდაციის რეგისტრაციისა და სამეწარმეო რეესტრიდან ამოშლის თაობაზე. აღნიშნული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “ე" პუნქტის ანალოგიის საფუძველზე იძლევა სს “კ-ის" მოთხოვნის ნაწილში საქმის შეწყვეტის საფუძველს, შესაბამისად არ არსებობს ამ ნაწილში მოთხოვნის დაკმაყოფილების პროცესუალური შესაძლებლობა.

აქვე საკასაციო სასამართლო ხაზგასმას აკეთებს იმ გარემოებაზე, რომ დანარჩენ მოპასუხეთა მიმართ მოთხოვნის არარსებობის გამო, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია პროცესუალურ შესაძლებლობას იმსჯელოს მათთვის ზიანის დაკისრების კანონიერებასა და საფუძვლიანობაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის ,,გ” პუნქტით, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1 ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 თებერვლის განჩინება გაუქმდეს სს “კ-თვის" ქ. ბ-ის სასარგებლოდ ზიანის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში ქ. ბ-ის სარჩელზე შეწყდეს საქმის წარმოება.

დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული განჩინება დარჩეს უცვლელად;

3. ქ. ბ-ს გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.