ბს-684-592-კ-04 29Oოქტომბერი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

გ. ქაჯაია,

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: ბინის პრივატიზაციის ხელსეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 25 სექტემბერს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართ რ. თ-ას წარმომადგენელმა ე. თ-ამ მოპასუხეების _ ვ. ჩ-ისა და დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის მიმართ ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის დამათთვის სადავო ფართით სარგებლობაზე ხელშეკრულების აკრძალვის მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: რ. თ-ამ 1993წ. 6 აპრილს განახორციელა ..... მდებარე 28 კვ.მ ფართის ბინის პრივეტიზება. ამავე ბინაში მცხოვრებმა მოპასუხემ _ ვლ. ჩ-მა დაიკავა ამ ბიის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებაში არსებული სხვენი და არ აძლევს ამ ქონებით სარგებლობის შესაძლებლობას. მათ პრივეტიზაციაზე ვლ. ჩ-მა განუცხადა, რომ 1992წ. 17 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეჯკრულებით მოუხდენია ბინის მედაკუთრეთა საერთო სარგებლობის ფართის პრივატიზაია და ტექბიუროში აღურიცხავს თავის სახელზე. ვლ. ჩ-ს ბინის ორდერის თანახმად დაკავებული ჰქონდა ერთი, 13 კვ.მ ფართის ოღახი და საერთო სარგებლობის ტუალეტი და მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების თანახმად ადგილობრივი მმართველბის ორგანო უფლებამოსილიმიყო საკუთრებაში გადაეცა მხოლოდ ის ფართი, რომლის დამქირავებელსაც წარმოადგენდა მოაპსუხე. მობინადრეთა მიერ არ ყოფილა მიცემული თანხმობა სადავო ფართის მოპასუხისათის გადაცემის თაობაზე.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს 2003წ. 21 თებერვლის განჩინებით დადგინდა სარჩელის მოთხოვნების _ ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და სარგებლობის ხელშეკრულების აღკვეთის თაობაზე ცალცალკე განხილვა და ფართით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით აღძღულ საქმის წარმოება შეჩერდა ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნით აღძრულ საქმეზე გამოტანილი გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე. ამავე თარიღის გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოტხოვნა ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. სასამართლომ მიუთითა, რომ ვლ. ჩ-ს სადავო 88 კვ.მ ფართი პირადი ბარათის მიხედვით 1985 წლიდან ეკავა და ამ ფართში რეგისტრირებული იყო 7 სული, ხოლო ძირითად დამქირავებელს წარმოადგენდა ვლ. ჩ-ი. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ვლ. ჩ-ი ნამდვილად ცხოვრობდა სადავო ფართში, მოპოვებული ჰქონდა სადავო ფართზე სარგებლობის უფლება და ითვლებოდა ამ ფართის ძირითად დამქირავებლად.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეილება აპელაციის წესით გაასაჩივრა რ. თ-ას წარმომადგენელმა ე. თ-ამ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებია, როგორც სამართლებრივად დაუსაბუთებელსა და არასწორის, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სასარჩელო მოთხოვნის ბინის პრივეტიზაბის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

აპელანტმა მიუთითა, რომ სასამართლოს მესამე პირად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლით საქმეში უნდა ჩაება ¹2 სერვისული ცენტრი, ხოლო კოდექსის 16.1 მუხლით _ ნოტარიუსი ნ. თ-ა, რაც სასამართლოს არ გაუკეთებია. 16.2 მუხლით ჩაბმული უნდა ყოფილიყვნენ ბინის დამქირავებლები პრივატიზაციის მომენტისათვის _ გიგაური და მდივანი, რომელთა თანხმობა ¹107 დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად აუცილებელი იყო ვლ. ჩ-ის მიერ ბინის პრივატიზებისას, მათი თანხმობა კი, როგორც აპელანტისათვის იყო ცნობილი, არ არსებობდა, სადავო გარიგება აპელანტის აზრით, მას უშუალო ზიანს აყენებდა, რადგან საერთო სარგებლობის ადგილს ფლობდა და ექსპლუატაცას ვლ. ჩ-ი უსპობს ამ ფართით (რომელიც მისი საცხოვრებელი ოთხის ჭერზე არსებულ სხვენს წარმოადგენს) სარგებლობსა და ფლობს უფლებებს.

აპელანტი აღნიშნავდა, რომ სასამართლოზე არ ყოფილა წარმოდგენილი ის დოკმენტი, რომელიც დაადასტურებდა სადავო ფართის ძირითად დამქირავებლად მოპასუხის ყ-ის ფაქტს. 1992 წელს მოქმედი საბინაო კოდექსის თანახმად ასეთ დოკუმენტებს ბინის ორდერი წარმოადგენდა და სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი ვლ. ჩ-ის პირადი ბარათის საფუძველზე დადასტურებულად მიეჩნია ის ფაქტი, რომ ვ. ჩ-ი 1985 წლიდან იყო სადავო ფართის დამქირავებელი. სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

აპელანტის განმარტებით, სარჩელი არ იყო ხანდაზმული, რადგან სადავო გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნით მან სასამართლოს მიმართა მას შემდეგ, რაც მისთვის ცნობილი გახდა მისი უფლებების დარღვევის ფაქტის შესახებ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა საპელაციო პალატის 2003წ. 28 ოქტომბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ნოტარიუსი თ. ვ-ე, ხოლო ამავე პალატის 2004წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილებიტ დაკაყოფილდა რ. თ-ას წარმმადგენლის ე. თ-ას სააპელაციო საჩივარი, გაუქმდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 21 თებერვლის გადაწყვეტლება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი 1992წ. 17 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ვლ. ჩ-ი და ¹23 საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციას წარმოადგენელს შორის, სხვენის _ 75 კვ.მ ფართის პრივატიზაციის ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ პრივატიზაციის ხელშეკრულება დაედო მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევით, ნოტარიუსის მიერ წარდგენილი საპრივატიზებო მასალებიდან ირკვევა, რომ სადავო ხელშეკრულებას საფუძვლად დაედო ფორმა ¹1, რომელშიც ვლ. ჩ-ის, როგორც დამქირავებლის მიერ დაკავებულ ფართად მითითებული იყო ერთი 13 კვ.მ ფართის ოთახი, ხოლო 75 კვ.მ არასწორი მტკიცებულება არ მოიპოვებოდა. ტექაღრიცხვის საინვენტარიზაციო გეგმიდან დგინდება, რომ სხენ-სარდაფში 75 კვ.მ ფართი შესულია ხელშეკრულებაში, მაშინ როდესაც სხვენი წარმოადგენს არასაცხოვრებელ ფართს და საბინაო-კომუნიკალური მეურნეობისა და მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამინისტროს 1991წ. 25 მარტის ¹46 ბრძანების თანახმად არ შედის ბინის საერთო ფართობში. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს რესპუბლიკის 1992წ. 11 მარტის ¹925 დადგენილებით დამტკიცებული “საქართვეოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მოსამსახურეებსა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების შესახებ" დებულების მე-6 და მე-8 მუხლებზე და ჩათვალა, რომ სადავო სხვენი მოქალაქეებს გადაცემული ჰქონდათ საერთო საკუთრებაში. იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 113-ე მუხლის შესაბამისად, საერთო წილადი საკუთრების მფლობელობა, სარგებლობა და განკარგვა ხორციელდება ყველა მონაწილის თანხმობით და შესაბამისად, სადავო სხვენის განკარგვა დაუშვებელი იყო თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა გაეცნო რა ზეპირი მოსმენის გარეშე საქმის მასალებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, მიიჩნევს, რომ კასატორ ვ. ჩ-ის წარმომადგენლის გ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის მოტივით და უცვლელად დარჩეს თბილსის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საოლქო სასამართოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილ ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წარმოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო ? საკასაციო პალატა ეტანხმება სააპელაციო სასამართლოს და დადგენილად მიიჩნევს, რომ ვლ. ჩაბუხჩიანის მიერ პრივატიზებული 88 კვ.მ ფართობიდან 13 კვ.მ წარმოადგენდა ვლ. ჩაბუხჩიანის, როგორც დამქირავებლის მიერ დაკავებულ ერთ ოთახს, ხოლო 75 კვ.მ წარმოადგენს არასაცხოვრებელ ფართს ?, რომელიც მოქალაქეებს საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 მარტის ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული “საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებულ საბინაო ფონდის ტეანიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დახმარების შესახებ" დროებითი დებულების საფუძველზე საერთო საკუთრებაში გადაეცემოდათ. იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 113-ე მუხლის თანახმად, საერთო წილადი საკუთრების მფლობელობა, სარგებლობა და განკარგვა ხორციცლდებოდა ყველა მოწილის თანხმობით, შესაბამისად, სადავო სხვენის განკარგვა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე არ შეიძლებოდა.

საკაასციო სასამართლო ასევე ეთანხმება სააპელაციო პალატის მოსაზრებას, პრივატიზაციის ხელშEკრულებაშუ 75 კვ.მ ფართის შეტანის კანინერი საფუძვლის არ არსებობის შესახებ. ვლ. ჩ-ის სახელზე არარსებული პირადი ბარათი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს სადავო ფართის გადაცემის და ამ ფართით სარგებლობით კანონიერ იურიდიულ საფუძვლად. შესაბამისად, საკაასციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ არ ყოფილა წარმოდგენილი მტკიცებულებები ვლ. ჩ-ის მიერ 75 კვ.მ ფართის უკანონოდ ფლობის თაობაზე.

საკასაციო პალატ განუმარტავს კასატორს, რომ დამხმარე ფართი და საერთო სარგებლობის ფართი განსხვავებული მცნებებია და მათი გაიგივება დაუშვებელია. სხვენი არ შეიძება მოიაზრებულ იქნეს დამხმარე ფართად, იგი არასაცხოვრებელი ფართს წარმოადგენს, რომელიც საბინაო-კომუნიკალური მეურნეობისა და მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო მომსახურების სამინისტროს 1991წ. 25 მარტის ¹46 ბრძანების შესაბამისად არ შედის ბინის საერთო ფართობში, საერთო სარგებლობის ფართის იურიდიული საფუძვლის გარეშე ფლობა და სარგებლობა არ წარმოადგენმს ამ ფართის მფობელის საკუთრებად უფლების წარმოშობის საფუძველს. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ვლ. ჩ-ის მიერ სადავო 75 კვ.მ ფართის პრივატიზება განხორციელდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევით.

სასარჩელო ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ის გარემოება, რომ მოსარჩელისთვი მოპასუხის მიერ სადავო ფართით სარგებლობის ფაქტი ცნობილი იყო, არ ნიშნავს, რომ მოსარჩელისათვის თავისთავად ცნობილი უნდა ყოფილიყო სადავო დართის პრივატიზების ხელშეკრულების თაობაზე. კონკრეტული დავის საგანს სწორად პრივატიზების კანონიერება წარმოადგენს და არა ის, იცოდა თუ არა მოპასუხის მხრიდან სხვენით სარგებლობის თაობაზე მოსარჩელემ. ბინის პრივატიზაბისას როგორც საქმეში ნოტარიუსის მიერ წარმოდგენილი ვლ. ჩ-ის პრივატიზების ხელშეკრულების საქმიდან ირკვევა, ბინის პრივატიზებისას არ იყო სავალდებულო საინვენტარიზაციო გეგმის წარდგენა. სხვა რაიმე მტკიცეულება, რომ პრივატიზავიის ხელშეკრულების არარსებობის თაობაზე მოსარჩელისათვის გაცილებით ადრე იყო ცნობილი გარდა მისი ოსაზრებისა აღნიშნულზე კასატორის მიერ წარმოდგენილი არ ყოფილა.

აღნიშნული გარემოებების გათვალისწნებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს კასატორ ვ. ჩ-ის წარმომადგენლის გ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძვლები და ამდენად, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 408-ე მუხლიე მე-3 ნაწილით, 410ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორ, ვ. ჩ-ის წარმომდგენლის გ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. იცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. ვ. ჩ-ს გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 40 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.