ბს-681-589-კ-04 2 დეკემბერი, 2004 წ.,

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

ი. ლეგაშვილი (მომხსენებელი),

ნ. კლარჯეიშვილი

დავის საგანი: 1998 წელს შედგენილი გეგმა-ნახაზის განადგურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ვ. გ-ემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის მიერ 1998 წელს შედგენილი გეგმა-ნახაზის განადგურება.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ სახალხო დეპუტატთა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 17.03.1954წ. გადაწყვეტილებით, ქ. თბილისში, ..., აბანოს ასაშენებლად გამოეყო 1800 კვ. მიწის ნაკვეთი. ამავე გადაწყვეტილებით შესაბამის სამსახურს დაევალა გამოყოფისა და წითელი ხაზების გადატანის სამუშაოების ჩატარება, რის შედეგად დადგინდა, რომ მიწის ფართობი შეადგებდა 1950 კვ.მ-ს და შეთანხმდა ქალაქის მთავარ არქიტექტორთან. აბანოსა და დამხმარე ნაგებობების მშენებლობის დამთავრების შედეგად მიწის ნაკვეთი მიმაგრებულ იქნა აბანოზე. მოსარჩელემ 1995 წელს მოახდინა აბანოს შენობა-ნაგებობების პრივატიზება და დააფუძნა შპს “.. ..”. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის 11.01.96წ. ¹01.08.08 დადგენილებით შპს-ს დაუმაგრდა ყოფილი აბანო “.. ..-ის” მიერ დაკავებული ტერიტორია, რომლის ფართობი დაზუსტდებოდა გენგეგმის შედგენის შემდეგ. იმავე წელს შედგა გენგეგმა, რომელიც შეთანხმდა ქალაქის მთავარ არქიტექტორთან, რომლის მიხედვით ნაკვეთის ფართობმა შეადგინა 1950 კვ.მ. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა შპს “.. ..ს” და აისახა საჯარო რეესტრში. 1998 წელს დამზადდა საკადასტრო რუქა, რომლის შედგენისას დაზუსტდა მიწის ფართობი, რომელმაც იმავე საზღვრებში შეადგინა 2252 კვ.მ. ამის შემდეგ მოპასუხემ შეადგინა ახალი გეგმა, რომელმაც შეცვალა დედანი გენგეგმის მონაცემები და შინაარსი, იგი არ შეესაბამებოდა ფაქტობრივად არსებულ ვითარებას და არ შეიცავდა არავითარ რეკვიზიტს, არ იყო შეთანხმებული ქალაქის არქიტექტორთან, შედგენილი იყო კანონდარღვევით და ექვემდებარებოდა განადგურებას.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ვ. გ-ის სარჩელი, მოპასუხეს დაევალა 1998 წელს შედგენილი გეგმა-ნახაზის განადგურება. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურმა, რომელმაც მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და ვ. გ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სააპელაციო სასამართლოს 2003წ. 29 აგვისტოს განჩინებით არასათანადო მოსარჩელე ვ. გ-ე შეიცვალა სათანადო მოსარჩელე შპს “.. ..თი” და საქმეში მესამე პირად ჩართულ იქნენ ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტი და სს “ე-ი”.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2004წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივარი, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, შპს “.. ..ს” უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ კოოპერატივ “.. ..-ს” იჯარით აღებული ქონების გამოსყიდვის შედეგად საკუთრებაში გადაეცა აბანო “.. ..”, მდებარე ქ. თბილისში, ... საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის განუყოფელი ნაწილი იყო 1990წ. იჯარის ხელშეკრულება და მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის მიხედვით, კოოპერატივ “.. ..”-სთვის იჯარით გადაცემული ქონება არ მოიცავდა იმავე მისამართზე მდებარე ელექტროძრავების გადამხვევ საამქროსა და მაგიდების გამქირავებელი პუნქტის შენობებს. ასევე, არ მოიცავდა ¹2390 სატრანსფორმატორო ქვესადგურს, რომელიც ირიცხებოდა “ე-ის” ბალანსზე. ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის 11.01.96წ. ¹01.08.08 დადგენილებით აბანო “.. ..ს” დაუმაგრდა პრივატიზებული ყოფილი აბანო “.. ..”-ის მიერ დაკავებული ტერიტორია, რომლის ფართობი უნდა დაზუსტებულიყო გენგეგმის შედგენის დროს. არქიტექტურისა და ქალაქის არქიტექტურულ-განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის მიერ 1996 წელს შედგენილი ნახაზით, რომლითაც მიწის ნაკვეთის ფართი განისაზღვრა 1950 კვ.მ-ით, მოიცავდა ელექტროძრავების გადამხვევ საამქროს, მაგიდების გამქირავებელი პუნქტის და ¹2390 სატრანსფორმატორო ქვესადგურის მიერ დაკავებულ ტერიტორიებს, ამიტომ “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 36-ე მუხლის შესაბამისად რეგისტრატორის მიერ საჯარო რეესტრის ჩანაწერი შესწორების საფუძველი გახდა, რაც განხორციელდა 1998 წელს სადავო ნახაზის შედგენისა და საჯარო რეესტრში ახალი ჩანაწერის რეგისტრაციით.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სადავო ნახაზის შედგენისას დარღვეული იყო სზაკ-ის 43-ე მუხლის “გ’’ პუნქტისა და 46-ე მუხლის მოთხოვნები და მიუთითა, რომ აღნიშნული ნორმების გამოყენება არასწორი იყო, რადგანაც იგი ეხებოდა პერსონალური მონაცემების დამუშავების წესს, რაც არავითარ შემხებლობაში არ იყო დავის საგანთან.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა შპს “.. ..ს” დირექტორმა ვ. გ-ემ, რომლითაც ითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას.

კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწრად იქნა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, როდესაც მიიჩნია, რომ მიღება-ჩაბარების აქტში არ იყო მითითებული იმავე მისამართზე მდებარე დამხმარე ნაგებობები, ვინაიდან მიღება-ჩაბარების აქტში მითითებულია აღნიშნული ობიექტები. აღნიშნული დასტურდება დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 30 ივნისის გადაწყვეტილებით.

არასწორი იყო სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ აღნიშნულ მისამართზე მდებარე სატრანსფორმატორო ქვესადგური ირიცხებოდა “თ-ის” ბალანსზე, რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება წარმოდგენილი არ ყოფილა.

კასატორს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... მდებარე სადავო ნაგებობები მას გადაეცა იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულებისა და მიღება-ჩაბარების აქტით და გამოსყიდულ იქნა მის მიერ. აღნიშნულს ადასტურებდა ის გარმოებასაც, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2003წ. 24 მარტის ¹04.20.87 დადგენილებით სადავო ობიექტები ამოღებულ იქნა საპრივატიზებო ობიექტების ნუსხიდან.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “.. ..ს” საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილება.

შპს “.. ..ს” საკასაციო საჩივარი დაფუძნებულია იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. კასატორის აღნიშნულ მოსაზრებას არ იზიარებს საკასაციო პალატა შემდეგ გარემოებათა გამო:

თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1954წ. 17 მარტის ¹1542 გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ... გამოყოფილ იქნა 1800 კვ.მ მიწის ნაკვეთი აბანოს ასაშენებლად. აბანოს აშენების შემდეგ გამოყოფილი მიწის ნაკვეთი მიმაგრებულ იქნა აბანოზე. 1990წ. 3 იანვარს აბანო-საპარიკმახერო მეურნეობის გაერთიანება “ჰ-სა” და კოოპერატივ “.. ..-ს” შორის დაიდო იჯარის ხელშეკრულება, რომლითაც მოიჯარეს გადაეცა მის სარგებლობაში არსებული ქონება 148513 მანეთის საბალანსო ღირებულებით. სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 26.09.95წ. გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის მიხედვით იჯარით აღებული ქონების გამოსყიდვის შედეგად კასატორს საკუთრებაში გადაეცა აბანო “.. ..” მდებარე ქ. თბილისში, ... ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 11.06.96წ. ¹01.08.08. დადგენილებით მიღებულ იქნა მიწათსარგებლობის კომისიის წინადადება და შპს ფირმა “ .. ..ს” დაუმაგრდა ყოფილი აბანოს მიერ დაკავებული ტერიტორია დიდუბის რაიონში, ... ნაკვეთის ფართობის ოდენობა და საზღვრები დაზუსტდებოდა გენგეგმის შედგენის შემდეგ. აღნიშნული დადგენილების საფუძველზე ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის მიერ გაიცა მიწის ნაკვეთის გეგმა-წითელი ხაზები, რომლის თანახმად, დამაგრებული ტერიტორიის ფართობმა შეადგინა 1950 კვ.მ, ხოლო საკადასტრო აზომვის შედეგად ფართობი დაზუსტდა და იმავე საზღვრებში შეადგინა 2252 კვ.მ, “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” კანონის ამოქმედების შედეგად შპს “.. ..ს” 2252 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე მიენიჭა საკუთრების უფლება, რაც რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში.

ზემოაღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ფიზიკურ და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებს კერძო საკუთრების უფლება მიენიჭათ მათ სარგებლობაში არსებულ სახელმწიფო საკუთრების არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე. ამავე კანონის მე-4 მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისთვის საჭიროა კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების დამადასტურებელი საბუთის წარდგენა. საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 26.09.95 გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის მიხედვით კასატორს საკუთრებაში გადაეცა აბანო “.. ..-ის” ქონება. აღნიშნული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა არ მოიცავს იმავე მისამართზე მდებარე ელექტროძრავების გადამხვევ საამქროსა და მაგიდების გამქირავებელი პუნქტის შენობებს. აღნიშნული დასტურდება ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 11.05.95წელს “აბ-ზე” გაცემული ტექნიკური პასპორტით და მასზე თანდართული გენგეგმის მიხედვით, რომელშიც შესული არ არის ზემომითითებული ობიექტების შენობები. აღნიშნული გარემოება კი ადასტურებს, რომ კასატორი არ წარმოადგენს ...ის ქ. ¹7-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების ერთადერთ მესაკუთრეს და რომ მიწის ფართობი საერთო სარგებლობის ობიექტს წარმოადგენს. საჯარო რეესტრში 2252 კვ.მ მიწის ნაკვეთის შპს “.. ..ს” სახელზე აღრიცხვით მის საკუთრებაში მოექცა იმავე მისამართზე განთავსებული სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი შენობა-ნაგებობები, ვინაიდან მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება შენობა-ნაგებობები (სკ-ის 150-ე მუხლი), რომელთა იურიდიული ბედი მთლიანად არის დაკავშირებული მიწასთან და არ შეიძლება იყოს ცალკე უფლების ობიექტად (სკ-ის 171-ე მუხლი) ქ. თბილისში, ... მდებარე 2252 კვ.მ მიწის კასატორის სახელზე რეგისტრაცია, ფაქტობრივად, იწვევს ამ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე საკუთრების უფლების წარმოშობას. “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მიწის რეგისტრაციის დანიშნულებას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთისა და მასთან უძრავად დაკავშირებული ქონების მიმართ უფლებათა წარმოშობის, შეზღუდვის ან შეწყვეტის აღიარება და დადასტურება. ამავე კანონის მე-15 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, რეგისტრატორს არა აქვს უფლება, დაუშვას საკუთრების უფლების ობიექტის შეცვლა, რომ შეილახოს საკუთრების ობიექტის მიმართ პირების კანონიერი უფლებები. მოცემულ შემთხვევაში სახელმწიფოს უფლებები, ვინაიდან ამავე მისამართზე განლაგებული ობიექტები პრივატიზებული არ არის და წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას, ხოლო სატრანსფორმატორო ქვესადგური ¹2390 ირიცხება სს “თ-ის” ბალანსზე. იმის გამო, რომ, ქ. თბილისში, ... მდებარე მიწის ნაკვეთის პირველადი რეგისტრაციისას არ იქნა გათვალისწინებული საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლითა და სკ-ის 150-171-ე მუხლებით გარანტირებული საკუთრების უფლება, “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 36-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილებით, რეგისტრატორმა 1998 წელს განახორციელა მიწის ნაკვეთის გეგმის კორექტირება, რაც არ წარმოადგენს კასატორის უფლების შემლახველ აქტს, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში რეგისტრატორი მოქმედებდა მოქმედი კანონმდებლობით. ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 24.3.2003 ¹04.20.87 დადგენილებით საპრივატიზებო ობიექტების ნუსხიდან ამოღებულ იქნა ქ. თბილისში, ... მდებარე ობიექტები, არ წარმოადგენს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველს, ვინაიდან დადგენილებაში საპრივატიზებო ნუსხიდან ამოღების საფუძვლად მითითებული არის ამ ობიექტებზე შპს “.. ..ს” საკუთრების უფლება.

საკასაციო პალატა მთლიანად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სარჩელი აღძრულია არასწორი პროცესუალური ფორმით და შეუსაბამო სამართლებრივი საფუძვლით, რადგან კასატორის მიერ სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 43-ე და 46-ე მუხლები ეხება უკანონოდ მოპოვებული პერსონალური მონაცემების განადგურებას და სადავო გეგმა-ნახაზი არ წარმოადგენს პერსონალურ მონაცემებს, იგი არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე დადასტურებული დოკუმენტი, რომელსაც მოჰყვა სამართლებრივი შედეგი (სზაკ-ის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტი) _ შესაბამისი ცვლილებები იქნა შეტანილი საჯარო რეესტრში. საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს იმ გარემოებასაც, რომ კასატორის მიერ სადავოდ იყო გამხდარი აღნიშნული ადმინისტრაციული დოკუმენტის (გენ-გეგმის) საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული ცვლილებების კანონიერება, რომლის დაკმაყოფილებაზე მას უარი ეთქვა უსაფუძვლობის გამო.

ამდენად, დადგენილია, რომ სადავო გენგეგმის საფუძველზე განხორციელდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილება, ანუ გასაჩივრებულ დოკუმენტს მოჰყვა სამართლებრივი შედეგი, რომლის კანონერების თაობაზე არსებობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შპს “.. ..ს” საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და მას უარი უნდა ეთქვას დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო პალატას, სსკ-ის 48-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილად მიაჩნია შეუმციროს კასატორს 23.06.2004წ. განჩინებით განსაზღვრული ბაჟის ოდენობა 100 ლარამდე, საიდანაც კასატორის მიერ გადახდილია 30 ლარი და დამატებით გადასახდელად დაეკისროს 70 ლარი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “.. ..ს” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. შპს “.. ..ს” სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს შემცირებული სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 70 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.