¹ბს-169-185(კს-07) 11 აპრილი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

Aადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

Mმაია ვაჩაძე(თავმჯდომარე),

Nნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - მხარეთა დასწრების გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 იანვრის განჩინება

დავის საგანი – სააპელაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 1 აგვისტოს შპს ,,....” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ მოპასუხის მიერ 2006 წლის 28 მარტს გამოცემული საგადასახადო მოთხვნით ¹04/0211-0352, საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, დაერიცხა ჯარიმა 7200 ლარის ოდენობით.

მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩირებულ იქნა შპს-ს მიერ, რაზედაც 2006 წლის 6 ივლისის ¹06-02/02-1457 წერილით ეცნობათ, რომ საგადასახადო კოდექსის 218-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო აგენტი ვალდებულია, ყოველწლიურად, საანგარიშო მომდევნო თვის 15 რიცხვისთვის საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს ინფორმაცია გადახდილი თანხების თაობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, 2004 წლის მარტის თვის სოციალური დეკლარაცია წარდგენას ექვემდებარებოდა 2004 წლის 15 აპრილამდე, ხოლო 2004 წლის ნოემბრის დეკლარაცია ჩაბარებული არ ყოფილა ვადებში.

მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 28 მარტის საგადასახადო მოთხოვნა და ზემოაღნიშნული წერილი კანონშეუსაბამოა, ვინაიდან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელის მიერ (საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ) საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში საგადასახადო ორგანოში საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადის დარღვევა იწვევს დაჯარიმებას. Aამავე კოდექსის მე-80 მუხლის მე-4 ნაწილის ,,ბბ” პუნქტის შესაბამისად: ,,საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძველია ,,დეკლარირებული გადასახადის გადაუხდელობა, დაგვიანებით გადახდა ანდა არასრულად გადახდა.” ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით კი: ,,ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის ,,ბბ” პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საგადასახდო ორგანო ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელს (საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს) ,,საგადასახადო მოთხოვნა წარუდგინოს არა უგვიანეს 5 სამუშაო დღისა”. აღნიშნული ნორმების შესაბამისად, 2004 წლის მარტისა და ნოემბრის საგადასახადო დეკლარაციების დაგვიანებით წარდგენაზე საგადასახადო მოთხოვნები მათთვის წარდგენილი უნდა ყოფილიყო 2004 წლის აპრლსა და დეკემბერში და მისი გამოცემა 2006 წლის 28 მარტს ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას. აღსანიშნავია აგრეთვე ის გარემოებაც, რომ მათ და მოპასუხეს შორის 2004 წლის დეკემბერში არაერთხელ იქნა გაფორმებული ურთიერთშედარების აქტები, რომლებშიც ჯარიმა არასდროს ყოფილა დაფიქსირებული. მოსაჩელის განმარტებით, მოპასუხე ასევე იყო ვალდებული კონკრეტულად მიეთითებინა, თუ რა წესით და როგორ იქნა დაანგარიშებული 7200 ლარი.

Yყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 28 მარტის ¹04/0211-0351 საგადასახადო მოთხოვნისა და 2006 წლის ¹06-02/02-1457 წერილის ბათილად ცნობას.

საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე საქალაქო სასამართლოში მოსარჩელის წარმომადგენელმა დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და საბოლოოდ მოითხოვა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 28 მარტის ¹04/0211-0531 ,,საგადასახადო მოთხოვნის” - საგადასახადო დეკლარაციის დაგვიანებით წარდგენის გამო შპს ,,....” 7200 ლარის ჯარიმის დაკისრების გაუქმება და მოპასუხის - ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის დავალდებულება გამოეცა ახალი საგადასახადო მოთხოვნა საგადასახადო დეკლარაციის ერთი თვით დაგვიანებით წარდგენის გამო, საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, დეკლარაციით გადასახდელი თანხის 5%-ით (502,75 ლარი) შპს ,,....” დაჯარიმების თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაცულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 30 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით, სასკ-ის 16.1 მუხლით, საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,....” სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 28 მარტის ¹04/0211-0531 საგადასახადო მოთხოვნა საგადასახადო დეკლარაციის დაგვიანებით წარდგენის გამო შპს ,,.....” 7200 ლარის ოდენობით ჯარიმის დაკისრების შესახებ; მოპასუხეს - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა, ახალი საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემა, საგადასახადო დეკლარაციის ერთი თვით დაგვიანებით წარდგენის გამო, საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, დეკლარაციით გადასახდელი თანხის 5%-ით (502,75 ლარი) შპს ,,....” დაჯარიმების თაობაზე.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ.

Aაპელანტები სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 იანვრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი დატოვებულ იქნა განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 364-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლება აქვთ მხარეებს და მესამე პირებს დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-5 ნაწილით განსაზღვრული მესამე პირი სარგებლობს მოსარჩელის (მოპასუხის) ყველა უფლებით, მას უფლება აქვს ასევე გაასაჩივროს სასამართლო გადაწყვეტილება, ხოლო, რაც შეეხება ასკ-ის 16.1 მუხლით საქმეში ჩაბმულ მესამე პირებს, სააპელაციო პალატის განმარტებით, მათ მიერ გადაწყვეტილების გასაჩივრების შესაძლებლობას საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე და იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი საქმეში ჩაბმული იყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მისი სააპელაციო საჩივარი იყო დაუშვებელი.

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრითYგაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა.

კერძო საჩივრის ავტორი კერძო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ,,საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის ¹39 დადგენილების შესაბამისად, საგადასახადო დეპარტამენტი წარმოადგენს რა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ზემდგომ სტრუქტურულ ერთეულს და ერთიანი ცენტრალიზებული სისტემის შემადგენელ ნაწილს, იგი უფლებამოსილია, როგორც ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო, გაასაჩივროს საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით.

Yყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კერძო საჩივრის ავტორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 იანვრის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სააპელაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, კერძო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის კერძო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო ზოგადად ადასტურებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის მართებულებას და აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 364-ე მუხლის საფუძველზე, გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლება აქვთ მხარეებს და მე-3 პირებს დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით. რაც საქართველოს ადმონისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის სპეციფიკის გათვალისწინებით, იმავე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მე-3 პირის სტატუსით ჩართლ პირებს ართმევს გადაწყვეტილების სააპელაციო წესით გასაჩივრების პროცესუალურ უფლებას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო სააპელაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს ფინანსთა სამინისტროს სტრუქტურულ სპეციფიკას და უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი (ამჟამად შემოსავლების სამსახური), როგორც საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით ჩაბმული მე-3 პირი, არ იყო უფლებამოსილი გაესაჩივრებინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

როგორც საქმეში დაცული მასალებიდან დასტურდება, შპს ,,....” სარჩელზე მოპასუხე მხარეს წარმოადგენს თბილისის საგადასახადო ინსპექცია, გადაწყვეტილებაც გამოტანილია ამ უკანასკნელის მიმართ. ,,საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის ¹39 დადგენილების შესაბამისად, საგადასახადო დეპარტამენტი წარმოადგენდა თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ზემდგომ სტრუქტურულ ერთეულს და ერთიანი ცენტრალიზებული სისტემის შემადგენელ ნაწილს, რაც, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დეპარტამენტს, როგორც თბილისის საგადასახადო ინსპექციის ზემდგომ ორგანოს, აძლევდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლებას. რა თვალსაზრისითაც საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებას და თვლის, რომ კერძო საჩივარი ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შემოსავლების სამსახურის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 იანვრის განჩინება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი დასაშვებობის სტადიიდან დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.