ბს-400-523-კ-03 23 იანვარი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

გ. ქაჯაია,

ნ. ქადაგიძე

სარჩელის საგანი: საიჯარო ქირის გადახდა, იჯარის ხელშეკრულების საგნის დაბრუნება, ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 25 ივლისს შპს ,,კ-მა” სარჩელი აღძრა ფოთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე ფირმა ,,პ-ის” მიმართ საიჯარო ქირის გადახდის, ტუმბოების დაბრუნებისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოსარჩელემ სარჩელში აღნიშნა, რომ მას და ფირმა ,,პ-ს” შორის დაიდო იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე მან ფირმა ,,პ-ს” გადასცა ნკ-560/120 ტიპის 3 ცალი ტუმბო. იჯარის ქირა ერთ ტუმბოზე დღგ-ს გარეშე შეადგენდა თვეში 300 აშშ დოლარს. ხელშეკრულება თავდაპირველად დაიდო 3 თვის ვადით, ხოლო შემდგომ მოიჯარის თხოვნით გაგრძელდა კიდევ 6 თვით და ვადა გაუვიდა 2001წ. 1 მარტს.

მოსარჩელის განმარტებით, ხელშეკრულების 9.2-ე მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, მოიჯარე ვალდებული იყო, დაებრუნებინა ტუმბოები ხელშეკრულების ვადის გასვლისთანავე, თუმცა, მიუხედავად არაერთგზისი მოთხოვნისა, მოიჯარემ აღნიშნული ვალდებულება არ შეასრულა, რის გამოც ქონების დაბრუნების დაყოვნებისათვის საიჯარო ქირამ შეადგინა 17280 აშშ დოლარი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა: 1. ტუმბოების დაყოვნებით გადაცემისათვის საიჯარო ქირის – 17280 აშშ დოლარის გადახდა;

2. ტუმბოების დაუყოვნებლივ გადაცემა იმავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი გადაეცა მოიჯარეს, ბუნებრივი ცვეთის გათვალისწინებით; 3. 2002წ. ივლისიდან ტუმბოების უშუალოდ გადაცემამდე 1080 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა ყოველ ვაგადაცილებულ თვეზე; 4. გაწეული სასამართლო ხარჯების: სახელმწიფო ბაჟის – 432 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის – 691 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ანაზღაურება.

მოპასუხე ფირმა ,,პ-მა” სარჩელი არ ცნო და შესაგებელში აღნიშნა, რომ 2000წ. 1 ივლისს, მასსა და შპს ,,კ-ს” შორის დადებული ხელშეკრულების დამთავრებისთანავე, მან სამივე ტუმბოს გაუკეთა დემონტაჟი. 2001წ. 11 აპრილს კი აცნობა, რომ სამივე ტუმბო იყო მისი, ანუ შპს ,,კ-ის” განკარგულებაში.

მოპასუხის განმარტებით, მან 2001წ. 18 აპრილს ფოთის ნავსადგურიდან მიიღო წერილობითი მოთხოვნა აღნიშნული ტუმბოების შპს ,,კ-ისათვის” გადაცემის შეჩერების შესახებ. 2001წ. 23 აპრილს ფოთის საზღვაო ნავსადგურის ხელმძღვანელობამ წერილობით აცნობა მას და შპს ,,კ-ს” იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან შპს ,,კ-ს” გააჩნდა ნავსადგურის დებიტორული დავალიანება, ,,ფოთის” ნავსადგურის ადმინისტრაცია არ აძლევდა ნებართვას ნავსადგურის ტერიტორიიდან ¹1 ნავსადგომთან განლაგებული სამი ნათვობპროდუქტის ტუმბოს გატანაზე.

მოპასუხემ ასევე აღნიშნა, რომ 2000წ. 1 ივლისს მას და შპს ,,კ-ს” შორის დადებულ იჯარის ხელშეკრულებას ვადა გაუვიდა 2001წ. 1 მარტს, ხოლო თვით ხელშეკრულების საგანი, ანუ ნათვობპროდუქტების სამივე ტუმბო დაყადაღებულ იქნა და განთავსდა ფოთის საზღვაო ნავსადგურის ცენტრალურ საწყობში. აქედან გამომდინარე, მოპასუხის განმარტებით, იჯარის ხელშეკრულების გასვლისთანავე ზემოაღნიშნული ტუმბოები იმყოფებოდა არა მათ მფლობელობაში, როგორც ამას მოსარჩელე აღნიშნავს, არამედ ისინი ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2001წ. 29 მაისის გადაწყვეტილების საფუძველზე სასამართლო აღმასრულებლის მიერ შესანახად ჩაბარდა ნავსადგურის ცენტრალურ საწყობს.

ქ. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2002წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,კ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა: შპს ,,კ-ს” დაუბრუნდა იჯარით გაცემული ქონება _ ნავთობპროდუქტის სამი ცალი ტუმბო; ფირმა ,,პ-ს” შპს ,,კ-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა 17280 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის და ზიანის – 21163 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის და სახელმწიფო ბაჟის – 432 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის – 691 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ანაზღაურება.

სასამართლომ გადაწყვეტილების საფუძვლად მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

სასამართლოს განმარტებით, მოიჯარე, ანუ მოპასუხე ფირმა ,,პ-ის” მიერ მეიჯარისათვის, ანუ მოსარჩელე შპს ,,კ-ისათვის”, 2001წ. 11 აპრილს გაგზავნილი მიმართვა მოიჯარის მიერ ტუმბოების დემონტაჟისა და მათი მოიჯარის განკარგულებაში გადაცემის შესახებ არ შეიძლებოდა ჩათვლილიყო მოიჯარის მიერ იჯარით გაცემული ქონების დაბრუნებად, რადგან მხარეებს შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულების 5.2 მუხლის თანახმად, ქონების დაბრუნებისას მხარეები ადგენენ მიღება-ჩაბარების აქტს და ამავე ხელშეკრულების 5.4 მუხლის თანახმად, ქონება დაბრუნებულად ითვლება აღნიშნული აქტის ხელმოწერის მომენტიდან. ვინაიდან მხარეებს არ შეუდგენიათ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიღება-ჩაბარების აქტი, სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ მოპასუხეს იჯარით აღებული ქონება არ დაუბრუნებია და ტუმბოები კვლავ მის მფლობელობაში იყო.

სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოპასუხის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ მას არ ეკისრებოდა პასუხისმგებლობა იჯარით აღებული ქონების დაბრუნების დაყოვნებისათვის იმ მოტივით, რომ ხელშეკრულების ვადის გასვლისთანავე ნავთობპროდუქტის ტუმბოები, ფოთის საზღვაო ნავსადგურთან შპს ,,კ-ის” დებიტორული დავალიანების გამო, დაყადაღებულ იქნა ნავსადგურის სასარგებლოდ.

სასამართლოს განმარტებით, ნავსადგურის ¹1 ნავმისადგომთან განლაგებულ ნავთობპროდუქტის სამ ტუმბოს ნავსადგურის სასარგებლოდ ყადაღა დაედო ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2001წ. 22 მაისის განჩინებით. მხარეებს შორის დადებულ იჯარის ხელშეკრულებას კი ვადა გაუვიდა 2001წ. 1 მარტს.

ქ. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2002წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფირმა ,,პ-ამ”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელანტმა აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების ვადის გასვლისთანავე მან ტუმბოების დემონტაჟის თაობაზე ვალდებულება დაუყოვნებლივ განახორციელა, რის შესახებაც აცნობა მოსარჩელეს. ხელშეკრულებაში მითითებულ ადგილზე ტუმბოების გადაცემის განსახორციელებლად კი აპელანტი ელოდებოდა ფოთის საზღვაო ნავსადგურის ნებართვას, რათა მოეხდინა ნავსადგურის ტერიტორიიდან ტვირთის გატანა, მაგრამ შპს ,,კ-ს” და ნავსადგურს შორის გარკვეული დავალიანების არსებობის გამო, ტვირთის დაყადაღების მოტივით, ნავსადგურმა აუკრძალა თავისი ტერიტორიიდან ტუმბოების გატანა, რითაც გადაცემის ნაწილში ხელშეკრულების შესრულება შეუძლებელი გახდა.

აპელანტის განმარტებით, 2001წ. 23 აპრილს მან წერილობით მიმართა შპს ,,კ-ს” და ითხოვა მის მიერ განხორციელებული მოქმედება (დემონტაჟი) მიეღო შესრულებად, რადგან ,,კ-სა” და ნავსადგურს შორის დავის გამო, მისთვის შეუძლებელი იყო ტუმბოების ნავსადგურიდან გატანა. აღნიშნული კი სკ-ს 398-ე მუხლის თანახმად, იქნებოდა ხელშეკრულების მისადაგება შეცვლილი გარემოებებისადმი.

აპელანტმა აღნიშნა, რომ მის მიერ ვალდებულება შესრულდა და არანაირ ვადის გადაცილებას ადგილი არ ჰქონია და სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა კანონის ის მუხლები, რომლებიც გამოიყენა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 2003წ. 31 მარტის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება სსიპ ,,ფოთის ნავსადგური”, ხოლო დავა მიჩნეულ იქნა ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ დავად.

შპს ,,კ-ის” დირექტორმა განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა ,,გ-ის” შპს ,,კ-ის” უფლებამონაცვლედ ცნობა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 27 ივნისის განჩინებით საქმეში დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩაება შპს ,,გ-ი”.

შპს ,,გ-მა” ქუთაისის საოლქო სასამართლოში შეიტანა სასარჩელო განცხადება მოპასუხე ფირმა ,,პ-ას” მიმართ და მოითხოვა საიჯარო ქირის გადახდისა და ზიანის ანაზღაურება.

შპს ,,გ-მა” აღნიშნა, რომ შპს ,,კ-მა” დაუთმო მოთხოვნის უფლება, რომელიც მას გააჩნდა ფირმა ,,პ-ას” მიმართ 2000წ. 1 ივლისის იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე. აღნიშნული მოთხოვნა შპს ,,კ-მა” მას დაუთმო ნაწილობრივ, ფირმა ,,პ-ასათვის” თანხის დაკისრების ნაწილში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს ,,გ-ი” აცხადებდა დამოუკიდებელ მოთხოვნას დავის საგნის მიმართ და მოითხოვდა ქ. ფოთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას და მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ 17280 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის, 21168 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და სასამართლო ხარჯების: სახელმწიფო ბაჟის – 432 აშშ ეკვივალენტი ლარისა და წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების – 691 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება.

მოგვიანებით შპს ,,გ-ა” შეამცირა თავისი სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა მოპასუხეზე 21600 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და სასამართლო ხარჯების _ 1400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილებით ფირმა ,,პ-ას” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2002წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,გ-ისა” და შპს ,,კ-ის” სარჩელები არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებებზე დააფუძნა:

სასამართლოს განმარტებით, ,,პ-ას” და შპს ,კ-ს” შორის 2000წ. 1 ივლისს დადებული საიჯარო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ამოიწურა 2001წ. 1 იანვარს, რის შემდეგაც ,,პ-ა” ფაქტობრივად განაგრძობდა ტუმბოებით სარგებლობას, რაზეც შპს ,,კ-ს” პრეტენზია არ გამოუთქვამს. აღნიშნული კი, სასამართლოს განმარტებით, სკ-ს 559-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად ნიშნავდა, რომ მხარეებს შორის 2000წ. 1 ივლისს დადებული ვადიანი ხელშეკრულება 2001წ. 1 იანვრიდან განახლდა განუსაზღვრელი ვადით.

სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ 2002წ. 14 ივნისს შპს ,,კ-მა” მოსთხოვა ,,პ-ას” ტუმბოების 20 ივნისამდე დაბრუნება და დაგვიანებით გადაცემისათვის ზიანის ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ, რადგან მხარეთა შორის არსებობდა იჯარის ხელშეკრულება, ამ ხელშეკრულების მოშლა და ტუმბოების დაბრუნების შესახებ მოთხოვნის წარდგენისას შპს ,,კ-ს” უნდა დაეცვა სკ-ს 561-ე მუხლით დადგენილი სამთვიანი ვადა, რადგან ხელშეკრულებიდან ან საქმის გარემოებებიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობდა, ანუ ,,პ-ას” შეეძლო ტუმბოებით ესარგებლა 2001წ. 14 ივნისიდან კიდევ 3 თვის განმავლობაში, რის შემდეგაც შეიძლებოდა ხელშეკრულების შეწყვეტა და ტუმბოების დაბრუნების მოთხოვნის წარდგენა შპს ,,კ-ის” მხრიდან.

სასამართლომ ასევე გაიზიარა ,,პ-ას” მითითება იმის თაობაზე, რომ მან, სურვილის მიუხედავად, ვერ შეძლო ტუმბოების დაბრუნება შპს ,,კ-ისათვის”, რადგან ფოთის ნავსადგურის განცხადების საფუძველზე, სასამართლოს მიერ მოხდა აღნიშნული ტუმბოების დაყადაღება და ისინი შესანახად გადატანილ იქნა პორტის ცენტრალურ საწყობში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ,,პ-ას” რაიმე ვალდებულება შპს ,,კ-ის” წინაშე იჯარის ხელშეკრულების საგნის დაუბრუნებლობით არ წარმოშობია.

სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ ცნო შპს ,,გემის” სარჩელი ,,პ-ასათვის” მის სასარგებლოდ თანხის დაკისრების ნაწილში, რადგან შპს ,,გ-ს” შპს ,,კ-მა” დაუთმო თანხის მოთხოვნის უფლება, რომელიც შპს ,,კ-ს” თავის მხრივ არ გააჩნდა და არც წარმოშობია.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს ,,კ-მა”, რომელმაც აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო უკანონო, ვინაიდან სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ.

კასატორის განმარტებით, ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 30 ივნისის განჩინება შპს ,,კ-ის” შუამდგომლობაზე (საქმის სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით გაგრძელების თაობაზე) უარის თქმის შესახებ იყო დაუსაბუთებელი და არასწორი, ვინაიდან ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.2-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს შეიძლება წარმოადგენდეს: ა)ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმბდებლობასთან; ბ) ადმინისტრაციული გარიგების დადება ან შესრულება;

გ)ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე. ამასთან, სსკ-ს 285-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, განჩინებაში სხვა გარემოებებთან ერთად უნდა აღინიშნოს მოტივები, რომლებითაც სასამართლო მივიდა თავის დასკვნამდე და კანონები, რომლებითაც მან იხელმძღვანელა, ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 2003წ. 30 ივნისის განჩინებაში კი შუამდგომლობაზე უარის თქმის საფუძვლად მითითებული იყო მხოლოდ ის გარემოება, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდესის 2.2-ე მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს შეიძლება წარმოადგენდეს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე. ამდენად, კასატორისათვის გაუგებარია, რა მოტივით თქვა სასამართლომ უარი შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო ფირმა ,,პ-ასათვის” თანხის დაკისრებასთან დაკავშირებით აღნიშნა, რომ მას მოთხოვნის უფლება უკვე აღარ ეკუთვნოდა, ვინაიდან გაასხვისა შპს ,,გ-ზე”.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს ,,გ-მა”, რომელმაც აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო უკანონო, ვინაიდან სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სკ-ს 591-ე მუხლი, ამასთან, სასამართლოს გადაწყვეტილება იყო იურიდიულად დაუსაბუთებელი.

კასატორმა აღნიშნა, რომ ვინაიდან სასამართლოს განმარტებით ხელშეკრულება არ შეწყვეტილა და ქონების დაბრუნების ვალდებულება ფირმა ,,პ-ას” არ წარმოშობია 2002წ. სექტემბრამდე, მაშინ მას და შპს ,,კ-ს” უფლება ჰქონდათ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საიჯარო ქონების სარგებლობისათვის იჯარის ქირის გადახდა Eეთხოვათ.

კასატორმა ასევე მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ ქუთაისის საოლქო სასამართლოს მხრიდან ადგილი ჰქონდა საპროცესო ნორმების დარღვევას და საქმე არაკანონიერად იქნა განხილული ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ფირმა ,,პ-ასათვის” მის სასარგებლოდ იჯარის ქირის _ 21600 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება და სასამართლო ხარჯების ანაზღაურება.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებები, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ შპს ,,კ-ისა” და შპს ,,გ-ის” საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე განსჯადობით განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოცემული საქმე განიხილა არაგანსჯადმა სასამართლომ.

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის თანახმად, ამ კოდექსით დადგენილი წესით საერთო სასამართლოში განიხილება დავა იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, ხოლო 2.2 მუხლის შესაბამისად, სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანს შეიძლება წარმოადგენდეს:

ა) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან;

ბ) ადმინისტრაციული გარიგების დადება ან შესრულება;

გ) Fადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება ზიანის ანაზღაურების, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე.

კონკრეტული დავის ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განხილვა დადგინდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 31 მარტის განჩინებით სსიპ ,,ფოთის ნავსადგურის” განცხადების საფუძველზე. სააპელაციო პალატამ, სსიპ ,,ფოთის ნავსადგური” მიიჩნია რა იმ სამართალურთიერთობის მონაწილედ, რომლის თაობაზეც სასამართლოს მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანაა შესაძლებელი, საქმეში ჩააბა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე სავალდებულო მესამე პირად. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მხარეთა შორის დავა გამომდინარეობდა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, ამავე დროს სსიპ ,,ფოთის ნავსადგური” წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ ორგანოს და, შესაბამისად, საქმე უნდა განხილულიყო ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით. საკასაციო პალატა აღნიშნულ მოსაზრებას უსაფუძვლოდ მიიჩნევს. მოცემულ შემთხვევაში მხარეებს წარმოადგენენ კერძო სამართლის იურიდიული პირები, შპს ,,კ-ი”, შპს ,,გ-ი”, და ფირმა ,,პ-ი”, ხოლო დავა გამომდინარეობს არა ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, არამედ სამოქალაქო კანონმდებლობიდან, კერძოდ, დავის საგანს წარმოადგენს საიჯარო ქირის გადახდა, იჯარის ხელშეკრულების საგნის დაბრუნება და ზიანის ანაზღაურება. სსიპ ,,ფოთის ნავსადგურის” საქმეში მესამე პირად ჩაბმა არ ცვლის დავის არსს და არ წარმოადგენს მოცემული საქმის ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ დავად გარდაქმნის საფუძველს. მოცემული დავა არ გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდან, დავის საგანს არ წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან, დავა არ ეხება ადმინისტრაციულ გარიგებას და მოპასუხე არ არის ადმინისტრაციული ორგანო, რომელსაც გადაწყვეტილებით შეიძლება დაეკისროს გარკვეული ვალდებულების შესრულება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კონკრეტული დავა წარმოადგენს სსკ-ს მე-11 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ, კერძოდ, ორი კერძო სამართლის იურიდიულ პირს შორის სამოქალაქო ურთიერთობებიდან წარმოშობილ დავას და იგი განხილული უნდა იქნეს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საპროცესო საქმე განიხილა არაგანსჯადმა სასამართლომ, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს. შესაბამისად, უნდა გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებაროს იმავე სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ს 399-ე, 404-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორების _ შპს ,,კ-ისა” და შპს ,,გ-ის” საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 7 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე განსჯადობით არსებითად განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას.

3. მხარეთათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.