ბს-794-679-კ-04 3 დეკემბერი, 2004 წ.,

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

ნ. ქადაგიძე (მომხსენებელი),

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: საჯარო რეესტრის ჩანაწერის დაზუსტება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 7 ივლისს მ. ჩ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტისა და მესამე პირების: ნ. ი-ისა და უ. ს-ის მიმართ მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივი მფლობელობის მიხედვით საკადასტრო რუკის მომზადებისა და საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის დაზუსტების თაობაზე.

მოსარჩელე სარჩელში მიუთითებდა, რომ 1995 წელს ე. დ-საგან შეიძინა ქ. თბილისში, ... მდებარე სახლის ნაწილი ლიტ “ა”, რომელიც მდებარეობდა 540 კვ.მ საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე. მიუხედავად იმისა, რომ მიწის ნაკვეთი საერთო სარგებლობაში იყო, ის ჯერ კიდევ ძველმა მესაკუთრეებმა გამიჯნეს ღობით, დ-ს ფაქტობრივ მფლობელობაში ჰქონდა 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ 2002წ. 29 მარტის გაცემული საჯარო რეესტრის ამონაწერში მითითებულია, რომ ქ. თბილისში, ... მდებარე მიწის ნაკვეთი არის 628 კვ.მ და ის ნ. ი-ის, უ. ს-ისა და მ. ჩ-ის თანამფლობელობაშია.

მოსარჩელის მითითებით, ამონაწერის შინაარსიდან გამომდინარე, შეუძლებელია იმის გარკვევა ვის რა ფართი ეკუთვნის საერთო სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან და რა ფართი უკავიათ ფაქტობრივად დღევანდელი მდგომარეობით. სკ-ის 1513-ე მუხლის თანახმად, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სკ-ის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისთვის გათვალისწინებული წესები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტს დავალებოდა ფაქტობრივი მფლობელობის გათვალისწინებით საკადასტრო რუკის დამზადება, საჯარო რეესტრში ... მდებარე მიწის ნაკვეთში მიწის ნაკვეთის თითოეული მესაკუთრის წილის მითითება და მ. ჩ-ზე მიწის მესაკუთრის დამადასტურებელი მოწმობის გაცემა.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 21 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. ჩ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლო გადაწყვეტილებაში აღნიშნავდა, რომ მ. ჩ-ის სახელზე ირიცხებოდა სახლის 1/2, რის გამოც მიწის კოდექსის 149-ე მუხლის საფუძველზე მის სარგებლობაში უნდა ყოფილიყო მიწის ნაკვეთის ნახევარი. ის, რომ მოსარჩელეს კანონიერ სარგებლობაში ჰქონდა სადავო ფართის ნახევარზე მეტი, არანაირად არ დასტურდება.

რაიონული სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო, რომ დედა-შვილი ი-ები ყიდულობდნენ სახლის მე-2 ნაწილს, მან წერილობით უარი განაცხადა სახლისა და შესაბამისი ნაკვეთის შესყიდვის უპირატეს უფლებებზე, ე.ი. თავიდანვე მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო, თუ საეზოვე ნაკვეთის რა წილი გაჰყვებოდა სახლის 1/2 გასხვისებას. სკ-ის 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ შეუძლებელია ფაქტობრივი მფლობელობის ზუსტი დადგენა, მაშინ სადავო ნაწილი თანაბრად განაწილდება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მ. ჩ-მა, რომელმაც მოითხოვა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 21 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილება.

აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ რაიონულმა სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არასწორად იქნა ასახული დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებსაც ემყარებოდა სასამართლოს დასკვნები. მისი მითითებით, ეზო რამდენიმე ათეული წელია, გამოყოფილია და მისი დიდი ნაწილი ეკუთვნის მას, თანახმად სკ-ის 1513-ე მუხლისა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 29 აპრილის განჩინებით მ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 21 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ იზიარებდა რაიონული სასამართლოს მსჯელობას მ. ჩ-ის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე, ვინაიდან, სკ-ის 1513-ე მუხლით, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სკ-ის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები, მ. ჩ-ი კი ვერ ადასტურებს სანივთო უფლების არსებობას ქ. თბილისში, ... მდებარე 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილია სანოტარო წესით დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ნ. ი-მა და ი. ს-ემ საკუთრების უფლებით შეიძინეს ქ. თბილისში, ... მდებარე შენობა-ნაგებობების 1/2 შესაბამის მიწის ნაკვეთთან ერთად, მ. ჩ-ს კი აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სარჩელი არ აღუძრავს. საჯარო რეესტრიდან მიწის (უძრავი ქონების) შესახებ 2002წ. 25 მარტის ამონაწერის მიხედვით, ... მდებარე მიწის ნაკვეთი 628 კვ.მ-ია, რაც ნ. ი-ის, ი. ს-ის და აპელანტის სახლთმფლობელობის საერთო საკუთრება. მ. ჩ-ს არც აღნიშნული რეგისტრირებული უფლების ბათილობა მოუთხოვია სასარჩელო წესით. სკ-ის 312-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად კი, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჩ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

კასატორი საკასაციო საჩივარს, ფაქტობრივად, აფუძნებდა იმავე გარემოებებზე, რაზეც _ სასარჩელო განცხადებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორი საკასაციო საჩივრის საფუძველზე ძირითადად სადავოდ ხდის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას მის მიერ მიწის ნაკვეთის მხოლოდ 1/2-ის ფლობის თაობაზე და წარმოადგენს პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ის გარემოება, რომ კასატორმა ძველი მესაკუთრის _ ე. დ-საგან შეიძინა ამ უკანასკნელის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

სსკ-ის 407-ე მუხლის II ნაწილის პრინციპებიდან გამომდინარე, კასატორის პრეტენზიის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლომ შეამოწმა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება, რის შედეგადაც მიიჩნევს, რომ პრეტენზია დაუსაბუთებელია და არ ემყარება შესაბამის მტკიცებულებებს.

კასატორი ვერ უთითებს ვერც ერთ მტკიცებულებაზე, რომელიც დაადასტურებდა მისი ან ე. დ-ს მიერ 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფლობის ფაქტს. რაც შეეხება საქმეში წარმოდგენილ ნასყიდობის ხელშეკრულებას და ტექინვენტარი-ზაციის ბიუროს ჩანაწერებს, მითითებულის ანალიზი საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს მიიჩნიოს, რომ სასამართლოს ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა-შეფასებისას კანონი არ დაურღვია.

სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სკ-ის 1513-ე მუხლზე მითითებას და განმარტავს, რომ მითითებული მუხლის შესაბამისადაც, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სკ-ის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მასზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთიერებისათვის გათვალისწინებული წესები.

აღნიშნული მუხლის დებულებებიდან და სკ-ის 173-ე მუხლის პრინციპებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ე. დ-საგან სახლის ნაწილის შეძენით კასატორს მიწაზე თანასაკუთრების უფლება წარმოეშვა სახლის მე-2 ნაწილის მესაკუთრეებთან ერთად, ხოლო, ამავე კოდექსის შესაბამისად, ბინის მესაკუთრის წილი საერთო საკუთრებაში (მოცემულ შემთხვევაში მიწაზე) განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაშიარსებული ფართობის შეფარდებით ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ფართობთან.

ყოველივე ზემოაღნიშნული საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს მიიჩნიოს, რომ კასატორის მოთხოვნა არ ემყარება სამართლის შესაბამის ნორმებს და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების საფუძველ.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ის 408-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 29 აპრილის განჩინება;

3. მ. ჩ-ს გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 30 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.