¹ბს-291-288(კ-11) 6 ივლისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე;
კასატორი – ქ. თბილისის მერია;
მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. დ-შვილი;
მესამე პირები _ სსიპ არქიტექტურის სამსახური, ზ. გ-შვილი, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «...», თავმჯდომარე ე. ბ-ძე;
დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა;
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2010 წლის 20 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ზ. დ-შვილმა, მოპასუხის–ქ. თბილისის მერიის მიმართ.
მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა ქ. თბილისის მერიის 2009 წლის 28 დეკემბრის ¹2134 განკარგულების ბათილად ცნობას.
2010 წლის 6 მაისის საოქმო განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილით ჩაებნენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «...» და სსიპ «...».
2010 წლის 19 მაისის საოქმო განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილით ჩაება ზ. გ-შვილი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით ზ. დ-შვილის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეს უარი ეთქვა ქ. თბილისის მერიის 2009 წლის 28 დეკემბრის ¹2134 განკარგულების ბათილად ცნობაზე.
Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 2008 წლის 17 მარტს, ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურს განცხადებით მიმართა ზ. დ-შვილმა და მოითხოვა ქ. თბილისში, ... ქუჩა ¹4-ში, პირველ სართულზე, არასაცხოვრებელ ფართზე უნებართვოდ მიშენებული ფართის ლეგალიზაცია; ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 14 მაისის ბრძანებით, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ზ. დ-შვილის განცხადების დაკმაყოფილებისა და განცხადებით მოთხოვნილი ფართის ლეგალიზების თაობაზე. ქ თბილისის მერიის 2009 წლის 28 დეკემბრის ¹2134 განკარგულებით,Yდაკმაყოფილდა ამხანაგობა «...»-ის თავმჯდომარის ე. ბ-ძის ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 14 მაისის ბრძანება. A
P პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა, რომ ზ. დ-შვილის მიერ, ქ. თბილისში, ... ქუჩა ¹4-ში, პირველ სართულზე, არასაცხოვრებელ ფართზე უნებართვოდ მიშენებულ ფართის ლეგალიზებაზე განცხადების წარდგენის დროს, წარდგენილი არ ყოფილა ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა «...»-ის წევრთა თანხმობა. საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ამონაწერით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ლეგალიზების მოთხოვნამდე, ზ. დ-შვილს ინდივიდუალურ საკუთრებაში ჰქონდა 236 კვ.მ ფართი, ხოლო ლეგალიზების შემდეგ ფართი გაიზარდა 291.47 კვ.მ-მდე.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის ¹660 ბრძანებულებით დამტკიცებული «პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ, უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის» პირველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეს წესი განსაზღვრავს უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების (შემდეგში-ობიექტები ან მათი ნაწილები) ლეგალიზების შესახებ გადაწყევეტილების მიღების წესს. ზემოაღნიშნული წესის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ობიექტის ან მისი ნაწილის მესაკუთრე ან სხვა უფლებამოსილი პირი აღნიშნული ობიექტის ლეგალიზების მოთხოვნის შესახებ განცხადებით მიმართავს შესაბამის ორგანოს, რომელიც მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით განიხილავს საკითხს და იღებს გადაწყვეტილებას ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზების ან ლეგალიზებაზე უარი თქმის შესახებ. Aამავე მუხლის მეორე ნაწილის ,,ბ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად, განცხადებას თან უნდა დაერთოს ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, საკადასტრო რუკა, ხოლო თუ მიწის ნაკვეთი სხვა ფიზიკური ან იურიდიული პირის (სახელმწიფოს ან ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის) საკუთრებაშია, აგრეთვე განმცხადებელსა და მესაკუთრეს შორის დადებული შესაბამისი ხელშეკრულება ან თანხმობა, გარდა მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლებზე მიშენება-დაშენებისა.
ადმინისტრაციულმა კოლეგიამ მიუთითა «ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონზე და განმარტა, რომ იგი არეგულირებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ფორმებსა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმებს, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წარმოშობის, ჩამოყალიბების, საქმიანობისა და ლიკვიდაციის ძირითად სამართლებრივ პირობებს. ამავე კანონის მე-3 მუხლის ,,გ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, მრავალბინიანი სახლი განმარტებულია, როგორც სახლი, რომელიც შედგება ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან; სასამართლომ ასევე მიუთითა ამავე კანონის მე-10 მუხლის პირველი ნაწილზე და განმარტა, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. დ-შვილმა.
აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ზ. დ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ზ. დ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 2009 წლის 28 დეკემბრის ¹2134 განკარგულება.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,ბინათმესაკუთრეთა შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის პირველი ნაწილზე, რომლის თანახმად, ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ, ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განვითარების შედეგად ბინამესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ფართობის ცვლილებების შემთხვევაში უნდა მოხდეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა წილების გადაანგარიშება და რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში იმ წევრის (წევრთა) ხარჯზე, რომელსაც (რომლებსაც) ფართობის ცვლილებების შედეგად გაეზარდა წილი, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები განსხვავებულ წესზე არ შეთანხმდებიან. აღნიშნულის საფუძველზე, სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ ყველა წევრის თანხმობა ესაჭიროება ისეთ გადაწყვეტილებებს, რომელთა საფუძველზეც ხდება 1. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განვითარება; 2. განვითარება მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას; 3. განვითარება გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე. ამასთან, ყველა წევრის თანხმობის სავალდებულობისათვის სახეზე უნდა იყოს სამივე პირობა კუმულატიურად. აღნიშნულის საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა სასამართლოს მოსაზრება, ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების და ლეგალიზების ბრძანების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის თაობაზე, ვინაიდან მისი აზრით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად იქნა განმარტებული ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-10 მუხლი და საქართველოს პრეზიდენტის ¹660-ე ბრძანებულება.
სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს პრეზიდენტის ¹660-ე ბრძანებულების მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის «გ» ქვეპუნქტის საფუძველზე განმარტა, რომ ლეგალიზების მოთხოვნის შესახებ განცხადებას უნდა დაერთოს ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, საკადასტრო რუკა ან განმცხადებელსა და მესაკუთრეს შორის დადებული შესაბამისი ხელშეკრულება ან თანხმობა, გარდა მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლებზე მიშენება-დაშენებისა. აღნიშნული ნორმის საფუძველზე სადავო ობიექტის ლეგალიზებისას, ადმინისტრაციული ორგანო არ იყო ვალდებული მოეთხოვა ამხანაგობის ყველა წევრის თანხმობა, ვინაიდან ლეგალიზაციის შედეგად, აპელანტის ინდივიდუალური წილის გაზრდით არ მომხდარა სხვა მესაკუთრეთა საერთო ქონების ცვლილება. ამასთან, ამხანაგობის წევრების მიერ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე არ მომხდარა ისეთი მტკიცებულებების წარმოდგენა, რომლებიც დაადასტურებდნენ იმ გარემოებას, რომ საერთო საკუთრებაში განხორციელებული წილობრივი ცვლილება რაიმე ფორმით გავლენას ახდენს მათ მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე.
აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ.
კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის უარყოფას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გაეცნო ზ. დ-შვილს, ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა «აბასთუმანი 4-ის» თავმჯდომარე ე. ბ-ძესა და ამავე ამხანაგობის წევრ ზ. გ-შვილს შორის გაფორმებულ მორიგების აქტს და მიაჩნია, რომ მხარეთა შორის მორიგება უნდა დამტკიცდეს აღნიშნული აქტის მიხედვით და მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლზე და აღნიშნავს შემდეგს, მითითებული მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რაც ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში. ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს _ ცნოს სარჩელი.
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «დ» ქვეპუნქტის შესაბამისად სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მხარეები მორიგდნენ.
ამასთან საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ არ არსებობს მისი მხრიდან ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის გამოყენების საჭიროება, ვინაიდან წინამდებარე სარჩელზე უარს აცხადებს ფიზიკური პირი და შესაბამისად მორიგების პირობებიც შეეხება მხოლოდ ფიზიკურ პირთა ინტერესებს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლზე და მხარეებს განუმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის თანახმად, საქმეზე წარმოება შეწყდება სასამართლო განჩინებით, ხოლო საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში, სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «დ» ქვეპუნქტით, 273-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. დამტკიცდეს მოსარჩელე ზ. დ-შვილსა და მესამე პირებს ე. ბ-ძესა და ზ. გ-შვილს შორის 18.06.2011წ. გაფორმებული მორიგების აქტი, შემდეგი პირობებით:
ა) ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა «...» თავმჯდომარე ე. ბ-ძე ბინის ამხანაგობის სახელით საკუთრებაში გადასცემს ზ. გ-შვილს ბინის ამხანაგობის წევრთა საერთო სარგებლობაში არსებულ არასაცხოვრებელ ფართს 55, 47 კვ.მ-ს, მდებარე ქ. თბილისი, ... ¹4, I სართული (ანტრესოლი).
ბ) მოსარჩელე-ზ. დ-შვილი უარს ამბობს სასარჩელო მოთხოვნაზე, რომელიც აღძრულია ქ. თბილისის მერიის 2009 წლის 28 დეკემბრის ¹2134 განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
2. მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
3. ზ. დ-შვილის სარჩელზე შეწყდეს საქმის წარმოება მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების გამო;
4. მორიგების აქტი ძალაში შედის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ მისი დამტკიცების მომენტიდან და მოქმედებს მხარეების მიერ მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებამდე;
5. მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მხარეთა პასუხისმგებლობა განისაზღვრება მოქმედი კანონმდებლობით (მათ შორის, მორიგების აქტის იძულებითი აღსრულებით);
6. მხარეებს განემარტოთ, რომ სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ დაიშვება;
7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
