ბს-494-591-კ-03 4 მარტი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

ი. ლეგაშვილი,

ნ. კლარჯეიშვილი

დავის საგანი: ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, ქმედების განხორციელების დავალება.

აღწერილობითი ნაწილი:

მ. და ნ. ლ.-ებმა სარჩელით მიმართეს სასამართლოს მოპასუხე ქ. თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურის მიმართ და მოითხოვეს ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა და მოპასუხის მიერ სამშენებლო პასპორტის გაცემის თაობაზე მათი განცხადების განხილვა და დაკმაყოფილება.

მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, რომ ცხოვრობენ ქ. თბილისში, ... მდებარე მამაპაპისეულ ძველ ორსართულიან სახლში: უსაფრთხოების ტექნიკის სრული დაცვით მოახდინეს ძველი ნაგებობის მოშლა და დაიწყეს მშენებლობა, რომელიც შეაჩერა ქალაქის არქიტექტურის სამსახურმა სათანადო ნებართვის არარსებობის გამო. 2002წ. 31 იანვარს განცხადებით მიმართეს თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურს და ითხოვეს სამშენებლო პასპორტის გაცემა. მოპასუხემ 2002წ. 15 მარტის ¹490 წერილით უარი უთხრა საკითხის განხილვასა და გადაწყვეტაზე იმ მიზეზით, რომ გასატარებელი იყო საჯარიმო სანქციები და არ იყო წარდგენილი საერთო საკუთრების ეზოში მცხოვრები ყველა მეზობლის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა. მოსარჩელეები აღნიშნავდნენ, რომ გადაწყვეტილებას საჯარიმო სანქციის თაობაზე ეთანხმებოდნენ, რაც შეეხებოდა ყველა მესაკუთრის თანხმობას, იგი მიაჩნდათ უკანონოდ, რადგან მათ მიერ წარდგენილი პროექტი მთლიანად ჯდებოდა ძველი ნაგებობის პარამეტრებში და გამორიცხული იყო რომელიმე მეზობლის ინტერესების შელახვა. ერთადერთი მეზობელი, რომელიც მშენებლობის წინააღმდეგია, იყო ვ. მ.-ი, რომელიც თვლიდა, რომ მშენებლობის დამთავრება გამოიწვევდა მისი საცხოვრებელი ბინის დაბნელებას და ბუნებრივი განათების ნორმების დარღვევას.

სასამართლოს 2002წ. 3 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაერთო ვ. მ.-ი, რომელმაც დამოუკიდებელი სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა უკანონო მშენებლობის შეჩერება. იგი მიუთითებდა, რომ ცხოვრობს აღნიშნულ მისამართზე, 2001წ. მაისში ლ.-ებმა დაიწყეს უნებართვო მშენებლობა, რომელიც შეჩერებულ იქნა 2001წ. დეკემბერში მისი მოთხოვნის საფუძველზე. არასწორად მიაჩნდა წარმოდგენილი დასკვნა ინსოლაციისა და ბუნებრივი განათების გაანგარიშების შესახებ და მიუთითებდა, რომ მშენებლობის შედეგად მის სახლში მზის სინათლე არ შეაღწევდა, ვინაიდან ეზო წარმოადგენდა საერთო საკუთრებას, ამიტომ საჭიროდ მიაჩნდა თითოეული მესაკუთრის თანხმობა მშენებლობის ნებართვის მისაღებად.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 29 აპრილის გადაწყვეტილებით ლ.-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა. ქ. თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურს დაევალა, საჯარიმო სანქციების გატარების შემდეგ, განეხილა მოსარჩელეების 2002წ. 31 იანვრის განცხადება ქ. თბილისში, ... მშენებლობის გაგრძელების თაობაზე. აგრეთვე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მესამე პირის, ვ. მ.-ის, დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა და მოსარჩელეების 2002წ. 31 იანვრის განცხადების განხილვამდე შეჩერდა მშენებლობა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ვ. მ.-მ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა და მიუთითა, რომ რაიონულ სასამართლოში წარდგენილი იყო მხოლოდ სამი მესაკუთრის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა, რომელთა უფლებებიც მშენებლობის შედეგად არ იზღუდებოდა. სასამართლომ არ გამოითხოვა ტექბიუროდან ყველა მესაკუთრის მონაცემები და არ გაარკვია მათი დამოკიდებულება. ვინაიდან პირადად იგი წინააღმდეგია მშენებლობის გაგრძელების, ამიტომ არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახური ვერ განიხილავს მოსარჩელეების მოთხოვნას.

სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას ნ. და მ. ლ.-ების წარმომადგენელმა შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნა და საბოლოოდ მოითხოვა, არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურს საჯარიმო სანქციების გატარებიდან უმოკლეს ვადაში განეხილა მათი განცხადება თანდართული მასალებით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ვ. მ.-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. გაუქმდა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ნ. და მ. ლ.-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ვ. მ.-ის სარჩელი და არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურის მიერ მოსარჩელეთა 2002წ. 31 იანვრის განცხადების განხილვამდე შეჩერდა ქ. თბილისში, ... წარმოებული მშენებლობა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-8.1 და 81-ე მუხლების შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, თავისი უფლებამოსილება განეხორციელებინა მიუკერძოებლად და უფლება არ ჰქონდა, მოეთხოვა მხარისათვის კანონით გათვალისწინებული სხვა რაიმე საბუთი ან ინფორმაციის წარდგენა. ვინაიდან ადმინისტრაციული ორგანოს უარი ქმედების განხორციელებაზე – განცხადების განხილვასა და გადაწყვეტაზე, პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა მოსარჩელეთა ინტერესს, ამიტომ მოპასუხეს უნდა განეხილა განცხადება და სათანადო შეფასების შედეგად მიეღო გადაწყვეტილება. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურის 2002წ. 15 მარტის ¹490 წერილი მთლიანად უსაფუძვლო იყო და მიუთითა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მითითება საჯარიმო სანქციების გატარების შესახებ შეესაბამებოდა კანონს და აღნიშნული არც მოსარჩელეებს გაუხდიათ სადავოდ.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ვ. მ.-მ, რომელიც ითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას. ამასთან ითხოვს, მოსარჩელეებმა წარმოადგინონ საცხოვრებელი სახლის პროექტის ესკიზი, რომლის მიხედვითაც გაკეთებულია ინსოლაციის დასკვნა და თუ ზემოაღნიშნული ესკიზი არ დააკმაყოფილებს აღნიშნულ დასკვნას, ბათილად იქნეს ცნობილი ინსოლაციის დასკვნა.

კასატორი მიუთითებს, რომ არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურის 2002წ. 15 მარტის ¹490 წერილი კანონიერია, ვინაიდან ეზოში მცხოვრები მესაკუთრეების თანხმობები წარდგენილი არ ყოფილა. მოსარჩელეებმა სასამართლოში მხოლოდ 3 მეზობლის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა წარადგინეს. დარჩენილ 3 მეზობელს თანხმობა არ მიუცია, რადგან მშენებლობა მათ ბინებს აბნელებს. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელეთა განცხადება, რომ წარდგენილი ინსოლაციის დასკვნით სხვა მობინადრეების უფლებები არ ილახება, მაგრამ აღნიშნული დასკვნა რომ პროექტის მიხედვით არის გაკეთებული არ დასტურდება, რადგან პროექტი წარდგენილი არ ყოფილა. მოსარჩელეების მიერ წარდგენილი ეზოს გეგმა შედგენილია იმ დროს, როდესაც ჯერ კიდევ კიროვის რაიონი ეწოდებოდა. იმ დროისათვის მისი ბინის ფართი შეადგენდა 32 კვ.მ. მას შემდეგ მან მიაშენა პატარა აივანი, რომელიც შესულია პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში და დღეისათვის მისი კუთვნილი ფართი შეადგენს 42 კვ.მ-ს. მოსარჩელეების მიერ მესამე სართულის დაშენება გამოიწვევს მისი ბინის დაბნელებას და მას მოუწევს აივნის დანგრევა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. მ.-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი, გადაწყვეტილება იურიდიულად დასაბუთებულია.

ვ. მ.-ი საკასაციო საჩივარში ვერ მიუთითებს სსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ დარღვევებზე. ასევე ვერ ასაბუთებს, თუ რომელი ნორმის საფუძველზე უნდა აეკრძალოს ქ. თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურს მ. და ნ. ლ.-ების განცხადების განხილვა. ზაკ-ის 76-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძველია დაინტერესებული პირის განცხადება. მოცემულ შემთხვევაში მ. და ნ. ლ.-ები წარმოადგენენ დაინტერესებულ პირებს, რომლებმაც განცხადებით მიმართეს ადმინისტრაციულ ორგანოს _ ქ. თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების სამსახურს, რომელიც ამავე კოდექსის 8.1 მუხლის საფუძველზე, ვალდებულია თავისი უფლებამოსილება განახორციელოს მიუკერძოებლად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს უარი, განიხილოს ლ.-ების განცხადება, ეწინააღმდეგება ზაკ-ის მე-6 თავის მოთხოვნებს. ამასთან, ადმინისტრაციულ ორგანოს საკითხის გადაწყვეტისას უფლება აქვს მოსთხოვოს დაინტერესებულ მხარეს დამატებითი მტკიცებულებების წარდგენა და დაუნიშნოს ვადა, ხოლო წარუდგენლობის შემთხვევაში განიხილოს განცხადება არსებითად და წარდგენილ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

საქმის სასამართლო სხდომაზე განხილვისას პალატამ გამოარკვია, რომ დაინტერესებული პირების განცხადების განხილვა კასატორის მიერ არასწორად იყო გაგებული და გაიგივებული განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილებასთან. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს, უარი განაცხადოს დაინტერესებული მხარის განცხადების განხილვაზე, მაგრამ განხილვა იმავდროულად არ ნიშნავს განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, რადგან ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება შეიძლება იყოს როგორც დადებითი ისე უარყოფითი, იმისდა მიხედვით, თუ რამდენად შეესაბამება განმცხადებლის მოთხოვნა მოქმედ კანონმდებლობას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე პუნქტით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. მ.-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება;

3. ვ. მ.-ს გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 30 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.